Luận văn: Hoàn thiện công tác đảm bảo tiền vay bằng tài sản tại BIDV Hải Vân

Luận văn thạc sĩ phân tích công tác đảm bảo tiền vay bằng tài sản tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Hải Vân.

• Trường học: Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh Hoàn Thiện Công Tác Đảm Bảo Tiền Vay Bằng Tài Sản Tại Ngân Hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam Chi Nhánh Hải Vân
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC BẢO ĐẢM TIỀN VAY BẰNG TÀI SẢN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. BẢO ĐẢM TIỀN VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1.1. Rủi ro tín dụng trong cho vay của Ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Bảo đảm tiền vay của Ngân hàng thương mại
• 1.1.3. Bảo đảm tiền vay bằng tài sản của Ngân hàng thương mại
• 1.2. CÔNG TÁC BẢO ĐẢM TIỀN VAY BẰNG TÀI SẢN
• 1.2.1. Nội dung công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản
• 1.2.2. Các chỉ tiêu phản ánh kết quả công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản
• 1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến bảo đảm tiền vay bằng tài sản
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BẢO ĐẢM TIỀN VAY BẰNG TÀI SẢN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM, CHI NHÁNH HẢI VÂN
• 2.1. KHÁI QUÁT HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM, CHI NHÁNH HẢI VÂN
• 2.1.1. Lịch sử hình thành Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, Chi nhánh Hải Vân
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức, quản lý
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV Hải Vân trong giai đoạn từ năm 2011 - 2013
• 2.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BẢO ĐẢM TIỀN VAY BẰNG TÀI SẢN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM, CHI NHÁNH HẢI VÂN
• 2.2.1. Chính sách bảo đảm tiền vay của BIDV Hải Vân
• 2.2.2. Công tác tổ chức quản lý hoạt động bảo đảm tiền vay bằng tài sản tại BIDV Hải Vân
• 2.2.3. Nội dung thực hiện công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản tại BIDV Hải Vân
• 2.2.4. Kiểm soát tuân thủ đối với công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản
• 2.2.5. Kết quả công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản tại BIDV Hải Vân
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BẢO ĐẢM TIỀN VAY BẰNG TÀI SẢN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM, CHI NHÁNH HẢI VÂN
• 2.3.1. Những thành công
• 2.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC BẢO ĐẢM TIỀN VAY BẰNG TÀI SẢN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM, CHI NHÁNH HẢI VÂN
• 3.1. MỤC TIÊU VÀ ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN CÔNG TÁC BẢO ĐẢM TIỀN VAY BẰNG TÀI SẢN CỦA NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM, CHI NHÁNH HẢI VÂN
• 3.1.1. Dự báo nhu cầu vay vốn tại thành phố Đà Nẵng giai đoạn sắp tới
• 3.1.2. Định hướng hoạt động kinh doanh của BIDV Hải Vân giai đoạn 2014 - 2015
• 3.1.3. Định hướng của BIDV Hải Vân về hoàn thiện công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản
• 3.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC BẢO ĐẢM TIỀN VAY BẰNG TÀI SẢN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM, CHI NHÁNH HẢI VÂN
• 3.2.1. Tăng cường công tác quản lý tài sản bảo đảm
• 3.2.2. Nâng cao chất lượng công tác thẩm định TSBĐ
• 3.2.3. Mở rộng danh mục TSBĐ
• 3.2.4. Nâng cao hiệu quả công tác xử lý tài sản bảo đảm
• 3.2.5. Tăng cường công tác kiểm soát tuân thủ
• 3.2.6. Nâng cao trình độ nghiệp vụ và ý thức trách nhiệm của cán bộ QLKH
• 3.2.7. Hoàn thiện hệ thống thông tin phục vụ cho công tác BĐTV bằng tài sản
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 3.3.2. Kiến nghị Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng và các cơ quan chức năng trên địa bàn thành phố
• 3.3.3. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.4. Kiến nghị đối với Chính phủ và các bộ ngành liên quan
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Vai trò của công tác đảm bảo tiền vay bằng tài sản tại bank

Trong hoạt động ngân hàng, tín dụng là nghiệp vụ cốt lõi nhưng cũng ẩn chứa nhiều rủi ro nhất. Rủi ro tín dụng có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân như quản lý yếu kém, chính sách cho vay không hợp lý, hoặc suy thoái kinh tế. Để phòng ngừa những rủi ro này, công tác đảm bảo tiền vay bằng tài sản đóng vai trò như một "tấm lá chắn" bảo vệ nguồn vốn của ngân hàng. Về bản chất, đây là việc các tổ chức tín dụng áp dụng các biện pháp nhằm tạo cơ sở kinh tế và pháp lý để thu hồi các khoản nợ đã cho khách hàng vay. Biện pháp này không chỉ là nguồn thu nợ dự phòng khi khách hàng không thể trả nợ từ nguồn chính thức, mà còn nâng cao ý thức, trách nhiệm của người vay trong việc sử dụng vốn hiệu quả. Theo luận văn của tác giả Hồ Hưng Nghiệp (2014), việc cho vay phải có bảo đảm là một trong những nguyên tắc cơ bản, giúp ngân hàng giảm thiểu tổn thất và nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay. Một quy trình cho vay tại ngân hàng thương mại chặt chẽ, đặc biệt ở khâu bảo đảm, sẽ góp phần xây dựng một hệ thống tài chính lành mạnh, bền vững. Việc hoàn thiện công tác này là một nhiệm vụ cấp thiết, giúp các ngân hàng, cụ thể là BIDV Hải Vân, củng cố nền tảng quản trị rủi ro ngân hàng và đẩy nhanh quá trình lành mạnh hóa hoạt động tài chính.

1.1. Hiểu đúng về rủi ro tín dụng và bảo đảm tiền vay

Rủi ro tín dụng (RRTD) là rủi ro mà các dòng tiền từ các khoản cho vay không được hoàn trả đầy đủ. Đây là loại rủi ro phức tạp, mang tính tất yếu và có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng cho cả ngân hàng, khách hàng và nền kinh tế. Đối với ngân hàng, RRTD làm sụt giảm lợi nhuận, ảnh hưởng đến quy mô hoạt động và có thể dẫn đến nguy cơ phá sản. Để đối phó, bảo đảm tiền vay (BĐTV) được áp dụng. BĐTV là việc ngân hàng sử dụng các biện pháp để phòng ngừa rủi ro, tạo cơ sở pháp lý thu hồi nợ. BĐTV bằng tài sản đảm bảo là hình thức phổ biến nhất, trong đó khách hàng dùng tài sản thuộc sở hữu của mình hoặc bên thứ ba để cam kết cho khoản vay. Hình thức này vừa là nguồn thu nợ thứ hai, vừa tác động đến ý thức trả nợ của khách hàng, ngăn chặn việc sử dụng vốn thiếu tính toán.

1.2. Các hình thức cho vay có tài sản đảm bảo phổ biến

Hoạt động cho vay có tài sản đảm bảo được thực hiện dưới nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng loại tài sản và nhu cầu của khách hàng. Các hình thức chính bao gồm: Cầm cố tài sản, là việc bên vay giao tài sản (thường là động sản hoặc giấy tờ có giá) cho ngân hàng quản lý. Thế chấp tài sản, là việc bên vay dùng bất động sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm khoản vay nhưng không chuyển giao tài sản. Bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba, là việc một bên khác dùng tài sản của mình để cam kết trả nợ thay cho người vay. Ngoài ra, còn có hình thức bảo đảm bằng tài sản hình thành trong tương lai, thường áp dụng cho các dự án đầu tư trung và dài hạn. Mỗi hình thức đều có những quy định và pháp lý về tài sản đảm bảo riêng, đòi hỏi ngân hàng phải nắm vững để thực hiện đúng quy trình và giảm thiểu rủi ro.

II. Thách thức trong công tác đảm bảo tiền vay tại BIDV Hải Vân

Mặc dù đã đạt được những thành tựu nhất định, công tác đảm bảo tiền vay bằng tài sản tại BIDV Hải Vân giai đoạn 2011-2013 vẫn đối mặt với không ít thách thức và hạn chế. Luận văn gốc đã chỉ ra những tồn tại trong cả quy trình nghiệp vụ và các yếu tố khách quan. Một trong những vấn đề lớn nhất là công tác thẩm định tài sản đảm bảo đôi khi chưa phản ánh đúng giá trị thị trường, dẫn đến rủi ro trong việc xác định hạn mức cho vay. Việc định giá quá cao có thể gây tổn thất cho ngân hàng khi cần xử lý tài sản, trong khi định giá quá thấp lại làm giảm khả năng tiếp cận vốn của khách hàng. Bên cạnh đó, công tác quản lý tài sản đảm bảo sau khi cho vay còn chưa được giám sát chặt chẽ, đặc biệt với các tài sản do khách hàng tự quản lý. Việc kiểm tra định kỳ đôi khi mang tính hình thức, chưa kịp thời phát hiện sự suy giảm giá trị hoặc tình trạng pháp lý của tài sản. Những hạn chế này, kết hợp với các vướng mắc từ môi trường pháp lý, đã tạo ra những rào cản nhất định, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động cho vay và làm gia tăng nguy cơ nợ xấu tiềm ẩn.

2.1. Phân tích hạn chế trong thẩm định và định giá tài sản

Công tác thẩm định tài sản đảm bảo và định giá tài sản thế chấp là bước nền tảng quyết định sự an toàn của khoản vay. Tuy nhiên, tại BIDV Hải Vân, công tác này còn một số hạn chế. Thứ nhất, việc xác định giá trị tài sản, đặc biệt là bất động sản, còn phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm chủ quan của cán bộ tín dụng và chưa có một hệ thống dữ liệu giá thị trường đủ mạnh để đối chiếu. Thứ hai, đối với các tài sản chuyên dụng như máy móc thiết bị, việc thẩm định gặp khó khăn do thiếu chuyên gia và thông tin tham khảo. Điều này dẫn đến việc định giá có thể chưa chính xác, tiềm ẩn rủi ro cho cả ngân hàng và khách hàng. Hơn nữa, việc đánh giá các rủi ro phi tài chính liên quan đến tài sản đảm bảo như tranh chấp, quy hoạch chưa được thực hiện một cách triệt để.

2.2. Khó khăn trong quản lý và xử lý tài sản đảm bảo

Sau khi nhận bảo đảm, việc quản lý tài sản đảm bảo và xử lý tài sản đảm bảo khi phát sinh nợ xấu là hai khâu yếu tiếp theo. Việc kiểm tra, giám sát tài sản thế chấp do khách hàng nắm giữ chưa được thực hiện thường xuyên và sâu sát, dẫn đến ngân hàng không nắm bắt kịp thời tình trạng xuống cấp hoặc sự biến động của tài sản. Khi khách hàng không trả được nợ, quy trình xử lý tài sản đảm bảo để thu hồi nợ vay thường kéo dài và phức tạp. Các vướng mắc về thủ tục pháp lý, sự thiếu hợp tác của khách hàng và tính thanh khoản thấp của một số loại tài sản (ví dụ: bất động sản ở khu vực xa trung tâm) làm chậm quá trình thu hồi vốn, gây tốn kém chi phí và ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của chi nhánh.

III. Phương pháp hoàn thiện quy trình thẩm định tài sản đảm bảo

Để khắc phục những hạn chế hiện hữu, việc hoàn thiện công tác đảm bảo tiền vay bằng tài sản cần bắt đầu từ khâu nền tảng là thẩm định. Luận văn đã đề xuất một số giải pháp chiến lược nhằm nâng cao chất lượng công tác này. Trọng tâm là việc chuẩn hóa quy trình thẩm định tài sản đảm bảo, không chỉ dựa vào kinh nghiệm mà cần xây dựng một hệ thống dữ liệu giá thị trường đáng tin cậy. Ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ và các công cụ phân tích để hỗ trợ cán bộ tín dụng trong việc định giá tài sản thế chấp một cách khách quan và chính xác hơn. Việc áp dụng đa dạng các phương pháp định giá như so sánh, chi phí, thu nhập sẽ giúp đưa ra một mức giá hợp lý nhất. Hơn nữa, cần xây dựng một bộ tiêu chí rõ ràng để đánh giá toàn diện các rủi ro liên quan đến tài sản, bao gồm cả rủi ro pháp lý, rủi ro thị trường và rủi ro thanh khoản. Điều này giúp ngân hàng có cái nhìn tổng thể trước khi quyết định nhận bảo đảm, góp phần nâng cao chất lượng tín dụng ngay từ đầu vào.

3.1. Nâng cao chất lượng định giá tài sản thế chấp hiện nay

Chất lượng định giá tài sản thế chấp là yếu tố quyết định mức độ an toàn của khoản vay. Để nâng cao chất lượng, BIDV Hải Vân cần xây dựng và cập nhật thường xuyên một cơ sở dữ liệu về giá giao dịch bất động sản và các tài sản khác trên địa bàn. Đồng thời, cần tăng cường đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ thẩm định, trang bị kiến thức về thị trường và các phương pháp định giá hiện đại. Đối với những tài sản phức tạp hoặc có giá trị lớn, việc hợp tác với các công ty thẩm định giá chuyên nghiệp, độc lập là một giải pháp cần thiết để đảm bảo tính khách quan. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro định giá sai mà còn tăng cường tính minh bạch trong hoạt động tín dụng tại BIDV.

3.2. Mở rộng danh mục tài sản và xây dựng tiêu chí rủi ro

Bên cạnh việc nâng cao chất lượng thẩm định, việc mở rộng danh mục tài sản đảm bảo được chấp nhận cũng là một giải pháp quan trọng. Điều này giúp ngân hàng đa dạng hóa rủi ro và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Tuy nhiên, việc mở rộng phải đi đôi với việc xây dựng một bộ tiêu chí đánh giá rủi ro chặt chẽ cho từng loại tài sản. Các tiêu chí này cần bao quát các yếu tố như tính pháp lý về tài sản đảm bảo, tính thanh khoản, mức độ biến động giá và khả năng quản lý. Việc lượng hóa được rủi ro sẽ giúp ngân hàng xác định tỷ lệ cho vay tối đa phù hợp, đảm bảo an toàn vốn và tối ưu hóa quản trị rủi ro ngân hàng.

IV. Hướng dẫn quản lý và xử lý tài sản đảm bảo hiệu quả hơn

Sau khâu thẩm định, công tác đảm bảo tiền vay bằng tài sản đòi hỏi một quy trình quản lý và xử lý chuyên nghiệp. Để nâng cao hiệu quả, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát sau cho vay. Cán bộ tín dụng phải thực hiện kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất tình trạng thực tế của tài sản đảm bảo, đặc biệt là những tài sản có giá trị lớn hoặc rủi ro cao. Việc ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý hồ sơ và theo dõi lịch sử biến động của tài sản sẽ giúp công tác quản lý tài sản đảm bảo trở nên hệ thống và hiệu quả hơn. Khi phát sinh nợ xấu, ngân hàng cần có một kế hoạch xử lý tài sản chủ động và quyết liệt. Việc xây dựng một bộ phận chuyên trách hoặc phối hợp chặt chẽ với các công ty quản lý nợ và bán đấu giá tài sản sẽ đẩy nhanh quá trình thu hồi nợ vay. Đây là những bước đi cần thiết để giảm thiểu tổn thất, cải thiện tỷ lệ nợ xấu và nâng cao chất lượng tín dụng cho toàn chi nhánh.

4.1. Tối ưu hóa quy trình quản lý tài sản đảm bảo định kỳ

Việc quản lý tài sản đảm bảo không chỉ dừng lại ở việc lưu trữ hồ sơ. Cần thiết lập một quy trình kiểm tra định kỳ nghiêm ngặt, trong đó xác định rõ tần suất và nội dung kiểm tra cho từng loại tài sản. Ví dụ, đối với hàng hóa luân chuyển, cần kiểm tra thường xuyên hơn so với bất động sản. Kết quả kiểm tra phải được lập thành biên bản và cập nhật vào hệ thống để ban lãnh đạo có thể theo dõi. Ngoài ra, cần định giá lại tài sản theo định kỳ (ví dụ: hàng năm) hoặc khi thị trường có biến động lớn để điều chỉnh hạn mức tín dụng hoặc yêu cầu bổ sung tài sản, đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn vay luôn được duy trì.

4.2. Các giải pháp xử lý nợ xấu thông qua tài sản đảm bảo

Khi phải xử lý tài sản đảm bảo, tốc độ và hiệu quả là yếu tố then chốt. Ngân hàng cần chủ động đàm phán với khách hàng về phương án tự bán tài sản để trả nợ. Nếu không thành công, cần nhanh chóng khởi kiện ra tòa hoặc yêu cầu cơ quan thi hành án vào cuộc. Việc lựa chọn phương thức xử lý (bán trực tiếp, bán đấu giá) cần dựa trên đặc điểm của tài sản và tình hình thị trường để tối đa hóa giá trị thu hồi. Xây dựng các giải pháp xử lý nợ xấu một cách bài bản và quyết liệt không chỉ giúp thu hồi nợ vay hiệu quả mà còn có tác dụng răn đe, nâng cao ý thức trả nợ của các khách hàng khác.

V. Thực tiễn áp dụng công tác đảm bảo tiền vay tại BIDV Hải Vân

Phân tích thực trạng tại BIDV Hải Vân trong giai đoạn 2011-2013 cho thấy một bức tranh toàn cảnh về công tác đảm bảo tiền vay bằng tài sản. Theo số liệu từ luận văn, dư nợ cho vay có bảo đảm bằng tài sản luôn chiếm tỷ trọng rất cao trong tổng dư nợ. Cụ thể, Bảng 2.3 cho thấy tỷ trọng này luôn ở mức trên 99%, phản ánh chính sách tín dụng thận trọng của chi nhánh. Các loại tài sản đảm bảo chủ yếu là bất động sản (quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất), chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu. Điều này một mặt cho thấy sự an toàn cao do bất động sản thường có giá trị lớn và ổn định, nhưng mặt khác cũng tiềm ẩn rủi ro khi thị trường bất động sản đóng băng. Kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh trong giai đoạn này tương đối ổn định, với lợi nhuận trước thuế năm 2013 đạt 56,3 tỷ đồng và tỷ lệ nợ xấu được duy trì ở mức thấp (dưới 1%). Những con số này chứng tỏ hoạt động tín dụng tại BIDV Hải Vân đã đạt được những thành công nhất định, trong đó công tác bảo đảm tiền vay đóng vai trò quan trọng.

5.1. Phân tích cơ cấu dư nợ và tài sản đảm bảo tại chi nhánh

Dữ liệu từ Bảng 2.3 và 2.4 của luận văn cho thấy, trong giai đoạn 2011-2013, dư nợ cho vay có tài sản đảm bảo tại BIDV Hải Vân chiếm gần như tuyệt đối, từ 99,44% đến 99,85% tổng dư nợ. Trong đó, dư nợ được bảo đảm bằng bất động sản luôn chiếm trên 85%. Cơ cấu này cho thấy sự phụ thuộc lớn vào tài sản là bất động sản. Mặc dù đây là loại tài sản có giá trị cao, nhưng tính thanh khoản lại phụ thuộc nhiều vào biến động của thị trường. Việc quá tập trung vào một loại tài sản có thể tạo ra rủi ro danh mục. Do đó, định hướng đa dạng hóa các loại tài sản đảm bảo là một bước đi cần thiết trong tương lai.

5.2. Đánh giá thành công và hạn chế trong thực tiễn tại chi nhánh

Thành công lớn nhất trong công tác đảm bảo tiền vay bằng tài sản tại BIDV Hải Vân là duy trì được tỷ lệ nợ xấu ở mức rất thấp, góp phần đảm bảo an toàn hoạt động và hiệu quả kinh doanh. Điều này cho thấy quy trình cho vay tại ngân hàng thương mại này được kiểm soát tương đối tốt. Tuy nhiên, hạn chế cũng bộc lộ rõ qua việc quy trình thẩm định tài sản đảm bảo và quản lý sau vay còn những điểm cần cải thiện. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc thiếu một hệ thống thông tin đầy đủ, sự biến động của môi trường pháp lý và năng lực chuyên môn của một bộ phận cán bộ tín dụng chưa theo kịp yêu cầu. Việc nhận diện đúng các hạn chế này là cơ sở quan trọng để đề xuất các giải pháp hoàn thiện.

VI. Tương lai công tác đảm bảo tiền vay và các kiến nghị chính

Trong bối cảnh kinh tế hội nhập và cạnh tranh ngày càng gay gắt, công tác đảm bảo tiền vay bằng tài sản cần liên tục được đổi mới và hoàn thiện. Định hướng của BIDV Hải Vân trong giai đoạn tới là tiếp tục củng cố an toàn tín dụng, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh. Để làm được điều đó, luận văn đã đề xuất một số kiến nghị quan trọng. Đối với chính chi nhánh, cần tập trung vào việc đào tạo, nâng cao trình độ nghiệp vụ cho cán bộ, hoàn thiện hệ thống thông tin và chuẩn hóa toàn bộ quy trình từ thẩm định, quản lý đến xử lý tài sản. Đối với hệ thống BIDV, cần ban hành những chính sách và quy định thống nhất, linh hoạt hơn, tạo điều kiện cho các chi nhánh phát triển. Đặc biệt, cần có những kiến nghị ở tầm vĩ mô. Việc kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước, Chính phủ và các cơ quan chức năng để hoàn thiện hành lang pháp lý về tài sản đảm bảo và giao dịch bảo đảm là vô cùng cần thiết. Một môi trường pháp lý minh bạch, đồng bộ sẽ là nền tảng vững chắc để hoạt động quản trị rủi ro ngân hàng đạt hiệu quả cao nhất.

6.1. Định hướng phát triển hoạt động cho vay có tài sản đảm bảo

Định hướng trong tương lai của BIDV Hải Vân là vừa duy trì sự thận trọng, vừa linh hoạt để mở rộng tín dụng an toàn. Chi nhánh sẽ tiếp tục ưu tiên cho vay có tài sản đảm bảo nhưng sẽ từng bước đa dạng hóa danh mục tài sản nhận bảo đảm, giảm sự phụ thuộc vào bất động sản. Đồng thời, nghiên cứu và phát triển các sản phẩm tín dụng mới, áp dụng công nghệ số vào quy trình thẩm định và quản lý để rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng tín dụng, tăng trưởng bền vững và giữ vững vị thế trên thị trường.

6.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan hữu quan

Để công tác bảo đảm tiền vay thực sự hiệu quả, vai trò của các cơ quan quản lý là rất quan trọng. Luận văn kiến nghị Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện các văn bản pháp quy liên quan đến giao dịch bảo đảm, tạo sự thống nhất và rõ ràng. Đối với các cơ quan chức năng tại địa phương như Sở Tài nguyên và Môi trường, cơ quan công chứng, cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn với ngân hàng trong việc cung cấp thông tin, đăng ký và xử lý giao dịch bảo đảm. Một hành lang pháp lý hoàn thiện và sự phối hợp đồng bộ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng thương mại thực hiện tốt công tác đảm bảo tiền vay bằng tài sản, góp phần ổn định hệ thống tài chính quốc gia.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động tín dụng luôn đóng vai trò là nghiệp vụ sinh lời cốt lõi nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất đối với hệ thống ngân hàng thương mại. Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô có nhiều biến động, việc thiết lập một cơ chế phòng ngừa tổn thất thông qua các công cụ bảo đảm là điều kiện tiên quyết để duy trì an toàn tài chính. Hệ thống Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam, với tổng tài sản đạt 548.386 tỷ đồng vào cuối năm 2013, luôn đặt nhiệm vụ kiểm soát chất lượng tín dụng lên hàng đầu. Tại Chi nhánh Hải Vân, quy mô dư nợ cho vay liên tục duy trì ở mức trên 2.500 tỷ đồng trong giai đoạn 2011 - 2013, trong đó các khoản vay trung và dài hạn chiếm tỷ trọng lớn từ 65% đến 79%.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề tài xuất phát từ những vướng mắc thực tiễn trong công tác quản lý, thẩm định và xử lý tài sản bảo đảm tại địa bàn quận Liên Chiểu và khu vực lân cận thuộc thành phố Đà Nẵng. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là hệ thống hóa lý luận khoa học về bảo đảm tiền vay bằng tài sản, đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động này tại đơn vị, nhận diện các nút thắt pháp lý lẫn kỹ thuật định giá, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ giai đoạn 2014 - 2015.

Ý nghĩa của công trình thể hiện rõ nét qua việc tối ưu hóa tỷ lệ thu hồi nợ dự phòng, góp phần kéo giảm tỷ lệ nợ xấu từ 1,10% năm 2011 xuống 0,46% năm 2013 và thúc đẩy lợi nhuận trước thuế đạt 56,3 tỷ đồng. Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn giá trị cho việc nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển tín dụng an toàn, bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng hiện đại kết hợp với lý thuyết bất cân xứng thông tin trong hoạt động trung gian tài chính của ngân hàng thương mại. Khi thông tin giữa ngân hàng và khách hàng không hoàn hảo, tài sản bảo đảm đóng vai trò là tín hiệu thị trường giúp giảm thiểu rủi ro lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức.

Mô hình nghiên cứu xây dựng dựa trên cơ chế trích lập quỹ dự phòng rủi ro theo công thức tổn thất kỳ vọng: R = max{0, (A - C)} * r, trong đó A là số dư nợ gốc, C là giá trị khấu trừ của tài sản bảo đảm và r là tỷ lệ trích lập phân định theo 5 nhóm nợ từ 0% đến 100% (Nhóm 1: 0%, Nhóm 2: 5%, Nhóm 3: 20%, Nhóm 4: 50%, Nhóm 5: 100%). Cơ sở pháp lý nền tảng bao gồm Nghị định 163/2006/NĐ-CP, Nghị định 178/1999/NĐ-CP cùng Quy định số 3979/QĐ-PC của Hội đồng quản trị ngân hàng.

Hệ thống khái niệm nòng cốt được làm rõ bao gồm: bảo đảm tiền vay, tài sản cầm cố, tài sản thế chấp, bảo lãnh bên thứ ba và tài sản hình thành trong tương lai. Hoạt động định giá tài sản được chuẩn hóa theo 5 phương pháp: phương pháp so sánh thị trường, phương pháp chi phí, phương pháp thu nhập, phương pháp thặng dư và phương pháp lợi nhuận, tuân thủ nghiêm ngặt 4 nguyên tắc định giá gồm tính nhất quán, tính thực tế, tính so sánh và tính dự báo lợi ích tương lai.

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thống kê hoạt động kinh doanh và hồ sơ phân loại nợ của chi nhánh trong 3 năm từ 2011 đến 2013. Dữ liệu sơ cấp được trích xuất từ mẫu khảo sát 120 bộ hồ sơ tín dụng khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân có tài sản bảo đảm.

Phương pháp chọn mẫu áp dụng là kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo phân khúc khách hàng, trong đó nhóm doanh nghiệp chiếm khoảng 88,3% tỷ trọng dư nợ và nhóm cá nhân chiếm 11,7%. Việc phân tầng này đảm bảo tính đại diện cho cấu trúc danh mục tín dụng thực tế tại đơn vị.

Phương pháp phân tích chủ đạo là phân tích thống kê mô tả chuỗi thời gian, so sánh tỷ lệ tương đối, phân tích biến động chỉ số tài chính và tổng hợp logic. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm phản ánh chính xác xu hướng vận động của chất lượng tài sản qua từng năm, kiểm chứng tác động của quy trình 7 bước quản lý tài sản bảo đảm đến tỷ lệ tổn thất vốn. Timeline nghiên cứu tập trung đánh giá số liệu thực tế giai đoạn 2011 - 2013 và thiết lập khung dự báo giải pháp ứng dụng cho giai đoạn 2014 - 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô tín dụng của chi nhánh được duy trì ở mức ổn định với tổng dư nợ cuối kỳ đạt 2.531 tỷ đồng năm 2011, tăng lên 2.616 tỷ đồng năm 2012 và đạt 2.590 tỷ đồng vào năm 2013. Tỷ trọng dư nợ cho vay có bảo đảm bằng tài sản chiếm vị thế tuyệt đối với tỷ lệ trên 90% tổng dư nợ toàn chi nhánh, khẳng định chính sách tín dụng thận trọng và ưu tiên an toàn vốn.

Thứ hai, cơ cấu dư nợ theo đối tượng khách hàng cho thấy sự chuyển dịch tích cực. Dư nợ khách hàng doanh nghiệp giữ vai trò chủ đạo đạt 2.288 tỷ đồng năm 2013, trong khi phân khúc khách hàng cá nhân tăng trưởng mạnh mẽ từ 169 tỷ đồng năm 2011 lên 302 tỷ đồng năm 2013, tương đương mức tăng trưởng 78,7% sau 3 năm.

Thứ ba, chất lượng tín dụng có bảo đảm bằng tài sản được kiểm soát ở mức lý tưởng. Tỷ lệ nợ xấu giảm ngoạn mục từ 1,10% năm 2011 xuống 0,07% năm 2012 và duy trì ở mức an toàn 0,46% năm 2013. Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro và mức tổn thất vốn thực tế phải xử lý bằng quỹ dự phòng giảm xuống mức tối thiểu.

Thứ tư, danh mục tài sản bảo đảm có sự mất cân đối rõ rệt. Bất động sản và quyền sử dụng đất chiếm tới hơn 75% tổng giá trị tài sản nhận thế chấp. Các loại tài sản khác như máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, hàng hóa luân chuyển và giấy tờ có giá chỉ chiếm khoảng 25% còn lại.

Thảo luận kết quả

Hiệu quả kiểm soát nợ xấu ở mức dưới 1% bắt nguồn từ việc chi nhánh thực thi nghiêm ngặt quy trình 7 bước khép kín: từ khâu tiếp nhận hồ sơ, thu thập dữ liệu đa kênh qua Trung tâm Thông tin Tín dụng, thẩm định thực địa, ký kết hợp đồng, đăng ký giao dịch bảo đảm, kiểm tra định kỳ 06 tháng/lần cho đến khâu xử lý giải chấp.

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự tương quan rõ nét khi được mô hình hóa qua biểu đồ cột kết hợp đường xu hướng: sự gia tăng tỷ trọng tài sản bảo đảm có tính thanh khoản cao đi kèm với đà tăng trưởng lợi nhuận trước thuế từ 41,3 tỷ đồng năm 2012 lên 56,3 tỷ đồng năm 2013, đạt mức tăng 36,3%. Bảng phân tích cơ cấu tài sản cũng chỉ ra nguy cơ tiềm ẩn khi thị trường bất động sản đóng băng sẽ trực tiếp làm suy giảm giá trị phát mãi tài sản thế chấp.

So sánh với các công trình nghiên cứu trước đây tại các chi nhánh ngân hàng thương mại khu vực Hà Nội và Quảng Nam, kết quả tại Chi nhánh Hải Vân chứng minh tính ưu việt của mô hình quản lý tín dụng kết hợp giữa khối quan hệ khách hàng và khối quản lý rủi ro độc lập. Tuy nhiên, thời gian xử lý phát mãi tài sản quá hạn 60 ngày vẫn còn kéo dài do thủ tục tố tụng và thi hành án dân sự phức tạp.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tăng cường công tác quản lý và giám sát định kỳ hiện trạng tài sản bảo đảm. Cán bộ quản lý khách hàng phối hợp với Phòng Quản lý rủi ro thực hiện tái định giá tối thiểu 6 tháng một lần đối với bất động sản và 3 tháng một lần đối với hàng hóa luân chuyển. Mục tiêu đặt ra là 100% hồ sơ vay vốn được kiểm tra thực địa đúng kỳ hạn trong suốt giai đoạn 2014 - 2015.

Thứ hai, đa dạng hóa cơ cấu danh mục tài sản nhận bảo đảm nhằm giảm thiểu rủi ro tập trung. Khối Khách hàng cần mở rộng tiếp nhận các loại tài sản có tính thanh khoản cao như trái phiếu doanh nghiệp uy tín, quyền đòi nợ từ hợp đồng kinh tế và phương tiện vận tải hiện đại. Target metric là giảm tỷ trọng bất động sản xuống dưới mức 65% và nâng tỷ trọng động sản, giấy tờ có giá lên trên 35% trước quý 4 năm 2015.

Thứ ba, nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin và hiện đại hóa cơ sở dữ liệu định giá. Ban Giám đốc chi nhánh chỉ đạo Phòng Kế hoạch Tổng hợp tích hợp phần mềm theo dõi biến động giá thị trường bất động sản Đà Nẵng vào hệ thống quản trị rủi ro nội bộ. Giải pháp này giúp rút ngắn thời gian thẩm định giá từ 48 giờ xuống dưới 24 giờ kể từ quý 3 năm 2014.

Thứ tư, hoàn thiện quy trình phát mãi và xử lý nợ quá hạn. Phòng Quản trị tín dụng chủ động thiết lập kênh phối hợp liên ngành với Ủy ban nhân dân quận Liên Chiểu, cơ quan công chứng và các tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp. Mục tiêu là rút ngắn thời gian xử lý tài sản thế chấp từ thời điểm vi phạm nghĩa vụ xuống dưới 45 ngày trong năm 2015.

Thứ năm, bồi dưỡng chuyên môn và đề cao đạo đức nghề nghiệp cán bộ tín dụng. Chi nhánh triển khai chương trình đào tạo chuyên sâu về pháp luật dân sự, kỹ năng thẩm định giá chuyên biệt cho 100% cán bộ nghiệp vụ theo định kỳ hàng quý.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là ban lãnh đạo và chuyên viên tín dụng tại các ngân hàng thương mại. Công trình cung cấp cẩm nang thực hành chi tiết về quy trình 7 bước thẩm định, kiểm soát sau cho vay và kỹ thuật tính toán trích lập dự phòng theo công thức R = max{0, (A-C)} * r nhằm quản trị danh mục cho vay an toàn trên quy mô hàng nghìn tỷ đồng.

Nhóm thứ hai là học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị kinh doanh. Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực về phương pháp kết hợp nghiên cứu định tính và định lượng, cung cấp chuỗi số liệu thực tế giai đoạn 2011 - 2013 tại một chi nhánh ngân hàng thương mại quy mô lớn.

Nhóm thứ ba là các doanh nghiệp và cá nhân có nhu cầu tiếp cận vốn vay ngân hàng. Người đọc nắm bắt được 5 phương pháp định giá cùng các điều kiện pháp lý khắt khe về tài sản bảo đảm, từ đó chủ động chuẩn bị hồ sơ minh bạch để nâng tỷ lệ phê duyệt hạn mức vay lên mức 70% đến 80% giá trị tài sản.

Nhóm thứ tư là các cơ quan quản lý nhà nước như Ngân hàng Nhà nước, cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm và tòa án nhân dân. Nội dung nghiên cứu phản ánh chân thực những rào cản pháp lý từ thực tiễn địa phương, hỗ trợ hoàn thiện khung khổ pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm thu hồi nợ xấu.

Câu hỏi thường gặp

Tài sản bảo đảm có vai trò quyết định như thế nào đối với sự an toàn vốn tín dụng? Tài sản bảo đảm đóng vai trò là nguồn thu hồi nợ dự phòng thứ hai khi nguồn thu chính từ phương án kinh doanh của khách hàng gặp sự cố. Tại Chi nhánh Hải Vân, việc duy trì tỷ trọng trên 90% dư nợ có bảo đảm bằng tài sản đã giúp kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ở mức rất thấp là 0,46% trong năm 2013.

Ngân hàng áp dụng những phương pháp chính nào để định giá tài sản thế chấp? Ngân hàng áp dụng 5 phương pháp thẩm định giá tiêu chuẩn gồm: so sánh giá thị trường, chi phí thay thế, vốn hóa thu nhập, thặng dư phát triển và phân tích lợi nhuận. Việc lựa chọn phương pháp phải tuân thủ nghiêm ngặt 4 nguyên tắc: tính nhất quán, tính thực tế, tính so sánh và tính dự báo dòng tiền tương lai.

Công thức trích lập dự phòng rủi ro tín dụng có tài sản bảo đảm được tính thế nào? Dự phòng cụ thể R được xác định bằng công thức R = max{0, (A - C)} * r, trong đó A là dư nợ gốc, C là giá trị khấu trừ của tài sản bảo đảm và r là tỷ lệ trích lập từ 0% đến 100% tương ứng từ nhóm nợ 1 đến nhóm nợ 5 theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Những rủi ro lớn nhất trong công tác quản lý tài sản bảo đảm tại chi nhánh là gì? Rủi ro lớn nhất là sự sụt giảm giá trị thị trường của bất động sản thế chấp, rủi ro khách hàng tẩu tán tài sản hoặc tranh chấp quyền sở hữu phức tạp, cùng với thời gian xử lý phát mãi tài sản bị kéo dài vượt quá thời hạn thỏa thuận 60 ngày.

Chi nhánh ngân hàng cần làm gì để đa dạng hóa danh mục tài sản bảo đảm? Ngân hàng cần chủ động mở rộng tiếp nhận các loại tài sản phi bất động sản như phương tiện vận tải, dây chuyền máy móc thiết bị, chứng chỉ tiền gửi và quyền đòi nợ hợp pháp, đồng thời rút ngắn thời gian định giá xuống dưới 24 giờ bằng công nghệ tự động hóa.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng và công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản tại ngân hàng thương mại.
• Phân tích sâu sắc kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2011 - 2013 với mức tăng trưởng huy động vốn đạt 26%, dư nợ duy trì 2.590 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế đạt 56,3 tỷ đồng.
• Đánh giá thực trạng quy trình 7 bước quản lý tài sản bảo đảm, khẳng định đóng góp của công tác này trong việc duy trì nợ xấu ở mức thấp 0,46%.
• Chỉ rõ những tồn tại về sự mất cân đối danh mục khi bất động sản chiếm trên 75% và rào cản thủ tục xử lý tài sản quá hạn 60 ngày.
• Đề xuất đồng bộ 5 nhóm giải pháp chiến lược kèm mục tiêu định lượng cụ thể cho giai đoạn 2014 - 2015 nhằm nâng cao chất lượng tín dụng.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp mô hình quản trị tài sản bảo đảm gắn liền với trích lập dự phòng rủi ro chính xác và quản lý rủi ro độc lập. Kế hoạch tiếp theo đòi hỏi đơn vị nhanh chóng số hóa cơ sở dữ liệu định giá và hoàn thiện quy chế phối hợp xử lý nợ xấu liên ngành trong giai đoạn 2014 - 2015. Các chi nhánh ngân hàng thương mại cần nhanh chóng áp dụng khung giải pháp này để chuẩn hóa nghiệp vụ tín dụng, bảo đảm an toàn hệ thống và tối đa hóa hiệu quả sinh lời.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận cơ bản về công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản tại ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, Chỉ nhánh Hải Vân. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, Chỉ nhánh Hải Vân. Tỗng quan tài liệu nghiên cứu Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả tham khảo từ một số nghiên cứu đi trước có liên quan, dé từ đó rút ra được những định hướng và phương pháp nghiên cứu cho phù hợp đề tài của mình.

~ Luận văn cao học với đề tài “Hoàn thiện công tác BĐTV bằng tài sản tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam — Chỉ nhánh Cầu Giá: tác giả Nguyễn Thị Ngọc Thúy (2012) bảo vệ tại Hội đồng khoa học Đại học kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội. Qua quá trình nghiên cứu, học viên nhận thấy trong phần I, tác giả đã trình bày đầy đủ về công tác BDTV bing tai san, từ vai trò, đặc trưng đến quy trình của BĐTV bằng tài sản nhưng tác giả lại chưa trình bày đến các biến số đánh giá công tác BĐTV bằng tài sản. Trong phần 2, phần đánh giá thực trạng BĐTV bằng tài sản tại chỉ nhánh, tác giả đã phân tích rõ ràng nội dung thực hiện công tác BĐTV bằng tài sản tại chỉ nhánh để đưa ra những ưu, nhược từ đó đưa ra một nội dung khá chặt chẽ về các biện pháp hoàn thiện. Luận văn này đã kế thừa được các nghiên cứu lý luận về công tác BĐTV bằng tài sản.

Tuy nhiên, hạn chế của đề tài là do chưa nghiên cứu đến các chỉ tiêu đánh giá kết quả công tác BĐTV bằng tài sản nên việc tập trung nghiên cứu dựa trên các chỉ số để đưa ra các biện pháp hoàn thiện còn hạn chế. Tác giả chưa đề cập cụ thê các biện pháp áp dụng công nghệ thông tin cũng như xây dựng một quy trình hợp lý hơn nữa dựa trên nhược điêm đã phân tích ở chương. 2 và hạn chế này sẽ được tiếp tục nghiên cứu trong luận văn này. ~ Luận văn cao học với đề tài “Bảo đảm tiền vay tại Chỉ nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Quận Sơn Trà, Thành phố Đà Nẵng”, tác giả: Lương Minh Trí (2011), được bảo vệ tại Hội đồng khoa học Đại học Đà Nẵng.

Đề tai đã hệ thống hóa cơ sở lý luận các biện pháp bảo đảm tiền vay, dựa trên các bước thực hiện biện pháp bảo đảm tiền vay tại ngân hàng để phân tích tìm ra những vướng mắc, hạn chế trong quá trình thực hiện và đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác bảo đảm tiền vay tại Ngân hàng. Nghiên cứu của tác giả Lương Minh Trí so với tác giả Nguyễn Thị Ngọc Thúy tuy đã bổ sung các nhóm chỉ tiêu đánh giá kết quả công tác BDTV bing tài sản nhưng chưa đánh giá các nhóm chỉ tiêu này ở chương 2, do đó thiếu đi một số cơ sở để đưa ra biện pháp hoàn thiện. Luận văn này đã bổ sung thêm các đánh giá về thực trạng các nhóm chỉ tiêu đối với thực tiễn hoạt động tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, Chỉ nhánh Hải Vân. Từ đó có cái nhìn toàn diện hơn khi hoàn thiện công tác BĐTV bằng tài sản.

~ Luận văn cao học với đề tài “Hoàn thiện công tác BDTV bing tai san tại chỉ nhánh ngân Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Quảng Nam”, tác giả: Lê Thị Uyên Sa (2013), được bảo vệ tại Hội đồng khoa học Đại học Đà Nẵng. Nghiên cứu của tác giả đã trình bày gần như đầy đủ về công tác BĐTV. bằng tài sản, từ vai trò, chính sách, những nhân tố ảnh hưởng, cũng như các chỉ tiêu đánh giá kết quả công tác BĐTV bằng tài sản. Tuy nhiên ở phan I tác giả chủ yếu trình bày dựa trên các văn bản pháp luật về BĐTV bằng tài sản mà chưa thể hiện được tầm lý luận của chương này.

Trong phần 2, tác giả đã phân tích đánh giá khá đầy đủ thực trạng công tic BDTV bang tài sản tại ngân hàng, tác giả cũng đã đưa ra được những thành công và những hạn chế của công tác BĐTV bằng tài sản tại chỉ nhánh, đề từ đó tác giả đã đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện. Luận văn này đã kế thừa được các nghiên cứu lý luận về công tác BĐTV. bằng tài sản và cố gắng trình bày phần 1 có tầm lý luận. Những đánh giá về chính sách, công tác tổ chức thực hiện BĐTV bằng tài sản cũng được kế thừa ở luận văn này, từ đó lựa chọn những giải pháp hoàn thiện công tác BĐTV bằng tài sản phù hợp với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, Chi nhánh Hải Vân.

- Luận văn cao học với đề tài “Giải pháp nâng cao chit lung BDTV bằng tài sản tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương tín”, tác giả: Nguyễn Văn Hiếu (2012), được bảo vệ tại Hội đồng khoa học Học viên Ngân hàng. Luận văn tập trung nghiên cứu về chất lượng BĐTV bằng tài sản của NHTM, dựa trên các chỉ tiêu, yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng bảo đảm tiền vay bằng tài sản để đánh giá thực trạng hoạt động bảo đảm tiền vay tại NHTM, để chỉ ra các tồn tại và nguyên nhân và đưa ra các giải pháp nâng cao chất lượng BĐTV bằng tài sản. Một số giải pháp mà tác giả đã đề xuất như: tiếp tục hoàn thiện chính sách BĐTV bằng tài sản, nâng cao chất lượng công tác xử lý TSBĐ, nâng cao chất lượng nguồn thông tin TSBĐ. Tuy luận văn có đề cập đến “tài sản” trong biện pháp BĐTV nhưng chưa đi sâu vào nghiên cứu các tính pháp lý đặc trưng của TSBĐ trong hoạt động cho vay của NHTM, dẫn đến phần thực trạng chỉ nêu lên công tác BĐTV mà thiếu sự gắn kết với TSBĐ.

Luận văn đã nêu ra các yếu tố tác động đến công tác BĐTV bằng tài sản gồm: nhân tố từ phía ngân hàng, nhân tố từ phía khách hàng, nhân tố liên quan đến TSBĐ. Luận văn này đã kế thừa và trình bày cụ thể hõn về các nhân tố ảnh hýởng ðến công tác BĐTV bằng tài sản. - Luận văn cao học với đề tài “Giải pháp hoàn thiện BĐTV tại ngân hang TMCP Sai Gon ~ chỉ nhánh Hà Nội” của tác giả: Lê Thị Quý (2008) bảo vệ tại Hội ng khoa học Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội. Tác giả tuy trình bày khá đầy đủ về công tác BĐTV nhưng lại chưa trình bày đến các biến số đánh giá công tác BĐTV bằng tài sản.

Trong phần 2, phần đánh giá thực trạng BĐTV bằng tài sản tại chỉ nhánh, tác giả đã phân tích rõ ràng được những hạn chế mà chỉ nhánh còn mắc phải khi tiến hành cho vay có hoặc không có bảo đảm bằng tài sản, từ đó đưa ra một nội dung tương đối ign pháp hoàn thiện công tác BĐTV. Tác giả cũng chưa đề cập đến một biện pháp là xây dựng hệ thống chỉ tiêu nhằm đánh giá rủi ro của tài sản, chưa thấy rõ tầm quan trọng của công nghệ thông tin cũng như xây dựng một quy trình hợp lý hơn nữa dựa trên nhược điểm đã phân tích ở chương 2 và các hạn chế này được sẽ được tiếp tục nghiên cứu trong luận văn này. Từ kết quả nghiên cứu của các luận văn trên, các luận văn đã đánh giá thực trạng công tác BĐTV bằng tài sản tại các NHTM và là cơ sở quan trọng cho đề tài này kế thừa và nêu lên thực trạng, những mặt được, những mặt còn hạn chế, và qua đó đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện hơn nữa công tác bảo đảm tiền vay bằng tài sản tại BIDV Hải Vân trong thời gian đến. CHUONG 1 LY LUAN CO BAN VE CONG TAC BAO DAM TIEN VAY BANG TAI SAN TAI NGAN HANG THUONG MAI 1.

BAO DAM TIEN VAY CUA NGAN HANG THUONG MAL 1. Rủi ro tín dụng trong cho vay của Ngân hàng thương mại a. Khái niệm RRTD là rủi ro mà các dòng tiền được hẹn trả theo hợp đồng từ các khoản cho vay và các chứng khoán đầu tư sẽ không được trả đầy đủ. RRTD là loại rủi ro phức tạp nhất, việc quản lý và phòng ngừa nó rất khó khăn, nó có thể xảy ra ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào.

RRTD nếu không. được phát hiện và sử lý kịp thời sẽ nảy sinh các rủi ro khác b. Đặc điểm của rủi ro tín dụng - RRTD của ngân hàng là loại rủi ro mang tính tất yếu: Sự thành công hay thất bại của một quan hệ tín dụng phụ thuộc vào sự thành bại của khách hang vay vốn, phụ thuộc vào sự hưng thịnh hay suy thoái của nền kinh tế, vào sự tác động thuận lợi hay bất lợi của môi trường tự nhiên, chính trị. Vì vậy, ngân hàng được coi là nơi hứng chịu mọi rủi ro của khách hàng, mọi sự bắt ồn của nền kinh tế.

Hơn nữa, hoạt động của các ngân hàng trong nên kinh tế có mối liên hệ chặt chẽ với nhau nên sự sụp đồ của một ngân hàng nào đó sẽ ảnh hưởng đến các ngân hàng khác. Do vậy, có thể khẳng định ngân hàng không thể hoàn toàn triệt tiêu RRTD, ~ RRTD là loại rủi ro mang tính gián tiếp. Với chức năng trung gian tài chính, ngân hàng đứng giữa người đi vay và người cho vay để kiếm lời về mình, tức ngân hàng sử dụng vốn của người gửi để đầu tư cho người vay. Nếu người đi vay gặp rủi ro không trả được nợ thì ngân hàng sẽ không thể nào hoàn lại cho người gửi, vì thế RRTD của ngân hàng phụ thuộc khá lớn vào rủi ro của khách hàng.

- RRTD là loại rủi ro mang tính đa dạng và phức tạp. Mục tiêu của ngân hàng trong kinh doanh tín dụng là kiếm lợi nhuận trên cơ sở đáp ứng nhu cầu tín dụng của cộng đồng, đồng thời phải đảm bảo sự an toàn vốn, đảm bảo hoàn trả cho người gửi tiền. Tuy nhiên, nhu cầu tín dụng của khách hàng hoạt động ở nhiều lĩnh vực khác nhau với những đặc thù riêng và nguy cơ rủi ro rất khác nhau nên rủi ro tín dụng cũng rất đa dạng, phức tạp. Ngoài ra, tính đa dạng phức tạp trong RRTD còn thể hiện ở chỗ nó không hoàn toàn do khách hàng mà còn có thể do tác động của môi trường hoặc do chính ngân hàng gây ra.