CHƯƠNG 1: TỔNG QUÁT TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ CBCC CẤP XÃ 1. Tổng quát tình hình nghiên cứu Trên thực tế, trong xã hội hiện đại ngày nay, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một nội dung hết sức quan trọng để đảm bảo cho sự phát triển kinh tế- xã hội nhanh và bền vững của một đát nước nói chung và của từng khu vực địa phương nói riêng. Những năm vừa qua, yếu tố cán bộ cũng như công chức cấp xã và quản lý đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đã được nhiều nhà học giả quan tâm nghiên cứu. Một số công trình về quản lý đội ngũ cán bộ, công chức đã được công bố có thể kể đến như sau: 1.
Các đề tài nghiên cứu về đội ngũ cán bộ công chức và quản lý đội ngũ cán bộ công chức đã được công bố Công trình nghiên cứu: “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân”.Thang Văn Phúc và TS. Nguyễn Minh Phương (đồng chủ biên), năm 2005, NXB, Chính trị quốc gia Hà Nội. Trong tài liệu này, các tác giả đã đưa ra căn bản lý luận về xây dựng cán bộ, công chức theo yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân. Giải thích sâu sắc về khái niệm cán bộ, công chức; nêu các văn bản quy phạm pháp luật về cán bộ, công chức đã được ban hành trong từng thời kỳ khác nhau; sắp xếp cán bộ, công chức; xây dựng thể chế quản lý cán bộ, công chức.
Tác giả cũng chỉ ra thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức và thể chế quản lý cán bộ công chức. Bài viết dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng về xây dựng hệ thống chính trị và đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước. Công chức là danh từ được hiểu dùng để chỉ những người triển khai các định hướng, chủ trương và thừa hành quyền lực của nhà nước, chấp hành các 6 công vụ của nhà nước. Càng phát triển hiện đại, càng cần một chế độ cán bộ, công chức văn minh tiên tiến để ổn định quản lý cũng như thúc đẩy xã hội phát triển một cách đồng bộ, gồm có 2 loại: Công chức lãnh đạo là được nhà nước tin tưởng và tập thể quần chúng tín nhiệm từ đó thừa hành quyền lực hành chính nhà nước.
Quy trình bổ nhiệm các công chức này theo đúng các bước luật định, bị kiểm soát điều chỉnh của Hiến pháp, Điều lệ công chức, Luật tổ chức của chính quyền các cấp và đặc biệt là sự tín nhiệm của đồng nghiệp. Công chức nghiệp vụ, là người chịu sự điều hành, quản lý giám sát bởi Công chức lãnh đạo đồng thời là những người triển khai và thi hành chế độ thường nhiệm, do cơ quan hành chính nhà nước các cấp phân công bổ nhiệm và quản lý căn cứ vào Điều lệ công chức. Họ chiếm tuyệt đại đa số trong công chức nhà nước, chịu trách nhiệm quán triệt, chấp hành các chính sách và pháp luật” Có tài liệu nội dung đi sâu vào việc đưa ra những cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu phát triển và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Tài liệu: “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước” của tác giả Nguyễn Phú Trọng và Trần Xuân Sầm (đồng chủ biên), năm 2003, do NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội đã dẫn chứng luận cứ sâu sắc về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, vai trò và yêu cầu khách quan cấp bách của việc đẩy mạnh chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức.
Ở bất kỳ chế độ xã hội nào muốn tồn tại và phát triển thì phải được xây dựng nên bởi những con người hết lòng trung thành với chế độ, có trí tuệ và năng lực. Cán bộ công chức là những người do nhân dân tín nhiệm gửi gắm niềm tin do vậy họ là những người trực tiếp phục vụ chế độ dân chủ. Họ là người thay mặt cho Đảng và nhà nước để xây dựng và thực thi các chủ trương, đường lối, chính sách, là yếu tố mang tính chất quyết định đối với sự tồn vong của đất nước. Trong đó Việt Nam giờ đây đang trong thời kỳ đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, cần phải thay đổi toàn bộ cái nhìn của bạn bề quốc tế về bản chất của đất nước, những thay đổi về kinh tế-xã hội đã và 7 đang đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết như kinh tế chính tri, văn hóa, thể thao, an ninh quốc phòng.
Đầu tiên, chúng ta cần phải huy động mọi tiềm năng, mọi nguồn lực sãn có của quốc gia để đưa đất nước trở thành một nước công nghiệp bền vững theo hướng hiện đại cơ giới hóa - tự động hóa, có nền kinh tế phát triển được xếp hạng cao trong khu vực Đông Nam Á, đời sống của nhân dân được nâng cao. Thứ hai tiếp theo, chung ta là những người cán bộ công chức thì lại phải luôn khôn ngoan tỉnh táo, nâng cao tinh thần cảnh giác để hướng sự phát triển này không đi chệch mục tiêu xã hội chủ nghĩa, của Đảng và nhà nước đã đề ra. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: "Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết phải có con người xã hội chủ nghĩa". Như vậy chúng ta cần phải hiểu là cán bộ, công nhân viên chức họ là những người gánh trên vai trọng trách nặng nề của đất nước, vì vậy họ phải thực sự là những "con người xã hội chủ nghĩa".
Từ khi đất nước lâm nguy, bị thực dân xâm chiếm nhăm đô hộ đất nước khi còn chế độ phong kiến và đã có rất nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra.Và chỉ khi Đảng ta ra đời, vấn đề cán bộ, công chức đã được coi là mối quan tâm hàng đầu và ngày càng được chú ý. Đảng và nhà nước mong muốn đưa ra được các chủ trương, đường lối, chính sách hợp lý thì lãnh đạo nhà nước cần phải hiểu rõ về bản chất, chức năng, nhiệm vụ của cán, bộ công chức qua từng thời kỳ để thấy được những khó khăn, bất cập để từ đó đề ra những yêu cầu về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức. Ngoài ra còn có công trình: “Đánh giá quy hoạch, luận chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” của tác giả Trần Đình Hoan năm 2009, NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội, cũng chỉ nghiên cứu kỹ một khâu của công tác cán bộ. Tác giả chỉ rõ và khẳng định dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện cách mạng Việt Nam đã liên tiếp giành được nhiều thắng lợi vẻ vang nhờ vào việc đào tạo và sử dụng cán bộ, công chức một cách hợp lý và khoa học.
Từ một nước thực dân nửa phong kiếnViệt Nam đã trở thành một quốc gia độc lập. 8 Có được thành quả đó là do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã dày công đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức. Trong giai đoạn đất nước đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay, đội ngũ cán bộ, công chức đã không ngừng học tập, năng động, sáng tạo góp phần vào sự phát triển chung của đất nước. Trong cuốn “Một số vấn đề về Quản lý Nhà nước”, các tác giả đã viết: “Quản lý nhà nước còn được gọi là quản lý hành chính nhà nước là hoạt động tổ chức và điều hành để thực hiện quyền lực nhà nước”.
Như chung ta nhận thấy sự tồn tại và phát triển của một quốc gia phụ thuộc rất lớn vào sự điều hành của các nhà quản lý vĩ mô, đó là quản lý hành chính. Nếu các tài liệu trên đi sâu nghiên cứu những vấn đề chung về cán bộ, công chức hoặc một số nội dung về công tác cán bộ nói chung thì đề tài luận văn của tác giả Nguyễn Thị Thu Trang (2015): “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức tại tỉnh Phú Thọ hiện nay” lại đi vào đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức của một địa phương cụ thể đó là tỉnh Phú Thọ trong những năm gần đây. Sử dụng phương pháp luận duy vật lịch sử và biện chứng duy vật, phương pháp thống kê, so sánh, phân tích và thực chứng, tác giả đã phân tích sâu sắc khái niệm công vụ, khái niệm công chức, đặc trưng của đội ngũ cán bộ công chức… và nội dung xây dựng đội ngũ cán bộ công chức. Tài liệu đã trình bày tới nội dung công tác tuyển dụng cán bộ, sử dụng cán bộ, quản lý cán bộ; công tác quy hoạch cán bộ; công tác đào tạo cán bộ, bồi dưỡng cán bộ, công tác điều động cán bộ, luận chuyển cán bộ; chế độ chinh sách ưu đãi; trách nhiệm và chức năng của đội ngũ cán bộ, công chức.
Và từ đó tác giả phân tích đánh giá sâu sắc thực công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức của tỉnh Phú Thọ trên các phương diện trên và đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn kinh tế thị trường. Và chúng ta cũng nhận thấy một điều là luận văn của tác giả cũng chưa đề cập đến những nội dung của công tác thay đổi phương pháp quản lý đội ngũ cán bộ, công chức. 9 Công chức cán bộ nhà nước là cái dây chuyền, dẫn lực tương tác của các bộ phận trong bộ máy điều hành. Nếu dây chuyền không tốt, thì động cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máy có tốt đến mấy thì cũng bị tê liệt.
Như vậy chúng ta nhận thấy một điều hết sức cơ bản, cán bộ công chức là những người đem chính sách của Chính phủ, của đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ dở, thiếu ý thức, năng lực thì chính sách hay cũng không thể thực hiện được. Về vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói như sau: Cán bộ là những người đem chính sách của Chính phủ, của đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ dở thì chính sách hay cũng không thể thực hiện được.Cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy. Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng bị tê liệt.