Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Tài Chính Tại Bệnh Viện Đa Khoa Huyện Bảo Thắng, Tỉnh Lào Cai

Luận văn thạc sĩ quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai, phân tích hiệu quả quản lý và đề xuất giải pháp tối ưu.

• Tác giả: Nguyễn Thị Trang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Lan Anh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Những đóng góp của luận văn
• Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC BỆNH VIỆN CÔNG LẬP
• 1.1. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại bệnh viện công lập
• 1.1.1. Bệnh viện công lập
• 1.1.2. Quản lý tài chính trong các bệnh viện công lập
• 1.1.3. Cơ chế tự chủ tài chính đối với các bệnh viện công lập
• 1.1.4. Nội dung quản lý tài chính trong các bệnh viện công lập
• 1.2. Những nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính của bệnh viện công lập
• 1.3. Kinh nghiệm quản lý tài chính ở một số bệnh viện công lập và bài học cho Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai
• 1.3.1. Kinh nghiệm về tự chủ tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thái Bình
• 1.3.2. Kinh nghiệm về tự chủ tài chính tại Bệnh viện đa khoa huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ
• 1.3.3. Bài học kinh nghiệm cho Bệnh viện đa khoa huyện Bảo Thắng tỉnh Lào Cai
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.2.2. Phương pháp tổng hợp số liệu
• 2.2.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.3. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.3.1. Chỉ tiêu nghiên cứu về lập dự toán thu chi
• 2.3.2. Chỉ tiêu nghiên cứu về thực hiện dự toán
• 2.3.3. Các chỉ tiêu nghiên cứu về quyết toán
• 2.3.4. Các chỉ tiêu nghiên cứu về thanh tra, kiểm tra
• 2.3.5. Các chỉ tiêu nghiên cứu khác
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CỦA BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN BẢO THẮNG TỈNH LÀO CAI
• 3.1. Giới thiệu về Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai
• 3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Bệnh viện
• 3.1.2. Chức năng, nhiệm vụ
• 3.1.3. Tổ chức bộ máy quản lý của Bệnh viện
• 3.1.4. Kết quả thực hiện công tác chuyên môn giai đoạn 2017-2019
• 3.2. Thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai
• 3.2.1. Tổ chức bộ máy quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai
• 3.2.2. Tình hình xây dựng dự toán thu chi tài chính
• 3.2.3. Công tác thực hiện dự toán thu chi tại Bệnh viện đa khoa huyện Bảo Thắng tỉnh Lào Cai
• 3.2.4. Công tác quyết toán và công khai tài chính
• 3.3. Đánh giá chung về quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng tỉnh Lào Cai
• 3.3.1. Những kết quả đạt được trong quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng tỉnh Lào Cai
• 3.3.2. Những tồn tại, hạn chế trong quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng tỉnh Lào Cai
• 3.3.3. Nguyên nhân của hạn chế trong quản lý tài chính
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN BẢO THẮNG, TỈNH LÀO CAI
• 4.1. Quan điểm, định hướng, mục tiêu quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng tỉnh Lào Cai
• 4.1.1. Quan điểm chung đối với ngành Y tế
• 4.1.2. Quan điểm của Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng tỉnh Lào Cai
• 4.1.3. Định hướng công tác quản lý tài chính
• 4.1.4. Mục tiêu công tác quản lý tài chính
• 4.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng tỉnh Lào Cai
• 4.2.1. Giải pháp về Lập dự toán thu chi tài chính
• 4.2.2. Giải pháp về công tác thực hiện dự toán
• 4.2.3. Giải pháp về quyết toán tài chính
• 4.2.4. Giải pháp về thanh tra, kiểm tra tài chính
• 4.2.5. Giải pháp khác
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính tại các bệnh viện công lập

Chương này tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính tại các bệnh viện công lập. Đầu tiên, khái niệm, đặc điểm, vai trò và nhiệm vụ của bệnh viện công lập được phân tích chi tiết. Bệnh viện công lập được định nghĩa là đơn vị sự nghiệp y tế do Nhà nước thành lập, có nhiệm vụ khám và điều trị bệnh. Đặc điểm nổi bật là sự phụ thuộc vào ngân sách Nhà nước và tính chất phục vụ công cộng. Vai trò của bệnh viện công lập trong hệ thống y tế là không thể thay thế, đặc biệt trong việc cung cấp dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân.

1.1. Quản lý tài chính trong các bệnh viện công lập

Quản lý tài chính trong bệnh viện công lập được hiểu là quá trình sử dụng các công cụ pháp lý và quản trị để đảm bảo hoạt động tài chính diễn ra hiệu quả và tuân thủ quy định. Các nguyên tắc cơ bản bao gồm cân đối giữa thu và chi, quản lý theo dự toán, tiết kiệm và hiệu quả. Vai trò của quản lý tài chính là giúp bệnh viện khai thác tối đa nguồn thu, sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính và đảm bảo sự phát triển bền vững của đơn vị.

1.2. Cơ chế tự chủ tài chính

Cơ chế tự chủ tài chính là một chủ trương lớn của Chính phủ nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập. Đối với bệnh viện công lập, cơ chế này giúp đơn vị chủ động hơn trong việc sắp xếp nguồn lực và nâng cao chất lượng dịch vụ. Tuy nhiên, việc chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang tự chủ tài chính đòi hỏi sự thay đổi lớn trong tư duy quản lý và kỹ năng tài chính của đội ngũ lãnh đạo.

II. Phương pháp nghiên cứu

Chương này trình bày các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn. Các phương pháp bao gồm thu thập số liệu, tổng hợp và phân tích dữ liệu. Nguồn số liệu chính được thu thập từ Bệnh viện Đa khoa Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai trong giai đoạn 2017-2019. Các chỉ tiêu nghiên cứu tập trung vào việc lập dự toán thu chi, thực hiện dự toán, quyết toán và thanh tra tài chính. Phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng được kết hợp để đảm bảo tính khách quan và toàn diện của kết quả nghiên cứu.

2.1. Phương pháp thu thập số liệu

Số liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính, báo cáo hoạt động và các văn bản pháp quy liên quan đến quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa Bảo Thắng. Ngoài ra, các cuộc phỏng vấn và khảo sát cũng được thực hiện để thu thập thông tin từ các cán bộ quản lý và nhân viên tài chính của bệnh viện.

2.2. Phương pháp phân tích số liệu

Số liệu được phân tích bằng các công cụ thống kê và phần mềm chuyên dụng. Các chỉ tiêu tài chính như tỷ lệ thu chi, hiệu quả sử dụng ngân sách và mức độ tự chủ tài chính được đánh giá chi tiết. Kết quả phân tích giúp xác định các điểm mạnh và hạn chế trong công tác quản lý tài chính tại bệnh viện.

III. Thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa Bảo Thắng tỉnh Lào Cai

Chương này phân tích thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai. Bệnh viện được thành lập từ năm 1997 và đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Hiện nay, bệnh viện có cơ sở vật chất khá đầy đủ và đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp. Tuy nhiên, công tác quản lý tài chính vẫn còn một số hạn chế, đặc biệt là trong việc lập dự toán và quản lý chi phí. Các nguồn thu chủ yếu của bệnh viện bao gồm ngân sách Nhà nước và thu từ dịch vụ y tế.

3.1. Tổ chức bộ máy quản lý tài chính

Bộ máy quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa Bảo Thắng bao gồm phòng kế toán và các bộ phận liên quan. Mặc dù đã có sự phân công rõ ràng, nhưng hiệu quả hoạt động vẫn còn hạn chế do thiếu kinh nghiệm và kỹ năng quản lý tài chính của một số nhân viên.

3.2. Thực trạng lập và thực hiện dự toán

Việc lập dự toán thu chi tại bệnh viện còn thiếu chính xác và chưa phù hợp với nhu cầu thực tế. Quá trình thực hiện dự toán cũng gặp nhiều khó khăn do sự thiếu linh hoạt trong quản lý ngân sách. Điều này dẫn đến tình trạng thâm hụt ngân sách và giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính.

IV. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa Bảo Thắng tỉnh Lào Cai

Chương này đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa Bảo Thắng. Các giải pháp tập trung vào việc nâng cao năng lực quản lý tài chính, cải thiện quy trình lập và thực hiện dự toán, tăng cường công tác kiểm tra và giám sát tài chính. Đồng thời, bệnh viện cần tăng cường đào tạo và nâng cao kỹ năng quản lý tài chính cho đội ngũ nhân viên.

4.1. Giải pháp về lập dự toán thu chi

Để cải thiện công tác lập dự toán, bệnh viện cần áp dụng các phương pháp dự báo chính xác hơn và tăng cường sự tham gia của các bộ phận liên quan. Việc lập dự toán cần dựa trên nhu cầu thực tế và khả năng tài chính của bệnh viện.

4.2. Giải pháp về quản lý chi phí

Bệnh viện cần thực hiện các biện pháp tiết kiệm chi phí và tăng cường kiểm soát các khoản chi. Đồng thời, việc phân bổ ngân sách cần được thực hiện một cách linh hoạt và hiệu quả để đảm bảo sử dụng tối ưu nguồn lực tài chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới cơ chế quản lý đơn vị sự nghiệp công lập tại Việt Nam, các văn bản pháp lý nền tảng như Nghị định 43/2006/NĐ-CP, Nghị định 85/2012/NĐ-CP và Nghị định 16/2015/NĐ-CP đã đặt nền móng vững chắc cho lộ trình trao quyền tự chủ tài chính cho các cơ sở y tế. Chủ trương chuyển đổi căn bản từ cơ chế giá phí sang tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế theo Thông tư liên tịch 37/2015/TTLT-BYT-BTC đã từng bước xóa bỏ sự bao cấp từ ngân sách nhà nước, đồng thời đặt các bệnh viện công trước áp lực phải tự cân đối thu chi. Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai là bệnh viện công lập tuyến huyện (hạng 3), thuộc nhóm 3 trong phân loại tự chủ (tự bảo đảm một phần kinh phí hoạt động thường xuyên), với đặc thù ngân sách nhà nước chỉ còn hỗ trợ 50% quỹ lương cơ bản.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là đánh giá toàn diện thực trạng quản trị tài chính tại một bệnh viện đa khoa tuyến huyện miền núi, nơi cơ sở hạ tầng còn hạn chế và nguồn thu phụ thuộc lớn vào việc chi trả của cơ quan Bảo hiểm xã hội. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về cơ chế tự chủ tài chính bệnh viện; phân tích thực trạng công tác lập dự toán, chấp hành dự toán thu chi, quyết toán và thanh kiểm tra tài chính tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả tài chính.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai, sử dụng chuỗi dữ liệu tài chính kế toán giai đoạn 2017-2019 và cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc tối ưu hóa cơ cấu chi thường xuyên, kiểm soát tỷ trọng chi chuyên môn ở mức 56% đến 65% và chi cho con người từ 30% đến 37%, tạo nguồn thặng dư để trích lập từ 15% đến 25% cho Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và cải thiện thu nhập cho đội ngũ y bác sĩ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết quản lý tài chính công trong đơn vị sự nghiệp y tế và khung pháp lý phân cấp tự chủ theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP cùng Nghị định 85/2012/NĐ-CP. Mô hình phân loại đơn vị sự nghiệp y tế công lập xác định 4 nhóm mức độ tự chủ, trong đó mức tự đảm bảo kinh phí hoạt động thường xuyên của bệnh viện được xác định bằng tỷ lệ phần trăm giữa tổng số nguồn thu sự nghiệp chia cho tổng số chi hoạt động thường xuyên.

Khung lý thuyết của đề tài xoay quanh các khái niệm và công cụ quản trị cốt lõi:

• Quản lý tài chính bệnh viện công lập: Quá trình vận dụng có hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật, quy chế quản trị nội bộ và bộ máy kế toán nhằm tạo lập, phân phối và sử dụng tối ưu các quỹ tiền tệ phục vụ nhiệm vụ khám chữa bệnh.
• Dự toán thu chi tài chính: Bản kế hoạch ngân sách hàng năm được xây dựng trên cơ sở số thực hiện của năm trước liền kề và dự kiến tăng thêm khoảng 10% để bù đắp các yếu tố trượt giá và biến động phát sinh.
• Quy chế chi tiêu nội bộ: Công cụ quản lý pháp lý nội bộ quy định chi tiết các tiêu chuẩn, định mức khoán chi hành chính, công tác phí theo Thông tư 40/2017/TT-BTC, tiền làm ngoài giờ và phụ cấp phẫu thuật nhằm đảm bảo nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả.
• Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp: Quỹ tái đầu tư cơ sở vật chất bắt buộc trích lập tối thiểu 25% (hoặc tối thiểu 15% nếu chênh lệch thu chi nhỏ hơn một lần quỹ lương ngạch bậc) từ phần chênh lệch thu lớn hơn chi sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế.
• Quỹ thu nhập tăng thêm: Khoản kinh phí trích từ thặng dư thu chi nhằm chi trả thêm cho người lao động dựa trên hiệu quả công việc, khống chế tối đa không quá 2 lần quỹ lương ngạch bậc chức vụ nhà nước quy định.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp để đảm bảo tính chuẩn xác của các luận cứ:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập các báo cáo tài chính, bảng cân đối tài khoản, báo cáo hoạt động chuyên môn giai đoạn 2017-2019 của Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng; hệ thống văn bản pháp lý gồm Luật Ngân sách nhà nước 2015, Thông tư 107/2017/TT-BTC về chế độ kế toán hành chính sự nghiệp, Thông tư 61/2017/TT-BTC về công khai ngân sách và Thông tư liên tịch 37/2015/TTLT-BYT-BTC.
• Dữ liệu sơ cấp và cỡ mẫu: Nghiên cứu thực hiện khảo sát với cỡ mẫu n = 10 cán bộ quản lý và nhân sự chủ chốt (gồm Trưởng khoa, Phó khoa chuyên môn, Y tá trưởng, đại diện Công đoàn, Đoàn thanh niên, Trưởng phòng Tài chính - Kế toán, Kế toán trưởng và các Kế toán viên), đồng thời phỏng vấn sâu cán bộ quản lý tài chính tại các bệnh viện tuyến 3 trên địa bàn tỉnh Lào Cai.
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) nhằm hướng trực tiếp vào các đối tượng trực tiếp thực hiện và giám sát quy trình thu chi, lập dự toán và phân bổ nguồn lực.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả thông qua thang đo Likert 5 mức độ (từ mức 1: Hoàn toàn không đồng ý đến mức 5: Hoàn toàn đồng ý) để lượng hóa nhận định của nhân viên y tế về môi trường kiểm soát nội bộ. Kết hợp phương pháp so sánh tương đối và tuyệt đối qua chuỗi thời gian 3 năm nhằm làm rõ sự dịch chuyển cơ cấu chi phí, mức độ chấp hành dự toán và hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng giai đoạn 2017-2019 đã làm rõ các kết quả sau:

• Về cơ cấu nguồn thu tài chính: Nguồn thu sự nghiệp từ hoạt động khám chữa bệnh và thanh toán bảo hiểm y tế đóng vai trò trụ cột, chiếm trên 70% tổng nguồn thu của đơn vị. Ngân sách nhà nước cấp giảm rõ rệt theo lộ trình tự chủ, hiện chỉ còn đảm bảo 50% quỹ lương cơ bản của bệnh viện tuyến huyện và một số chương trình y tế mục tiêu.
• Về cơ cấu chi thường xuyên: Chi phí hoạt động chuyên môn (bao gồm thuốc, hóa chất xét nghiệm, vật tư tiêu hao) chiếm tỷ trọng lớn nhất, dao động từ 56% đến 65% tổng chi thường xuyên. Chi phí cho con người (lương ngạch bậc, các khoản phụ cấp độc hại, phẫu thuật, bảo hiểm) chiếm tỷ trọng từ 30% đến 37%. Chi quản lý hành chính và sửa chữa tài sản cố định chiếm tỷ trọng nhỏ, dao động khoảng 5% đến 8%.
• Về công tác dự toán và chấp hành ngân sách: Dự toán thu chi hàng năm được xây dựng trên cơ sở mức tăng trưởng bình quân 10% so với năm trước. Tuy nhiên, tỷ lệ sai lệch giữa dự toán được duyệt và số thực tế quyết toán vẫn ở mức khoảng 8% đến 12% do biến động giá vật tư y tế và sự thay đổi trong lưu lượng bệnh nhân điều trị nội trú.
• Về thặng dư tài chính và phân phối quỹ: Đơn vị duy trì được kết quả thu lớn hơn chi dương qua các năm, thực hiện trích lập đầy đủ Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp từ 15% đến 25%, Quỹ phúc lợi và khen thưởng dưới 2 tháng lương thực hiện, đồng thời chi trả thu nhập tăng thêm cho cán bộ viên chức theo hệ số hoàn thành nhiệm vụ.

Thảo luận kết quả

Trong các báo cáo phân tích tài chính, chuỗi số liệu giai đoạn 2017-2019 được mô tả sinh động qua các bảng tổng hợp cơ cấu kinh phí và biểu đồ cột so sánh chi tiết giữa dự toán và thực hiện chi thường xuyên. Những hình thức trực quan hóa này làm nổi bật sự phụ thuộc lớn của bệnh viện vào quỹ bảo hiểm y tế và gánh nặng chi phí chuyên môn nghiệp vụ.

Nguyên nhân của những tồn tại trong quản trị tài chính bắt nguồn từ cả góc độ chủ quan và khách quan. Về khách quan, giá dịch vụ y tế quy định tại Thông tư liên tịch 37/2015/TTLT-BYT-BTC chưa kết cấu đầy đủ chi phí khấu hao tài sản cố định và chi phí đào tạo, tạo ra áp lực rất lớn cho bệnh viện trong việc tự cân đối nguồn vốn bảo trì thiết bị. Về chủ quan, công tác kiểm soát nội bộ đối với định mức tiêu hao vật tư tại các khoa lâm sàng chưa được số hóa triệt để, hệ thống kế toán còn phụ thuộc vào các khâu xử lý thủ công.

Đối chiếu với các bài học kinh nghiệm thực tiễn: Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thái Bình là mô hình thành công khi chuyển đổi sang tự chủ hoàn toàn, nâng quy mô lên 700 giường bệnh, phát triển 23 khoa lâm sàng và giúp doanh thu tăng gấp 11 lần sau 12 năm (từ 41 tỷ đồng năm 2005 lên hơn 300 tỷ đồng năm 2017). Ngược lại, Bệnh viện Đa khoa huyện Hạ Hòa (Phú Thọ) với 170 giường bệnh và 300 lượt khám mỗi ngày lại rơi vào tình trạng thu không đủ chi do cơ sở vật chất xuống cấp, chi phí duy tu quá lớn. Thực tế này khẳng định Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng phải nâng cao năng lực chuyên môn để giữ chân người bệnh tại tuyến huyện, tránh tình trạng chuyển tuyến làm thất thoát nguồn thu sự nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính và nâng cao tính tự chủ bền vững, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

• Chuẩn hóa quy trình lập dự toán thu chi: Phòng Tài chính - Kế toán chủ trì phối hợp cùng các khoa phòng lâm sàng xây dựng dự toán ngân sách dựa trên kế hoạch hoạt động chuyên môn chi tiết, ứng dụng phương pháp dự báo xu hướng nhằm giảm tỷ lệ sai lệch dự toán xuống dưới 5%. Thời hạn hoàn thành: Quý IV hàng năm để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Tối ưu hóa quản lý định mức chi chuyên môn và vật tư tiêu hao: Ban Giám đốc và Hội đồng Thuốc - Điều trị rà soát định mức vật tư y tế theo Quyết định 3055/2012/QĐ-BYT, siết chặt quy trình xuất kho và cấp phát thuốc, hướng tới mục tiêu tiết kiệm từ 5% đến 8% chi phí vật tư tiêu hao lãng phí. Thời gian thực hiện: Triển khai liên tục giai đoạn 2021-2025.
• Hoàn thiện Quy chế chi tiêu nội bộ và nâng cao thu nhập người lao động: Ban Chấp hành Công đoàn cùng Phòng Tài chính - Kế toán định kỳ rà soát các định mức khoán chi phí theo Thông tư 40/2017/TT-BTC, áp dụng công thức phân phối thu nhập tăng thêm gắn chặt với chất lượng công việc, phấn đấu nâng mức thu nhập tăng thêm bình quân của y bác sĩ tăng từ 10% đến 15% mỗi năm. Thời hạn hoàn thành: Cập nhật vào tháng 1 hàng năm.
• Tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ và công khai tài chính: Ban Thanh tra nhân dân phối hợp với Tổ kiểm toán nội bộ thực hiện kiểm tra định kỳ hàng quý quy trình thu viện phí, thực hiện công khai 100% các báo cáo dự toán và quyết toán ngân sách trong vòng 15 ngày kể từ ngày được duyệt theo đúng Thông tư 61/2017/TT-BTC. Thời gian thực hiện: Định kỳ hàng quý và tổng kết năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giàu giá trị lý luận và thực tiễn đối với 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Giám đốc và cán bộ quản lý bệnh viện công lập: Tài liệu cung cấp giải pháp thực tế để điều hành cơ chế tự chủ tài chính nhóm 3, giúp lãnh đạo bệnh viện xây dựng chiến lược cân đối nguồn thu, quản lý chi phí vận hành và thực hiện trích lập từ 15% đến 25% Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp đúng quy định.
• Cán bộ phòng Tài chính - Kế toán tại các cơ sở y tế: Hướng dẫn chi tiết phương pháp lập dự toán ngân sách, kỹ thuật kiểm soát định mức chi tiêu, quy trình hạch toán kế toán theo Thông tư 107/2017/TT-BTC và các bước lập báo cáo quyết toán tài chính.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Sở Y tế, Sở Tài chính, cơ quan Bảo hiểm xã hội): Nguồn dữ liệu thực chứng phản ánh những rào cản tài chính tại bệnh viện tuyến huyện miền núi, làm căn cứ điều chỉnh mức phân bổ ngân sách 50% quỹ lương và hoàn thiện chính sách giám định bảo hiểm y tế.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý kinh tế, Tài chính công: Khung nghiên cứu khoa học chuẩn mực với hệ thống phương pháp khảo sát thang đo Likert 5 mức độ, công thức tính toán tài chính tự chủ và hệ thống trích dẫn văn bản pháp lý đầy đủ.

Câu hỏi thường gặp

• Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng được xếp vào nhóm tự chủ tài chính nào?
  Căn cứ theo Nghị định 85/2012/NĐ-CP và Nghị định 16/2015/NĐ-CP, bệnh viện thuộc Nhóm 3: đơn vị tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động thường xuyên. Nguồn thu sự nghiệp chiếm trên 70% tổng kinh phí, nhà nước hỗ trợ 50% quỹ lương cơ bản.

• Cơ cấu chi thường xuyên tại bệnh viện tuyến huyện phân bổ ra sao?
  Số liệu thực tế giai đoạn 2017-2019 cho thấy chi hoạt động chuyên môn (thuốc, vật tư, dịch truyền) chiếm tỷ trọng cao nhất từ 56% đến 65%, chi cho con người chiếm 30% đến 37%, chi quản lý hành chính và bảo dưỡng tài sản chiếm từ 5% đến 8%.

• Tỷ lệ trích lập Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp được quy định như thế nào?
  Bệnh viện trích tối thiểu 25% từ chênh lệch thu chi sau thuế để lập Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp. Nếu chênh lệch thu chi nhỏ hơn một lần quỹ tiền lương ngạch bậc trong năm, mức trích tối thiểu được áp dụng là 15%.

• Cơ chế chuyển từ giá phí sang giá dịch vụ y tế mang lại lợi ích gì?
  Theo Thông tư liên tịch 37/2015/TTLT-BYT-BTC, giá dịch vụ y tế kết cấu đầy đủ chi phí trực tiếp và phụ cấp, giúp xóa bỏ cơ chế xin - cho bao cấp ngược, buộc bệnh viện nâng cao chất lượng điều trị để tăng nguồn thu sự nghiệp.

• Làm thế nào để giảm thiểu thất thoát chi phí vật tư y tế trong bệnh viện?
  Bệnh viện cần áp dụng nghiêm ngặt định mức kinh tế kỹ thuật theo Quyết định 3055/2012/QĐ-BYT, ứng dụng phần mềm quản lý kho dược thông minh và gắn định mức hao hụt vào chỉ tiêu đánh giá thi đua khoa phòng để tiết giảm từ 5% đến 8% chi phí.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa sâu sắc cơ sở lý luận về quản lý tài chính và cơ chế tự chủ tài chính đối với các bệnh viện công lập theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP.
• Phân tích chi tiết thực trạng tài chính Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng giai đoạn 2017-2019, chỉ rõ nguồn thu sự nghiệp chiếm trên 70% và chi chuyên môn chiếm tỷ trọng áp đảo từ 56% đến 65%.
• Chỉ ra các điểm nghẽn về chênh lệch dự toán từ 8% đến 12%, sự thiếu hụt nguồn kinh phí đầu tư thiết bị và bất cập trong quản lý định mức vật tư tiêu hao.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp hoàn thiện công tác lập dự toán, quản lý định mức chi, cải tiến quy chế chi tiêu nội bộ và tăng cường thanh tra tài chính.
• Khẳng định tầm quan trọng của việc thực hiện công khai tài chính trong vòng 15 ngày theo Thông tư 61/2017/TT-BTC nhằm tạo động lực nâng thu nhập tăng thêm từ 10% đến 15% cho người lao động.

Đóng góp cốt lõi của luận văn là xây dựng hệ thống giải pháp tài chính mang tính ứng dụng cao cho mô hình bệnh viện công lập tuyến huyện vùng cao. Trong lộ trình 2021-2025, Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng cần đẩy mạnh chuyển đổi số quản trị bệnh viện và hoàn thiện cơ chế khoán tài chính khoa phòng. Các cán bộ quản lý y tế và độc giả quan tâm hãy áp dụng ngay khung giải pháp từ luận văn để tối ưu hóa hiệu quả quản trị tài chính tại đơn vị mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC BỆNH VIỆN CÔNG LẬP 1. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại bệnh viện công lập 1. Bệnh viện công lập 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò, nhiệm vụ của Bệnh viện công lập Trong lịch sử nhân loại, kể từ khi có sự xuất hiện của nhà nước, hoạt động của xã hội chính là hoạt động của hai khu vực: công và tư cùng với mối quan hệ tương tác giữa chúng.

Khu vực công do nhà nước giữ vai trò quyết định và chi phối mọi hoạt động, mục tiêu là nhằm thực hiện chức năng quản lý xã hội và phát triển đất nước. Ngược lại, khu vực tư nhân do tư nhân quyết định mọi hoạt động, và mục tiêu trước hết là phục vụ lợi ích của từng cá nhân. Sự ra đời và hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập nói chung và đơn vị sự nghiệp y tế công lập nói riêng nằm trọn vẹn trong phạm vi của khu vực công. Xác định được vị trí như vậy trong xã hội sẽ làm sáng tỏ bản chất, chức năng, nhiệm vụ.

của hệ thống các đơn vị này. Khái niệm, đặc điểm, phân loại, vai trò nhiệm vụ của bệnh viện công lập trong hệ thống y tế. * Khái niệm bệnh viện công lập: là một đơn vị sự nghiệp y tế công lập, tập trung các nhân viên y tế (y, bác sĩ, kỹ thuật viên.) cùng các phương tiện cần thiết, do Nhà nước lập ra làm nhiệm vụ khám và điều trị cho người bệnh. * Đặc điểm của Bệnh viện công lập: Các bệnh viện công cũng mang những đặc điểm chung của các đơn vị sự nghiệp y tế công lập, ngoài ra do tính đặc thù của hoạt động chuyên môn, các viện công lập còn có những đặc điểm sau đây: - Do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập, nằm trong hệ thống các đơn vị sự nghiệp công lập, chịu sự quản lý toàn diện của Nhà nước; 6 - Được Nhà nước đài thọ kinh phí xây dựng và hoạt động; - Thực hiện KCB cho người dân và các nhiệm vụ khác được giao; - Là nơi tập trung lớn nhất mọi nguồn lực về cơ sở vật chất, con người, khoa học kỹ thuật của cả hệ thống y tế.

* Phân loại bệnh viện công lập Phân loại theo chuyên ngành hoạt động: có thể chia thành bệnh viện chuyên khoa (VD: BV phụ sản, BV mắt, BV Tai-mũi-họng, BV phục hồi chức năng.), bệnh viện đa khoa (KCB nhiều chuyên khoa) và bệnh viện y học cổ truyền (ứng dụng thành tựu của nền y học bản địa vào việc khám chữa bệnh). Phân loại theo phân tuyến chuyên môn thì chia thành: bệnh viện hạng đặc biệt, bệnh viện hạng 1, bệnh viện hạng 2 và bệnh viện hạng 3. Phân loại theo tuyến hành chính thì chia thành: bệnh viện tuyến trung ương (tuyến cuối) và bệnh viện tuyến địa phương (tuyến đầu), VD: các bệnh viện huyện, thành, thị, tỉnh. * Vai trò, nhiệm vụ của bệnh viện công lập trong hệ thống y tế Các bệnh viện vốn được xem là xương sống của cả hệ thống y tế đối với bất kỳ quốc gia nào.

Công tác chăm sóc sức khỏe người dân được xem là hiệu quả thì phải làm tốt cả hai khâu: khâu phòng bệnh và khâu chữa bệnh, giống như một cơ thể đứng vững trên cả hai chân của mình. Các bệnh viện đảm nhận toàn bộ khâu thứ hai: chữa bệnh và cũng là khâu cuối quyết định tình trạng sức khỏe của người bệnh. Mặt khác các BV còn là nơi thực nghiệm lâm sàng giúp tìm tòi ra tri thức mới về y học để quay trở lại phục vụ cho công tác phòng và chữa bệnh.