MỞ ĐẦU Formatted: Indent: First line: 0 cm, Line spacing: 1. Lý do chọn đề tài Formatted: Line spacing: 1.5 lines Từ khi mới thành lập đến nay, Đảng ta luôn chú trọng chăm lo đời sống Formatted: Indent: First line: 1.5 lines của nhân dân mà nổi bật là chính sách an sinh xã hội (ASXH) đảm bảo nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Chính sách ASXH đã được Đảng ta nâng tầm lên ngang bằng với các chính sách phát triển kinh tế của đất nước. Những thành quả đạt được trong thời gian qua đã được Đại hội Đảng XII chỉ rõ: "Phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ công bằng xã hội đạt được những kết quả tích cực.
Chính sách an sinh xã hội tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện trên các lĩnh vực. An sinh xã hội cơ bản được đảm bảo, phúc lợi xã hội và đời sống nhân dân tiếp tục được cải thiện. Nhận thức của nhân dân về tự bảo đảm an sinh xã hội có tiến bộ, huy động nguồn lực xã hội tốt hơn. Đã hoàn thành trước thời hạn nhiều mục tiêu phát triển thiên nhiên kỷ " [20, tr.
Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 cũng khẳng định: "Tạo bước phát triển mạnh mẽ về văn hóa, xã hội. Tăng đầu tư của Nhà nước, đồng thời đẩy mạnh huy động các nguồn lực của xã hội để phát triển văn hóa, xã hội. Hoàn thiện hệ thống chính sách, kết hợp chặt chẽ các mục tiêu, chính sách kinh tế với các mục tiêu, chính sách xã hội; thực hiện tốt tiến bộ, công bằng xã hội trong từng bước, từng chính sách phát triển phù hợp với điều kiện cụ thể, bảo đảm phát triển nhanh, bền vững" [1, tr. Bên cạnh những thành công đó, nước ta đang phải đối mặt với những khó khăn về lĩnh vực xã hội.
Đặc biệt, là một nước nông nghiệp với gần 80% dân cư sống ở khu vực nông thôn, nhưng đến nay nông thôn nước ta vẫn còn nghèo, nông dân vẫn còn khổ, nền nông nghiệp vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tình trạng thất nghiệp, thiếu công ăn việc làm của người lao động còn khá phổ biến, khoảng cách thu nhập vẫn chưa được thu hẹp, tình trạng đói tái 2 nghèo vẫn chưa được giải quyết một cách bền vững, phân hóa xã hội ngày càng sâu sắc, ASXH còn nhiều khó khăn đặc biệt là ASXH cho người dân tộc thiểu số (DTTS). Những năm qua Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương chính sách để giải quyết những khó khăn trên, song đây vẫn là vấn đề phức tạp, trong đó ASXH đối với người DTTS là vấn đề bức xúc nhất. Mấu chốt của vấn đề là ở chỗ người DTTS có thu nhập rất thấp, đời sống hiện tại còn rất khó khăn, hệ thống ASXH đối với DTTS chưa được thực hiện đầy đủ về chiều rộng lẫn chiều sâu.
Chính điều đó làm cho họ dễ bị tổn thương khi có những biến đổi trong cuộc sống như ốm đau, bệnh tật, thiên tai…, xảy ra. Hậu quả là họ lâm vào đói nghèo. Huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên có 10 DTTS chủ yếu đó là: dân tộc Mông chiếm 67,74%, Hà Nhì chiếm 10,47% còn lại là các dân tộc khác, với hơn 70% dân số là dân di cư tự do từ các tỉnh khác vào, bên cạnh đó trình độ dân trí thấp, nhận thức pháp luật hạn chế dẫn đến công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật còn gặp nhiều khó khăn; thiếu đất sản xuất dẫn đến tình trạng tranh chấp đất đai, phá rừng… Chính sách ASXH ở đây tuy đã được quan tâm nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Tình trạng người DTTS ở đây thất nghiệp và không có việc làm còn phổ biến, người dân ở đây chủ yếu là làm rẫy nên hiệu quả chưa cao.
Các chính sách hỗ trợ cho người DTTS đang mang tính tức thời, chưa có chiều sâu, do đó đời sống người DTTS ở đây vẫn còn nhiều phức tạp. Tình hình phân hóa giàu nghèo giữa người DTTS với các nhóm người khác ngày càng tăng. Từ đó, có rất nhiều vấn đề đã đặt ra đó là: các hình thức chính sách ASXH đối với người DTTS ở đây được thực thi như thế nào? Trong thời gian tới sẽ có những chính sách gì phù hợp để thúc đẩy kinh tế người DTTS ở đây phát triểnviệc thực thi c? Chính sách ASXH sẽ tiếp cận trên những phương diện nào để giúp chođối với người DTTS sẽ có những 3 khó khăn vướng mắc gì? qua việc thực thiở đây phát triển toàn diện rút ngắn khoảng cách giàu nghèo, hệ thống chính sách ASXH đối với người DTTS đã rút ra một số bài học vì để nâng cao chất lượng thực thi chính sách trong thời gian tiếp theođược thực thi đầy đủ hay chưa? đây là những vấn đề đang đặt ra đòi hỏi có sự ngĐó là những vấn đề đang đặt ra đòi hỏi có sự nghiên cứu Comment [NTT1]: Chỉ tập trung vào các c hỏi liên quan đến thực thi chính sách trong quá trình hoàn thiện hệ thốngchính sách ASXH cho người DTTS của cả Formatted: Font: 14 pt nước nói chung và của người DTTS ở huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên nói riêng. Xuất phát từ thực tiễn đó, tác giả lựa chọn vấn đề "Thực thi chính sách an sinh xã hội đối với người dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên" làm đề tài nghiên cứu cho Lluận văn Tthạc sĩ.
Tình hình nghiên cứu Formatted: Line spacing: 1.5 lines Vấn đề ASXH đã và đang được các nhà khoa học quan tâm nghiên Formatted: Indent: First line: 1. Một số công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề này có thể kể đến như sau: Mai Ngọc Cường trong đề tài: Chính sách xã hội nông thôn: Kinh nghiệm Cộng hòa Liên bang Đức và thực tiễn Việt Nam, đã đúc rút kinh nghiệm chính sách xã hội nông thôn của Cộng hòa Liên bang Đức để đề ra các chính sách nông thôn ở Việt Nam phù hợp với thực tiễn, điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước. Mai Ngọc Anh (2009) luận án tiến sĩ, An sinh xã hội đối với nông dân trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam. Trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn ở Việt Nam kết hợp với hệ thống ASXH đối với nông dân của các nước phát triển cũng như các nước có môi trường kinh tế chính trị hoặc văn hóa tương đồng ở Việt Nam, luận án cũng đưa ra những quan điểm và phương hướng phát triển hệ thống ASXH đối với nông dân trong điều kiện kinh tế ở nước ta hiện nay và trong những năm tới.
Song song với các đề tài cấp Nhà nước thì có nhiều nghiên cứu khoa 4 học liên quan đến vấn đề ASXH được đăng trên các tạp chí, diễn đàn khoa học và có thể kể đến các chuyên đề nghiên cứu sau: Nguyễn Trọng Đàm (2015), Thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội có bài viết đăng trên Tạp chí Cộng sản: Hoàn thiện chính sách an sinh xã hội phù hợp với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; Nguyễn Thị Bích Ngọc, Đặng Đỗ Quyên, Đánh giá thực trạng chính sách an sinh xã hội đối với dân tộc thiểu số ở Việt Nam, đề tài nghiên cứu khoa học; Nguyễn Văn Chiều: An sinh xã hội và định hướng nghiên cứu nhằm nâng cao vai trò của khoa học xã hội vào quá trình hoạch định chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam, đề tài nghiên cứu khoa học; Nguyễn Xuân Chiêm, Thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững cho người dân tộc Cơ tu trên địa bàn huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam, Luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia; Lương Vĩnh Thái: Thực thi chính sách an sinh xã hội trên địa của bàn quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng, Luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia. Các nghiên cứu trên đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận và thực tiễn về thực thi chính sách ASXH và các nội dung liên quan đến ASXH. Đồng thời, các nghiên cứu này đã tiến hành khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng, những kết quả đạt được và hạn chế trong quá trình thực thi chính sách ASXH tại địa bàn nghiên cứu. Trên cơ sở đó, các nghiên cứu này đã đề ra các giải pháp để thực thi chính sách ASXH khá phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương.
Tuy nhiên, các nghiên cứu đó mang tầm vĩ mô bao quát toàn quốc hoặc nghiên cứu ở các địa phương khác nên chưa thực sự phù hợp với đặc điểm của huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên, do vậy việc nghiên cứu thực thi chính sách ASXH đối với người DTTS trên địa bàn huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên như là một nghiên cứu độc lập vẫn chưa được giải quyết. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Formatted: Line spacing: 1. Mục đích Qua việc phân tích, đánh giá quá trình thực thi hệ thống chính sách Formatted: Indent: First line: 1.5 lines ASXH đối với DTTS tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên thời gian qua, luận văn đề xuất một số giải pháp hoàn thiện việc thực thi hệ thống chính sách ASXH đối với DTTS ở huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên. Nhiệm vụ Formatted: Line spacing: Multiple 1.45 Để thực hiện được mục đích trên luận văn đặt ra những nhiệm vụ sau: Formatted: Indent: First line: 1.27 cm, L spacing: Multiple 1.45 li - Làm rõ những nội dung lý luận và thực tiễn về hệ thống cs ASXH đối với người DTTS dựa trên quan điểm của Đảng và các quy định của Nhà nước ta.
- Phân tích thực trạng thực thi chính sách ASXH đối với người DTTS ở huyện Mường Nhé. - Đề xuất phương hướng, giải pháp hoàn thiện việc thực thi chính sách ASXH đối với người DTTS ở huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn Formatted: Line spacing: Multiple 1. Đối tượng nghiên cứu của luận văn Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động thực thi chính sách Formatted: Indent: First line: 1.27 cm, L spacing: Multiple 1.45 li ASXH đối với DTTS ở huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên.
Phạm vi nghiên cứu Formatted: Line spacing: Multiple 1.45 Luận văn khảo sát, nghiên cứu việc thực thi chính sách ASXH đối với Formatted: Condensed by 0.1 pt Formatted: Indent: First line: 1.27 cm, L người DTTS trên địa bàn huyện Mường Nhé. ASXH là đề tài rất rộng, bao gồm spacing: Multiple 1.45 li nhiều chính sách đảm bảo cho công tác ASXH như Giáo dục; Y tế; môi trường; Formatted: Font: 14 pt, Condensed by pt phát triển nông lâm, thuỷ sản; ổn định dân cư; Chính sách ưu đãi người có công với cách mạng; xóa đói giảm nghèo; bảo hiểm xã hội; bảo hiểm y tế (BHYT)….