Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia - Chương 2: Thực trạng quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia ở thành phố Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn - Chương 3: Biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia ở thành phố Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn 4 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƢỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA 1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 1. Những nghiên cứu của một số nước trên thế giới * Tiêu chuẩn quốc tế phân loại giáo dục International Standard Classification of Education-ISCED - tiêu chuẩn quốc tế phân loại giáo dục được thiết kế bởi UNESCO vào đầu những năm 1970 để phục vụ như một công cụ thích hợp để lắp giáp, lập và trình bày số liệu thống kê của giáo dục cá nhân trong nước và quốc tế. Nó đã được sự chấp thuận của hội nghị quốc tế về giáo dục (Geneva 1975), sau đó đã được xác nhận bởi UNESCO (Paris 1978).
Việc phân loại hiện nay gọi là ISCED 1997 đã được hội nghị UNESCO thông qua tại kỳ họp thứ 29 (Tháng 11 năm 1997). ISCED 1997 bao gồm chủ yếu phân loại hai biển số: cấp và lĩnh vực giáo dục. Tiêu chuẩn quốc tế phân loại giáo dục 5 bậc: - Bậc 0: Dự bị giáo dục tiểu học. - Bậc 1: Giáo dục tiểu học hoặc giai đoạn đầu tiên của giáo dục cơ bản.
- Bậc 2: Trung học cơ sở hoặc giai đoạn thứ hai của giáo dục cơ bản. - Bậc 3: Giáo dục trung học bậc cao. - Bậc 4: Giáo dục sau trung học và trước đại học. Ở mỗi bậc học đều có tiêu chí phân loại.
Đối với tiểu học chuẩn xây dựng các tiêu chí như sau: - Các tiêu chí chính: + Hình thành các môn học, học sinh học tập theo các môn học, một giáo viên tiểu học dạy nhiều môn cơ bản kết hợp với các giáo viên chuyên biệt khác. + Nhà trường hình thành đầy đủ các kỹ năng cơ bản và tạo nền tảng giáo dục suốt đời cho người học. - Các tiêu chí hỗ trợ: + Nhập học sau khi hoàn thành chương trình mầm non. + Kết thúc bậc học sau năm năm học kể từ khi bắt đầu học tiểu học.
5 + Kết thúc giai đoạn giáo dục bắt buộc (Phổ cập giáo dục tiểu học). + Giáo viên dạy các môn và giáo viên dạy chuyên biệt [Dẫn theo 1]. * Hệ thống giáo dục Singapore Hệ thống giáo dục Singapore được áp dụng cách tiếp cận linh hoạt để giúp học sinh phát triển hết tài năng của bản thân. Sự nghiệp giáo dục được xem là yếu tố then chốt cho sự tăng trưởng và phát triển của đất nước Singapore.
Giáo dục Singapore hội tụ các tiểu chuẩn sau: - Chuẩn mực giáo dục cao. - Môi trường học tập năng động sáng tạo, được sự hỗ trợ của giáo viên. - Có thể học chuyển tiếp hay học tại Singapore vẫn lấy được các bằng cấp của Mỹ, Anh, Úc, Canada. - Đội ngũ giáo viên, giảng dạy giỏi, có bằng cấp quốc tế và rất nhiệt tình với học sinh, sinh viên.
Các chương trình học: - Ở bậc tiểu học: Trong giai đoạn nền tảng, chương trình học chính là tiếng Anh, ngôn ngữ mẹ đẻ và các môn chuyên biệt như môn âm nhạc, nghệ thuật, thủ công, thể dục và các môn xã hội khác. Khoa học được dạy từ lớp 3. Cuối bậc tiểu học, các em phải qua kỳ thi hoàn tất tiểu học. Ở bậc trung học: Nổi danh trên thế giới về khả năng phát triển cho học sinh lối tư duy sâu và kỹ năng trí tuệ.
- Bậc cao đẳng: Có các khóa học đa dạng như kinh doanh, công nghệ thông tin, cơ khí, truyền thông đại chúng, thiết kế, viễn thông. - Bậc đại học: Các trường đại học công lập được đánh giá rất cao trên thế giới. Singapore có hệ thống các trường đại học quốc tế phong phú giúp sinh viên có nhiều lựa chọn cho riêng mình [Dẫn theo 1]. * Giáo dục nước Anh Giáo dục nước Anh có chuẩn quốc gia, Hiệu trưởng trường phổ thông chuẩn quốc gia, Hiệu trưởng trường học nước Anh phản ánh quan điểm của Chính phủ Anh về phát triển CBQL trường phổ thông.
Chuẩn này chỉ rõ vai trò quan trọng của Hiệu trưởng trong việc thực hiện chính sách giáo dục của Chính phủ và triển khai các 6 chính sách này trong trường học nhằm đạt mục tiêu phát triển của mọi trẻ em và các nhu cầu nguyện vọng của chúng. Chuẩn quốc gia Hiệu trưởng phổ thông được xây dựng trên ba nguyên tắc chính: - Học tập làm trung tâm. - Tập trung vào quan hệ lãnh đạo. - Phản ảnh cao nhất chuẩn nghiệp vụ quản lý trường học.
Các thành phần chính của chuẩn quốc gia Hiệu trưởng trường phổ thông bao gồm 6 nội dung: - Xác định tầm nhìn và xây dựng kế hoạch chiến lược của nhà trường. - Quản lý việc dạy và học - Tự phát triển bản thân và phối hợp công tác - Quản lý tổ chức. - Báo cáo kết quả hoạt động của nhà trường. - Xây dựng và củng cố quan hệ với cộng đồng địa phương.
Trong từng thành phần này có các yêu cầu về kiến thức, chất lượng nghiệp vụ (các kỹ năng, các năng lực quản lý) và các hành động cần thiết để hiệu trưởng đạt được các nhiệm vụ trọng tâm [ Dẫn theo 1]. Tác giả Perkins Eastman Architects trong nghiên cứu của mình đã đưa ra một cái nhìn mới mẻ về ảnh hưởng của công nghệ trong lớp học có thể tác động như thế nào đến việc dạy và học. Nghiên cứu mô tả bằng những minh họa điển hình mới về trường học với ảnh dự án, sơ đồ, sơ đồ mặt bằng, các phần và chi tiết từng lớp học. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc phải trang bị các phương tiện dạy học thông minh, khai thác triệt để công nghệ trong dạy học, đặc biệt đối với bậc tiểu học.
Điều này sẽ làm tăng hứng thú học tập ở các em [34]. Daniel Maikuva Anekeya cho rằng chất lượng giáo dục và duy trì người học phải là cam kết của mọi hệ thống giáo dục. Tuy nhiên, các thể chế có những đặc điểm riêng, tạo điều kiện hoặc cản trở việc đạt được phổ mục tiêu giáo dục chính. Do đó, các trường riêng lẻ bắt đầu các cơ chế của riêng họ, được sử dụng bởi các cơ sở đảm bảo chất lượng trong trường học.
Nghiên cứu tập trung vào các yếu tố của nhà trường ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục ở trường tiểu học. Nghiên cứu được thực hiện ở 7 Quận Kakamega North với các giáo viên chủ nhiệm và giáo viên của tất cả các trường tiểu học trong quận. Kết quả nghiên cứu cho thấy những thách thức về chất lượng và tỷ lệ giữ được học sinh do việc thực hiện giáo dục tiểu học miễn phí ở các trường tiểu học Kakamega vẫn còn phổ biến. Thiếu nhân sự, phòng học quá đông, không đủ giáo trình, phòng học không đủ, giảng dạy không đầy đủ tài liệu và việc chuẩn bị bài chưa đầy đủ là những yếu tố đến từ sự miễn phí đã ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục ở các trường tiểu học.
Nghiên cứu khuyến nghị rằng hiệu trưởng, giáo viên, phụ huynh và chính phủ cần đưa ra các biện pháp sẽ giải quyết những thách thức về chất lượng trong trường học để đảm bảo sự thành lập và bền vững của Phổ cập Tiểu học, đặc biệt cần huy động sự đóng góp của cha mẹ để có thể nâng cấp cơ sở vật chất của nhà trường [33]. Qaiser Suleman, Rizwana Gul cho rằng giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng có thể mang lại một cuộc cách mạng vì sự tiến bộ của một quốc gia. Mục tiêu chính của nghiên cứu là điều tra các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục tiểu học ở Kohat Division, Pakistan. Các phát hiện chỉ ra rằng thiếu các cơ sở giáo dục; không đủ cán bộ có năng lực; giám sát và quản lý kém; can thiệp chính trị; gói lương không hấp dẫn cho giáo viên tiểu học; hệ thống đánh giá và kiểm tra không đạt yêu cầu; chương trình giảng dạy nghèo nàn; ngân sách cho giáo dục không đủ; tham nhũng; thực hiện kém các chính sách giáo dục; thiếu sự phối hợp giữa nhà trường và cộng đồng; tình trạng kinh tế xã hội thấp của cha mẹ; thái độ tiêu cực của cha mẹ; sự mù chữ của cha mẹ; và thiếu các chương trình đào tạo tại chức cho đội ngũ giảng viên là những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của nhà trường tiểu học.
Dựa trên những phát hiện, người ta cho rằng để xây dựng một trường tiểu học thực sự chất lượng, các nhà quản lý cần quan tâm đến một số vấn đề sau: chương trình đào tạo giáo viên tại chức và tại chức phải được thực hiện có hiệu quả. Cần phân bổ đủ kinh phí cho sự tiến bộ của giáo dục. Chương trình giảng dạy cần được xem xét và thiết kế lại theo nhu cầu của xã hội mới nổi. Hệ thống kiểm tra và cân bằng phù hợp có thể được đưa vào thực hiện một cách hiệu quả [35].
Shu-wen Wu, Chao-yin Lin, Su-fangWu, Chin-Lien Chuang, Hsiao-Yun Kuancho rằng xu hướng hiện nay trong giáo dục là cung cấp “dịch vụ” chất lượng 8 cao để đáp ứng nhu cầu của học sinh, được coi là “khách hàng”. Ở Đài Loan, các trường tiểu học đang phải đối mặt với những vấn đề về chất lượng phục vụ người học. Chất lượng của các dịch vụ trường học phải được nâng cao liên tục để duy trì tính cạnh tranh. Mục đích của nghiên cứu là để tìm ra những yếu tố nào là quan trọng đối với những giáo viên trong việc cố gắng đáp ứng những nhu cầu mới này của học sinh.
Kết quả chỉ ra rằng các yếu tố ảnh hưởng chủ yếu đến chất lượng dịch vụ là: chính sách của chính phủ; quản lí trường học; thiết bị dạy học và các đặc tính của trường; lãnh đạo và quản lý; thay đổi xã hội; toàn cầu hóa [36]. Như vậy, có thể thấy rằng vấn đề chất lượng của nhà trường tiểu học đang là mối quan tâm của nhiều quốc gia trên thế giới. Chất lượng của nhà trường quyết định sự tồn tại của nhà trường đó và chi phối sự lựa chọn trường học cũng như “giữ chân” người học. Để có thể xây dựng một nhà trường tiểu học thực sự chất lượng, các nhà quản lý cần quan tâm đến các yếu tố như: Chế độ chính sách, bối cảnh xã hội, phong cách quản lý, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học và yếu tố nhận thức của phụ huynh.