BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM TRƯƠNG NGỌC QUỲNH TRANG ẢNH HƯỞNG CỦA CHẤT LƯỢNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ KỲ HẠN NỢ ĐỐI VỚI HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM TRƯƠNG NGỌC QUỲNH TRANG ẢNH HƯỞNG CỦA CHẤT LƯỢNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ KỲ HẠN NỢ ĐỐI VỚI HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ Chuyên ngành: TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.
HỒ VIẾT TIẾN TP. Hồ Chí Minh – Năm 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Đề tài luận văn thạc sĩ “Ảnh hưởng của chất lượng báo cáo tài chính và kỳ hạn nợ đối với hiệu quả đầu tư” là đề tài nghiên cứu do chính tác giả thực hiện. Đề tài này là kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu của riêng tôi và sự tận tình hướng dẫn của giảng viên hướng dẫn. Các số liệu được sử dụng trong luận án hoàn toàn được thu thập từ thực tế, đáng tin cậy, có nguồn gốc rõ ràng, được xử lý trung thực và khách quan.
Luận văn này không sao chép từ bất kỳ một nghiên cứu nào khác. Tôi xin cam đoan những lời nêu trên đây hoàn toàn đúng sự thật. Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2014 Tác giả Trương Ngọc Quỳnh Trang LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Tóm tắt. Lý do chọn đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu. Kết cấu đề tài. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Tổng quan về hiệu quả đầu tư, chất lượng báo cáo tài chính và kỳ hạn nợ .1 Hiệu quả đầu tư .2 Chất lượng báo cáo tài chính .3 Nợ ngắn hạn.
Hiệu quả đầu tư và chất lượng báo cáo tài chính. Hiệu quả đầu tư và kỳ hạn nợ. Chất lượng báo cáo tài chính tác động lên hiệu quả đầu tư dựa trên mức độ kỳ hạn nợ. Chất lượng báo cáo tài chính và khả năng tiếp cận nợ ngân hàng.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ước lượng biến đại diện cho hiệu quả đầu tư và chất lượng báo cáo tài chính. Biến đại diện hiệu quả đầu tư.
Biến đại diện chất lượng báo cáo tài chính. Xác định mô hình. Chất lượng báo cáo tài chính và nợ ngắn hạn tác động lên hiệu quả đầu tư. Chất lượng báo cáo tài chính và khả năng tiếp cận nợ ngân hàng.
Mẫu và dữ liệu. Mô tả thống kê. Thước đo hiệu quả đầu tư và chất lượng báo cáo tài chính. Kết quả hồi quy.
Chất lượng báo cáo tài chính và nợ ngắn hạn tác động lên hiệu quả đầu tư 46 4. Chất lượng báo cáo tài chính tác động lên hiệu quả đầu tư dựa trên mức độ kỳ hạn nợ. Chất lượng báo cáo tài chính và khả năng tiếp cận nợ ngân hàng. Kiểm định độ vững .1 Mô hình hiệu quả đầu tư thay thế.2 Phương pháp ước lượng thay thế.
73 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Bảng 3.1: Mô tả tóm tắt biến phương trình (5).2: Mô tả tóm tắt biến phương trình (7).1: Thống kê mô tả FRQ, kỳ hạn nợ, hiệu quả đầu tư và các biến kiểm soát .2: Thống kê mô tả FRQ, nợ ngân hàng và các biến kiểm soát .3: Ma trận hệ số tương quan .4: Ước lượng hiệu quả đầu tư.5: Ước lượng biến đại diện FRQ theo Dechow và Dichev (2002).6: Ước lượng biến đại diện FRQ theo Kasznik (1999) .7: Ước lượng biến đại diện FRQ theo McNichols và Stubben (2008)…….8: Ước lượng biến đại diện FRQ theo Dechow và Dichev (2002).9: Hiệu quả đầu tư với FRQ, kỳ hạn nợ và các biến kiểm soát.10: Đầu tư quá mức, FRQ và kỳ hạn nợ.11: Đầu tư dưới mức, FRQ và kỳ hạn nợ.12: Tác động của FRQ lên hiệu quả đầu tư dựa trên mức độ kỳ hạn nợ.13: Tác động của FRQ lên đầu tư quá mức dựa trên mức độ kỳ hạn nợ.14: Tác động của FRQ lên đầu tư dưới mức dựa trên mức độ kỳ hạn nợ.15: Tác động của FRQ lên khả năng tiếp cận nợ ngân hàng.16: Tóm tắt kết quả nghiên cứu.17: Hiệu quả đầu tư thay thế với FRQ, kỳ hạn nợ và các biến kiểm soát .18: Tác động của FRQ lên hiệu quả đầu tư thay thế dựa trên mức độ kỳ hạn nợ .19: Tác động của FRQ và kỳ hạn nợ lên hiệu quả đầu tư (GMM).20: Tác động của FRQ lên hiệu quả đầu tư dựa trên mức độ kỳ hạn nợ (GMM). 69 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 Tóm tắt: Bài viết này nghiên cứu trên một mẫu các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn từ 2006 – 2013, kiểm định vai trò của chất lượng báo cáo tài chính và kỳ hạn nợ lên hiệu quả đầu tư. Kết quả kiểm định cho thấy chất lượng báo cáo tài chính tốt hơn và nợ ngắn hạn là hai nhân tố góp phần tăng hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp, thông qua tác động giảm cả hai trường hợp đầu tư không hiệu quả là đầu tư quá mức và đầu tư dưới mức. Ngoài ra kết quả nghiên cứu bổ sung của tác giả cho thấy mối quan hệ thay thế giữa nợ ngắn hạn và chất lượng báo cáo tài chính, những công ty sử dụng nợ ngắn hạn nhiều hơn làm gia tăng hiệu quả đầu tư và giảm tác động của chất lượng báo cáo tài chính lên hiệu quả đầu tư.
Từ khoá: - Hiệu quả đầu tư - Đầu tư quá mức - Đầu tư dưới mức - Chất lượng báo cáo tài chính - Kỳ hạn nợ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lý do chọn đề tài: Đầu tư là hoạt động chủ yếu quyết định sự phát triển và khả năng tăng trưởng của doanh nghiệp. Trong hoạt động đầu tư, doanh nghiệp bỏ vốn dài hạn nhằm hình thành và bổ sung những tài sản cần thiết để thực hiện những mục tiêu kinh doanh. Hoạt động này được thực hiện tập trung thông qua việc thực hiện các dự án đầu tư.
Có thể nói hoạt động đầu tư là một trong những quyết định có ý nghĩa chiến lược, có tác động lớn tới hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Hoạt động đầu tư do đó đòi hỏi các quyết định đầu tư phải được tính toán và cân nhắc kỹ lưỡng. Đầu tư trong nước có hiệu quả sẽ xây dựng được một nền kinh tế ổn định có tốc độ tăng trưởng nhanh, có cơ sở hạ tầng hiện đại và cơ sở pháp lý lành mạnh, tạo ra tiền đề để tiếp nhận và sử dụng có hiệu quả đầu tư nước ngoài. Các nghiên cứu trước đây đều cho rằng chất lượng báo cáo tài chính (FRQ) cao hơn sẽ tác động làm tăng hiệu quả đầu tư (Bushman và Smith, 2001; Healy và Palepu, 2001; Lambert, Leuz và Verrecchia, 2007).
Phù hợp với lập luận này, Biddle và Hilary (2006) thấy rằng các doanh nghiệp có chất lượng báo cáo tài chính cao hơn thể hiện hiệu quả đầu tư cao hơn, đại diện bởi độ nhạy cảm dòng tiền đầu tư thấp hơn. Những phát hiện này đặt ra câu hỏi liệu chất lượng báo cáo tài chính cao hơn có liên quan với việc nâng cao hiệu quả đầu tư, giảm đầu tư quá mức hoặc dưới mức tại Việt Nam. Chen, Hope, Li và Wang (2010) khám phá rằng ở các doanh nghiệp phải đối mặt với mức thuế suất thuế thu nhập đặc biệt cao và chính sách thực thi mạnh mẽ của cơ quan thuế, mục tiêu chính của báo cáo tài chính có thể là nhằm giảm thiểu thuế thu nhập chứ không phải là để cung cấp thông tin cho các nhà cung cấp vốn, nhà quản lý, do đó làm giảm vai trò của báo cáo tài chính trong việc cung cấp thông tin cho người dùng. Phần lớn các bài nghiên cứu chỉ ra rằng công ty có thể làm giảm thông tin bất cân xứng bằng cách nâng cao chất lượng báo cáo tài chính (Bushman và Smith, 2001; Healy và Palepu, 2001).
Một hướng nghiên cứu khác (Biddle và Hilary, 2006; McNichols và Stubben, 2008; Biddle và cộng sự, 2009; LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Chen và cộng sự, 2011) cho rằng nhờ việc giảm sự lựa chọn đối nghịch và nguy cơ đạo đức, nhà quản lý có thể xác định cơ hội đầu tư tốt hơn và do vậy chất lượng báo cáo tài chính cao hơn làm tăng hiệu quả đầu tư. Các bài nghiên cứu của Flannery (1986); Berger và Udell (1998); Ortiz- Monila và Penas (2008) đưa ra một nhân tố khác tác động lên hiệu quả đầu tư là kỳ hạn nợ với tranh luận rằng kỳ hạn nợ ngắn hơn có thể làm giảm vấn đề bất cân xứng thông tin. Trên quan điểm của người đi vay: với những tín hiệu tốt của công ty, họ có thể giành được điều kiện lãi suất tốt hơn khi tái tục khoản nợ; và trên quan điểm của người cho vay: kỳ hạn nợ ngắn hơn cho chủ nợ quyền kiểm soát và giám sát các nhà quản trị tốt hơn (Diamond, 1991, 1993). Những mô hình lý thuyết của Myers (1997), Childs và cộng sự (2005) dù bằng chứng còn hạn chế nhưng đều dự đoán rằng nợ ngắn hạn giúp tăng hiệu quả hoạt động, đặc biệt trong mối quan hệ với đầu tư quá mức.
Ngoài ra, nghiên cứu của Teruel, Solano và Ballesta (2014) cho rằng chất lượng thu nhập cao hơn giúp công ty giảm bất cân xứng thông tin với các ngân hàng và do đó cho phép họ tiếp cận với nợ ngân hàng dễ dàng hơn. Chen và cộng sự (2011) ước lượng tác động của chất lượng báo cáo tài chính lên hiệu quả đầu tư và tìm ra kết quả chất lượng báo cáo tài chính ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư trong những công ty tại những nước mới nổi, tác giả cũng mong đợi tìm thấy kết quả này trong mẫu các công ty niêm yết ở Việt Nam. Việt Nam là môi trường tốt để nghiên cứu bởi có thị trường vốn ít phát triển và thông tin bất cân xứng cao so với các quốc gia phát triển, nợ vay ngân hàng là nguồn tài trợ chính và nợ ngắn hạn giữ vai trò chủ chốt. Cấu trúc kỳ hạn nợ của những công ty niêm yết Việt Nam có xu hướng thiên về nợ ngắn hạn.