Chương 1: Co sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục trẻ mam non trong bối cảnh đổi mới giáo dục Chương 2: Thực trạng hoạt động giáo dục và quản lý hoạt động giáo dục trẻ mam non tại trường mầm non Hoa Linh — Baby Home trong bối cảnh đổi mới giáo dục Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục trẻ mầm non tại trường mam non Hoa Linh — Baby Home trong bối cảnh đổi mới giáo dục CHUONG 1. CO SO LY LUAN VE QUAN LY HOAT DONG GIAO DUC TRE MAM NON TRONG BOI CANH DOI MOI GIAO DUC 1. Tổng quan nghiên cứu van dé Cac nghién ciru vé quan ly gido duc tré mam non Xuất phát từ vai trò của hoạt động giáo dục trẻ em trong nhà trường mam non va dé nang cao chat lượng hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ em, trong lĩnh vực quản lý giáo dục đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý đói với các hoạt động khác nhau trong nhà trường. Sản phẩm của các hoạt động nghiên cứu thể hiện trong các giáo trình, các tài liệu chuyên sâu, các bài báo, báo cáo khoa học, các luận văn, luận án,.
về cả mặt lý luận và thực tiễn. Có thể kê đến một số công trình nghiên cứu sau về quản lý hoạt động giáo dục và quản lý giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong nhà trường nói chung và trường mầm non nói riêng. Nghiên cứu về quản lý giáo dục trẻ mầm non thường tập trung vào quản lý hoạt động dạy học, được coI là hoạt động giáo duc co bản trong nhà trường. Nghiên cứu của Xtrezicodin, Jaxapob va Xvecxlero xác định một số công việc quản lý hoạt động dạy học, giáo dục của nhà trường, đồng thời đưa ra một số nội dung cơ bản trong công tác quản lý của hiệu trưởng bao gồm: Phải phân công nhiệm vụ cho cán bộ, nhân viên trong nhà trường một cách hợp lý và có các biện pháp quản lý cụ thể nhằm đảm bảo công tác quản lý giáo dục đạt hiệu quả cao; Phải xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ GV có đủ năng lực và trình độ tổ chức các hoạt động dạy học, giáo dục trong nhà trường: Phải tô chức hội thảo khoa học trong đội ngũ GV nhằm nâng cao chất lượng dạy học và trao đổi kinh nghiệm, góp phần thực hiện tốt công tác tự bồi dưỡng của GV; Phải tô chức dự giờ và phân tích sư phạm bài dạy, đây là cách tốt nhất dé hiệu trưởng đánh giá chất lượng GV va là biện pháp hữu hiệu nhất để quản lý hoạt động giáo dục (dẫn theo Kontz, 1992 [12]).
Davies và Ellison (2005) xác định vai trò của lãnh đạo trường học trong quản lý hoạt động dạy học là các hiệu trưởng không quản lý việc học tập mà là quản lý, lãnh đạo một cách linh hoạt về giáo viên, quản lý nguồn nhân lực và tài chính. Khi có sự lãnh đạo tốt, tạo điều kiện giáo viên cảm thấy hứng thú hơn trong việc dạy, họ được phát triển khả năng, ý tưởng mới mẻ và áp dụng chúng vào quá trình dạy học [14]. Đối với hoạt động giáo dục và chăm sóc trẻ, dựa trên các kết quả nghiên cứu quốc tế, OECD (2012) đã xác định 5 đòn bẩy là các chính sách then chốt thúc đây giáo dục trẻ em: (¡) Đặt ra các mục tiêu và quy định về chat lượng giáo dục và chăm sóc trẻ; (1) Thiết kế và thực hiện chương trình và các tiêu chuẩn; (ii) Cải thiện trình độ, hoạt động đào tạo và điều kiện làm việc: (iv) Thu hút sự tham gia của gia đình và cộng đồng: (v) Thúc đây thu thập dữ liệu, nghiên cứu và giám sát [8]. Theo Taguma và cộng sự (2012), các quốc gia thường gặp những thách thức trong việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ em, bao gồm: Xác định mục tiêu và nội dung; liên kết chương trình giảng dạy với sự phát triển liên tục của trẻ; thực hiện hiệu quả; đánh giá và thấm định có hệ thống.
Ở các quốc gia như Cộng hòa Séc, New Zealand, Na Uy và Scotland, chinh phủ đã có nhiều nỗ lực đề giải quyết những thách thức này, chăng hạn như làm rõ các nhiệm vụ và mục đích kỳ vọng của trường MN; khuyến khích sự tham gia của gia đình vào việc giáo dục trẻ đề tăng cường sự kết nối giữa việc học ở nhà và học ở trường MN; phát triển nội dung phù hợp với độ tuổi và nhu cầu của trẻ; cải thiện các điều kiện làm việc hoặc cung cấp các công cụ thiết thực để gia tăng hiệu quả thực hiện giáo dục trẻ; đánh giá việc thực hiện khung giáo trình giáo duc. Ở nước ta hiện vẫn có khá ít những nghiên cứu mang tính hệ thống về quản lý các hoạt động giáo dục cho trẻ mầm non. Về quản lý giáo dục ở trường MN nói chung, Đinh Văn Vang (1996) đã tổng kết và phân tích những vấn đề cơ bản trong lý luận quản lý nhà trường MN như: Mục đích, ý nghĩa của công tác quản lý trường MN; cơ cấu tổ chức — quản lý, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, những yêu cầu về phẩm chất và năng lực của nhân cách tham gia vào công tác quản lý nhà trường, đặc biệt là hiệu trưởng và GVMN; nội dung công tác của người hiệu trưởng MN [I5]. Phạm Thị Châu (1993, 2002) cũng nghiên cứu khá đầy đủ về lý luận và thực tiễn công tác quản lý của hiệu trưởng trường MN, trong đó nêu ra một số khái niệm về quản lý, quản lý giáo dục; hệ thống mục tiêu, nguyên tắc, phương pháp quản lý trường MN; vị trí, tính chất, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy trường MN; vai tro cua hiệu trưởng trong công tác quản lý trường MN.
Đi vào hoạt động quản lý giáo dục cụ thể, trên cơ sở xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục của hiệu trưởng trường MN và khảo sát thực trạng hoạt động xã hội hóa giáo dục, thực trạng quản lý xã hội hóa giáo dục trong các trường MN, Phạm Bích Thủy (2015) đã đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động xã hội hóa giáo dục trong các trường MN, bao gồm: Nâng cao nhận thức cho cán bộ GV và các lực lượng xã hội về công tác xã hội hóa giáo viên mầm non; Phối hợp với lãnh đạo địa phương, các ban ngành, đoàn thể và cán bộ quản lí xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh cho trẻ MN; Tham mưuvới các cấp lãnh đạo xây dựng và đổi mới cơ chế điều hành nguồn ngân sách giáo viên mầm non; Tổ chức huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội hóa giáo dục đầu tư cho trường MN; Tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ mầm non với sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội [L7]. Bàn về quản lý hoạt động giáo dục thể chất trong trường MN quận Long Biên, thành phố Hà Nội, Nguyễn Bích Ngọc (2017) khẳng định: Hiệu trưởng trường MN thực hiện các hình thức giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo trong trường MN, biện pháp quản lý giáo dục thể chất khác nhau và mức độ thực hiện được đánh giá ở mức độ khá tốt. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo của hiệu trưởng trường MN rất đa dạng và mức độ ảnh hưởng rất nhiều. Trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn, tác giả cho rằng muốn nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo trong trường MN, cân tiến hành đồng bộ các biện pháp giáo dục thể chất: Tổ chức nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, GV về tô chức hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo; Chỉ đạo xây dựng kế hoạch giáo dục thể chất trong trường MN phù hợp với yêu cầu đổi mới GDMN và thực tiễn nhà trường; Tổ chức hoạt động giáo dục thê chất cho trẻ trong trường MN; Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng tô chức hoạt động giáo dục thể chất cho GVMN; Khai thác và sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất hỗ trợ hoạt động giáo dục thê chất trong trường MN; Tổ chức tốt sự phối hợp với CMHS trong việc rèn luyện phát triển thể chất cho trẻ MN; Tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục thể chất ở trường MN [14].
Các nghiên cứu về đổi mới giáo dục mâm non và những vấn đề đặt ra đối với quản lý hoạt động giáo dục trẻ mẫm non UNESCO (1998) đã tiến hành một dự án về cải thiện chất lượng giáo dục đặc biệt là trong cu thế hiện nay nền giáo dục có nhiều đổi mới, trong đó xác định việc thực hiện thành công giáo dục kỹ năng sống trên bình diện quốc gia về cơ bản phụ thuộc vào môi trường quản lý mang tính khuyến khích ở các cấp độ trường học, địa phương và chính phủ. Ở cấp độ trường học, để thực hiện thành công các chương trình giáo dục kĩ năng sống, lãnh đạo nhà trường đóng một vai trò hết sức quan trọng. Việc áp dụng thành công các chương trình phần lớn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của nhà lãnh đạo. Một nhiệm vụ chính của người đứng đầu nhà trường là thực thi lãnh đạo cả tập thêhướng tới một tầm nhìn chung và quản lý sự thay đổi nhằm đảm bảo rằng nhà trường thành công trong việc thực hiện tầm nhìn.
Theo Sullivan và Glanz (2000), để áp dụng thành công các chính sách và chương trình mới trong trường học, ban quản lý nhà trường nên coI áp dụng cải tiễn trường học như một động lực. Điều này có nghĩa răng trong quá trình đưa ra các quyết định liên quan tới nhà trường, hiệu trưởng phải luôn đặt van dé cải tiễn trường trong tâm trí. Theo tác giả, đặt cải tiễn trường học vào nhiệm vụ trung tâm đòi hỏi công việc của nhà lãnh đạo phải dựa trên nên tảng sư phạm và giáo dục, đồng thời gắn trực tiếp với hoạt động cốt lõi của nhà trường, cụ thể là hoạt động giảng dạy và học tập. Nó yêu cầu nhà lãnh đạo phải có sự am hiểu sâu sắc về quá trình học tập và các điều kiện đáp ứng nhu cầu học tập của HS [II].
Lãnh đạo nhà trường còn đóng một vai trò quan trọng nữa, đó là phải đảm bảo răng mỗi yếu tô góp phần vào cải thiện kết quả học tập của HS phải luôn hiện hữu, phát huy hiệu quả và nằm trong mối liên kết với tất cả các yếu tố khác (HilI, 2006).