ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI Môc lôc KHOA LUẬT Trang Trang b×a phô Lêi cam ®oan PHÙNG THỊ CẨM CHÂU Môc lôc më ®Çu 1 Ch-¬ng 1: nh÷ng vÊn ®Ò chung 5 1. Kh¸i niÖm hµng thõa kÕ 5 Hàng thừa kế theo quy định của 1. S¬ l-îc tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña ph¸p luËt ViÖt Nam vÒ hµng thõa kÕ 10 pháp luật Việt Nam hiện hành 1. Giai ®o¹n tr-íc n¨m 1945 10 những vấn đề lý luận và thực tiễn 1.
Giai ®o¹n tõ n¨m 1945 ®Õn tr-íc ngµy 10/9/1990 14 1. Giai ®o¹n tõ ngµy 10/9/1990 ®Õn tr-íc ngµy 01/7/1996 19 1. Giai ®o¹n tõ ngµy 01/07/1996 ®Õn tr-íc ngµy 01/01/2006 22 1. Hµng thõa kÕ trong ph¸p luËt mét sè n-íc trªn thÕ giíi 25 1.
Hµng thõa kÕ trong ph¸p luËt Ph¸p 25 1. Hµng thõa kÕ trong ph¸p luËt NhËt B¶n 26 LUẬN VĂN THẠC SỸ 1. Hµng thõa kÕ trong hÖ thèng ph¸p luËt Th¸i Lan 29 Ch-¬ng 2: ph¸p luËt viÖt nam hiÖn hµnh vÒ 31 hµng thõa kÕ 2. C¸c hµng thõa kÕ theo quy ®Þnh t¹i Bé luËt D©n sù ViÖt 31 Nam n¨m 2005 HÀ NỘI, 2007 2.
Hµng thõa kÕ thø nhÊt 34 2. Hµng thõa kÕ thø hai 47 2. Hµng thõa kÕ thø ba 50 2.2 Ph©n chia di s¶n theo hµng thõa kÕ vµ thõa kÕ thÕ vÞ 54 1 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Môc lôc Trang Trang b×a phô Lêi cam ®oan Môc lôc më ®Çu 1 Ch-¬ng 1: nh÷ng vÊn ®Ò chung 5 1. Kh¸i niÖm hµng thõa kÕ 5 1.
S¬ l-îc tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña ph¸p luËt ViÖt Nam vÒ 10 hµng thõa kÕ 1. Giai ®o¹n tõ n¨m 1945 ®Õn tr-íc ngµy 10/9/1990 14 1. Giai ®o¹n tõ ngµy 10/9/1990 ®Õn tr-íc ngµy 01/7/1996 19 1. Giai ®o¹n tõ ngµy 01/07/1996 ®Õn tr-íc ngµy 01/01/2006 22 1.
Hµng thõa kÕ trong ph¸p luËt mét sè n-íc trªn thÕ giíi 25 1. Hµng thõa kÕ trong ph¸p luËt Ph¸p 25 1. Hµng thõa kÕ trong ph¸p luËt NhËt B¶n 26 1. Hµng thõa kÕ trong hÖ thèng ph¸p luËt Th¸i Lan 29 Ch-¬ng 2: ph¸p luËt viÖt nam hiÖn hµnh vÒ 31 hµng thõa kÕ 2.
C¸c hµng thõa kÕ theo quy ®Þnh t¹i Bé luËt D©n sù ViÖt 31 Nam n¨m 2005 2. Hµng thõa kÕ thø nhÊt 34 2. Hµng thõa kÕ thø hai 47 2. Hµng thõa kÕ thø ba 50 2.2 Ph©n chia di s¶n theo hµng thõa kÕ vµ thõa kÕ thÕ vÞ 54 2.
Ph©n chia di s¶n trong tõng hµng thõa kÕ 54 2. Tr×nh tù h-ëng di s¶n gi÷a c¸c hµng thõa kÕ 55 2. Nh÷ng ng-êi thuéc c¸c hµng thõa kÕ mµ kh«ng ®-îc 61 quyÒn h-ëng di s¶n 2. Ng-êi bÞ kÕt ¸n vÒ hµnh vi cè ý x©m ph¹m tÝnh m¹ng, 61 søc kháe hoÆc vÒ hµnh vi ng-îc ®·i nghiªm träng, hµnh h¹ ng-êi ®Ó l¹i di s¶n, x©m ph¹m nghiªm träng danh dù, nh©n phÈm cña ng-êi ®ã 2.
Ng-êi vi ph¹m nghiªm träng nghÜa vô nu«i d-ìng 62 ng-êi ®Ó l¹i di s¶n 2. Ng-êi bÞ kÕt ¸n vÒ hµnh vi cè ý x©m ph¹m tÝnh m¹ng 63 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ng-êi thõa kÕ kh¸c nh»m h-ëng mét phÇn hoÆc toµn bé phÇn di s¶n mµ ng-êi thõa kÕ ®ã cã quyÒn h-ëng 2. Ng-êi cã hµnh vi lõa dèi, c-ìng Ðp hoÆc ng¨n c¶n ng-êi 64 ®Ó l¹i di s¶n trong viÖc lËp di chóc; gi¶ m¹o di chóc, söa ch÷a di chóc, hñy di chóc nh»m h-ëng mét phÇn hoÆc toµn bé di s¶n tr¸i víi ý chÝ cña ng-êi ®Ó l¹i di s¶n Ch-¬ng 3: Thùc tr¹ng ¸p dông ph¸p luËt VÒ 66 hµng thõa kÕ vµ nh÷ng ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ hµng thõa kÕ 3. Thùc tr¹ng ¸p dông ph¸p luËt vÒ hµng thõa kÕ 66 3.
Mét sè thµnh c«ng 3. Nh÷ng h¹n chÕ 71 3. Nh÷ng ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ hµng thõa kÕ 75 3. Yªu cÇu hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ hµng thõa kÕ 75 3.
Mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ hµng 78 thõa kÕ KÕt luËn 85 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 88 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña viÖc nghiªn cøu ®Ò tµi Thõa kÕ lµ mét chÕ ®Þnh quan träng trong luËt d©n sù nãi riªng vµ trong ph¸p luËt nãi chung, bëi lÏ nã cã mèi quan hÖ mËt thiÕt, h÷u c¬ víi quyÒn së h÷u tµi s¶n- mét trong nh÷ng quyÒn c¬ b¶n cña con ng-êi. Mét bé phËn kh«ng thÓ thiÕu trong chÕ ®Þnh nµy lµ nh÷ng quy ph¹m ®iÒu chØnh quan hÖ thõa kÕ theo ph¸p luËt- h×nh thøc thõa kÕ theo hµng thõa kÕ, ®iÒu kiÖn vµ tr×nh tù thõa kÕ do ph¸p luËt quy ®Þnh. Nh- vËy, quy ®Þnh hµng thõa kÕ lµ mét vÊn ®Ò then chèt trong ®iÒu chØnh quan hÖ thõa kÕ theo ph¸p luËt.
Qua x¸c ®Þnh hµng thõa kÕ, ng-êi ta cã thÓ xem xÐt chñ thÓ nµo cã quyÒn h-ëng di s¶n cña ng-êi chÕt ®Ó l¹i vµ phÇn di s¶n ®-îc h-ëng lµ bao nhiªu. Do vËy, nÕu ph¸p luËt vÒ hµng thõa kÕ cã nh÷ng quy ®Þnh khoa häc, phï hîp víi thùc tiÔn sÏ gióp cho viÖc gi¶i quyÕt vÊn ®Ò thõa kÕ ®-îc nhanh gän. Ng-îc l¹i, nã sÏ lµ nguyªn nh©n dÉn tíi nh÷ng tranh chÊp, bÊt ®ång. XuÊt ph¸t tõ ý nghÜa quan träng ®ã, c¸c n-íc trªn thÕ giíi lu«n quan t©m tíi viÖc hoµn thiÖn quy ®Þnh ph¸p luËt vÒ hµng thõa kÕ.
Víi c«ng t¸c x©y dùng ph¸p luËt vÒ thõa kÕ, hay cô thÓ h¬n lµ vÒ hµng thõa kÕ còng t-¬ng tù viÖc x©y dùng bÊt kú quy ph¹m nµo kh¸c, n¾m v÷ng ph¸p luËt hiÖn hµnh, ph©n tÝch ®-îc nh÷ng thµnh c«ng còng nh- tån t¹i cña nã, hiÓu râ t×nh h×nh thùc tiÔn, cïng víi mét nh·n quan s©u réng vÒ tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña lÞch sö ph¸p luËt n-íc nhµ còng nh- ph¸p luËt t-¬ng øng cña c¸c n-íc trªn thÕ giíi sÏ gióp cho c¸c nhµ lËp ph¸p x©y dùng ®-îc nh÷ng quy ®Þnh tèt, cã tÝnh kh¶ thi, ®¸p øng nhu cÇu x· héi mét c¸ch hiÖu qu¶. ë n-íc ta, ph¸p luËt vÒ thõa kÕ nãi chung vµ ph¸p luËt vÒ hµng thõa kÕ nãi riªng kh«ng ngõng ®-îc x©y dùng, söa ®æi bæ sung cho phï hîp víi t×nh h×nh kinh tÕ - x· héi. Bé luËt D©n sù ViÖt Nam n¨m 2005 ®-îc ban hµnh vµ cã hiÖu lùc tõ ngµy 01/01/2006 ®¸nh dÊu mét b-íc tiÕn quan träng trong lÞch sö 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ph¸p luËt n-íc nhµ. Trong ®ã, nh÷ng quy ®Þnh vÒ hµng thõa kÕ cïng víi toµn bé chÕ ®Þnh thõa kÕ ®· kÕ thõa nhiÒu quy ph¹m trong c¸c v¨n b¶n tr-íc ®©y song còng cã mét sè thay ®æi c¬ b¶n.
Tr¶i qua mét thêi gian thùc hiÖn dï ch-a ph¶i lµ dµi nh-ng víi sè l-îng c¸c vô viÖc thõa kÕ theo ph¸p luËt vèn ®· diÔn ra phæ biÕn, cïng víi sù ph¸t triÓn ®a d¹ng cña c¸c quan hÖ së h÷u, nay l¹i xuÊt hiÖn ngµy mét nhiÒu víi tÝnh chÊt phøc t¹p gia t¨ng, c¸c quy ph¹m còng ®· ®-îc ¸p dông nhiÒu lÇn trong cuéc sèng, dÇn béc lé nh÷ng -u ®iÓm còng nh- h¹n chÕ cña chóng. Bëi vËy, b-íc ®Çu, chóng ta còng cã thÓ ®-a ra mét sè ®¸nh gi¸ vÒ thùc tr¹ng ph¸p luËt, trªn c¬ së ®ã ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p nh»m hoµn thiÖn h¬n n÷a ph¸p luËt hiÖn hµnh. T×nh h×nh nghiªn cøu ®Ò tµi VÊn ®Ò hµng thõa kÕ theo ph¸p luËt ®· tõng ®-îc nh¾c ®Õn trong mét sè c«ng tr×nh khoa häc nh-: "Thõa kÕ theo ph¸p luËt cña c«ng d©n ViÖt Nam tõ n¨m 1945 ®Õn nay" cña TiÕn sÜ Phïng Trung TËp; "B×nh luËn khoa häc vÒ Thõa kÕ trong Bé luËt D©n sù ViÖt Nam" cña TiÕn sÜ NguyÔn Ngäc §iÖn; "Hái ®¸p vÒ ph¸p luËt thõa kÕ" cña Gi¸o s-, TiÕn sÜ §inh V¨n Thanh vµ TrÇn H÷u BiÒn; LuËn v¨n Th¹c sÜ luËt häc "DiÖn vµ hµng thõa kÕ theo quy ®Þnh cña Bé luËt D©n sù n¨m 2005" cña t¸c gi¶ Phan ThÞ Kim Chi,. Ngoµi ra, nhiÒu bµi viÕt vÒ ®Ò tµi nµy còng ®· ®-îc ®¨ng t¶i trªn c¸c t¹p chÝ LuËt häc, Nhµ n-íc vµ ph¸p luËt, D©n chñ vµ ph¸p luËt, Tßa ¸n nh©n d©n,.
Nh÷ng b×nh luËn s©u s¾c, nh÷ng ý kiÕn x¸c ®¸ng vÒ h-íng hoµn thiÖn ph¸p luËt cña c¸c nhµ khoa häc, nhµ nghiªn cøu ®· ®-îc ghi nhËn lµm c¬ së hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ thõa kÕ. Tuy nhiªn, c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu trªn chñ yÕu khai th¸c trªn ph¹m vi t-¬ng ®èi réng lín, cã khi lµ toµn bé chÕ ®Þnh thõa kÕ hoÆc tÊt c¶ c¸c vÊn ®Ò liªn quan tíi thõa kÕ theo ph¸p luËt, hay c«ng tr×nh cã ph¹m vi nghiªn cøu hÑp h¬n còng bao qu¸t c¶ diÖn vµ hµng thõa kÕ. Víi ®Ò tµi "Hµng thõa kÕ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ViÖt Nam hiÖn hµnh - Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn", chóng t«i tiÕp tôc nghiªn cøu vÊn ®Ò thõa 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com kÕ nh-ng chØ ®i vµo nh÷ng vÊn ®Ò xoay quanh hµng thõa kÕ trong ph¸p luËt ViÖt Nam hiÖn nay. Ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi §Ò tµi tËp trung nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ hµng thõa kÕ theo ph¸p luËt thùc ®Þnh.
Trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu, chóng t«i cã tham kh¶o ph¸p luËt thõa kÕ ViÖt Nam trong suèt qu¸ tr×nh lÞch sö vµ ph¸p luËt vÒ thõa kÕ cña mét sè quèc gia kh¸c trªn thÕ giíi, c¸c tµi liÖu chuyªn kh¶o vµ mét sè v¨n b¶n ph¸p luËt liªn quan,. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu ®Ò tµi Dùa trªn c¬ së ph-¬ng ph¸p luËn lµ chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng, khi nghiªn cøu ®Ò tµi nµy, chóng t«i kÕt hîp sö dông nhiÒu ph-¬ng ph¸p nh-: ph©n tÝch, tæng hîp, so s¸nh,. ®Ó lµm s¸ng tá tõng vÊn ®Ò, ®ång thêi ®èi chiÕu víi nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan, qua ®ã ®-a ra nh÷ng nhËn xÐt, ®¸nh gi¸ mét c¸ch ®a diÖn. Môc ®Ých, nhiÖm vô cña viÖc nghiªn cøu ®Ò tµi Trong khu«n khæ luËn v¨n nµy, chóng t«i tr-íc hÕt tËp trung t×m hiÓu vÒ hµng thõa kÕ trong ph¸p luËt ViÖt Nam hiÖn hµnh.
ViÖc nghiªn cøu trong ph¹m vi hÑp nh- vËy hy väng sÏ mang l¹i sù nh×n nhËn t-¬ng ®èi toµn diÖn vµ s©u s¾c vÒ vÊn ®Ò ph¸p lý quan träng nµy. Víi c¸ch tiÕp cËn vÊn ®Ò tõ truyÒn thèng ®Õn hiÖn ®¹i, trªn c¬ së tham kh¶o ph¸p luËt mét sè n-íc trªn thÕ giíi, xuÊt ph¸t tõ viÖc ®i s©u ph©n tÝch nh÷ng thµnh c«ng vµ h¹n chÕ trong ph¸p luËt hiÖn hµnh vÒ hµng thõa kÕ trªn c¶ ph-¬ng diÖn luËt thùc ®Þnh còng nh- thùc tiÔn ¸p dông, luËn v¨n còng h-íng tíi viÖc ®-a ra nh÷ng kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn ph¸p luËt ViÖt Nam vÒ hµng thõa kÕ. Nh÷ng kÕt qu¶ nghiªn cøu míi cña luËn v¨n Liªn quan tíi lÜnh vùc thõa kÕ, cho tíi nay, mét sè c«ng tr×nh khoa häc ®· c«ng bè ®Òu b×nh luËn, ®¸nh gi¸ vÒ thõa kÕ mét c¸ch kh¸ toµn diÖn trªn 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ph¹m vi réng.