Luận văn thạc sĩ tâm lý học dư luận của sinh viên đánh giá về nội dung chương trình điều kiện vật chất dạy học phương pháp dạy học đại học hiện nay

Luận văn thạc sĩ tâm lý học phân tích dư luận sinh viên về chương trình, cơ sở vật chất và phương pháp dạy học đại học, đánh giá hiệu quả giáo dục.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Ngọc Phú
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Tâm lý học
• Đề tài: Dư luận của sinh viên đánh giá về nội dung chương trình, điều kiện vật chất dạy — học, phương pháp dạy — học đại học hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.3. Các trường đại học trong hệ thống quốc dân Việt Nam. Những vấn đề đặt ra về nội dung chương trình đào tạo, điều kiện vật chất dạy — học, phương pháp dạy — học nhằm nâng cao chất lượng dạy — học hiện nay
• 2. CHƯƠNG 2: TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nghiên cứu lý luận. Nghiên cứu thực tiễn
• 2.2. Tiến trình thực hiện chung
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thực trạng về nội dung chương trình, điều kiện cơ sở vật chất - dạy — học, phương pháp dạy — học đại học qua nghiên cứu ở một số trường đại học công lập hiện nay
• 3.2. Dư luận xã hội của sinh viên về nội dung chương trình dạy — học đại học hiện nay
• 3.3. Dư luận xã hội của sinh viên về điều kiện vật chất dạy — học
• 3.4. Dư luận xã hội của sinh viên về phương pháp dạy — học
• 3.5. Đề xuất giải pháp cho cải cách giáo dục đại học Việt Nam trong những năm trước mắt
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Đánh giá sinh viên về chương trình học đại học

Chương trình học đại học hiện nay đang đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng. Sinh viên cho rằng nội dung chương trình không còn phù hợp với thực tiễn và lạc hậu so với sự phát triển của tri thức toàn cầu. Theo khảo sát, có đến 41.6% sinh viên đồng ý rằng 'du học tốt hơn trong nước', cho thấy sự thiếu tin tưởng vào chất lượng giáo dục trong nước. Điều này phản ánh một thực trạng đáng lo ngại về chất lượng giáo dục và điều kiện dạy học tại các trường đại học. Nhiều sinh viên cảm thấy rằng chương trình học không đáp ứng được nhu cầu thực tế của thị trường lao động, dẫn đến sự chán nản và thiếu động lực trong học tập. Đánh giá này không chỉ dừng lại ở nội dung mà còn mở rộng đến phương pháp giảng dạy, nơi mà sinh viên cảm thấy cần có sự đổi mới mạnh mẽ.

1.1. Nội dung chương trình đào tạo

Nội dung chương trình đào tạo hiện tại được cho là thiếu tính thực tiễn và không đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động. Sinh viên cho rằng chương trình học cần được cập nhật thường xuyên để phù hợp với xu hướng phát triển của xã hội. Việc này không chỉ giúp sinh viên có kiến thức vững vàng mà còn tạo ra sự tự tin khi bước vào môi trường làm việc. Đánh giá của sinh viên về nội dung chương trình cho thấy sự cần thiết phải có những cải cách mạnh mẽ để nâng cao chất lượng giáo dục đại học. Một số sinh viên đã đề xuất rằng chương trình học nên bao gồm nhiều môn học thực tiễn hơn, giúp họ có thể áp dụng kiến thức vào thực tế một cách hiệu quả.

II. Điều kiện dạy học và cơ sở vật chất

Điều kiện dạy học tại các trường đại học hiện nay cũng là một vấn đề lớn được sinh viên quan tâm. Nhiều sinh viên cho rằng cơ sở vật chất phục vụ cho việc học tập còn thiếu thốn và lạc hậu. Các phòng học không đủ trang thiết bị hiện đại, thiếu các phương tiện hỗ trợ giảng dạy như máy chiếu, bảng điện tử, và tài liệu học tập. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập và sự hứng thú của sinh viên. Hơn nữa, việc thiếu thốn cơ sở vật chất cũng khiến cho sinh viên cảm thấy không được tôn trọng và không được đầu tư đúng mức trong quá trình học tập. Đánh giá này cho thấy cần có sự đầu tư mạnh mẽ từ phía nhà trường và chính phủ để cải thiện điều kiện học tập cho sinh viên.

2.1. Cơ sở vật chất và trang thiết bị

Cơ sở vật chất tại các trường đại học hiện nay không đáp ứng được nhu cầu học tập của sinh viên. Nhiều sinh viên đã chỉ ra rằng các phòng học thường xuyên quá tải, không đủ chỗ ngồi và thiếu các thiết bị hỗ trợ học tập. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy mà còn làm giảm đi sự hứng thú của sinh viên trong việc tiếp thu kiến thức. Đánh giá về điều kiện dạy học cho thấy rằng cần có sự cải cách và đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở vật chất để tạo ra môi trường học tập tốt hơn cho sinh viên.

III. Phương pháp giảng dạy

Phương pháp giảng dạy hiện tại cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục đại học. Sinh viên cho rằng phương pháp giảng dạy còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu của thời đại công nghệ 4.0. Việc giảng dạy chủ yếu vẫn dựa trên lý thuyết, thiếu sự tương tác và thực hành. Điều này dẫn đến sự nhàm chán và không khuyến khích sinh viên tham gia tích cực vào quá trình học tập. Đánh giá về phương pháp giảng dạy cho thấy cần có sự đổi mới trong cách thức truyền đạt kiến thức, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục và sự hài lòng của sinh viên.

3.1. Đổi mới phương pháp giảng dạy

Để nâng cao chất lượng giáo dục, cần thiết phải đổi mới phương pháp giảng dạy. Sinh viên mong muốn có nhiều hoạt động thực hành, thảo luận nhóm và các hình thức học tập tương tác hơn. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy cũng được xem là một giải pháp hiệu quả để thu hút sự chú ý của sinh viên. Đánh giá về phương pháp giảng dạy cho thấy rằng sự đổi mới này không chỉ giúp sinh viên tiếp thu kiến thức tốt hơn mà còn tạo ra môi trường học tập năng động và sáng tạo.

IV. Sự hài lòng của sinh viên

Sự hài lòng của sinh viên đối với chương trình và điều kiện dạy học là một chỉ số quan trọng để đánh giá chất lượng giáo dục. Nhiều sinh viên cho rằng họ không hài lòng với những gì mà họ nhận được từ chương trình học hiện tại. Sự thiếu thốn về cơ sở vật chất, nội dung chương trình không phù hợp và phương pháp giảng dạy lạc hậu đã dẫn đến sự không hài lòng này. Đánh giá của sinh viên cho thấy rằng cần có sự cải cách toàn diện trong giáo dục đại học để đáp ứng nhu cầu và mong đợi của sinh viên.

4.1. Đánh giá sự hài lòng

Đánh giá sự hài lòng của sinh viên cho thấy rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến cảm nhận của họ về chất lượng giáo dục. Nhiều sinh viên đã bày tỏ mong muốn được tham gia vào quá trình cải cách giáo dục, từ đó có thể góp phần nâng cao chất lượng học tập. Sự hài lòng không chỉ đến từ nội dung chương trình mà còn từ cách thức giảng dạy và điều kiện học tập. Đánh giá này cho thấy rằng cần có sự lắng nghe và phản hồi từ phía nhà trường để cải thiện chất lượng giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục đại học Việt Nam hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng về chất lượng đào tạo, nội dung chương trình, điều kiện vật chất và phương pháp giảng dạy. Theo khảo sát thực tiễn tại các trường đại học công lập lớn như Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Luật, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Sư phạm Hà Nội và Đại học Nông nghiệp, phần lớn sinh viên và giảng viên đều đánh giá tình hình giáo dục đại học chưa đạt yêu cầu, với khoảng 59.3% sinh viên và 63.9% giảng viên cho rằng tình hình giáo dục đại học hiện nay là không tốt. Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát dư luận xã hội của sinh viên về nội dung chương trình, điều kiện vật chất và phương pháp dạy học đại học, phân tích nguyên nhân thực trạng và đề xuất giải pháp cải cách giáo dục đại học Việt Nam trong giai đoạn tới. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 8/2007 đến tháng 9/2008 tại Hà Nội, với mẫu nghiên cứu gồm 1016 sinh viên và 144 giảng viên cùng cán bộ quản lý giáo dục. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp số liệu cụ thể, phản ánh thực trạng giáo dục đại học, từ đó góp phần định hướng cải cách nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về dư luận xã hội, tâm lý học xã hội và giáo dục đại học. Dư luận xã hội được hiểu là sự biểu hiện trạng thái ý thức xã hội của một cộng đồng người, phản ánh thái độ phán xét, đánh giá của đại đa số đối với các sự kiện, hiện tượng xã hội liên quan đến nhu cầu, lợi ích trong một thời điểm nhất định. Khái niệm dư luận của sinh viên được xem xét như một dạng dư luận xã hội cụ thể, tập trung vào các vấn đề giáo dục đại học như nội dung chương trình, điều kiện vật chất và phương pháp dạy học. Các khái niệm chuyên ngành bao gồm: khuôn mẫu tư duy (stereotype), tâm thế xã hội (attitude), nhận thức, thái độ, phương pháp dạy học đại học, nội dung chương trình đào tạo, điều kiện vật chất dạy học. Lý thuyết về phương pháp dạy học nhấn mạnh sự chuyển đổi từ phương pháp truyền thống lấy người dạy làm trung tâm sang phương pháp lấy người học làm trung tâm, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của sinh viên.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp nghiên cứu lý luận và nghiên cứu thực tiễn. Nguồn dữ liệu chính gồm:

• Bảng hỏi khảo sát dư luận xã hội của 1016 sinh viên và 144 giảng viên, cán bộ quản lý tại 5 trường đại học công lập lớn ở Hà Nội.
• Phỏng vấn nhóm và cá nhân sâu với một số sinh viên, giảng viên và cán bộ quản lý.
• Phân tích tài liệu, văn bản pháp luật, báo cáo ngành giáo dục và các công trình nghiên cứu liên quan.

Phương pháp phân tích số liệu sử dụng phần mềm SPSS 15.0, bao gồm phân tích định lượng (tính tỷ lệ phần trăm các phương án trả lời) và phân tích định tính dựa trên phỏng vấn và ý kiến mở. Mẫu nghiên cứu được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích, đảm bảo đại diện cho sinh viên các năm học và giảng viên các khoa. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 3/2007 đến tháng 9/2008, gồm các giai đoạn thiết kế bảng hỏi, nghiên cứu thử, nghiên cứu chính thức và phân tích dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đánh giá chung về giáo dục đại học: Khoảng 59.3% sinh viên và 63.9% giảng viên đánh giá tình hình giáo dục đại học hiện nay là không tốt. Hơn 69.9% sinh viên cho rằng dư luận xã hội về giáo dục đại học là tiêu cực. Tỷ lệ sinh viên quan tâm đến giáo dục chiếm 90.1%, giảng viên là 91.6%.

2. Nội dung chương trình đào tạo: Có tới 73.6% sinh viên và 55% giảng viên cho rằng nội dung chương trình đào tạo chưa hiện đại, lạc hậu và không hợp lý. Sinh viên phải học trung bình trên 30 tiết/tuần, với hơn 200 đơn vị học trình, trong khi chương trình học ở Mỹ chỉ khoảng 1380 giờ, thấp hơn gần 60%. Nội dung chương trình nặng về lý thuyết, thiếu tính thực tiễn và kỹ năng, ít môn tự chọn (5% sinh viên cho biết không có môn tự chọn). Ví dụ, ngành kinh tế có tới 1451 giờ học kinh tế, gấp 3 lần so với Mỹ. Kết quả kiểm tra năng lực kế toán cho thấy sinh viên chỉ đáp ứng khoảng 40% yêu cầu thực tế.

3. Điều kiện vật chất dạy học: Tỷ lệ giảng viên/sinh viên trung bình khoảng 1/20, nhưng lớp học thường có trên 50 sinh viên, có lớp lên đến hơn 100 sinh viên. Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, phòng thí nghiệm, máy móc lạc hậu, thiếu phương tiện chuyên dụng cho từng ngành học. Thư viện quá tải, đặc biệt vào mùa thi, thiếu tài liệu cập nhật. Khoảng 65.3% sinh viên đồng ý rằng việc sử dụng phương tiện kỹ thuật hiện đại giúp tiếp thu kiến thức tốt hơn, tuy nhiên tần suất sử dụng các phương tiện này còn hạn chế.

4. Phương pháp dạy học: Phương pháp diễn giảng truyền thống chiếm ưu thế với 91.6% giảng viên thường xuyên sử dụng, trong khi chỉ 11.1% giảng viên đánh giá phương pháp này hiệu quả cao. Các phương pháp hiện đại như thảo luận nhóm, thực hành, nghiên cứu điển hình ít được áp dụng dù được đánh giá hiệu quả hơn. Khoảng 68.7% sinh viên không thích phương pháp giảng dạy hiện tại. 72.2% giảng viên cho rằng sinh viên giữ vị trí trung tâm trong quá trình dạy học, nhưng thực tế phương pháp áp dụng vẫn lấy giảng viên làm trung tâm. Phương pháp kiểm tra chủ yếu là tái tạo kiến thức (66.7%), kiểm tra khả năng sáng tạo và vận dụng thực tế rất ít.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự bất cập nghiêm trọng trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam hiện nay. Nội dung chương trình quá tải, nặng về lý thuyết, thiếu tính thực tiễn và kỹ năng, không đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội và người học. Điều kiện vật chất thiếu thốn, cơ sở hạ tầng và trang thiết bị lạc hậu làm hạn chế hiệu quả dạy học và nghiên cứu. Phương pháp giảng dạy truyền thống, thụ động không phát huy được tính tích cực, sáng tạo của sinh viên, dẫn đến thái độ học tập thụ động, thiếu hứng thú và kỹ năng thực hành yếu kém.

So sánh với các nghiên cứu trong khu vực và quốc tế, giáo dục đại học Việt Nam còn tụt hậu về chất lượng đào tạo và đổi mới phương pháp. Việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại còn hạn chế do nhiều nguyên nhân như sĩ số lớp học lớn, áp lực chương trình, thiếu kinh phí và cơ chế quản lý chưa phù hợp. Dư luận xã hội của sinh viên phản ánh đúng thực trạng này, đồng thời thể hiện mong muốn cải cách toàn diện để nâng cao chất lượng đào tạo.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh tỷ lệ đánh giá của sinh viên và giảng viên về nội dung chương trình, phương pháp dạy học và điều kiện vật chất; biểu đồ tần suất sử dụng các phương pháp giảng dạy và mức độ hiệu quả theo đánh giá giảng viên; bảng so sánh các phương pháp kiểm tra đánh giá được sử dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đổi mới nội dung chương trình đào tạo: Rà soát, giảm tải các môn học không cần thiết, tăng cường môn tự chọn và nội dung thực tiễn, kỹ năng nghề nghiệp. Cập nhật thường xuyên kiến thức mới, tích hợp các kỹ năng mềm và phương pháp làm việc. Thời gian thực hành, thực tập phải được tăng cường để sinh viên có cơ hội vận dụng kiến thức.

2. Nâng cao điều kiện vật chất kỹ thuật: Tăng ngân sách đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, phòng thí nghiệm chuyên ngành. Khuyến khích liên kết với các viện nghiên cứu, doanh nghiệp để chia sẻ nguồn lực. Cải thiện thư viện, mở rộng tài liệu tham khảo, nâng cao chất lượng phục vụ sinh viên.

3. Đổi mới phương pháp dạy học: Khuyến khích giảng viên áp dụng phương pháp lấy người học làm trung tâm, tăng cường thảo luận nhóm, nghiên cứu tình huống, thực hành và tự học có hướng dẫn. Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng giảng viên về phương pháp giảng dạy hiện đại. Tạo cơ chế khuyến khích, động viên giảng viên đổi mới sáng tạo trong giảng dạy.

4. Cải tiến phương pháp kiểm tra, đánh giá: Đa dạng hóa hình thức kiểm tra, tăng cường đánh giá năng lực vận dụng, sáng tạo và giải quyết vấn đề. Khuyến khích sử dụng đề thi mở, bài tập lớn, đồ án, nghiên cứu khoa học. Đảm bảo tính công bằng, minh bạch và phù hợp với mục tiêu đào tạo.

5. Tăng cường ý thức và động lực học tập của sinh viên: Tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về vai trò của học tập chủ động, sáng tạo. Tạo môi trường học tập tích cực, hỗ trợ sinh viên phát triển kỹ năng tự học, tư duy phản biện. Xây dựng hệ thống hỗ trợ học tập, tư vấn học đường hiệu quả.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục đại học: Nhận thức rõ thực trạng và dư luận xã hội về giáo dục đại học, từ đó điều chỉnh nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy và quản lý đào tạo phù hợp.

2. Sinh viên đại học: Hiểu rõ vai trò của mình trong quá trình học tập, nhận thức được những hạn chế hiện tại và chủ động tham gia cải tiến phương pháp học tập, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo.

3. Nhà hoạch định chính sách giáo dục: Dựa trên số liệu và phân tích thực tiễn để xây dựng chính sách cải cách giáo dục đại học toàn diện, phù hợp với xu thế phát triển và yêu cầu hội nhập quốc tế.

4. Các nhà nghiên cứu giáo dục và tâm lý học xã hội: Tham khảo cơ sở lý luận và dữ liệu thực nghiệm về dư luận xã hội trong giáo dục đại học, phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo về đổi mới giáo dục và phát triển nguồn nhân lực.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nội dung chương trình đại học hiện nay bị đánh giá là lạc hậu?
   Nội dung chương trình còn nặng về lý thuyết, thiếu cập nhật kiến thức mới và kỹ năng thực tiễn, thời lượng học quá dài so với các nước phát triển, dẫn đến sinh viên khó tiếp thu và vận dụng hiệu quả.

2. Điều kiện vật chất ảnh hưởng thế nào đến chất lượng đào tạo?
   Cơ sở vật chất thiếu thốn, trang thiết bị lạc hậu làm hạn chế khả năng thực hành, nghiên cứu của sinh viên và giảng viên, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả dạy và học.

3. Phương pháp giảng dạy truyền thống có những hạn chế gì?
   Phương pháp diễn giảng truyền thống khiến sinh viên thụ động, thiếu sáng tạo và kỹ năng thực hành, không phát huy được tính tích cực và chủ động trong học tập.

4. Làm thế nào để đổi mới phương pháp dạy học hiệu quả?
   Cần đào tạo bồi dưỡng giảng viên, áp dụng phương pháp lấy người học làm trung tâm, tăng cường thảo luận, thực hành, tự học có hướng dẫn và đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá.

5. Sinh viên có vai trò gì trong cải cách giáo dục đại học?
   Sinh viên là chủ thể học tập, cần nâng cao ý thức tự học, tư duy phản biện và tham gia tích cực vào quá trình đổi mới phương pháp học tập và phản hồi về chất lượng đào tạo.

Kết luận

• Dư luận xã hội của sinh viên phản ánh thực trạng giáo dục đại học Việt Nam còn nhiều hạn chế về nội dung chương trình, điều kiện vật chất và phương pháp dạy học.
• Nội dung chương trình đào tạo hiện nay quá tải, nặng lý thuyết, thiếu tính thực tiễn và kỹ năng, không đáp ứng yêu cầu phát triển xã hội.
• Điều kiện vật chất kỹ thuật còn thiếu thốn, cơ sở hạ tầng và trang thiết bị lạc hậu, ảnh hưởng đến hiệu quả đào tạo và nghiên cứu.
• Phương pháp giảng dạy truyền thống chiếm ưu thế nhưng không phát huy được tính tích cực, sáng tạo của sinh viên, phương pháp kiểm tra đánh giá còn hạn chế.
• Cần có giải pháp đồng bộ đổi mới nội dung chương trình, nâng cao điều kiện vật chất, đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá, đồng thời nâng cao ý thức học tập của sinh viên để nâng cao chất lượng giáo dục đại học Việt Nam.

Các cơ quan quản lý giáo dục, nhà trường và giảng viên cần phối hợp triển khai các giải pháp cải cách toàn diện, đồng thời sinh viên cần chủ động tham gia tích cực vào quá trình học tập và phản hồi để góp phần nâng cao chất lượng đào tạo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1- Lí do nghiên cứ đề tài. Cải cách giáo dục nói chung, cải cách giáo dục đại học nói riêng đang là một trong những vấn đề được nhiều người dân quan tâm nhất hiện nay. Đồng thời cải cách giáo dục đại học đang là quyết tâm của ngành giáo dục — đảo tạo, bởi đã đến lúc hàng loạt những vấn đề nảy sinh trong 20 năm qua đòi hỏi phải được giải quyết cấp bách. Đội ngũ giảng viên thiếu về số lượng, một bộ phận không nhỏ còn hạn chế về chuyên môn, ngoại ngữ và tin học.

Chương trình và phương pháp chậm đổi mới so với thời đại, không bắt kịp với các nước trong khu vực và trên thế giới. Tính “hàn lâm” còn kha đậm nét trong chương trình dao tạo [17; tr 95]. “Nền giáo dục đại học Việt Nam hiện nay rất mất cân đối”. Điều kiện vật chất phục vụ cho việc dạy — học thì thiếu thốn và lạc hậu.

Nhiều người cảm thấy mat lòng tin vào nên giáo dục nước nhà. Nhiều gia đình tự lo bằng cách tìm mọi cơ hội để cho con cái họ được ra nước ngoài du học. Vì không đánh giá cao nền giáo dục Việt Nam nên có đến 41.6% sinh viên đồng ý và 45% sinh viên đồng ý một phần với ý kiến cho rằng “du học tốt hơn trong nước ” chỉ có 4.7% là không đồng ý. Còn về phía các thầy cô giáo có 38.2% đồng ý với ý kiến trên, 59% đồng ý một phan và không có ai phản đối.

Khi được hỏi “néu diéu kiện tài chính cho phép ông (bà) có muốn đi du học hoặc cho người thân đi du học ” thì có tới 89.3% sinh viên muốn được đi du học và 89.7% giảng viên có ý muốn tương tự. Có không ít ý kiến cho răng “giáo dục Việt Nam nói chung, giáo dục đại học nói riêng xuống cấp một cách trầm trọng”. Giáo dục Việt Nam nói chung, giáo dục đại học nói riêng đang loay hoay tìm hướng đi riêng của mình, nhiều lần cải cách nhưng vấn đề ngày càng trở nên nghiêm trọng và gây thất vọng hơn. Câu hỏi lớn nhất hiện nay đối với ai có tâm huyết với sự nghiệp giáo dục nước nhà là làm thê nào đê đôi mới giáo dục thực sự mang lại hiệu quả 7 thiết thực, đào tạo nên các thé hệ công dân tài giỏi xây dựng đất nước.

Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung Ương Đảng tại đại hội Đảng lần thứ X cũng chỉ rõ: “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; đổi mới cơ cau tổ chức, cơ cấu quản lý, nội dung phương pháp day và học; thực hiện chuan hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, chấn hưng nền giáo dục Việt Nam” [70; tr 95]. Câu hỏi này bao hàm nhiều câu hỏi lớn, trong đó có việc: Đôi mới giáo dục Việt Nam nên theo mô hình nao; nên bắt đầu từ đâu, từ khi nào, bắt đầu từ những ai? Trả lời những câu hỏi lớn này không đơn giản mà cần có những giải pháp đồng bộ và hệ thống. Cần phải xem xét và khăng định lại về nhiều vấn đề, cả về triết lý giáo dục, mục tiêu giáo dục, chính sách giáo dục, hệ thong giáo duc quéc gia, nội dung chương trình, điều kiện cơ sở vật chất cho việc day — học, phương pháp dạy — học v. Trong một nỗ lực dé thực hiện cải cách giáo dục đại học, giải quyết được những vẫn đề đang tồn đọng trong giáo dục đại học Việt Nam thì chúng ta cần phải biết giáo dục đang gặp phải những vấn đề gì và người trong cuộc nghĩ gì về những vấn đề đó.

Chính vì thế mà tôi đã lựa chọn đề tài “Du luận cua sinh viên đánh giá về nội dung chương trình, điêu kiện vật chất dạy — học, phương pháp dạy — học đại học hiện nay” với tư cách là công trình luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tâm lý học nhằm góp tiếng nói chung làm rõ một phần của thực trạng giáo dục đại học Việt Nam, dư luận xã hội của chính những sinh viên — những người đang học về một số vấn đề noi bật của giáo dục đại học hiện nay. Bằng những kết quả cụ thể, tôi hy vọng đề tài sẽ cho chúng ta thấy một cái nhìn tương đối về bức tranh giáo dục đại học Việt Nam hiện nay và tìm ra con đường để khắc phục, đồng thời góp phần đưa nền giáo dục đại học Việt Nam phát triển trong xu thế phát triển chung của khu vực và thế giới, tìm ra một phan con đường dé khắc phục những điểm hạn chế đó. 2- Mục đích nghiên cứu. Khảo sát dư luận của sinh viên về nội dung chương trình, điều kiện vật chất dạy — học, phương pháp dạy — học đại học hiện nay của một số trường đại học như đại học KHTN, đại học Luật, trường đại học Kinh tế quốc dân, trường Đại học Sư Phạm Hà Nội, trường Đại học Nông Nghiệp, phân tích nguyên nhân của thực trạng trên, từ đó đề xuất các giải pháp góp phần cải cách giáo dục đại học Việt Nam trong thời gian tới.

3- Nhiệm vụ nghiên cứu. - Khái quát những vấn đề lí luận về dư luận xã hội cũng như những vẫn đề chủ yếu về nội dung chương trình, điều kiện vật chất dạy — học, phương pháp dạy — học đại học hiện nay. - Làm rõ dư luận xã hội của sinh viên về nội dung chương trình đào tạo, điều kiện cơ sở vật chất cho việc dạy — học, phương pháp dạy học đại học. Phân tích lý giải, xử lý số liệu nhăm rút ra các kết luận về định lượng và định tính.

- Trên cơ sở đó, đưa ra các định hướng giải pháp góp phần cải cách giáo dục đại học Việt Nam trong những năm trước mắt. 4- Đối tượng nghiên cứu. Dư luận xã hội của sinh viên. 5- Khách thể nghiên cứu.

- Khách thể trực tiếp là sinh viên các trường đại học trong diện khảo sát. - Đề tài cũng khảo sát cả những đối tượng khác, cán bộ quản lý giáo dục nhà trường, các giáo viên về những nội dung có liên quan để có cơ sở khoa học tham gia vào các nhận định đánh giá, đưa ra các kết luận cần thiết. 6- Pham vi nghiên cứu. Dia bàn nghiên cứu.

Trường đại học Khoa học tự nhiên, Đại học kinh tế quốc dân, trường Đại học Luật, trường Đại học Sư Phạm Hà Nội, trường Đại học Nông Nghiệp. Phạm vi nghiên cứu. - Nghiên cứu căn cứ tâm lý xã hội của dư luận xã hội (khuôn mẫu xã hội và tâm thé xã hội). - Nghiên cứu căn nguyên của dư luận xã hội (nhận thức, tự ý thức và ý thức) 7- Giả thuyết nghiên cứu.

- Phần lớn sinh viên đều cho rằng nội dung chương trình dạy — học hiện nay đã cũ va lạc hậu, không theo kip với sự phat triển tri thức của thời đại. - Phần lớn sinh viên cho rang phương pháp dạy — học đại học hiện nay đã trở nên lạc hậu, chưa bắt kip với những thành tựu dạy — học hiện dai trong khu vực và trên thế giới. - Họ cho rằng điều kiện vật chất cho dạy — học quá nghéo nan và thiếu thốn. - Các khuôn mẫu tư duy xã hội và các tâm thế xã hội có ảnh hưởng lớn đến dư luận của sinh viên về nội dung chương trình, điều kiện vật chất dạy — học, phương pháp dạy — học đại học hiện nay.

- Da số các sinh viên có trình độ nhận thức tương đối đúng dan về nên giáo dục đại học của nước nhà hiện nay, họ mong muốn được hưởng một nền giáo dục tốt hơn và thê hiện ra băng dư luận và những hành động thiết thực. 10 8- Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp quan sát Dựa trên việc tri giác hành vi, cử chỉ, lời nói cua sinh viên khi ban về van đề nội dung chương trình, điều kiện vật chất dạy — học, phương pháp dạy — học dai học. Quan sát cả những biéu hiện phi ngôn ngữ đựoc thé hiện qua nét mặt của người được quan sát.

Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi. Dựa trên bảng hỏi có sẵn để thu nhập thông tin từ khách thể. Bảng hỏi gồm những câu hỏi đóng yêu cầu người được hỏi, chọn một trong những phương án đã được nêu ra đồng thời có cả những câu hỏi mở và câu hỏi kết hợp cho phép người được hỏi nêu ra ý kiến của cá nhân họ. Ngoài ra còn có một số câu hỏi đối cực yêu cầu người trả lời chỉ chọn một trong hai phương an.

Phương pháp phỏng vấn. Đề tài sử dụng phương pháp phỏng vấn nhóm, phỏng vấn cá nhân và phỏng van tự do nham thu thập những thông tin phù hợp với mục tiêu và yêu cau của dé tài. Trong một số trường hop, dé tài sẽ tiến hành phỏng van sâu cá nhân một số sinh viên và giảng viên, cán bộ quản lý. nhằm làm rõ và kêt luận môt sô nội dung nôi cộm của giáo dục đại học hiện nay.

Phương pháp thống kê toán học. Đề tài sử dụng phương pháp thống kê toán học nhằm xử lý, phân tích, đánh giá kết quả nghiên cứu thu được qua điều tra. Đề tài sử dụng phần mềm chuyên dụng SPSS 15. 11 CHUONG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CUA VAN DE NGHIÊN CUU 1.

Lịch sử nghiên cứu van dé 1. Quan điểm của các tác giả phương Tây Trước thế kỷ 18, dư luận xã hội hầu như ít được nghiên cứu với tư cách là đối tượng của một ngành khoa hoc. Tuy rang trong thé ky 18, các ý tưởng về dư luận xã hội đã xuất hiện trong các tác phâm triết học hay van học thời kỳ phục hưng, thậm chí trong các tác phẩm của Platon hay Aristotle cũng đã đề cập đến dư luận xã hội song đây van là một khái niệm ít được dé cập tới. Tuy vậy, ngay từ thế kỷ 17, William Tempie — người Anh là người đầu tiên đề cập đến dư luận xã hội dưới góc độ lý thuyết về nguồn gốc và bản chất của dư luận xã hội.

Điều quan trọng là những nghiên cứu dư luận xã hội không chỉ dừng trên lý thuyết mà còn được vận dụng trong thực tế. Theo hướng này, sau đó, nhà hoạt động xã hội người Anh Daniel Defoe đã vận dụng những nghiên cứu này vào thực tiễn bằng cách xây dựng một mạng lưới thông tin cơ sở dé nắm bắt dư luận của quan chúng ở cơ sở. [ 37; tr 106] Bắt đầu từ thế ky 18, các nhà khoa học bắt đầu quan tâm đến khái niệm và bản chất của dư luận xã hội do sự ra đời của các ngành khoa học mới như tâm ly học, xã hội học, chính tri học.