ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NỘI: LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG

Luận văn thạc sĩ về quản trị an ninh phi truyền thống, tập trung vào quản lý an ninh nguồn nước thải tại Hà Nội, nghiên cứu khu vực hồ Trúc Bạch.

• Tác giả: Nguyễn Huy Khâm
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Hoàng Hà
• Trường học: Trường Quản trị và Kinh doanh - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị An ninh phi truyền thống
• Đề tài: Quản trị An ninh Phi Truyền Thống Nguồn Nước Thải tại Hà Nội - Nghiên cứu Hồ Trúc Bạch
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Một số khái niệm
• 1.2. An ninh phi truyền thống
• 1.3. Tổng quan về an ninh phi truyền thống
• 1.4. Quản trị an ninh phi truyền thống
• 1.5. Quản trị chiến lược. An ninh nguồn nước
• 1.6. An ninh phi truyền thống trong ngữ cảnh của ô nhiễm nguồn nước
• 1.7. Các mục tiêu cụ thể đối với việc quản trị chiến lược trong lĩnh vực thoát nước và xử lý nước thải
• 1.8. Một số vấn đề an ninh phi truyền thống khác. Kinh nghiệm quốc tế trong quản trị chiến lược an ninh phi truyền thống đối với quản lý nước thải
• 1.9. Tổng quan khu vực nghiên cứu
• 1.10. Điều kiện tự nhiên, lịch sử hình thành
• 1.11. Hệ thống xử lý nước thải Trúc Bạch
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH CẤP THOÁT NƯỚC, XỬ LÝ NƯỚC THẢI Ở HÀ NỘI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.1.1. Bộ tiêu chí đánh giá quản trị chiến lược an ninh nguồn nước thải hồ Trúc Bạch, Hà Nội. Các phương pháp nghiên cứu
• 2.1.2. Tổng hợp tài liệu nghiên cứu
• 2.1.3. Phỏng vấn và điều tra xã hội học. Phương pháp phân tích SWOT. Phương trình MNS
• 2.1.4. Xử lý tài liệu
• 2.2. Thực trạng công tác thoát nước và xử lý nước thải trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 2.2.1. Thực trạng về môi trường nước tại Hà Nội
• 2.2.2. Tài nguyên nước của Hà Nội
• 2.2.3. Môi trường nước mặt
• 2.2.4. Môi trường nước dưới đất
• 2.2.5. Thực trạng khai thác tài nguyên nước trên địa bàn Hà Nội
• 2.2.6. Các loại hình tác hại, thiệt hại có liên quan tới môi trường nước
• 2.2.7. Mạng lưới quan trắc tài nguyên nước
• 2.2.8. Công tác quy hoạch xử lý nước thải của Hà Nội
• 2.2.9. Thực trạng và công tác đầu tư hệ thống thoát nước và xử lý nước thải theo quy hoạch của Thành phố
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Đánh giá thực trạng hệ thống xử lý nước thải hiện có của thành phố
• 3.2. Công tác đầu tư hệ thống thoát nước thải của Thành phố Hà Nội
• 3.3. Đánh giá công tác xử lý nước thải
• 3.4. Đánh giá trước và sau khi xây dựng trạm xử lý nước thải tại hồ Trúc Bạch. Đánh giá công tác xử lý nước trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.5. Một số tồn tại và khó khăn vướng mắc
• 3.6. Phân tích
• 3.6.1. Phân tích mô hình SWOT khu vực Hồ Trúc Bạch
• 3.6.2. Phân tích và đánh giá an ninh nước thải khu vực Hồ Trúc Bạch và phụ cận gắn với phương trình an ninh phi truyền thống 3S — 3C
• 3.6.2.1. Các hợp phần tiêu chí đánh giá
• 3.6.2.2. Xác định một số nguyên nhân của tình trạng ô nhiễm ở hồ Trúc Bạch
• 3.6.2.3. Phân tích
• 3.7. Kiến nghị
• 3.7.1. Kế hoạch giải quyết những tồn tại đối với công tác xử lý nước thải ở hồ Trúc Bạch. Một số giải pháp đảm bảo an ninh nước thải đối với khu vực Hồ Trúc Bạch và phụ cận. Truyền thông về an ninh nguồn nước. Bảo vệ môi trường, chống ô nhiễm, suy thoái, cạn kiệt nguồn nước
• 3.7.2. Đề xuất xây dựng cơ sở pháp lý
• 3.7.3. Giải pháp về kỹ thuật và kinh tế
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị An Ninh Nguồn Nước Thải Tại Hà Nội

An ninh phi truyền thống đang nổi lên như một vấn đề cấp bách, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng và biến đổi khí hậu. An ninh nguồn nước trở thành yếu tố then chốt, ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn và phát triển bền vững của cộng đồng. Tại Hà Nội, áp lực dân số và hoạt động kinh tế đã tạo ra sức ép lớn lên hệ thống quản lý nước thải, đe dọa nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe cộng đồng. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích và đề xuất các giải pháp quản trị an ninh phi truyền thống cho nguồn nước thải, đặc biệt tại khu vực Hồ Trúc Bạch, nhằm đảm bảo môi trường sống an toàn và bền vững cho người dân Thủ đô. Nước vừa là tài nguyên, vừa là một sản phẩm hàng hoá đặc biệt. Nước cần thiết cho sự sống và việc sử dụng nước an toàn đã biến van đề nước trở thành một trong những van đề thách thức tác động đến an ninh và an toàn của con người.

1.1. Các Khái Niệm Cơ Bản Về Nguồn Nước Và An Ninh Nguồn Nước

Theo Luật Tài nguyên nước năm 2012, tài nguyên nước bao gồm nguồn nước mặt, nước mưa, nước dưới đất và nước biển. Nguồn nước là các dạng tích tụ tự nhiên hoặc nhân tạo có thể khai thác và sử dụng. Ô nhiễm nguồn nước là sự biến đổi tính chất vật lý, hóa học và sinh học của nước, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người và sinh vật. An ninh nguồn nước là khả năng đảm bảo nguồn nước sạch và an toàn cho nhu cầu sinh hoạt và sản xuất, đồng thời bảo vệ hệ sinh thái. Nước mat tồn tại trên mặt đất. Nước dưới đất (nước ngâm) tồn tại trong các tầng chứa nước dưới đất. Luu vực sông là vùng đất trong phạm vi đó nước mặt, nước dưới đất chảy tự nhiên vào sông và thoát ra ở một cửa chung.

1.2. An Ninh Phi Truyền Thống Ứng Dụng Trong Quản Lý Nước Thải

An ninh phi truyền thống đề cập đến các mối đe dọa không mang tính quân sự, ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển của quốc gia và cộng đồng. Trong bối cảnh quản lý nước thải, an ninh phi truyền thống bao gồm các vấn đề như ô nhiễm nguồn nước, cạn kiệt nguồn nước, tác động của biến đổi khí hậu và rủi ro thiên tai. Quản trị an ninh phi truyền thống đòi hỏi sự phối hợp liên ngành, sự tham gia của cộng đồng và các giải pháp sáng tạo để giải quyết các thách thức phức tạp này. Trong các phạm trù và khái niệm của an ninh phi truyền thống, an ninh nguồn nước cũng được coi là một lĩnh vực đang có nhiều thách thức ảnh hưởng tới an ninh và an toan con người.

II. Thực Trạng Đáng Báo Động Về Nước Thải Tại Hà Nội Nghiên Cứu Hồ Trúc Bạch

Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý nước thải, đặc biệt là tại các khu vực đô thị có mật độ dân cư cao và hệ thống hạ tầng chưa hoàn thiện. Hồ Trúc Bạch, một địa điểm quan trọng về lịch sử, văn hóa và cảnh quan, đang chịu áp lực lớn từ ô nhiễm nước thải. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường sống của cư dân xung quanh mà còn đe dọa đến an ninh nguồn nước và phát triển bền vững của thành phố. Cần có các biện pháp can thiệp kịp thời và hiệu quả để cải thiện chất lượng nước thải và bảo vệ Hồ Trúc Bạch khỏi nguy cơ ô nhiễm. Hà Nội phát triển xen kẽ giữa đô thị thương mại dịch vụ với công nghiệp và kể cả nông nghiệp đã tạo nên sự khác biệt của Hà Nội so với nhiều thủ đô khác trên thế giới đặc biệt là sự hình thành phức tạp giữa các vùng lõi đô thị và vùng mới; giữa tập tục cũ và mới; giữa nền văn mình cũ với văn minh thuộc địa và cuộc sống hiện tại đã tạo nên hệ thống thoát nước và xử lý nước thải ở Hà Nội rất riêng và khác biệt.

2.1. Các Nguồn Gây Ô Nhiễm Nước Thải Tại Hà Nội Phân Tích Chi Tiết

Nước thải sinh hoạt, công nghiệp và nông nghiệp là những nguồn chính gây ô nhiễm nguồn nước tại Hà Nội. Nước thải sinh hoạt từ các hộ gia đình và khu dân cư thường chứa các chất hữu cơ, vi khuẩn và chất thải rắn. Nước thải công nghiệp có thể chứa các chất độc hại, kim loại nặng và hóa chất. Nước thải nông nghiệp thường chứa phân bón và thuốc trừ sâu, gây ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm. Tình trạng nguồn nước thải còn ảnh hưởng tới nguồn nước cấp cho hoạt động tưới tiêu nông nghiệp và nước cấp đầu vào cho các nhà máy nước sạch vùng hạ lưu hoặc nước bổ cập và và ảnh hưởng tới nguồn nước cấp tại chỗ.

2.2. Thực Trạng Ô Nhiễm Hồ Trúc Bạch Số Liệu Và Tác Động

Hồ Trúc Bạch đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng do nước thải chưa qua xử lý hoặc xử lý chưa đạt tiêu chuẩn. Các chỉ số ô nhiễm như BOD, COD, TSS vượt quá giới hạn cho phép, gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái và cảnh quan của hồ. Ô nhiễm nước thải cũng có thể gây ra các vấn đề sức khỏe cộng đồng như các bệnh về da, tiêu hóa và hô hấp. Tuy những năm gần đây, trạm xử lý nước thải phát huy tác dụng nhưng vẫn còn nhiều thách thức khi nhu cầu xử lý nguồn nước thải vẫn đang là thách thức với thực tiễn quản trị nguồn nước thải ở đây.

2.3. Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Hiện Tại Đánh Giá Hiệu Quả Và Thách Thức

Hệ thống xử lý nước thải tại Hà Nội còn nhiều hạn chế về công suất, công nghệ và quản lý. Nhiều khu vực chưa có hệ thống thu gom và xử lý nước thải đồng bộ, dẫn đến tình trạng nước thải xả trực tiếp ra môi trường. Các trạm xử lý nước thải hiện có thường quá tải và hoạt động không hiệu quả do thiếu vốn đầu tư và nguồn nhân lực chất lượng cao. Nguồn lực chủ yếu đầu tư cho công tác cấp nước (nước sạch) trong khi thoát nước còn nhiều khó khăn. Thoát nước và xử lý nước thải vẫn coi là dịch vụ công ích do nhà nước đầu tư và quản lý, thiếu đi sự thu hút đầu tư tư nhân hay nguồn lực đầu tư nước ngoài.

III. Giải Pháp Quản Trị An Ninh Nguồn Nước Thải Cho Hà Nội Nghiên Cứu Hồ Trúc Bạch

Để giải quyết các vấn đề ô nhiễm nước thải tại Hà Nội, cần có một hệ thống các giải pháp quản trị an ninh phi truyền thống toàn diện và bền vững. Các giải pháp này cần tập trung vào việc kiểm soát nguồn gốc ô nhiễm, cải thiện hệ thống xử lý nước thải, nâng cao nhận thức cộng đồng và tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan. Nghiên cứu Hồ Trúc Bạch có thể cung cấp những bài học kinh nghiệm quý giá cho việc triển khai các giải pháp quản trị an ninh nguồn nước tại các khu vực khác của thành phố. Xét cụ thể, Hồ Trúc Bạch năm ở phía bắc Hoàng thành Thăng Long, liên kết chặt chẽ với Hồ Tây, là hồ cảnh quan đồng thời cũng là hồ điều hoà thoát nước có vai trò đặc biệt quan trọng ở nội thành Hà Nội, ngay sát khu vực các cơ quan trọng yếu của đất nước (khu AI).

3.1. Kiểm Soát Nguồn Gốc Ô Nhiễm Hướng Dẫn Chi Tiết

Cần áp dụng các biện pháp kiểm soát nguồn gốc ô nhiễm như khuyến khích sử dụng công nghệ sản xuất sạch hơn, xử lý nước thải tại nguồn và hạn chế sử dụng các chất độc hại. Cần tăng cường kiểm tra, giám sát và xử phạt các hành vi xả nước thải trái phép ra môi trường. Sự tham gia của cộng đồng trong việc giám sát và báo cáo các hành vi ô nhiễm cũng rất quan trọng. Truyền thông về an ninh nguồn nước. Bảo vệ môi trường, chống ô nhiễm, suy thoái, cạn kiệt nguồn nước

3.2. Cải Thiện Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Phương Pháp Và Công Nghệ

Đầu tư nâng cấp và xây dựng mới các trạm xử lý nước thải với công nghệ tiên tiến và phù hợp với điều kiện thực tế của Hà Nội. Ưu tiên các công nghệ xử lý nước thải thân thiện với môi trường như công nghệ sinh học, công nghệ màng và công nghệ xử lý bùn thải. Cần đảm bảo các trạm xử lý nước thải hoạt động ổn định và đạt tiêu chuẩn xả thải. Đề xuất xây dựng cơ sở pháp lý

3.3. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng Bí Quyết Thành Công

Tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn nước và giảm thiểu ô nhiễm nước thải. Khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường như thu gom rác thải, vệ sinh kênh mương và trồng cây xanh. Cần tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin về chất lượng nước thải và các biện pháp quản lý nước thải. Sự tham gia của cộng đồng có vai trò gì trong việc bảo vệ nguồn nước?

IV. Phân Tích SWOT Về Quản Trị Nguồn Nước Thải Khu Vực Hồ Trúc Bạch

Phân tích SWOT giúp đánh giá toàn diện các yếu tố bên trong và bên ngoài, có ảnh hưởng đến hiệu quả quản trị nước thải tại Hồ Trúc Bạch. Điểm mạnh (Strengths) có thể bao gồm vị trí quan trọng, sự quan tâm của chính quyền. Điểm yếu (Weaknesses) có thể là hệ thống xử lý nước thải chưa hoàn thiện. Cơ hội (Opportunities) đến từ các chính sách hỗ trợ. Thách thức (Threats) là tình trạng ô nhiễm ngày càng gia tăng và biến đổi khí hậu. Kết quả phân tích SWOT là cơ sở để xây dựng các chiến lược quản trị hiệu quả. Tác giả sử dụng mô hình phân tích chiến lược SWOT và Phương trình an ninh phi truyền thống (MNS) dé đánh giá chất lượng xây dựng chiến lược quan trị phát triển bền vững môi trường nước hồ Trúc Bạch, Hà Nội.

4.1. Điểm Mạnh Và Điểm Yếu Trong Quản Trị Nước Thải Hồ Trúc Bạch

Điểm mạnh bao gồm vị trí trung tâm, sự quan tâm của chính quyền, và tiềm năng phát triển du lịch sinh thái. Điểm yếu bao gồm hệ thống xử lý nước thải chưa đáp ứng yêu cầu, cơ sở hạ tầng xuống cấp và thiếu nguồn lực tài chính. Các yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cải thiện chất lượng nước thải và bảo vệ môi trường Hồ Trúc Bạch. Hồ năm trong tiểu vùng tiêu nước Tô Lịch và có những mối liên hệ mật thiết với hệ thống thoát nước và cống ngầm được kết nối và chạy qua vùng bảo vệ trọng yếu nhất đất nước được gọi là vùng bảo vệ Al cũng như nước hồ có sự trao đôi với nước hé Tây.

4.2. Cơ Hội Và Thách Thức Đối Với Quản Trị An Ninh Nguồn Nước

Cơ hội đến từ các chính sách hỗ trợ của nhà nước, sự quan tâm của cộng đồng quốc tế và tiềm năng ứng dụng công nghệ mới. Thách thức bao gồm tình trạng ô nhiễm ngày càng gia tăng, biến đổi khí hậu và sự thiếu hụt nguồn lực. Vượt qua các thách thức này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan và các giải pháp sáng tạo. Hàng năm, mỗi mùa mưa xuống, công tác thoát nước ở Hà Nội luôn gặp những thách thức, ảnh hưởng tới đời sống người dân cũng như ảnh hưởng tới quá trình phát triển kinh tế xã hội.

V. Ứng Dụng Phương Trình An Ninh Phi Truyền Thống 3S 3C Để Đánh Giá

Phương trình an ninh phi truyền thống 3S-3C (Security - Stability - Sustainable và Cost 1 - Cost 2 - Cost 3) được sử dụng để đánh giá hiệu quả của các giải pháp quản trị. 3S đại diện cho các mục tiêu: an toàn, ổn định và bền vững. 3C đại diện cho các chi phí: chi phí quản trị rủi ro, chi phí quản trị khủng hoảng và chi phí khắc phục hậu quả. Việc cân bằng giữa 3S và 3C là yếu tố then chốt để đảm bảo an ninh nguồn nước bền vững. Tác giả sử dụng các thông số kỹ thuật, thông tin và tài liệu để làm rõ về việc xây dựng và hoạch định chiến lược phát triển môi trường bền vững của toàn thành phố cũng làm nổi bật vi dụ cụ thé nghiên cứu trường hop tại hồ Trúc Bach dé tìm giải pháp quản trị an ninh nguồn nước thải tại đây.

5.1. Phân Tích Các Hợp Phần Tiêu Chí Đánh Giá Quản Trị An Ninh Nước Thải

Các hợp phần tiêu chí bao gồm: (S1) An toàn về nguồn nước, (S2) Ổn định của hệ thống xử lý nước thải, (S3) Tính bền vững của các giải pháp quản trị, (C1) Chi phí quản trị rủi ro ô nhiễm, (C2) Chi phí quản trị khủng hoảng do ô nhiễm và (C3) Chi phí khắc phục hậu quả sau khủng hoảng. Việc đánh giá chi tiết các hợp phần này giúp xác định các điểm yếu và cải thiện hiệu quả quản trị. Nhiều vùng ô nhiễm do nước thải cả trong nội thành và ngoại thành đã ảnh hưởng tới đời sống của nhiều người dân.

5.2. Xác Định Nguyên Nhân Ô Nhiễm Hồ Trúc Bạch Giải Pháp Thực Tiễn

Nguyên nhân ô nhiễm bao gồm xả nước thải chưa qua xử lý, hệ thống thoát nước thải xuống cấp và hoạt động sản xuất gây ô nhiễm. Các giải pháp thực tiễn bao gồm xây dựng hệ thống thu gom nước thải đồng bộ, nâng cấp trạm xử lý nước thải và kiểm soát chặt chẽ các hoạt động sản xuất gây ô nhiễm. Giải pháp về kỹ thuật và kinh tế

VI. Kết Luận Hướng Tới Quản Trị An Ninh Nguồn Nước Bền Vững Ở Hà Nội

Nghiên cứu này đã làm rõ các thách thức và đề xuất các giải pháp quản trị nước thải hiệu quả cho Hà Nội, đặc biệt là tại Hồ Trúc Bạch. Việc áp dụng các giải pháp này không chỉ cải thiện chất lượng môi trường mà còn đảm bảo an ninh nguồn nước, sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững cho thành phố. Cần có sự cam kết và hành động từ tất cả các bên liên quan để biến các giải pháp này thành hiện thực. Việc thiết lập các giải pháp quản trị an ninh phi truyền thống dé giải quyết van đề ô nhiễm nguồn nước tại hồ Trúc Bạch, Hà Nội là rất cấp thiết vì nó liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và môi trường sống xung quanh; ảnh hưởng tới an ninh trật tự mỗi khi xảy ra sự cô môi trường ở đây và xa hơn là việc kiểm soát môi trường ở đây còn có nhiệm vụ giữ vững an toàn đối với khu vực trọng yếu Al.

6.1. Kế Hoạch Giải Quyết Tồn Tại Về Xử Lý Nước Thải Hồ Trúc Bạch

Kế hoạch bao gồm nâng cấp hệ thống xử lý nước thải, tăng cường kiểm tra nước thải đầu vào, cải thiện quản lý bùn thải và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý. Cần có sự đầu tư và phối hợp liên ngành để đảm bảo kế hoạch được thực hiện thành công. Giải pháp về kỹ thuật và kinh tế

6.2. Đề Xuất Giải Pháp Đảm Bảo An Ninh Nguồn Nước Góc Nhìn Tương Lai

Các giải pháp bao gồm xây dựng hệ thống giám sát ô nhiễm tự động, khuyến khích sử dụng nước thải tái chế và thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng trong bảo vệ nguồn nước. Cần có sự đổi mới và sáng tạo để đối phó với các thách thức mới nổi trong quản trị nước thải. Kể từ đó tác giả đưa ra các kiến nghị phù hợp với thực tiễn cũng như nhu cầu cho tương lai dé từ đó có thể mở rộng nghiên cứu đối với những trường hợp tương tự ở Hà Nội và các tỉnh thành khác trong cả nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng và gia tăng dân số tại Hà Nội, vấn đề an ninh nguồn nước thải trở thành thách thức cấp thiết đối với sự phát triển bền vững của thành phố. Theo báo cáo của Tổ chức Khí tượng Thế giới năm 2022, nguồn nước toàn cầu đang chịu áp lực lớn do ô nhiễm và khai thác quá mức. Tại Hà Nội, hệ thống thoát nước và xử lý nước thải còn nhiều hạn chế, đặc biệt tại khu vực hồ Trúc Bạch – một hồ cảnh quan và điều hòa quan trọng nằm trong vùng lõi chính trị của thủ đô. Hồ Trúc Bạch có diện tích mặt nước khoảng 20,4 ha, chu vi 1,8 km, nằm trong lưu vực sông Tô Lịch, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các nguồn nước thải sinh hoạt và công nghiệp chưa được xử lý triệt để.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn trong quản trị an ninh phi truyền thống đối với nguồn nước thải tại hồ Trúc Bạch, đồng thời xây dựng các giải pháp quản trị bền vững nhằm cải thiện chất lượng môi trường nước tại đây. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống thoát nước và xử lý nước thải của thành phố Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2000 đến 2023, với trọng tâm là khu vực hồ Trúc Bạch và các phường phụ cận như Trúc Bạch, Quan Thánh và Nguyễn Trung Trực.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, duy trì an ninh trật tự và đảm bảo an toàn môi trường sống tại khu vực trọng yếu của thủ đô. Đồng thời, kết quả nghiên cứu góp phần hoàn thiện khung pháp lý và chiến lược quản lý nguồn nước thải, thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ tài nguyên nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản trị an ninh phi truyền thống (ANPTT) và mô hình quản trị chiến lược. ANPTT được hiểu là các biện pháp và chính sách nhằm ứng phó với các mối đe dọa phi truyền thống, không dựa hoàn toàn vào lực lượng vũ trang mà sử dụng công nghệ, thông tin và sự hợp tác đa bên để bảo vệ an ninh con người và môi trường. Trong bối cảnh ô nhiễm nguồn nước, ANPTT tập trung vào việc phòng ngừa, giám sát và xử lý ô nhiễm bằng các giải pháp sáng tạo như công nghệ xanh, trí tuệ nhân tạo và hợp tác quốc tế.

Mô hình quản trị chiến lược được áp dụng để xây dựng và triển khai các kế hoạch dài hạn, trung hạn và ngắn hạn nhằm quản lý hiệu quả nguồn nước thải. Quá trình quản trị chiến lược bao gồm các bước: xác định tầm nhìn, sứ mệnh, giá trị cốt lõi, mục tiêu chiến lược, phân tích SWOT và lựa chọn các giải pháp thực thi. Các khái niệm chính được sử dụng gồm: an ninh nguồn nước, ô nhiễm nguồn nước, xử lý nước thải, bền vững môi trường và hợp tác đa phương.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp tài liệu, phân tích số liệu lưu trữ và thu thập dữ liệu thực địa tại khu vực hồ Trúc Bạch và thành phố Hà Nội. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm khoảng 300 hộ gia đình tại các phường Trúc Bạch, Quan Thánh và Nguyễn Trung Trực, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích SWOT và áp dụng phương trình an ninh phi truyền thống (MNS) để đánh giá mức độ an ninh nguồn nước thải.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 5/2021 đến tháng 11/2023, trong đó giai đoạn thu thập số liệu thực địa diễn ra trong 12 tháng đầu, tiếp theo là phân tích dữ liệu và xây dựng giải pháp quản trị. Ngoài ra, nghiên cứu còn tiến hành phỏng vấn chuyên gia, điều tra xã hội học và khảo sát hiện trạng hệ thống xử lý nước thải tại trạm XLNT hồ Trúc Bạch.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng hệ thống xử lý nước thải tại Hà Nội và hồ Trúc Bạch còn nhiều hạn chế: Tổng lượng nước thải sinh hoạt và công nghiệp tại Hà Nội ước tính khoảng 1,2 triệu m³/ngày đêm, trong đó chỉ khoảng 30% được xử lý đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường. Tại hồ Trúc Bạch, trước khi xây dựng trạm XLNT do JICA tài trợ, nguồn nước thải chưa qua xử lý chiếm tới 70% tổng lượng nước thải đổ vào hồ, gây ô nhiễm nghiêm trọng.

2. Chất lượng nước hồ Trúc Bạch cải thiện sau khi trạm XLNT đi vào hoạt động: Số liệu quan trắc năm 2022 cho thấy chỉ số chất lượng nước (WQI) tại hồ tăng từ mức "kém" lên mức "trung bình khá", với giảm 40% nồng độ BOD và COD so với giai đoạn trước năm 2010. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại các điểm ô nhiễm cục bộ do xả thải không kiểm soát từ các khu dân cư và cơ sở sản xuất nhỏ lẻ.

3. Phân tích SWOT cho thấy điểm mạnh là sự đầu tư của nhà nước và sự hỗ trợ quốc tế, điểm yếu là thiếu sự tham gia của cộng đồng và nguồn lực tư nhân: Cơ sở hạ tầng thoát nước được cải thiện nhưng chưa đồng bộ; chi phí vận hành và quản lý còn cao, gây áp lực lên ngân sách công. Cơ hội đến từ việc áp dụng công nghệ xanh và hợp tác đa phương, trong khi thách thức là biến đổi khí hậu và sự gia tăng dân số đô thị.

4. Phương trình an ninh phi truyền thống (MNS) cho thấy chi phí quản trị rủi ro và khủng hoảng chiếm tỷ lệ lớn trong tổng chi phí: MNS = (S1 + S2 + S3) – (C1 + C2 + C3), trong đó S1, S2, S3 lần lượt là an toàn, ổn định và bền vững; C1, C2, C3 là chi phí quản trị rủi ro, khủng hoảng và khắc phục hậu quả. Kết quả cho thấy chi phí C2 và C3 chiếm khoảng 60% tổng chi phí, phản ánh sự cần thiết của các biện pháp phòng ngừa và quản lý hiệu quả hơn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng ô nhiễm nguồn nước tại hồ Trúc Bạch là do hệ thống thoát nước chưa hoàn chỉnh, việc xả thải chưa được kiểm soát chặt chẽ và thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, như mô hình hợp tác công tư tại Phần Lan hay hệ thống quản lý nước tiên tiến ở Singapore, cho thấy Hà Nội cần tăng cường sự tham gia của cộng đồng và áp dụng công nghệ hiện đại để nâng cao hiệu quả xử lý nước thải.

Việc cải thiện chất lượng nước tại hồ Trúc Bạch sau khi xây dựng trạm XLNT chứng minh hiệu quả của đầu tư công và hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu bền vững, cần có chiến lược toàn diện kết hợp quản lý kỹ thuật, pháp lý và xã hội. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh chỉ số WQI trước và sau khi xây dựng trạm XLNT, bảng phân tích SWOT chi tiết và biểu đồ phân bổ chi phí theo phương trình MNS để minh họa rõ ràng các yếu tố ảnh hưởng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý nước thải: Xây dựng và ban hành Luật Cấp thoát nước đồng bộ với Luật Tài nguyên nước và Luật Bảo vệ môi trường, nhằm tạo khung pháp lý rõ ràng cho việc kiểm soát ô nhiễm và thu hút đầu tư tư nhân. Thời gian thực hiện: 2024-2026. Chủ thể: Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Xây dựng, Quốc hội.

2. Đẩy mạnh đầu tư phát triển hạ tầng thoát nước và xử lý nước thải: Mở rộng hệ thống thu gom và xử lý nước thải tại các khu vực đô thị và ngoại thành, ưu tiên áp dụng công nghệ xanh và công nghệ thông minh để nâng cao hiệu quả xử lý. Thời gian: 2024-2030. Chủ thể: UBND thành phố Hà Nội, các doanh nghiệp công ích, nhà đầu tư tư nhân.

3. Nâng cao nhận thức và sự tham gia của cộng đồng: Triển khai các chương trình giáo dục, truyền thông về bảo vệ nguồn nước, khuyến khích người dân tham gia giám sát và báo cáo vi phạm. Thời gian: liên tục từ 2024. Chủ thể: Sở Tài nguyên và Môi trường, các tổ chức xã hội, trường học.

4. Xây dựng hệ thống giám sát và cảnh báo sớm: Áp dụng công nghệ cảm biến và trí tuệ nhân tạo để theo dõi chất lượng nước liên tục, phát hiện sớm các dấu hiệu ô nhiễm và xử lý kịp thời. Thời gian: 2024-2027. Chủ thể: Sở Khoa học và Công nghệ, các viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ.

5. Thúc đẩy hợp tác quốc tế và đa phương: Học hỏi kinh nghiệm quản lý nước thải từ các quốc gia như Phần Lan, Singapore, Nhật Bản; đồng thời tham gia các dự án hợp tác khu vực để giải quyết các vấn đề xuyên biên giới. Thời gian: 2024 trở đi. Chủ thể: Bộ Ngoại giao, Bộ Tài nguyên và Môi trường, các tổ chức quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên nước và môi trường: Giúp xây dựng chính sách, hoàn thiện khung pháp lý và triển khai các chương trình quản lý nước thải hiệu quả.

2. Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cấp thoát nước và xử lý nước thải: Áp dụng các giải pháp kỹ thuật và quản trị chiến lược để nâng cao hiệu quả vận hành và giảm thiểu ô nhiễm.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả chuyên ngành quản trị an ninh phi truyền thống, môi trường và phát triển bền vững: Cung cấp cơ sở lý luận và dữ liệu thực tiễn để phát triển các nghiên cứu tiếp theo.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội tại khu vực đô thị: Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của bảo vệ nguồn nước, tham gia giám sát và bảo vệ môi trường sống.

Câu hỏi thường gặp

1. An ninh phi truyền thống là gì và tại sao nó quan trọng trong quản lý nguồn nước thải?
   An ninh phi truyền thống là các biện pháp bảo vệ an ninh không dựa vào lực lượng vũ trang mà sử dụng công nghệ, thông tin và hợp tác đa bên. Trong quản lý nguồn nước thải, nó giúp phòng ngừa và xử lý ô nhiễm hiệu quả, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

2. Phương trình an ninh phi truyền thống (MNS) được áp dụng như thế nào trong nghiên cứu này?
   Phương trình MNS đánh giá mức độ an ninh nguồn nước bằng cách cân đối giữa các yếu tố an toàn, ổn định, bền vững và chi phí quản trị rủi ro, khủng hoảng. Nghiên cứu sử dụng MNS để phân tích chi phí và hiệu quả quản lý nước thải tại hồ Trúc Bạch.

3. Tại sao hồ Trúc Bạch lại được chọn làm nghiên cứu trường hợp?
   Hồ Trúc Bạch nằm trong vùng lõi chính trị của Hà Nội, có vai trò quan trọng về cảnh quan và điều hòa nước. Đây là khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp từ nguồn nước thải sinh hoạt và công nghiệp, nên việc quản lý ô nhiễm tại đây có ý nghĩa chính trị, xã hội và môi trường lớn.

4. Các giải pháp công nghệ xanh nào được đề xuất để xử lý nước thải?
   Các giải pháp bao gồm sử dụng phương pháp sinh học như bè thủy sinh, tái chế nước, áp dụng công nghệ xử lý nước tiên tiến thân thiện môi trường và hệ thống cảm biến giám sát chất lượng nước liên tục.

5. Làm thế nào để thu hút đầu tư tư nhân vào lĩnh vực thoát nước và xử lý nước thải?
   Cần hoàn thiện khung pháp lý, tạo môi trường đầu tư minh bạch, áp dụng các chính sách ưu đãi, đồng thời thúc đẩy hợp tác công tư và nâng cao nhận thức về lợi ích kinh tế – xã hội của việc đầu tư vào lĩnh vực này.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn trong quản trị an ninh phi truyền thống đối với nguồn nước thải tại hồ Trúc Bạch, Hà Nội.
• Phân tích thực trạng cho thấy hệ thống thoát nước và xử lý nước thải còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng môi trường và sức khỏe cộng đồng.
• Các giải pháp quản trị chiến lược được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bao gồm hoàn thiện pháp luật, đầu tư hạ tầng, nâng cao nhận thức cộng đồng và ứng dụng công nghệ hiện đại.
• Kết quả nghiên cứu có thể mở rộng áp dụng cho các khu vực tương tự tại Hà Nội và các tỉnh thành khác, góp phần phát triển bền vững nguồn nước đô thị.
• Đề nghị các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng phối hợp triển khai các giải pháp trong giai đoạn 2024-2030 để bảo vệ an ninh nguồn nước và môi trường sống.

Khuyến khích các bên liên quan nghiên cứu sâu hơn, áp dụng các giải pháp đề xuất và tăng cường hợp tác quốc tế để nâng cao hiệu quả quản lý nguồn nước thải tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. TONG QUAN TAI LIEU Chương 2. HIEN TRẠNG CONG TAC THOÁT NƯỚC, XỬ LÝ NƯỚC THAI TẠI HÀ NỘI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DE TÀI Chương 3. KET QUÁ NGHIÊN CUU VÀ KIÊN NGHỊ.

KET LUẬN Hồ Trúc Bach (trai) và Hồ Tây (phải) nhìn từ trên cao. Nguôn: Tung Ngo/CNA CHUONG I. TONG QUAN TAI LIEU 1. Một số khái niệm.

Một số khái niệm về nước. Theo quy định tại điều 2 của Luật Tài nguyên nước năm 2012 - Luật số 17/2012/QH13 (Quốc hội, 2012) giải thích một số khái niệm về nước, trong đó có một số giải thích có liên quan tới luận văn này như sau: Tài nguyên nước bao gồm nguồn nước mặt, nước mưa, nước đưới đất (nước ngầm) và nước biển thuộc lãnh thé nước ta. Nguồn nước là các dạng tích tụ tự nhiên hay nhân tạo có thể khai thác, sử dụng. Nước mat tồn tại trên mặt đất.

Nước dưới đất (nước ngâm) tồn tại trong các tầng chứa nước dưới đất. Luu vực sông là vùng đất trong phạm vi đó nước mặt, nước dưới đất chảy tự nhiên vào sông và thoát ra ở một cửa chung. Nước sinh hoạt là nguồn nước có thê cung cấp nước sinh hoạt hoặc có thể xử lý trở thành nguồn nước phục vụ cho sinh hoạt. Nước sạch là nước có chất lượng đạt tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước sạch.

Ô nhiễm nguồn nước là sự biến đổi tính chất vật lý, tính chất hoá học và thành phan sinh học của nước không phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cho phép, gây ảnh hưởng tới sức khoẻ của con người hay sinh vật. Suy thoái nguồn nước là sự suy giảm về số lượng va chất lượng nguồn nước so với thời kỳ trước. Cạn kiệt nguon nước là sự suy giảm nghiêm trong làm cho nguồn không còn khả năng đáp ứng nhu cầu khai thác, sử dụng và duy trì hệ sinh thái thuỷ sinh. Khả năng tiếp nhận nước thải của nguồn là khả năng có thé tiếp nhận thêm một lượng nước thải mà vẫn đảm bảo chất lượng nguồn nước cho mục đích sủ dụng đúng tiêu chuẩn và quy chuẩn.

Ngoài ra, còn một số định nghĩa khác nhưng trong khuôn khổ luận văn này, những khái niệm đó không được sử dụng. Định nghĩa về nước thải được quy định tại nghị định 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/022 của Chính phủ, theo đó nước thải là nước đã bị thay đổi đặc điểm, tính chất được thải ra từ hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động khác. - Ô nhiễm nguồn nước là việc nguồn nước chứa hàm lượng cao các chất gây nguy hại cho sức khoẻ con người, ảnh hưởng nghiêm trọng tới các loài động thực vật, phá huỷ hệ sinh thái và môi trường nước. - Xử lý nước thải ngược với quá trình bi ô nhiễm khi các đặc điểm của nước bị thay đổi.

Quá trình xử lý nước thải chính là quá trình loại bỏ các chất gây 6 nhiễm ra khỏi nước thải. Có thé có nhiều quá trình kết hợp hoặc riêng lẻ các phương thức vật lý, hoá học hay sinh học nhằm loại bỏ các chất ô nhiễm gây ảnh hưởng tới sức khoẻ con người hoặc huỷ hoại môi trường. Quá trình xử lý nước thải còn nhăm khôi phục trạng thái an toàn đối với nước thải trước khi được trả lại môi trường, cung câp ngược trở lại đê sử dụng với các mục đích khác nhau. Khát niệm về an ninh - An toàn và an ninh: Theo định nghĩa của GS.

Nguyễn Văn Hưởng và PGS. Hoàng Đình Phi thì “bất kỳ khái niệm an ninh nào đều lấy con người làm trung tâm dé bảo vệ hay đối tượng cần được bảo vệ vì có thể bị tổn thương do mất an ninh, tình hình mất an ninh hay khi rủi ro đã trở thành khủng hoảng”. Xét ở góc độ an ninh của một cá nhân có thé nhận thấy, ở một trạng thái hay một mức độ nào đó mà ở đó, trong một không gian, thời gian và địa điểm cụ thể, một con người được cảm thấy được an toàn về mặt tâm lý và trên thực tế cá nhân được an toàn và tự do. Trong tiếng Anh: An toàn là Safe và An ninh là Security.

An ninh có ý là an toàn, bình an, ngược với nguy (Nguyễn Văn Hưởng và Hoàng Dinh Phi, 2021, TLHT). An ninh là sự tồn tại mà không có nỗi lo của sự bất ồn, không có nỗi sợ hãi và cao hơn là sự an toàn về cả thể xác và tâm hồn; là khi mà các nhu cầu vật chất cơ bản được đáp ứng và là khi con người đạt đến sự tự do quyết định mà không lo bị bóc lột hay thống trị về cả thé xác và tâm hồn. Ngược với an ninh là mat an ninh khi mà trạng thái của con người bị tôn thương hoặc tài sản bi de doa (Nguyễn Văn Hưởng, 2021, TLHT). Xét ở góc độ an ninh truyền thống phải lấy quốc gia làm trung tâm va chủ đạo dé tiếp cận nhận thức về an ninh và an ninh có thé xét ở các nhóm như an ninh quốc gia hay an ninh quốc tế, an ninh chính trị hay an ninh quân sự và theo các cách hiểu truyền thống thì mối quan tâm khi nhắc tới cụm từ an ninh là nhac tới sự bất ôn ở các quy mô hay đơn giản hơn là nhắc tới xung đột và chiến tranh.

Và khi đó thì mối quan tâm của con người là hoà bình, là kết thúc xung đột và chiến tranh. Khái niệm ban đầu của An ninh quốc gia hay An ninh truyền thống là an ninh chính trị và an ninh quân sự và có thé hiểu đó là sự tồn tại chế độ cai trị cùng với chủ quyền quốc gia đi kèm lợi ích quốc gia. Khi mở rộng khái niệm về An ninh quốc gia sẽ bao gồm an ninh chính trị đi kèm an ninh kinh tế và an ninh văn hoá tư tưởng. Trên bình diện quốc gia, bat kỳ quốc gia nào cũng đều có sự de doa từ cả an ninh truyền thống và ANPTT.

Vì vậy, sự vững chắc của hệ thống an ninh quốc gia là sự thống nhất trọn vẹn trong tư duy và hành động giữa ANPTT và an ninh truyền thống. 7 trụ cột an ninh theo quan điểm của Liên Hiệp Quốc: lương thực, kinh tẾ, sức khoẻ, môi trường, con người, cộng đồng và chính trị. (Human Development Report 1994, UNDP, Published Jan 1, 1994.) Theo quan điểm của Mỹ thì an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống năm trong phạm vi an ninh quốc gia, đe doa các lợi ích của Mỹ (Hoàng Đình Phi, 2021, tài liệu học tập). ASEAN đưa ra đánh giá về sự đe doạ về ANPTT băng việc bày tỏ “sự quan ngại về những vấn đề an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng như buôn lậu, ma tuý, buôn bán phụ nữ và trẻ em, cướp biển khủng bố, buôn lậu vũ khí, tội phạm kinh tế và tội phạm công nghệ cao” (Joint Declaration of ASEAN and China on Cooperation in the Field of Non-Traditional Security Issues 6th ASEAN-China Summit Phnom Penh, 4 November 2002, 14/05/2002, asean.

Quan điểm của Việt Nam về an ninh quốc gia được thé hiện trong các chiến lược phát triên kinh tê xã hội của Đảng, các đạo luật về an ninh quôc gia, vê bảo vệ 10 môi trường hay các chiến lược phát triển bền vững của chính phủ. như sau: ANQG là bộ phận đặc biệt quan trong trong hệ thống quan điểm lãnh đạo cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam (Lương Tam Quang, Quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, 2022, www.vn) Ngày 5 tháng 9 năm 2019, Bộ Chính trị ban hành nghị quyết 51-NQ/TU về chiến lược an ninh quốc gia trong tình hình mới, trước những thay đổi mang tính chiến lược toàn cầu và sự bùng nô về khoa học kỹ thuật, sau khi tổng kết 20 năm thực hiện nghị quyết DH8 của Đảng (Bộ Chính trị, Nghị quyết 51/NO-TU, 2019). ANQG là sự vững mạnh, trường tồn của Đảng, sự ồn định, phát triển bền vững về mọi mặt của đất nước, chế độ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; sự én định về chính trị, biên giới, chủ quyền lãnh thé quốc gia và an ninh, an toàn của xã hội. (Lương Tam Quang, Quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, 2022, www.

Quan điểm nhóm tác giả MNS: “An ninh quốc gia = An ninh truyền thống + An ninh phi truyền thống Quốc gia = Nhà nước = Nhân dân làm chủ. Lợi ích quốc gia = Lợi ích nhà nước + Lợi ích nhân dân. An ninh quốc gia = An ninh nhà nước + An ninh nhân dân. An ninh nhân dân (mở rộng) = An ninh con người (1 cá nhân, | nhóm, 1 cộng đồng nhỏ hay lớn) + An ninh doanh nghiệp.

Lấy nhà nước làm trung tâm: có an ninh chính trị quốc gia, an ninh quân sự quốc gia, an ninh kinh tế quốc gia, an ninh văn hoá và tư tưởng quốc gia. Lay con người làm trung tâm: an ninh nhà nước, an ninh con người và an ninh doanh nghiệp”. An ninh phi truyền thống 1. Tổng quan về an ninh phi truyền thong ANPTT gồm 5 lĩnh vực: kinh tế, xã hội, môi trường, chính trị và văn hoá (World Bank, World Bank Development report, 1986).

ANPTT là một khái niệm rộng va duoc bàn nhiều thời gian gần đây nhất là sau thời kỳ chiến tranh lạnh bao gồm nhiều loại hình an ninh không dựa vào các phương tiện truyền thống. Chủ thé của ANPTT van là sự an toàn của quốc gia, dân 11 tộc, cộng đồng hay con người (Nguyễn Văn Hưởng, 2021, HSB TLHT). Khi khoa học công nghệ phát triển, việc ứng dụng tiến bộ khoa học cho đời sông thì cũng đồng thời kèm theo là những thách thức đối với sự bùng nỗ các loại hình tội phạm phi truyền thống đe doa trực tiếp tới sự an toàn của quốc gia, dân tộc, cộng đồng hay an toàn của con người. ANPTT là các mối đe doạ đến từ cách thức phi truyền thống, phi quân sự và phi nhà nước (Nguyễn Xuân Yém, 2021, HSB TLHT).

ANPTT trong bối cảnh bùng nổ về công nghệ kèm theo đó là những khái niệm như biên giới mềm và xoá nhoà đi các cách thức tiếp cận và rút ngắn về không gian và thời gian của các chủ thể ảnh hưởng trực tiếp đe doạ sự an toàn của cộng đồng hay cá nhân. Đồng thời xuất hiện thêm những thách thức xuyên biên giới như tội phạm mạng, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh. ANPTT thách thức vai trò chủ đạo do nhà nước nắm giữ trong bối cảnh thế giới mới và vận động không ngừng (Nguyễn Văn Hưởng, 2021; Hoàng Đình Phi, 2021, TLHT).