Chương 1 Thực hiện pháp luật về thanh niên dựa trên cơ sở lý luận, pháp luật, quy chế, quy định của nhà nước, của các ban, ngành có liên quan để giáo dục, tuyên truyền, phổ biến trong thực niên thực hiện đúng pháp luật và đạt được những thoả thuận phù hợp với đạo đức xã hội, góp phần giữ gìn trật tự an toàn xã hội trong cộng đồng dân cư, chủ động phòng ngừa và hạn chế những hành vi vi phạm pháp luật của thanh niên. Không giống như việc thực hiện các quy định pháp luật ở các thành phần, lĩnh vực khác, thực hiện pháp luật về thanh niên có những đặc điểm đặc thù, 15 về nội dung và cả phương thức thực hiện. Trong trình tổ chức thực hiện công tác thanh niên xảy ra nhiều yếu tố khách quan và chủ quan, từ đó cho ra kết quả khác nhau, kết quả phụ thuộc vào khả năng tổ chức thực hiện pháp luật của các cá nhân, tập thể phụ trách lĩnh vực này. Ở nước ta, pháp luật về thanh niên đã được ban hành và được triển khai đồng bộ trong đời sống xã hội, việc tiếp tục nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn thực hiện pháp luật về thanh niên để tiếp tục có những hoạt động hoàn thiện pháp luật là một yêu cầu thường xuyên và cần thiết để pháp luật về thanh niên ngày càng đi vào cuộc sống.
16 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THANH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ TAM KỲ, TỈNH QUẢNG NAM 2. Thực trạng pháp luật về thanh niên 2. Hệ thống văn bản pháp luật về thanh niên Luật Thanh niên số 57/2020/QH14 được Quốc hội khóa XIV, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 16/6/2020, có hiệu lực từ ngày 01/01/2021 thay thế cho luật thanh niên số 53/2005/QH11. Luật Thanh niên mới được ban hành thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước ta đối với thanh niên và công tác thanh niên trong thời kỳ mới.
Luật Thanh niên là văn bản pháp lý quan trọng thể chế hoá các quan điểm của Đảng về thanh niên và công tác thanh niên; quy định quyền và nghĩa vụ của thanh niên, vai trò, trách nhiệm của thanh niên đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; đồng thời thể hiện trách nhiệm của Nhà nước, gia đình và xã hội đối với sự nghiệp chăm lo, giáo dục, bồi dưỡng và phát huy thanh niên. Căn cứ các quy định của Luật thanh niên, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã cụ thể hóa thành cơ chế, chính sách tạo điều kiện thuật lợi để thanh niên trưởng thành và phát triển trong gia đoạn từ năm 2005 đến nay như: Nghị định số 120/2007/NĐ-CP, ngày 23/7/2007 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thanh niên; Nghị định số 12/2011/NĐ-CP, ngày 30/01/2011 của Chính phủ về tổ chức và chính sách đối với thanh niên xung phong; Nghị quyết số 45/NQ-CP, ngày 11/9/2009 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 25- NQ/TW, ngày 25/7/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy 17 mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg, ngày 27/9/2007 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối 21 với học sinh, sinh viên; Quyết định số 103/2008/QĐ-TTg, ngày 21/7/2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án hỗ trợ thanh niên học nghề và tạo việc làm giai đoạn 2008-2015; Quyết định số 121/QĐ-TTg, ngày 09/10/2009 của Thủ tướng Chính phủ về chính sách hỗ trợ bộ đội xuất ngũ học nghề; Quyết định số 174/QĐ-TTg, ngày 29/1/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Dự án tăng cường trí thức trẻ tình nguyện đến công tác tại khu kinh tế quốc phòng giai đoạn 2010-2020; Quyết định số 1471/QĐTTg, ngày 13/8/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập Vụ công tác thanh niên trực thuộc Bộ Nội vụ; Quyết định số 2160/QĐ-TTg, ngày 26/11/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho thanh thiếu niên; Quyết định số 170/QĐ-TTg, ngày 26/01/2011 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Dự án thí điểm tuyển chọn 600 trí thức trẻ ưu tú, có trình độ đại học tăng cường về làm Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã thuộc 62 huyện nghèo; Quyết định số 2474/QĐ-TTg, ngày 30/12/2011 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011-2020; Quyết định số 1912/QĐ-TTg, ngày 20/02/2012 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Làng thanh niên lập nghiệp giai đoạn 2013-2020; Quyết định số 13/2013/QĐTTg, ngày 06/02/2013 của Thủ tướng Chính phủ về chế độ, chính sách đối với cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Sinh viên Việt Nam, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam trong các cơ sở giáo dục và dạy nghề; Quyết định số 324/QĐ- TTg, ngày 18/02/2013 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tham gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2013- 2020; Quyết định số 2051/QĐ-TTg, ngày 24/12/2013 Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tham gia giữ gìn trật tự giao thông giai 18 đoạn 2013-2020; Quyết định số 1758/QĐ-TTg ngày 30/9/2013 của Thủ tướng chính phủ về việc phê duyệt Đề án thí điểm tuyển chọn trí thức trẻ tình 22 nguyện về các xã tham gia phát triển nông thôn, miền núi giai đoạn 2013 – 2020; Chỉ thị số 13/CT-TTg, ngày 18/5/2012 của Thủ tướng Chính phủ thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011-2020. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các văn bản của liên quan đến công tác thanh niên như: Nghị định số 49/2010/NĐ-CP, ngày 14/5/2010 của Chính phủ quy định về miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập và cơ chế thu, chi, sử dụng học phí đối với cơ sở giáo dục thuộc về hệ thống giáo dục quốc dân từ năm học 2010-2011 đến năm học 2014-2015; Nghị quyết số 01/2012/NQLT-CP-BCHTWĐ, ngày 14/12/2012 về việc ban hành quy chế phối hợp công tác của Chính phủ và Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; Quyết định số 71/2005/QĐTTg, ngày 05/4/2005 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế quản lý, điều hành vốn cho vay của Quỹ Quốc gia về việc làm; Quyết định số 155/QĐ- TTg, ngày 23/6/2006 của Thủ tướng Chính phủ về Phê duyệt Đề án giải quyết chỗ ở cho sinh viên các trường Đại học và cao đẳng đến năm 2010; Quyết định số 15/2008/QĐ-TTg, ngày 23/01/2008 của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 71/2005/QĐ-TTg ngày 05/4/2005 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế quản lý, điều hành vốn cho vay của Quỹ quốc gia về việc làm; Quyết định số 71/2009/QĐ-TTg, ngày 29/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án hỗ trợ các huyện nghèo đẩy mạnh xuất khẩu lao động góp phần giảm nghèo bền vững giai đoạn 2009- 2020; Quyết định số 1956/QĐ-TTg, ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020”; Quyết định số 267/2005/QĐ-TTg, ngày 31/10/2005 của Thủ tướng Chính phủ về chính sách dạy nghề đối với học sinh dân tộc thiểu số nội trú; Quyết định 19 số 579/QĐTTg, ngày 19/4/2011 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược Phát triển nguồn nhân lực Việt Nam thời kỳ 2011-2020; Quyết định 2013/QĐ- 23 TTg, ngày 14/11/2011 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược Quốc gia về Dân số và sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011-2020; Quyết định số 630/QĐ-TTg, ngày 29/5/2012 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược Phát triển Dạy nghề thời kỳ 2011-2020; Quyết định số 711/QĐ-TTg, ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược Phát triển Giáo dục giai đoạn 2011-2020; Quyết định số 1199/QĐ-TTg, ngày 31 tháng 08 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về Dân số và kế hoạch hóa gia đình giai đoạn 2012 – 2015; Quyết định số 1201/QĐ-TTg, ngày 31 tháng 08 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về việc làm và dạy nghề giai đoạn 2012 – 2015; Quyết định số 1208/QĐ-TTg, ngày 04 tháng 09 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về Y tế giai đoạn 2012 – 2015; Quyết định số 641/QĐ-TTg ngày 28/4/2011 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án tổng thể phát triển thể lực, tầm vóc người Việt Nam giai đoạn 2011 – 2030. Các bộ, cơ quan ngang bộ đã ban hành các văn bản về thanh niên và có liên quan đến thanh niên như: Quyết định số 2010/QĐ/BYT, ngày 07/6/2006 của Bộ Y tế về Kế hoạch tổng thể Quốc gia về Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe của vị thành niên/thanh niên Việt Nam giai đoạn 2006-2010 và định hướng đến năm 2020; Quyết định số 4617/QĐ/BYT, ngày 16/11/2007 của Bộ Y tế về hướng dẫn cung cấp dịch vụ sức khỏe thân thiện với vị thành niên/thanh niên; Quyết định số 68/2008/QĐ-BGDĐT, ngày 09/12/2008 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về công tác hướng nghiệp, tư vấn việc làm trong các cơ sở giáo dục đại học và trung cấp chuyên nghiệp; Thông tư liên tịch số 30/2010/TTLTBGDĐT, ngày 16/10/2010 giữa Bộ Tư pháp, Bộ Giáo dục và 20 Đào tạo hướng dẫn việc phối hợp thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường; Thông tư số 04/2011/TT-BNV, ngày 10/02/2011 của Bộ Nội vụ 24 hướng dẫn bổ sung nhiệm vụ, tổ chức và biên chế của Sở Nội vụ, Phòng Nội vụ thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện; Thông tư số 11/2011/TT- BNV, ngày 26/9/2011 của Bộ Nội vụ hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 12/2011/NĐ-CP ngày 30/01/2011 của Chính phủ về tổ chức và chính sách đối với thanh niên xung phong; Thông tư Liên tịch số 119/2013/TTLT-BTCBNV, ngày 26/8/2013 của Bộ Tài chính và Bộ Nội vụ quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí hoạt động thường xuyên của các tổ chức thanh niên xung phong từ ngân sách nhà nước.
Có thể khẳng định rằng, Luật Thanh niên ra đời và các văn bản liên quan đến thanh niên được ban hành đã tạo môi trường pháp lý thuận lợi để các cấp, các ngành và mỗi công dân đều có trách nhiệm chăm lo bồi dưỡng, giáo dục và phát huy tiềm năng to lớn của thanh niên. Luật Thanh niên và các văn bản liên quan đến công tác thanh niên đã thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, Nhà nước và tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên, là cơ sở pháp lý thuận lợi cho việc giáo dục, bồi dưỡng để hình thành thế hệ thanh niên kế tục trung thành, xuất sắc sự nghiệp vẻ vang của Đảng và dân tộc.
