Luận văn thạc sĩ về thơ tình Lò Ngân Sủn

Luận văn thạc sĩ phân tích thơ tình lò ngân sủn, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Tác giả: Nguyễn Thị Hoàng Giang
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Thị Việt Trung
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
• Đề tài: Thơ Tình Lò Ngân Sủn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử vấn đề
• 0.3. Đối tượng và mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Phạm vi nghiên cứu
• 0.6. Cấu trúc của luận văn
• 0.7. Đóng góp của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: VÀI NÉT VỀ THƠ TÌNH YÊU DÂN TỘC THIỂU SỐ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI VÀ NHÀ THƠ TÌNH DÂN TỘC GIÁY – LÒ NGÂN SỦN
• 1.1. Vài nét khái quát về thơ dân tộc thiểu số nói chung và thơ tình yêu dân tộc thiểu số nói riêng. Văn học dân tộc thiểu số thời kì hiện đại
• 1.2. Nhà thơ tình dân tộc Giáy - Lò Ngân Sủn
• 1.3. Những nét đặc sắc của văn hóa Giáy
• 1.4. Văn học dân gian dân tộc Giáy
• 1.5. Cuộc đời, con người và quá trình sáng tác của nhà thơ Lò Ngân Sủn
• 1.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: NỒNG ĐỘ VÀ SẮC THÁI TÌNH YÊU TRONG THƠ LÒ NGÂN SỦN
• 2.1. Một tình yêu mộc mạc, hồn nhiên, trong sáng của “Người đàn ông đá núi”
• 2.2. Một tình yêu nóng bỏng, đắm say, cuồng nhiệt
• 2.3. Một tình yêu nhuốm màu bản năng nhưng “cường tráng” và lành mạnh, mang giá trị nhân văn sâu sắc
• 2.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG ĐẶC SẮC VỀ NGHỆ THUẬT THƠ TÌNH YÊU CỦA LÒ NGÂN SỦN
• 3.1. Ngôn ngữ thơ rất giàu hình ảnh và mang tính biểu cảm cao. Một thứ thơ tình giàu tính nhạc
• 3.2. “Thực phẩm hóa tình yêu” - một phương thức nghệ thuật đặc sắc trong thơ tình yêu của Lò Ngân Sủn
• 3.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Thơ Tình Lò Ngân Sủn 55 ký tự

Thơ Lò Ngân Sủn là một phần quan trọng của văn học dân tộc thiểu số Việt Nam. Ông là một trong những nhà thơ tiêu biểu, bên cạnh những tên tuổi như Nông Quốc Chấn, Mã A Lềnh, và Y Phương. Sinh ra và lớn lên ở Lào Cai, Lò Ngân Sủn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ thiên nhiên hùng vĩ và văn hóa dân tộc Giáy. Điều này đã tạo nên một hồn thơ độc đáo, một trái tim yêu đời, yêu người nồng nhiệt. Với 22 tập thơ, phần lớn là thơ tình, ông xứng đáng là một nhà thơ tình tiêu biểu của thơ ca dân tộc thiểu số Việt Nam hiện đại. Thơ của ông đậm đà bản sắc dân tộc và miền núi, luôn được đổi mới và sáng tạo, được nhiều người yêu mến.

1.1. Giới thiệu về nhà thơ Lò Ngân Sủn và sự nghiệp 58 ký tự

Lò Ngân Sủn không chỉ là một nhà thơ mà còn là một người con của núi rừng Tây Bắc. Sự nghiệp thơ ca của ông kéo dài gần 50 năm, với 22 tập thơ, trong đó nhiều bài đã được phổ nhạc và trở nên quen thuộc với công chúng. Thơ của ông được đánh giá cao về tính sáng tạo và bản sắc dân tộc, thể hiện rõ qua các giải thưởng văn học uy tín. Tuy nhiên, những đóng góp của ông vẫn chưa được nghiên cứu một cách đầy đủ và xứng tầm.

1.2. Thơ tình Lò Ngân Sủn trong văn học DTTS đương đại 59 ký tự

Trong bối cảnh văn học dân tộc thiểu số (DTTS) Việt Nam hiện đại, thơ tình Lò Ngân Sủn nổi bật như một tiếng nói riêng biệt. So với các tác giả khác, thơ ông mang đậm dấu ấn cá nhân, vừa chân chất, mộc mạc, vừa nồng nàn, mãnh liệt. Nghiên cứu về thơ tình Lò Ngân Sủn giúp chúng ta hiểu sâu hơn về tình yêu trong văn hóa DTTS, cũng như những đóng góp của ông cho nền văn học Việt Nam.

II. Thách Thức Nghiên Cứu Giá Trị Thơ Lò Ngân Sủn 58 ký tự

Mặc dù Lò Ngân Sủn là một nhà thơ có nhiều đóng góp, việc nghiên cứu về ông vẫn còn nhiều hạn chế. Các bài viết, nghiên cứu hiện tại thường chỉ dừng lại ở mức giới thiệu, phê bình chung chung, hoặc tập trung vào một vài khía cạnh nhất định trong thơ ông. Đặc biệt, mảng thơ tình Lò Ngân Sủn, dù là một phần quan trọng và đặc sắc nhất trong sự nghiệp của ông, lại chưa được nghiên cứu một cách hệ thống và toàn diện. Điều này đặt ra một thách thức lớn cho các nhà nghiên cứu văn học.

2.1. Thiếu nghiên cứu chuyên sâu về thơ tình Lò Ngân Sủn 59 ký tự

Các công trình nghiên cứu về Lò Ngân Sủn thường chỉ đề cập đến thơ tình của ông một cách khái quát, chưa đi sâu vào phân tích các yếu tố như nội dung, nghệ thuật, và giá trị văn hóa. Điều này khiến cho người đọc khó có thể hiểu rõ được những nét đặc sắc và độc đáo trong thơ tình của ông. Cần có những nghiên cứu chuyên sâu hơn để khám phá và làm sáng tỏ những giá trị tiềm ẩn trong thơ Lò Ngân Sủn.

2.2. Đánh giá phiến diện về ảnh hưởng của Lò Ngân Sủn 57 ký tự

Một số ý kiến cho rằng thơ Lò Ngân Sủn chỉ mang tính địa phương, chưa có sức lan tỏa rộng rãi. Tuy nhiên, điều này có thể là do sự thiếu hụt trong việc quảng bá và giới thiệu tác phẩm Lò Ngân Sủn đến với công chúng. Cần có những đánh giá khách quan và toàn diện hơn về ảnh hưởng của Lò Ngân Sủn đối với văn học Việt Nam, đặc biệt là trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc Thái.

III. Phương Pháp Phân Tích Giá Trị Văn Hóa Thơ Lò Ngân Sủn 59 ký tự

Để nghiên cứu thơ tình Lò Ngân Sủn một cách hiệu quả, cần áp dụng một phương pháp tiếp cận đa chiều, kết hợp giữa phân tích văn bản, nghiên cứu văn hóa, và so sánh văn học. Việc phân tích ngôn ngữ, hình ảnh, và âm điệu trong thơ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về phong cách nghệ thuật của ông. Nghiên cứu về văn hóa dân tộc Thái và đời sống văn hóa Thái giúp chúng ta hiểu sâu hơn về bối cảnh xã hội và văn hóa đã hình thành nên thơ Lò Ngân Sủn.

3.1. Phân tích ngôn ngữ và hình ảnh trong thơ Lò Ngân Sủn 59 ký tự

Ngôn ngữ và hình ảnh là những yếu tố quan trọng tạo nên sự đặc sắc trong thơ Lò Ngân Sủn. Việc phân tích cách ông sử dụng ngôn ngữ dân tộc, cách ông xây dựng hình ảnh thiên nhiên và con người miền núi giúp chúng ta hiểu rõ hơn về thế giới nghệ thuật của ông. Đặc biệt, cần chú ý đến những hình ảnh mang tính biểu tượng, thể hiện tình yêu đôi lứa trong văn hóa Thái.

3.2. Nghiên cứu bối cảnh văn hóa và xã hội của thơ 58 ký tự

Thơ Lò Ngân Sủn không thể tách rời khỏi bối cảnh văn hóa và xã hội của dân tộc Giáy. Việc nghiên cứu về phong tục tập quán, tín ngưỡng, và đời sống tinh thần của người Giáy giúp chúng ta hiểu rõ hơn về nguồn gốc và ý nghĩa của những giá trị nhân văn trong thơ ông. Điều này cũng giúp chúng ta đánh giá đúng hơn về đóng góp của Lò Ngân Sủn trong việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa.

IV. Ứng Dụng Bảo Tồn Giá Trị Thơ Tình Lò Ngân Sủn 57 ký tự

Thơ tình Lò Ngân Sủn không chỉ là một di sản văn học mà còn là một nguồn tài nguyên quý giá để giáo dục thế hệ trẻ về tình yêu, cuộc sống, và văn hóa dân tộc. Việc đưa thơ Lò Ngân Sủn vào chương trình giảng dạy, tổ chức các hoạt động văn hóa nghệ thuật liên quan đến tác phẩm Lò Ngân Sủn giúp lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong thơ ông đến với cộng đồng. Đồng thời, cần có những biện pháp thiết thực để bảo tồn văn hóa và phát huy giá trị nghệ thuật trong thơ.

4.1. Giáo dục thế hệ trẻ về giá trị văn hóa qua thơ 58 ký tự

Thơ Lò Ngân Sủn là một phương tiện hữu hiệu để giáo dục thế hệ trẻ về văn hóa dân tộc, đặc biệt là văn hóa dân gian Thái. Những bài thơ tình yêu trong sáng, những bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên và con người miền núi giúp các em thêm yêu quê hương, đất nước, và trân trọng những giá trị lịch sử trong thơ.

4.2. Phát triển du lịch văn hóa gắn liền với thơ Lò Ngân Sủn 59 ký tự

Thơ Lò Ngân Sủn có thể trở thành một sản phẩm du lịch văn hóa độc đáo, thu hút du khách đến với Lào Cai và khám phá đời sống văn hóa Thái. Việc tổ chức các tour du lịch văn học, giới thiệu thơ Lò Ngân Sủn online, và xây dựng các không gian văn hóa liên quan đến tác phẩm Lò Ngân Sủn sẽ góp phần quảng bá hình ảnh của nhà thơ và văn hóa dân tộc.

V. Kết Luận Giá Trị Vượt Thời Gian Của Thơ Lò Ngân Sủn 59 ký tự

Thơ Lò Ngân Sủn là một phần không thể thiếu trong bức tranh văn học Việt Nam hiện đại. Những giá trị văn hóa và nhân văn trong thơ ông vẫn còn nguyên giá trị cho đến ngày nay. Việc tiếp tục nghiên cứu, giới thiệu, và phát huy tác phẩm Lò Ngân Sủn là một nhiệm vụ quan trọng, góp phần làm giàu thêm kho tàng văn học dân tộc và lan tỏa những thông điệp ý nghĩa về tình yêu, cuộc sống, và bảo tồn văn hóa.

5.1. Thơ Lò Ngân Sủn và sự tiếp nối các giá trị văn hóa 59 ký tự

Thơ Lò Ngân Sủn không chỉ phản ánh văn hóa dân tộc Thái mà còn góp phần vào việc bảo tồn văn hóa và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp. Những bài thơ của ông là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về cội nguồn và bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Cần có những nghiên cứu sâu hơn về sự tiếp nhận thơ Lò Ngân Sủn trong bối cảnh văn học đương đại.

5.2. Hướng nghiên cứu tương lai về thơ Lò Ngân Sủn 57 ký tự

Trong tương lai, cần có những nghiên cứu so sánh thơ Lò Ngân Sủn với thơ ca Việt Nam và văn học Việt Nam để làm nổi bật những nét độc đáo và riêng biệt trong thơ ông. Đồng thời, cần chú trọng đến việc diễn giải thơ Lò Ngân Sủn dưới nhiều góc độ khác nhau, từ đó khám phá ra những ý nghĩa sâu xa và tiềm ẩn trong tác phẩm Lò Ngân Sủn.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Văn học dân tộc thiểu số (DTTS) Việt Nam hiện đại, hình thành chủ yếu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, đã có bước phát triển nhanh chóng với nhiều thành tựu nổi bật. Trong đó, thơ ca DTTS được đánh giá là thể loại phát triển mạnh mẽ nhất, đóng góp quan trọng vào sự đa dạng và bản sắc văn hóa của nền văn học Việt Nam. Nhà thơ Lò Ngân Sủn, người dân tộc Giáy, là một trong những cây bút tiêu biểu với sự nghiệp sáng tác gần 50 năm, sở hữu 22 tập thơ, trong đó phần lớn là thơ tình yêu. Thơ tình yêu của ông mang đậm sắc thái dân tộc, miền núi, giàu tính sáng tạo và được nhiều người yêu mến.

Luận văn tập trung nghiên cứu toàn diện về thơ tình yêu của Lò Ngân Sủn, nhằm làm rõ những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật, đồng thời khẳng định giá trị nhân văn sâu sắc trong sáng tác của ông. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các tập thơ tiêu biểu như *Chợ tình* (1995), *Lều Nương* (1996), *Người đẹp* (1999), *Bữa tình yêu* (2004) và *Tuyển tập thơ Lò Ngân Sủn* (2012). Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bổ sung tiếng nói học thuật về thơ tình yêu DTTS, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

- **Lý thuyết thi pháp học**: Phân tích đặc điểm ngôn ngữ, giọng điệu, hình tượng và cấu trúc thơ trữ tình trong thơ Lò Ngân Sủn.
- **Lý thuyết văn hóa học và dân tộc học**: Giúp hiểu sâu sắc bản sắc văn hóa dân tộc Giáy, các yếu tố văn hóa truyền thống ảnh hưởng đến thơ ca.
- **Mô hình phân tích nội dung và nghệ thuật thơ**: Tập trung vào các khái niệm chính như tình yêu trong thơ DTTS, sắc thái tình cảm, hình tượng thơ, và phương thức nghệ thuật “thực phẩm hóa tình yêu”.

### Phương pháp nghiên cứu

- **Nguồn dữ liệu**: Toàn bộ các tập thơ của Lò Ngân Sủn, đặc biệt các tập thơ tình yêu tiêu biểu; các bài viết, công trình nghiên cứu liên quan; tài liệu văn hóa dân tộc Giáy.
- **Phương pháp phân tích**: Phân tích tác phẩm thơ theo thể loại trữ tình, phân tích hình tượng và ngôn ngữ thơ; phương pháp so sánh đối chiếu với thơ tình yêu của các nhà thơ DTTS khác để làm nổi bật nét riêng biệt; phương pháp thống kê, phân loại các đặc điểm nội dung và nghệ thuật.
- **Timeline nghiên cứu**: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ 2018 đến 2019, với việc thu thập dữ liệu, phân tích và tổng hợp kết quả.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Phát hiện 1**: Thơ tình yêu Lò Ngân Sủn mang sắc thái mộc mạc, hồn nhiên, trong sáng, phản ánh tình yêu chân thật của người miền núi. Ví dụ, hình ảnh “cái chảo thắng cố”, “chum đựng rượu” biểu tượng cho tình yêu như thức ăn, nước uống thiết yếu, tạo cảm giác gần gũi, đời thường.
- **Phát hiện 2**: Tình yêu trong thơ ông có độ tha thiết, đắm say, cuồng nhiệt, thể hiện qua các hình tượng con vật hoang dã như “con hổ đói”, “con sói đói mồi”, biểu thị sức mạnh và sự mãnh liệt của cảm xúc yêu thương.
- **Phát hiện 3**: Nghệ thuật thơ giàu tính biểu cảm và tính nhạc, với phương thức “thực phẩm hóa tình yêu” độc đáo, sử dụng hình ảnh thực phẩm để biểu đạt cảm xúc, làm tăng sức hấp dẫn và tính sinh động cho thơ.
- **Phát hiện 4**: Thơ tình yêu của Lò Ngân Sủn đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc Giáy, thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh, và các yếu tố văn hóa truyền thống như lễ hội, phong tục cưới hỏi, dân ca.

### Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những đặc điểm trên bắt nguồn từ sự gắn bó sâu sắc của nhà thơ với thiên nhiên, con người và văn hóa dân tộc Giáy. So với các nhà thơ DTTS khác, Lò Ngân Sủn có cách biểu đạt tình yêu rất riêng, vừa chân thực vừa giàu sức sống, không chỉ dừng lại ở cảm xúc cá nhân mà còn phản ánh giá trị cộng đồng và nhân văn. Kết quả nghiên cứu có thể được minh họa qua biểu đồ thể hiện tỉ lệ các chủ đề tình yêu trong thơ và bảng phân tích các hình tượng nghệ thuật tiêu biểu. Ý nghĩa của nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ vai trò của thơ tình yêu trong văn học DTTS, đồng thời nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa và nghệ thuật của dân tộc Giáy.

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Tăng cường nghiên cứu chuyên sâu về thơ DTTS**: Khuyến khích các cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu mở rộng đề tài nghiên cứu về thơ tình yêu các dân tộc thiểu số, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa.
- **Phát triển các chương trình giáo dục văn học DTTS**: Đưa thơ tình yêu của Lò Ngân Sủn và các nhà thơ DTTS vào chương trình giảng dạy để nâng cao nhận thức và tình yêu văn hóa dân tộc trong học sinh, sinh viên.
- **Tổ chức các sự kiện văn hóa, nghệ thuật**: Chủ động tổ chức các hội thảo, triển lãm, liên hoan thơ ca DTTS để quảng bá rộng rãi thơ tình yêu dân tộc, thu hút sự quan tâm của công chúng.
- **Hỗ trợ xuất bản và phổ biến tác phẩm**: Nhà nước và các tổ chức văn học nghệ thuật cần hỗ trợ xuất bản, phổ biến các tác phẩm thơ DTTS, đặc biệt là thơ tình yêu, qua các hình thức truyền thống và hiện đại như sách, báo, mạng xã hội.
- **Thời gian thực hiện**: Các giải pháp trên nên được triển khai trong vòng 3-5 năm tới, với sự phối hợp của các cơ quan văn hóa, giáo dục và cộng đồng dân tộc thiểu số.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Nhà nghiên cứu văn học và văn hóa dân tộc thiểu số**: Nghiên cứu sâu sắc về thơ tình yêu DTTS, đặc biệt là thơ Lò Ngân Sủn, giúp mở rộng hiểu biết và phát triển học thuật.
- **Giảng viên và sinh viên ngành Ngôn ngữ, Văn hóa và Văn học Việt Nam**: Tài liệu tham khảo quan trọng cho các khóa học về văn học dân tộc thiểu số và thơ ca hiện đại.
- **Các nhà thơ, nhà văn và nghệ sĩ dân tộc thiểu số**: Học hỏi kinh nghiệm sáng tác, phát huy bản sắc văn hóa trong sáng tác nghệ thuật.
- **Cơ quan quản lý văn hóa và giáo dục**: Làm cơ sở để xây dựng chính sách, chương trình phát triển văn hóa dân tộc thiểu số và giáo dục văn học.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Tại sao chọn nghiên cứu thơ tình yêu của Lò Ngân Sủn?**  
   Lò Ngân Sủn là nhà thơ dân tộc Giáy tiêu biểu với sự nghiệp sáng tác gần 50 năm, có 22 tập thơ, trong đó phần lớn là thơ tình yêu mang đậm bản sắc dân tộc và nghệ thuật độc đáo, chưa được nghiên cứu toàn diện trước đây.

2. **Phương pháp nghiên cứu chính được sử dụng là gì?**  
   Luận văn sử dụng phương pháp phân tích tác phẩm thơ trữ tình, phương pháp so sánh đối chiếu với thơ DTTS khác, kết hợp nghiên cứu liên ngành văn học, văn hóa học, dân tộc học và thi pháp học.

3. **Thơ tình yêu của Lò Ngân Sủn có điểm gì đặc sắc?**  
   Thơ ông có sắc thái mộc mạc, chân thật, đậm đà bản sắc dân tộc Giáy, sử dụng hình ảnh thực phẩm để biểu đạt tình yêu, giàu tính biểu cảm và tính nhạc, thể hiện tình yêu mãnh liệt, cuồng nhiệt nhưng cũng rất trong sáng.

4. **Luận văn có đóng góp gì cho nghiên cứu văn học DTTS?**  
   Đây là công trình đầu tiên nghiên cứu hệ thống và toàn diện về thơ tình yêu của Lò Ngân Sủn, góp phần làm rõ giá trị nghệ thuật và nhân văn của thơ tình yêu DTTS, đồng thời nâng cao nhận thức về văn hóa dân tộc Giáy.

5. **Ai có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu này?**  
   Kết quả nghiên cứu hữu ích cho nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên ngành văn học, các nhà thơ dân tộc thiểu số và cơ quan quản lý văn hóa, giáo dục trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc thiểu số.

## Kết luận

- Luận văn đã làm sáng tỏ những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật trong thơ tình yêu của nhà thơ dân tộc Giáy Lò Ngân Sủn.  
- Thơ tình yêu của ông mang đậm bản sắc dân tộc, giàu tính biểu cảm, tính nhạc và sáng tạo nghệ thuật độc đáo.  
- Nghiên cứu góp phần bổ sung kiến thức về văn học DTTS Việt Nam hiện đại, đặc biệt là thơ tình yêu.  
- Đề xuất các giải pháp phát triển nghiên cứu, giáo dục và quảng bá thơ DTTS trong thời gian tới.  
- Khuyến khích các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý văn hóa tiếp tục khai thác, phát huy giá trị thơ ca dân tộc thiểu số.

Đọc kỹ luận văn để hiểu sâu sắc hơn về thơ tình yêu DTTS, áp dụng kết quả nghiên cứu vào giảng dạy, sáng tác và phát triển văn hóa dân tộc.  

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC NGUYỄN THỊ HOÀNG GIANG THƠ TÌNH LÒ NGÂN SỦN LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ, VĂN HÓA VÀ VĂN HỌC VIỆT NAM Thái Nguyên – 2019 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn c ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC NGUYỄN THỊ HOÀNG GIANG THƠ TÌNH LÒ NGÂN SỦN Chuyên ngành: Văn học Việt Nam Mã số: 8220121 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ, VĂN HÓA VÀ VĂN HỌC VIỆT NAM Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Thị Việt Trung Thái Nguyên – 2019 c i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trích dẫn đều có nguồn gốc rõ ràng. Các kết quả nghiên cứu trong luận văn đều trung thực và chưa từng được công bố ở bất kỳ công trình nào khác. Thái Nguyên, tháng 11 năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hoàng Giang Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn c ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn thạc sĩ này, tác giả xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Khoa Sau đại học, Khoa Báo chí – Truyền thông và Văn học, Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên và các Thầy, Cô giáo đã trực tiếp giảng dạy, giúp đỡ trong suốt quá trình học tập. Đặc biệt, tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới giảng viên hướng dẫn PGS.Trần Thị Việt Trung đã luôn tận tình hướng dẫn, chỉ bảo trong suốt thời gian tác giả nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Cuối cùng, xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, người thân và bạn bè đã giúp đỡ, động viên, tạo điều kiện để tác giả hoàn thành luận văn. Thái Nguyên, tháng 11 năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hoàng Giang Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn c iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT - Dân tộc thiểu số : DTTS - Văn học nghệ thuật : VHNT Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn c iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT . iii MỤC LỤC . iv MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Lịch sử vấn đề . Đối tượng và mục tiêu nghiên cứu . Nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Cấu trúc của luận văn . Đóng góp của luận văn . 10 Chương 1: VÀI NÉT VỀ THƠ TÌNH YÊU DÂN TỘC THIỂU SỐ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI VÀ NHÀ THƠ TÌNH DÂN TỘC GIÁY – LÒ NGÂN SỦN 10 1.Vài nét khái quát về thơ dân tộc thiểu số nói chung và thơ tình yêu dân tộc thiểu số nói riêng.Văn học dân tộc thiểu số thời kì hiện đại .Thơ ca dân tộc thiểu số nói chung và thơ tình yêu DTTS nói riêng . Nhà thơ tình dân tộc Giáy - Lò Ngân Sủn .Những nét đặc sắc của văn hóa Giáy . Văn học dân gian dân tộc Giáy .Cuộc đời, con người và quá trình sáng tác của nhà thơ Lò Ngân Sủn . 22 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1. 29 Chương 2: NỒNG ĐỘ VÀ SẮC THÁI TÌNH YÊU TRONG THƠ LÒ NGÂN SỦN . Một tình yêu mộc mạc, hồn hiên, trong sáng của “Người đàn ông đá núi” . 30 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc. Một tình yêu nóng bỏng, đắm say, cuồng nhiệt . Một tình yêu nhuốm màu bản năng nhưng “cường tráng” và lành mạnh, mang giá trị nhân văn sâu sắc. 46 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2. 52 Chương 3: NHỮNG ĐẶC SẮC VỀ NGHỆ THUẬT THƠ TÌNH YÊU CỦA LÒ NGÂN SỦN . Ngôn ngữ thơ rất giàu hình ảnh và mang tính biểu cảm cao. Một thứ thơ tình giàu tính nhạc. “Thực phẩm hóa tình yêu” - một phương thức nghệ thuật đặc sắc trong thơ tình yêu của Lò Ngân Sủn: . 76 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3. 86 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 90 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn c 1 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Cùng với các nhà thơ dân tộc thiểu số (DTTS) Việt Nam hiện đại: Nông Quốc Chấn, Mã A Lềnh, Pờ Sảo Mìn, Y Phương… Lò Ngân Sủn là một trong số những cây bút thơ tiêu biểu. Ông được sinh ra và lớn lên tại thôn Bản Vền, xã Bản Qua, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Thiên nhiên núi rừng tươi đẹp hùng vĩ, con người chất phác, thật thà nhưng cũng rất lãng mạn, mạnh mẽ cùng với nguồn cội văn hóa truyền thống dân tộc Giáy phong phú đã hun đúc nên một tâm hồn thơ, một trái tim sôi nổi, nhiệt tình, một con người yêu hết mình, dâng hiến hết mình, cháy hết mình trong tình yêu – đó là nhà thơ dân tộc Giáy Lò Ngân Sủn. Là tác giả của 22 tập thơ, phần lớn là thơ tình yêu – Lò Ngân Sủn xứng đáng là một nhà thơ tình tiêu biểu của thơ ca DTTS Việt Nam hiện đại. Với cuộc đời cầm bút gần 50 năm, nhà thơ Lò Ngân Sủn đã để lại sự nghiệp thơ ca đáng nể: 22 tập thơ (trong đó có nhiều bài thơ đã được phổ nhạc như: “Chiều biên giới” (Phổ nhạc: Trần Trung), “Chiều Lào Cai” (Phổ nhạc: Trương Ngọc Ninh), “Những người con của núi” (Phổ nhạc: Ngọc Quang), “Tình ca lều nương” (Phổ nhạc: Phạm Tịnh), “Phiên chợ Sa Pa” (Phổ nhạc: Hà Té), “Người đẹp” (Phổ nhạc: Ma Quang Hạ))… Thơ Lò Ngân Sủn đậm bản sắc dân tộc và miền núi, nhưng cũng luôn được tác giả đổi mới và sáng tạo trong cách viết, do đó được nhiều người quan tâm, yêu quý, trân trọng. Thơ của ông đặc sắc và giàu tính sáng tạo nên được nhận khá nhiều giải thưởng của Trung ương và địa phương như: Giải A (1993) cho tập thơ Đám cưới; Giải B cho tập thơ Dòng sông mây (1995) của Uỷ ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam; Giải B của Hội Văn học Nghệ Thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam trao tặng cho tập thơ Những người con của núi… cùng nhiều giải thưởng khác. Tuy là một nhà thơ sáng tác nhiều và Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn c 2 có thành tựu trong nhiều lĩnh vực như: thơ, tiểu luận, phê bình văn học…, nhưng tác giả Lò Ngân Sủn cũng chưa thực sự được nghiên cứu xứng với những đóng góp của ông. Chúng tôi đã tiến hành khảo sát và thấy rằng mới chỉ có một số bài viết, nghiên cứu, giới thiệu về thơ Lò Ngân Sủn của một số nhà thơ, nhà nghiên cứu phê bình về văn học DTTS như: Trần Mạnh Hảo, Vũ Quần Phương, Irasara, Bùi Tuyết Mai, Lê Thiếu Nhơn, Trần Thị Việt Trung, Cao Thị Hảo. Gần đây có một số luận văn nghiên cứu về thơ Lò Ngân Sủn (cùng với các nhà thơ khác như: Pờ Sảo Mìn, Y Phương…): “Bản sắc dân tộc Giáy và Pa Dí trong thơ Lò Ngân Sủn và Pờ Sảo Mìn” của Nguyễn Phương Ly, “Thơ Lò Ngân Sủn” của Phạm Thị Cẩm Anh. Nhưng những nghiên cứu, bài viết, các luận văn này hoặc là đi nghiên cứu một cách khái quát về thơ Lò Ngân Sủn; hoặc là khái quát chung những nét nổi bật về bản sắc văn hóa dân tộc trong thơ ông; hoặc là bàn về cái hay cái đẹp ở một số bài thơ tiêu biểu, còn riêng về mảng thơ tình yêu thì chưa có một nghiên cứu nào đi sâu một cách có hệ thống và toàn diện trong toàn bộ thơ ca của ông, chính vì vậy chúng tôi đã lựa chọn đề tài: “Thơ tình yêu Lò Ngân Sủn” để nghiên cứu và tìm hiểu. Từ đó giúp người đọc có cái nhìn rõ nét hơn về nét đặc sắc, riêng biệt cùng những đóng góp đáng ghi nhận ở mảng thơ hay nhất của một nhà thơ đã có nhiều đóng góp cho văn học thiểu số miền núi Việt Nam hiện đại. Lịch sử vấn đề Xét trong toàn bộ sự nghiệp cầm bút của Lò Ngân Sủn thì không phải ngay từ đầu ông đã đến với việc sáng tác thi ca, có thời gian ông từng đứng trên bục giảng với tư cách người đi gieo hạt giống tri thức cho miền núi. Thế nhưng cái duyên với văn chương, cùng sự đam mê, học hỏi một cách nghiêm túc đã dẫn lối ông đến với nàng thơ như một mối lương duyên. Từ bài thơ được cho là đầu tay khi Lò Ngân Sủn bắt đầu đến với thi ca đó là “Hoa má Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn c 3 po” (1965), cho đến khi “trở về với núi”, ông đã say mê sáng tạo và sống hết mình với thơ ca - giống như con ong cần mẫn,ông đã dâng hiến bao mật ngọt cho đời và đã trở thành nhà thơ DTTS tiêu biểu, xuất sắc với bao tập thơ tình làm lay động lòng người. Điều đáng trân trọng ở ông là sự nghiêm túc trong nghề cầm bút, ông luôn trăn trở với việc “thơ hay và thơ không hay”, ông từng viết: “Thơ hay là thơ thuộc về chân lý, lẽ phải, thuộc về trái tim nhân loại, và sẽ tồn tại mãi mãi cùng với thời gian, cùng với sự sống của con người” [32, tr. Đúng vậy, nếu thơ chỉ thiên về cảm xúc chủ quan của người làm thơ mà không đi từ chân lí, lẽ phải, không thuộc về trái tim nhân loại thì sẽ không có đất cho thơ, nhà thơ cũng không có chỗ đứng trong lòng bạn đọc. Chính từ tâm niệm đó mà nhà thơ Lò Ngân Sủn đã cho ra đời những tập thơ đặc sắc, mang dấu ấn riêng, đặc biệt là mảng thơ tình yêu của ông. Chính vì vậy, thơ của ông nói chung, thơ tình yêu của ông nói riêng đã thu hút được khá nhiều người yêu thích, say mê, tìm đọc, và đã giới thiệu phê bình cho nhiều người cùng biết, thưởng thức. Thơ Lò Ngân Sủn hướng đến nhiều đề tài, và ông đã dành nhiều cảm xúc viết về mảnh đất và con người miền núi. Thơ ông thể hiện một cách mộc mạc, chân thành, rất đỗi hồn nhiên, tự nhiên về cuộc sống, về thiên nhiên, về những nét phong tục tập quán mang bản sắc của các tộc người miền núi. Đánh giá chung về thơ Lò Ngân Sủn trong bài viết “Thơ với tuổi thơ”, nhà thơ Vũ Quần Phương đã viết: “Thơ Lò Ngân Sủn trước sau luôn giữ được bản sắc của thơ miền núi, trong cả nội dung đến hình thức biểu hiện. Cảnh, tình, nguyện vọng, cách bình giá cuộc đời…đều là việc thời sự của đồng bào các dân tộc trên vùng cao phía bắc đất nước” [26, tr.