Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở MÔNG CỔ 1. Tổng quan nghiên cứu 1. Nghiên cứu về năng lực dạy học của giáo viên trung học cơ sở Nghiên cứu ở nước ngoài Giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển của đất nước. Với tất cả các quốc gia trên thế giới muốn phát triển xã hội phải quan tâm đến giáo dục và đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển.
5 Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục Chính vì vậy nghiên cứu về giáo dục và quản lý giáo dục đã dành được nhiều sự quan tâm, nghiên cứu của các nhà khoa học. Nhiều công trình nghiên cứu của các nhà quản lý nước ngoài đã đề cấp đến quản lý và quản lý giáo dục như: Nhà triết học Socate (469 - 399 TCN), Platon(427-347 TCN), H. Nhà hoạt động sư phạm và quản lý giáo dục A. Pôpốp, Côn - đa - cốp.
Ở phương đông có Khổng Tử (551- 497 TCN), Mạnh Tử (372- 289 TCN). Đó là những nhà khoa học đã có cống hiến lớn cho khoa học quản lý và sự phát triển của giáo dục thế giới. Từ cuối thể kỷ XX đến đến những năm 20 của thế kỉ XXI nay, trong thời kỳ xã hội thông tin 4.0, đã có các công trình nghiên cứu về quản lý trong môi trường luôn biến đổi, quản lý theo quan điểm hệ thống, quản lý tình huống. Tiêu biểu nhất là công trình nổi tiếng của ba tác giả Harold Koontz, Cyril Odonnell, Heinz Weihrich có tiêu đề “Những vấn đề cốt yếu của quản lý” - NXB Khoa học và kĩ thuật, Hà nội - 1994.
Công trình này đã đề cập nhiều đến chất lượng người lãnh đạo, quản lý. Trong kỷ nguyên mới, chất lượng nguồn nhân lực trở thành điều kiện tiên quyết để KT-XH phát triển. Do đó, phát triển đội ngũ với tư cách là nguồn nhân lực chất lượng cao của toàn xã hội, có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với các quốc gia. Yêu cầu đặt ra cho những nhà giáo dục phải có một khuôn mẫu mới, với mức độ chuyên môn cao hơn và liên tục trau dồi tài năng để đương đầu với thách thức mới.
Nhận thức rõ “vai trò của đội ngũ” trong tổ chức, việc bồi dưỡng là con đường cơ bản (NCCLĐN). Với quan niệm bồi dưỡng thực chất là tổ chức đào tạo “bổ sung, cập nhật kiến thức cho người được bồi dưỡng” và coi như một hình thức đào tạo lại; hầu hết các công trình nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên đều dựa trên lý luận về đào tạo trong “giáo dục học”. Một số công trình “điển hình” có thể vận dụng vào “đào tạo và bồi dưỡng giáo viên” như: Ilina. với công trình “Giáo dục học” (gồm 3 tập) của Ilina.
với 6 Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục tác phẩm “Giáo dục học” (gồm 2 tập) của Savin N.V, năm 1983; “Tiến tới một phương pháp sư phạm tương tác: Bộ ba Người học - Người dạy - Môi trường” của Jean-Marc Denommé và Madeleine Roy, năm 2000. Nghiên cứu ở Mông Cổ Trong thực tế trường học hiện tại của chúng tôi, giáo viên tiếp tục sử dụng một vài phương pháp để cung cấp cho học sinh thông tin có sẵn và truyền đạt thông tin: 1. Họ không dạy tốt học sinh suy nghĩ độc lập 2. Đôi khi chúng không được kích hoạt trong bài học.
Trong thời đại thông tin, các phương pháp như giải thích và giới thiệu tất cả giáo viên cho học sinh là dễ dàng đối với giáo viên, nhưng chúng có tác động tiêu cực đến việc học tập độc lập của học sinh. Do đó, điều quan trọng là phải xem xét lại các phương pháp, thái độ và ý tưởng mà giáo viên sử dụng ngày nay và sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để thúc đẩy học sinh [28] Theo kết quả của nghiên cứu, các nguyên tắc cần tuân thủ trong quá trình phát triển chuyên môn của giáo viên được xác định như sau, bao gồm: 1. Định hướng năng lực toàn diện của giáo viên trong phát triển cá nhân và do đó, trong các khía cạnh nhiều mặt của cuộc sống và công việc của người đó. Tăng cường đào tạo dựa trên cơ sở tài nguyên đào tạo thay thế được đề xuất.
Sử dụng có hệ thống các phương pháp học tập tích cực. Tổ chức tương tác tích cực trong quá trình học tập. Hãy linh hoạt với học sinh. Đánh giá toàn diện về năng lượng của chuyên gia [7].
Trong phát triển giáo viên, chính phủ, các tổ chức giáo dục và các trường đào tạo giáo viên cần đặc biệt chú ý đến các vấn đề sau, bao gồm: - Cải thiện đáng kể an ninh xã hội của giáo viên, nói cách khác, giáo viên có thể sống mà không phải lo lắng về tiền lương của họ; - Tổ chức các khóa đào to phát triển chuyên nghiệp và các sự kiện của trường để nâng cao kiến thức và kỹ năng của giáo viên về ngoại ngữ, sử dụng 7 Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục máy tính, cập nhật công nghệ giảng dạy và phương pháp nghiên cứu cơ bản, và tổ chức chúng một cách có hệ thống; - Cung cấp cho các trường học máy tính trong tương lai gần; - Xây dựng và thực hiện kế hoạch chiến lược phát triển giáo viên cho từng trường, hiệp hội giảng dạy và cá nhân giáo viên dưới sự giám sát chặt chẽ; - Cần ưu tiên cho sự tiến bộ thực sự trong phát triển giáo viên dưới hình thức giải thưởng, khuyến khích và bằng cấp; - Giáo viên sẽ tham gia nhiều hơn vào việc giải quyết các vấn đề mà nhà trường phải đối mặt [2]. Nghiên cứu về Quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học a) Nghiên cứu ở nước ngoài Đã có nhiều công trình trên thế giới nghiên cứu về năng lực năng lực dạy học, các vấn đề phát triển chuyên môn cho giáo viên và các biện pháp quản lý mà các nhà quản lý giáo dục đã tiến hành để phát triển năng lực chuyên môn, năng lực dạy học cho giáo viên. Ở tạp chí thông tin giáo dục Trung Quốc (2015) Khi sự phát triển của giáo viên và cải cách các môn học mới tiếp tục sâu sắc, chính phủ, xã hội và ngành giáo dục, bao gồm giáo viên, học sinh và phụ huynh, phải đối mặt với những thách thức ngày càng tăng. Trong khi sức mạnh của ngành giáo dục là giáo dục đại học, ngành giáo dục trung học là một lực lượng quan trọng cho tương lai.
Do đó, sự phát triển kinh tế và xã hội nhanh chóng đặt ra yêu cầu cao đối với ngành giáo dục. Nó cũng mang lại một loạt các cơ hội cho giáo viên ở nước ta, vì vậy có một nhu cầu cấp thiết để cải thiện phương pháp giảng dạy của giáo viên trung học [32]. Chúng ta đều biết rằng lịch sử là một mục tiêu không bao giờ có thể thay đổi. Lịch sử rất khác với văn học.
Văn học là về trí tưởng tượng và nhân vật. Do đó, điều cần thiết là một giáo viên nghiên cứu lịch sử thực tế và có một đạo đức dựa trên sự công bằng. Đặc biệt, nền tảng của một giáo viên trung học là đạo 8 Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục đức. Do đó, để phát triển kỹ năng giảng dạy của giáo viên trung học, điều quan trọng là phải thực tế, không chỉ là cảm xúc [20].
Các nhà nghiên cứu giáo dục Nga đã khẳng định rằng kết quả toàn bộ hoạt động quản lý của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động giảng dạy của đội ngũ giáo viên.Saxerđôtôp đi sâu nghiên cứu việc lãnh đạo trong công tác giảng dạy, giáo dục ở nhà trường và xem đây là khâu then chốt trong hoạt động quản lý của người Hiệu trưởng.Xukhomlinxki, Jaxapob nêu ra một số vấn đề quản lý của Hiệu trưởng trường phổ thông như sự phân công nhiệm vụ giữa Phó Hiệu trưởng và Hiệu trưởng. Các tác giả thống nhất khẳng định người Hiệu trưởng phải là người lãnh đạo toàn diện và chịu trách nhiệm chính trong công tác quản lý nhà trường. Về việc tổ chức dự giờ và phân tích sư phạm bài giảng, tác giả V.Xukhomlinxki nhấn mạnh hoạt động dự giờ thăm lớp và đưa ra nhiều cách phân tích sư phạm bài dạy cho giáo viên. Ông cho rằng đó là đòn bẩy nâng cao chất lượng giảng dạy của đội ngũ giáo viên.
Ở Việt Nam, Hồ Viết Vương (2005) nghiên cứu về yêu cầu của chuẩn hoá chương trình giáo dục đối với việc bồi dưỡng nâng cao năng lực cho giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông, từ đó đề xuất các giải pháp bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục [31]. Tác giả Brent Davie, Linda Ellison, Christopher Borwing - Carr (2005) với công trình “lãnh đạo nhà trường thế kỷ 21” đã nêu được hoạch định chiến lược phát triển nhà trường, quản lý sự thay đổi, lãnh đạo và quản lý chất lượng, quản lý việc giảng dạy và học tập, vai trò của giáo viên trong việc tổ chức học tập, sử dụng công nghệ thông tin trong việc đổi mới phương pháp dạy học. Như vậy, vấn đề quản lý hoạt động dạy học đã được đề cập tới trong nhiều công trình nghiên cứu ở nước ngoài. Nhìn chung, các công trình nghiên cứu đều hướng vào mục đích nâng cao chất lượng dạy học.
Theo đó, vấn đề phối hợp hoạt động dạy học trên lớp, phân hóa dạy học, cải tiến phương pháp dạy học… được các tác giả quan tâm nghiên cứu. 9 Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục b) Nghiên cứu ở Mông Cổ Bởi vì kết quả của bất kỳ hoạt động nào được xác định bởi các yếu tố nguồn nhân lực, mục tiêu phát triển giáo viên sẽ được thúc đẩy để đạt được mục tiêu phát triển trường học, cải thiện hiệu suất và đào tạo chất lượng. Cần có sự phát triển chuyên môn liên tục để phát triển giáo viên. Đào tạo giáo viên nên được tổ chức tại trường liên quan đến thực tế của trường [24].
Các nhà nghiên cứu D.Bayar trong công việc của họ "Hướng dẫn nâng cao kỹ năng cá nhân và giảng dạy của giáo viên" đã lưu ý những điều sau đây về phương pháp giảng dạy của giáo viên. Nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên và các biện pháp được thực hiện để giải quyết chúng nên được đưa vào kế hoạch chiến lược và kế hoạch hành động của trường trung học, và việc thành lập một đơn vị để thực hiện điều này sẽ là cơ sở để phát triển liên tục.