Chương 1, nhóm tác giả tập trung vào những chương trình được quy định có từ năm 2004. Chương 2, phân tích hai câu hỏi quan trọng. Chương 3, xem xét ASXH trong mối quan hệ với nghèo và việc liệu các chương trình ASXH của Việt Nam có đóng góp được gì và đóng góp bao nhiêu cho công cuộc giảm nghèo ở các khu vực, giữa các nhóm ngũ phân vị và vùng thành thị, nông thôn. Chương 4, chuyển từ mô tả hệ thống ASXH sang đưa ra những phân tích ban đầu và sơ bộ về tác động hành vi của hệ thống ASXH.
Cuối cùng, Chương 5, tổng kết tóm tắt những phát kiến của nghiên cứu và kết luận. Đề tài “Luận cứ khoa học cho việc đổi mới chính sách đảm bảo xã hội trong nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng XHXN Việt Nam” của tác giả Đỗ Minh Cương [22], đã góp phần cụ thể hóa nội dung và biện pháp thực hiện Chiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2000. Công trình đã đánh giá quá trình thực hiện chính sách xã hội và đề ra một số giải pháp và khuyến nghị nhằm thực hiện mục tiêu đảm bảo xã hội đến năm 2000. Trong đề tài “Chính sách ASXH và vai trò của Nhà nước trong việc đảm bảo ASXH ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”, tác giả Nguyễn Văn Chiều [19], đã tập trung nghiên cứu nhằm khái quát hóa những nội dung cơ bản về ASXH, vai trò của Nhà nước trong việc thực hiện ASXH ở Việt Nam hiện nay.
Đồng thời, tác giả đề xuất một số giải pháp, khuyến nghị nhằm tăng cường vai trò của Nhà nước đảm bảo ASXH trong thời gian tới. - Hội thảo, hội nghị khoa học bàn về an sinh xã hội Hội thảo quốc tế về “An sinh xã hội cho khu vực phi chính thức: Vấn đề và triển vọng” [106], đã trao đổi về các chủ đề xoay quanh 2 trục chính là: i) Hệ thống ASXH ở Việt Nam và ii) Lao động khu vực phi chính thức và các vấn đề về ASXH của khu vực này. Hai nội dung chính này được trao đổi và thảo luận trong 6 phiên họp: Phiên “Những vấn đề lý luận, chính sách về 17 ASXH” đặt ra các vấn đề về việc xem xét lại các khái niệm. Việc làm rõ khái niệm không chỉ là quan trọng đối với giới nghiên cứu mà còn cần thiết đối với các nhà hoạch định chính sách.
Bởi chỉ khi hiểu đúng bản chất giải pháp của ASXH, chính sách ASXH mới định hướng đúng tư duy và đưa ra các chính sách phù hợp. Các kiến nghị từ giới nghiên cứu luật học nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về ASXH trong thời gian tới không chỉ có giá trị về mặt lý luận mà còn có giá trị thực tiễn cao. Phiên họp về “Hệ thống ASXH Việt Nam” tập trung đánh giá một số hợp phần của hệ thống ASXH thập niên qua, cho phép giải thích rõ những vấn đề đặt ra trong thực tiễn vận hành của hệ thống ASXH hiện nay. Điều đó khẳng định rằng, Việt Nam, tuy còn là nước nghèo, nhưng đã có một hệ thống ASXH tương đối hoàn chỉnh.
Đối tượng tham gia bảo BHYT, dù chưa đạt đến mức toàn dân như mong đợi, nhưng cũng đã có những hiệu quả tích cực đối với người dân, đặc biệt là các nhóm yếu thế. Những bất cập không chỉ là về hệ thống tổng thể hay về chính sách vĩ mô, mà các diễn giả đã cho chúng ta thấy rằng sự bất ổn nằm ngay trong chính từng cá nhân, khi mà thái độ của chúng ta đối với sức khỏe và hành vi tìm kiếm sức khỏe của mỗi cá nhân cũng đầy tính vấn đề. Phiên họp về “Hệ thống ASXH các nước và kinh nghiệm cho Việt Nam” trao đổi và thảo luận về hệ thống ASXH các nước cũng cung cấp một cái nhìn đa chiều về cách các quốc gia khác triển khai hệ thống ASXH của họ cho người dân. Chúng ta có cái nhìn từ hệ thống ASXH của Trung Quốc, của Nhật Bản, và cả việc đối chiếu với các hệ thống ở các nước phát triển khác như Đức, Thụy Điển.
Kinh nghiệm triển khai hệ thống ASXH của các nước là một tham khảo tốt cho Việt Nam. Phiên 4 và phiên 5 (ASXH cho khu vực phi chính thức và thách thức đối với việc đảm bảo ASXH cho khu vực này) trao đổi về tình trạng an sinh của lao động thuộc khu vực phi chính thức ở Việt Nam. Phiên cuối cùng dành cho việc “Thảo luận và kết nối các cơ hội hợp tác” trong nghiên cứu ASXH và khu vực phi chính thức. Tại đây các chuyên gia về lĩnh vực ASXH và khu vực phi chính thức có thể chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm về những nghiên cứu liên quan mà họ đang tiến hành.
Viện Khoa học Lao động và Xã hội (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) tổ chức Hội thảo tham vấn (Cơ sở khoa học của việc xây dựng sàn an 18 ASXH) được hình thành từ năm 2009, là ý tưởng của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã cho rằng: Sàn ASXH được hiểu là hệ thống các chính sách nhằm giúp người dân được tiếp cận với hàng hóa, dịch vụ thiết yếu và chuyển nhượng thu nhập cơ bản theo tiêu chuẩn của quốc gia, bảo đảm người dân được cung cấp đầy đủ lương thực thực phẩm, được chăm sóc y tế, được giáo dục, được dùng nước sạch và có nhà ở. Đối tượng chính của Sáng kiến sàn ASXH là trẻ em; người dân trong tuổi lao động nhưng thu nhập từ việc làm không bảo đảm được mức sống tối thiểu; người già. Trong Hội thảo khoa học các đại biểu cho rằng Sàn ASXH là cơ sở xây dựng tầm nhìn đầy đủ và toàn diện về hệ thống ASXH với quốc gia với vai trò là một cấu phần chính của chiến lược phát triển quốc gia. Việt Nam xây dựng sàn ASXH để tối đa hóa việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực khan hiếm vì mục tiêu giảm nghèo và đảm bảo ASXH.
Sàn ASXH không chỉ hỗ trợ người nghèo và các đối tượng yếu thế vượt qua các rủi ro hiện tại mà nó còn giữ vai trò quan trọng cho phát triển bền vững trong lương lai. Trong giai đoạn 2003-2011, tổng chi cho ASXH liên tục tăng, bình quân đạt 95.000 tỉ đồng/năm và bằng 6,6% GDP, trong đó ngân sách Nhà nước chiếm 51%. Tuy nhiên, hệ thống ASXH vẫn còn nhiều hạn chế, công tác tạo việc làm chưa bền vững, tỷ lệ thất nghiệp khu vực nông thôn, trong thanh niên có xu hướng gia tăng. Hội thảo “Tham vấn chính sách thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT theo định suất” được tổ chức với mục đích nhằm cung cấp thông tin về thực trạng thực hiện các phương thức thanh toán dịch vụ y tế, những bất cập trong triển khai phương thức thanh toán định suất hiện tại ở Việt Nam cũng như dự báo tác động của một số đề xuất về sửa đổi thanh toán định suất, trên cơ sở đó trao đổi, tham vấn ý kiến của các nhà hoạch định chính sách, các chuyên gia trong lĩnh vực y tế, chuyên gia của các bộ ngành liên quan và chuyên gia quốc tế.
Hội thảo đã nghe các bài trình bày về kết quả nghiên cứu do Viện Chiến lược và Chính sách y tế phối hợp với tổ chức Joint Learning Network for Universal Health Coverage (Mạng lưới cùng học tập để thực hiện bao phủ CSSK toàn dân) tiến hành bao gồm: (1) Đánh giá thực trạng thực hiện các phương thức thanh toán dịch vụ y tế hiện nay ở Việt Nam; (2) Xác định chi phí dịch vụ khám chữa bệnh tại tuyến huyện và xã; (3) Phân tích dự báo tác động 19 của một số đề xuất về sửa đổi thanh toán định suất làm cơ sở cho việc lựa chọn giải pháp tối ưu cho việc sửa đổi Thông tư 09/2009/TTLT-BYT-BTC. Theo kết quả đánh giá, thanh toán theo định suất đang áp dụng tại Việt Nam có nhiều điểm không tương đồng với thông lệ quốc tế về thiết kế và tổ chức thực hiện. Kết quả triển khai thanh toán theo định suất chưa thực sự được như mong đợi. Dựa trên kết quả các nghiên cứu, các chuyên gia trong nước và quốc tế đã đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện phương thức thanh toán dịch vụ y tế tại Việt Nam.
Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội phối hợp với Bộ Hợp tác và Phát triển kinh tế Liên bang Đức (BMZ) và Tổ chức Hợp tác phát triển Đức (GIZ) tổ chức “Hội nghị khu vực về An sinh xã hội” [16], Hội nghị nhằm tạo diễn đàn thảo luận giữa các nhà quản lý, lãnh đạo cấp cao tới từ các cơ quan phụ trách về ASXH ở cấp bộ, các tổ chức/cơ quan BHYT và bảo hiểm hưu trí, cũng như các viện nghiên cứu về những thách thức hiện tại trong lĩnh vực ASXH tại Đông Nam Á. Bên cạnh đó, hội nghị cũng hướng tới mục tiêu cải thiện mạng lưới chuyên gia giữa các nước Đông Nam Á với các chuyên gia và các nhà quản lý từ Đức, bằng việc tạo ra một diễn đàn đối thoại liên ngành. Hội nghị cho rằng, trong bối cảnh toàn cầu hóa và thay đổi dân số trên toàn thế giới, sự hoạt động hiệu quả, bền vững của các hệ thống ASXH ngày càng trở nên quan trọng hơn. Để phát triển hệ thống ASXH tại Việt Nam thì các cơ quan hữu quan có liên quan tới lĩnh vực ASXH cần được tăng cường năng lực về mặt tổ chức và thể chế.
Ngoài ra, các tổ chức đào tạo của Việt Nam cũng cần được tăng cường năng lực để có thể đáp ứng một cách chuyên nghiệp nhu cầu đào tạo về nội dung ASXH ở trong nước và khu vực. Luận án Luận án tiến sĩ kinh tế “Chính sách ASXH với người nông dân sau khi thu hồi đất để phát triển các khu công nghiệp (Nghiên cứu tại Bắc Ninh)” của tác giả Nguyễn Văn Nhường [69], đã phân tích được các khái niệm (trên thế giới và trong nước) về ASXH, từ đó nêu ra quan niệm của mình về ASXH; về ASXH đối với người nông dân; về ASXH đối với người nông dân bị thu hồi đất để phát triển các khu công nghiệp. Luận án làm rõ 03 vai trò và 04 nguyên tắc cần đảm bảo ASXH. Đồng thời, luận án đi sâu phân tích thực trạng, nêu ra định hướng, giải pháp, khuyến nghị một cách cụ thể, toàn diện mang tính khả 20 thi, cần thiết trong việc thực hiện tốt chính sách ASXH đối với người nông dân bị thu hồi đất.