Luận Văn Thạc Sĩ Về Thuế Thu Nhập Cá Nhân Đối Với Chuyển Nhượng Quyền Sử Dụng Đất Tại Quảng Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo pháp luật Việt Nam, áp dụng thực tiễn tỉnh Quảng Nam.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Sang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Đức Minh
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Kinh tế
• Đề tài: Thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo pháp luật Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN ĐỐI VỚI CHUYỂN NHƯỢNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm của thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất
• 1.2. Tính đặc thù của thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất
• 1.3. Những vấn đề lý luận về pháp luật thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN ĐỐI VỚI CHUYỂN NHƯỢNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NAM
• 2.1. Thực trạng pháp luật thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất
• 2.2. Thực hiện pháp luật thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất qua thực tiễn tỉnh Quảng Nam
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG, KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN PHÁP LUẬT THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN ĐỐI VỚI CHUYỂN NHƯỢNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT
• 3.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất
• 3.2. Kiến nghị và giải pháp hoàn thiện pháp luật thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất
• 3.3. Giải pháp thực hiện pháp luật thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại tỉnh Quảng Nam
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất

Chương này tập trung phân tích cơ sở lý luận về thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất (CNQSD). Tác giả đưa ra khái niệm về thuế TNCN, nhấn mạnh đây là loại thuế trực thu đánh vào thu nhập của cá nhân từ các nguồn khác nhau, bao gồm cả CNQSD đất. Thuế TNCN có vai trò quan trọng trong việc điều tiết thu nhập, đảm bảo công bằng xã hội và tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước (NSNN). Đặc biệt, thuế TNCN từ CNQSD đất được xem là một trong những nguồn thu lớn, góp phần quản lý thị trường đất đai hiệu quả.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của thuế TNCN

Thuế TNCN là khoản tiền mà cá nhân phải nộp vào NSNN từ các nguồn thu nhập hợp pháp. Đây là loại thuế trực thu, đánh trực tiếp vào thu nhập của cá nhân, không thông qua hành vi tiêu dùng. Thuế TNCN có tính ổn định không cao do chịu ảnh hưởng bởi biến động kinh tế - xã hội. Đối tượng chịu thuế bao gồm cá nhân cư trú và không cư trú có thu nhập phát sinh trong lãnh thổ Việt Nam. Thuế TNCN cũng gắn liền với chính sách xã hội, thể hiện qua các khoản miễn, giảm thuế nhằm đảm bảo công bằng.

1.2. Đặc điểm của thuế TNCN từ CNQSD đất

Thuế TNCN từ CNQSD đất có những đặc điểm riêng do liên quan đến thị trường bất động sản. Thu nhập từ CNQSD đất được xác định dựa trên giá chuyển nhượng, thường biến động theo thị trường. Việc quản lý và thu thuế từ CNQSD đất gặp nhiều khó khăn do tình trạng trốn thuế, lách thuế phổ biến. Đồng thời, thuế TNCN từ CNQSD đất đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết thị trường đất đai, hạn chế đầu cơ và tăng nguồn thu cho NSNN.

II. Thực trạng pháp luật thuế TNCN đối với CNQSD đất tại Quảng Nam

Chương này phân tích thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng thuế TNCN từ CNQSD đất tại tỉnh Quảng Nam. Tác giả chỉ ra rằng, mặc dù pháp luật thuế đã được hoàn thiện, nhưng vẫn còn nhiều bất cập trong quá trình thực hiện. Quảng Nam là địa phương có thị trường đất đai sôi động, dẫn đến số lượng giao dịch CNQSD đất tăng nhanh. Tuy nhiên, việc quản lý thuế tại địa phương còn nhiều hạn chế, dẫn đến tình trạng thất thu thuế. Các biện pháp quản lý thuế chưa đủ mạnh để ngăn chặn hành vi trốn thuế, lách thuế.

2.1. Thực trạng pháp luật thuế TNCN

Pháp luật thuế TNCN từ CNQSD đất tại Việt Nam đã được quy định trong Luật Thuế TNCN năm 2007 và sửa đổi năm 2012. Tuy nhiên, các quy định này vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng. Đặc biệt, việc xác định giá chuyển nhượng đất đai thường không chính xác, gây khó khăn cho cơ quan thuế trong việc tính toán và thu thuế. Ngoài ra, các quy định về miễn, giảm thuế cũng chưa được áp dụng hiệu quả, dẫn đến tình trạng bất công trong việc đóng góp thuế.

2.2. Thực tiễn áp dụng tại Quảng Nam

Tại Quảng Nam, thị trường đất đai phát triển mạnh, kéo theo số lượng giao dịch CNQSD đất tăng nhanh. Tuy nhiên, việc quản lý thuế tại địa phương còn nhiều hạn chế. Các cơ quan thuế gặp khó khăn trong việc kiểm soát các giao dịch, dẫn đến tình trạng thất thu thuế. Ngoài ra, việc tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế chưa được thực hiện hiệu quả, gây khó khăn cho người dân trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Điều này đòi hỏi cần có các giải pháp quản lý thuế hiệu quả hơn.

III. Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật thuế TNCN

Chương này đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật thuế TNCN từ CNQSD đất. Tác giả nhấn mạnh cần sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật để đảm bảo tính minh bạch và công bằng. Đồng thời, cần tăng cường công tác quản lý thuế, đặc biệt là việc kiểm soát các giao dịch CNQSD đất. Các giải pháp cụ thể bao gồm: hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, tăng cường thanh tra, kiểm tra thuế, và nâng cao nhận thức của người dân về nghĩa vụ thuế.

3.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật

Để hoàn thiện pháp luật thuế TNCN từ CNQSD đất, cần sửa đổi các quy định về xác định giá chuyển nhượng, đảm bảo tính chính xác và minh bạch. Ngoài ra, cần bổ sung các quy định về miễn, giảm thuế phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế trong việc quản lý thuế, đặc biệt là các hiệp định tránh đánh thuế hai lần.

3.2. Giải pháp thực hiện tại Quảng Nam

Tại Quảng Nam, cần tăng cường công tác quản lý thuế thông qua việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, đảm bảo tính chính xác trong việc xác định giá chuyển nhượng. Ngoài ra, cần tăng cường thanh tra, kiểm tra thuế để ngăn chặn hành vi trốn thuế, lách thuế. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của người dân về nghĩa vụ thuế thông qua các chương trình tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất là sắc thuế trực thu giữ vai trò trụ cột trong hệ thống tài chính công, đóng góp khoảng 30% đến 40% tổng thu ngân sách nhà nước tại nhiều nền kinh tế phát triển. Tại Việt Nam, nguồn thu này không chỉ bổ sung nguồn lực tài chính công mà còn là công cụ điều tiết thị trường bất động sản và hạn chế tình trạng đầu cơ. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng pháp luật thuế đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất đang bộc lộ nhiều bất cập nghiêm trọng như tình trạng kê khai hai giá, lách luật chuyển nhượng qua hợp đồng ủy quyền và lợi dụng chính sách miễn thuế đối với bất động sản duy nhất.

Luận văn tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng pháp luật và phân tích toàn diện thực tiễn áp dụng thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động chuyển nhượng quyền sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Quảng Nam trong giai đoạn 2018 - 2020. Quảng Nam là địa phương có diện tích tự nhiên 10.438 km² với 69% dân số sinh sống tại khu vực nông thôn, nơi đang diễn ra tốc độ đô thị hóa nhanh chóng cùng sự phát triển mạnh mẽ của thị trường địa ốc.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc lượng hóa các hạn chế thực thi, giải quyết triệt để nguy cơ thất thoát hàng trăm tỷ đồng ngân sách địa phương và thiết lập cơ chế kiểm soát minh bạch cho hơn 135 dự án khu đô thị chưa hoàn thiện pháp lý, bảo đảm tính công bằng xã hội theo định hướng cải cách hành chính thuế quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết phân phối lại thu nhập và điều tiết kinh tế vĩ mô của kinh tế học cổ điển, kết hợp lý thuyết tuân thủ thuế hiện đại trong quản lý hành chính công. Các mô hình lý thuyết này khẳng định thuế trực thu là công cụ hữu hiệu nhất để phân phối lại của cải xã hội, điều tiết giá trị thặng dư phát sinh từ tài nguyên đất đai và bảo đảm công bằng giữa các nhóm dân cư.

Khung nghiên cứu vận dụng 4 khái niệm pháp lý cốt lõi:

• Thuế trực thu: Khoản nộp ngân sách điều tiết trực tiếp vào thu nhập của người chuyển nhượng bất động sản mà không qua khâu trung gian.
• Đối tượng nộp thuế: Bao gồm cá nhân cư trú có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong năm tính thuế hoặc có nơi ở thường xuyên, và cá nhân không cư trú có thu nhập phát sinh tại Việt Nam.
• Thu nhập chịu thuế: Giá trị phát sinh từ hoạt động chuyển nhượng quyền sử dụng đất, đất gắn liền công trình xây dựng, hoặc quyền chuyển nhượng qua hợp đồng ủy quyền.
• Căn cứ tính thuế: Xác định dựa trên giá chuyển nhượng từng lần phát sinh nhân với thuế suất cố định 2%.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ toàn bộ 61.728 hồ sơ đăng ký thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng đất đai tại Cục Thuế tỉnh Quảng Nam và các Chi cục Thuế trực thuộc trong giai đoạn 2018 - 2020, cùng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan như Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 sửa đổi năm 2012, Luật Quản lý thuế năm 2019, Nghị định số 65/2013/NĐ-CP và Thông tư số 111/2013/TT-BTC.

Nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu toàn diện gồm 100% hồ sơ đăng ký nộp thuế phát sinh thực tế (12.614 lượt năm 2018; 23.938 lượt năm 2019; 25.176 lượt năm 2020) kết hợp phương pháp chọn mẫu điển hình khảo sát sâu 16 dự án bất động sản quy mô lớn của Công ty Bách Đạt An và 112 dự án nhà ở thương mại được chấp thuận đầu tư từ năm 2015.

Tác giả lựa chọn phương pháp phân tích quy phạm pháp luật kết hợp thống kê mô tả và so sánh liên thời gian vì cách tiếp cận này cho phép đối chiếu chính xác giữa quy định pháp luật thực định với số liệu thu nộp thực tế, từ đó bóc tách rõ nguyên nhân của các hành vi lách thuế, đo lường sự biến động của nguồn thu trong khung thời gian 3 năm liên tục từ 2018 đến hết năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, số lượng đối tượng đăng ký nộp thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng đất đai tại Quảng Nam tăng trưởng đột biến. Năm 2018 ghi nhận 12.614 đối tượng (276 tổ chức và 12.338 cá nhân), năm 2019 tăng vọt lên 23.938 đối tượng (397 tổ chức và 23.541 cá nhân, tăng 89,77% so với năm 2018), và năm 2020 đạt mức 25.176 đối tượng (415 tổ chức và 24.761 cá nhân, tăng 5,17% so với năm 2019).

Thứ hai, cơ cấu thu nhập chịu thuế phản ánh sự áp đảo của hoạt động chuyển quyền sử dụng đất thuần túy. Năm 2018, nhóm chuyển nhượng quyền sử dụng đất chiếm 7.851 trường hợp (tương đương 64,48% tổng số hồ sơ), trong khi đất gắn liền với tài sản đạt 4.357 trường hợp. Đáng chú ý, các giao dịch thông qua ủy quyền quản lý tăng nhanh từ 162 trường hợp năm 2018 lên 219 trường hợp năm 2019 và chạm mốc 263 trường hợp năm 2020, tức tăng trưởng tới 62,35%.

Thứ ba, tình trạng đầu cơ và sai phạm pháp lý diễn ra phức tạp tại các dự án đô thị. Tỉnh còn 135 dự án khu dân cư chưa hoàn thiện hạ tầng nhưng đã phát sinh giao dịch thứ cấp. Điển hình là 16 dự án của Công ty Bách Đạt An có đến 14 dự án chưa có giấy phép xây dựng và chỉ 5 dự án hoàn thiện hồ sơ thiết kế thi công nhưng đã huy động vốn phân lô bán nền trái phép.

Thứ tư, thất thu ngân sách diễn biến nghiêm trọng do thói quen thanh toán bằng tiền mặt của 69% dân số nông thôn, dẫn đến tình trạng khai báo giá chuyển nhượng trong hợp đồng công chứng thấp hơn giá thị trường nhằm giảm trừ số thuế phải nộp 2%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng trốn thuế xuất phát từ sự chênh lệch lớn giữa bảng giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành và giá giao dịch thực tế ngoài thị trường. Người nộp thuế thường lợi dụng cơ chế tự khai tự nộp để lập hợp đồng công chứng với giá bằng hoặc nhỉnh hơn bảng giá nhà nước một tỷ lệ nhỏ, che giấu khoản chênh lệch tiền mặt thực tế.

Kết quả này củng cố các cảnh báo trong các nghiên cứu của Nguyễn Thị Mai Dung năm 2018 về lỗ hổng quản lý rủi ro thuế, đồng thời làm rõ thêm tính đặc thù địa phương khi làn sóng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng gần 3 lần về quy mô vốn đăng ký (đạt 320 triệu USD năm 2019) đã thúc đẩy làn sóng đầu cơ đất đai nhưng hệ thống quản lý dữ liệu chưa theo kịp.

Các dữ liệu nghiên cứu này được trình bày trực quan thông qua biểu đồ cột thể hiện sự tăng trưởng đối tượng nộp thuế qua các năm, kết hợp biểu đồ tròn phân tích cơ cấu 4 nhóm thu nhập chịu thuế và bảng ma trận đối chiếu rủi ro thất thu giữa giá hợp đồng với giá thị trường thực tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt qua hệ thống ngân hàng đối với 100% giao dịch chuyển nhượng bất động sản của hộ gia đình, cá nhân. Giải pháp này do Ngân hàng Nhà nước phối hợp Bộ Tài chính chủ trì triển khai, hoàn thành khung pháp lý bắt buộc trong giai đoạn 2022 - 2024 nhằm minh bạch hóa dòng tiền giao dịch.

Thứ hai, xây dựng và kết nối liên thông cơ sở dữ liệu số hóa giữa Cục Thuế tỉnh Quảng Nam, Sở Tài nguyên và Môi trường và Văn phòng Đăng ký đất đai. Target metric là rút ngắn thời gian luân chuyển, xử lý hồ sơ khai thuế từ 03 ngày làm việc xuống còn 01 ngày làm việc, hoàn thành tích hợp hệ thống trước năm 2024 dưới sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam.

Thứ ba, sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân theo hướng hoàn thiện nguyên tắc định giá tính thuế tiệm cận 85% đến 90% giá thị trường, đồng thời siết chặt tiêu chí miễn thuế đối với trường hợp có duy nhất một nhà ở, đất ở thông qua hệ thống mã định danh bất động sản toàn quốc. Nhiệm vụ này do Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế nghiên cứu trình Quốc hội trong nhiệm kỳ 2021 - 2026.

Thứ tư, tiến hành thanh tra, kiểm tra chuyên đề toàn diện đối với 135 dự án khu đô thị, khu dân cư có dấu hiệu chậm tiến độ hoặc bán chuyển nhượng khi chưa đủ điều kiện pháp lý. Cục Thuế tỉnh Quảng Nam phối hợp Thanh tra tỉnh và Công an tỉnh thực hiện ngay từ quý 1 năm 2022 nhằm truy thu triệt để tiền thuế trốn lậu, xử phạt nghiêm hành vi gian lận hồ sơ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cơ quan quản lý thuế và chính quyền địa phương tại các tỉnh đang đô thị hóa nhanh: Vận dụng mô hình phân tích rủi ro hồ sơ và giải pháp liên thông dữ liệu để nâng cao hiệu quả thanh tra, thu đúng và thu đủ thuế thu nhập cá nhân từ bất động sản.

Thứ hai, các nhà hoạch định chính sách và cơ quan lập pháp: Sử dụng hệ thống chứng cứ thực nghiệm từ 61.728 hồ sơ thuế để làm luận cứ sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn về thuế suất và căn cứ tính thuế.

Thứ ba, đội ngũ luật sư, chuyên viên tư vấn pháp lý và sàn giao dịch bất động sản: Nắm vững quy trình xác định nghĩa vụ thuế suất 2%, nhận diện các rủi ro pháp lý liên quan đến hợp đồng ủy quyền hoặc kê khai sai giá, từ đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho khách hàng.

Thứ tư, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Luật Kinh tế, Luật Tài chính: Tham khảo phương pháp tiếp cận kết hợp giữa phân tích quy phạm pháp luật và thống kê kinh tế thực chứng, làm tài liệu nền tảng cho các công trình nghiên cứu chuyên sâu về thuế trực thu.

Câu hỏi thường gặp

Thuế suất thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất được tính như thế nào?

Theo quy định pháp luật hiện hành, thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất áp dụng mức thuế suất cố định là 2% tính trên tổng giá trị chuyển nhượng từng lần. Số thuế phải nộp bằng giá ghi trên hợp đồng nhân với 2%. Nếu giá thỏa thuận thấp hơn khung giá quy định, cơ quan thuế áp dụng bảng giá của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Điều kiện nào để cá nhân được miễn thuế khi chuyển nhượng bất động sản duy nhất?

Cá nhân được miễn thuế khi đáp ứng đủ 4 điều kiện: chỉ sở hữu duy nhất một thửa đất ở hoặc nhà ở tại Việt Nam tại thời điểm chuyển nhượng; có thời gian sở hữu tối thiểu 183 ngày; chuyển nhượng toàn bộ quyền sử dụng thửa đất; và tự kê khai chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực của hồ sơ.

Vì sao hợp đồng ủy quyền bất động sản bị đưa vào diện thu nhập chịu thuế?

Pháp luật thuế quy định thu nhập từ hợp đồng ủy quyền quản lý bất động sản mà người được ủy quyền có quyền định đoạt, chuyển nhượng như chủ sở hữu là thu nhập chịu thuế. Quy định này nhằm ngăn chặn hành vi ủy quyền giả tạo để che giấu giao dịch mua bán ngầm nhằm trốn mức thuế suất 2%.

Cơ quan thuế xử lý thế nào khi phát hiện hợp đồng ghi giá thấp hơn thực tế?

Khi phát hiện dấu hiệu kê khai sai giá chuyển nhượng nhằm trốn thuế, cơ quan quản lý thuế sẽ yêu cầu người nộp thuế giải trình bổ sung trong vòng 03 ngày làm việc. Nếu không chứng minh được, cơ quan thuế có quyền ấn định số thuế phải nộp dựa trên cơ sở dữ liệu thị trường và chuyển hồ sơ sang cơ quan công an xử lý hình sự.

Trách nhiệm hoàn thuế và mức lãi suất bồi thường khi cơ quan thuế chậm hoàn trả là bao nhiêu?

Trường hợp người nộp thuế nộp thừa so với nghĩa vụ phát sinh, cơ quan thuế phải giải quyết hồ sơ hoàn thuế trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Nếu cơ quan thuế chậm ban hành quyết định hoàn thuế thì phải trả tiền lãi với mức 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm hoàn trả.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất, làm rõ tính trực thu và vai trò điều tiết thị trường bất động sản.
• Phân tích chi tiết thực trạng 61.728 hồ sơ đăng ký thuế giai đoạn 2018 - 2020 tại tỉnh Quảng Nam, chỉ rõ mức tăng trưởng đối tượng nộp thuế đạt 25.176 trường hợp vào năm 2020.
• Nhận diện các lỗ hổng thực thi nghiêm trọng tại 135 dự án chậm tiến độ và sự gia tăng 62,35% của các giao dịch chuyển nhượng núp bóng hợp đồng ủy quyền.
• Khẳng định thất thu thuế chủ yếu do thói quen thanh toán tiền mặt của 69% dân số nông thôn và sự bất cập của bảng giá đất nhà nước so với thị trường.
• Đóng góp hệ thống giải pháp đồng bộ gồm bắt buộc thanh toán qua ngân hàng, liên thông dữ liệu số hóa và định giá đất tiệm cận 90% giá thị trường.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp bức tranh thực nghiệm xác thực tại một địa bàn trọng điểm miền Trung, làm cầu nối giữa lý luận luật học và thực tiễn quản lý thuế.

Lộ trình thực hiện các giải pháp cần tập trung hoàn thiện tích hợp dữ liệu quản lý đất đai và thuế trong giai đoạn 2022 - 2024, hướng tới chuẩn hóa cơ chế giám sát giao dịch điện tử trước năm 2025.

Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và người hành nghề luật nên khai thác ngay các phát hiện của luận văn để tối ưu hóa công tác quản trị rủi ro thuế và hoàn thiện khung khổ pháp luật tài chính đất đai tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN ĐỐI VỚI CHUYỂN NHƯỢNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT 1. Khái niệm, đặc điểm của thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất 1. Khái niệm thuế thu nhập cá nhân Trong khoa học pháp lý hiện nay, vẫn chưa có một khái niệm thống nhất về thuế. Các nhà nghiên cứu đưa ra khái niệm về thuế dựa trên khía cạnh mà họ muốn khai thác, tìm hiểm nên dẫn đến các khái niệm về thuế chưa phản ánh được đầy đủ về bản chất của thuế.

Theo một số quan điểm về thuế kinh điển: “Để duy trì quyền lực công cộng, cần phải có những sự đóng góp của những người công dân của nhà nước đó là thuế khóa”. Đối với quan điểm này, thuế chỉ đơn giản là phần đóng góp của công dân để duy trì hoạt động của nhà nước. Trong ấn phẩm “Economics” của hai nhà kinh tế Mỹ là Makkollhell và Bruy đã đưa ra một khái niệm khác về thuế dựa trên cơ sở đối giá: “Thuế là một khoản tiền chuyển giao bắt buộc bằng tiền (hoặc chuyển giao bằng hàng hóa, dịch vụ) của các công ty và các hộ gia đình cho chính phủ, mà trong sự trao đổi đó họ không nhận ra được trực tiếp hàng hóa dịch vụ nào cả, khoản nộp đó không phải là tiền phạt mà tòa tuyên phạt do vi phạm pháp luật”. Theo khái niệm được đưa ra, thuế là một nghĩa vụ của một doanh nghiệp, một hộ gia đình phải thực hiện đối với nơi mà mình kinh doanh hoặc sinh sống, không quan tâm việc sử dụng tiền thuế như thế nào.

Nhìn từ góc độ phân phối thu nhập, thuế là hình thức phân phối lại tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân nhằm hình thành quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước nhằm phục vụ các nhu cầu chi tiêu trong quá trình thực hiện chức năng của nhà nước. Dưới góc độ NNT, thuế là khoản tiền bắt buộc mà mỗi tổ chức, cá nhân phải đóng góp theo quy định pháp luật. Ở Việt Nam hiện nay, trong khoa học pháp lý cũng chưa có định nghĩa thống nhất về thuế. Theo từ điển Tiếng Việt (trung tâm từ điển năm 1998) thì 7 “thuế là khoản tiền hay hiện vật mà người dân hoặc tổ chức kinh doanh tùy theo tài sản thu nhập, nghề nghiệp… buộc phải nộp cho Nhà nước theo quy định pháp luật”.

Mặc dù có nhiều quy định khác nhau về thuế nhưng có thể có một góc nhìn khái quát về thuế là một khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải trích nộp cho nhà nước và gắn liền với quyền và quyền lực nhà nước, không hoàn trả trực tiếp mà được dùng để phục vụ hoạt động nhà nước và chi tiêu công cộng. Thuế hiện nay có hai hình thức: thuế trực thu và thuế gián thu. Thuế trực thu là thuế thu trực tiếp từ NNT gắn liên với thu nhập của NNT. Thuế gián thu là thuế thu thông qua giá cả của hàng hóa, dịch vụ.

Thuế TNCN là khoản tiền mà người có thu nhập phải trích nộp một phần tiền lương hoặc từ các nguồn thu nhập khác vào NSNN. Thuế TNCN là một loại thuế trực thu đánh thuế trên thu nhập nhận được của cá nhân trong một khoảng thời gian nhất định, thường là trong một năm, từng tháng hoặc theo từng lần phát sinh. Thuế TNCN là một sắc thuế có tầm quan trọng lớn trong việc huy động nguồn thu vào ngân sách và thực hiện công bằng xã hội. Thuế TNCN đánh vào cả cá nhân kinh doanh và cá nhân không kinh doanh.

Đặc điểm thuế thu nhập cá nhân - Thứ nhất, thuế TNCN là thuế trực thu.