CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH 1.Du lịch và du lịch cộng đồng 1.Khái niệm du lịch và du lịch cộng đồng Từ giữa thế kỷ 19, du lịch bắt đầu phát triển mạnh và ngày nay đã trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến. Nhiều nước đã lấy tiêu chí đi du lịch của dân cư là một trong những tiêu chí đánh giá chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, khái niệm "Du Lịch" được hiểu rất khác tại các quốc gia khác nhau và từ nhiều góc độ khác nhau. Du lịch, là một hiện tượng kinh tế xã hội mà hoạt động du lịch tại địa phương mình, vừa đem lại những cơ hội để tìm hiểu nền văn hóa, phong cách của những người ngoài địa phương mình, vừa là cơ hội để tìm việc làm, phát huy nghề cổ truyền thống, tăng thu nhập nhưng đồng thời cũng gây ảnh hưởng đến đời sống người dân sở tại như về môi trường, trật tự an ninh XH, nơi ăn, chốn ở.
Du lịch là hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm thỏa mãn nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định tại làng cổ Đường Lâm, du lịch ngày càng được khẳng định là một hiện tượng kinh tế - xã hội phổ biến, nhu cầu và khả năng đi du lịch ngày một tăng cả về số lượng và chất lượng, vì đời sống của dân cư ngày càng được tăng lên; các phương tiện giao thông ngày càng hiện đại và tiện lợi; môi trường ngày càng bị ô nhiễm nên nhu cầu về nghỉ ngơi tĩnh dưỡng ở những nơi gần gũi với thiên nhiên ngày càng cao; điều kiện chính chị xã hội ngày càng ổn định; nhu cầu về giao lưu kinh tế văn hóa càng mở rộng.sự gia tăng các điểm đến du lịch trong mỗi chuyến đi du lịch khác du lịch thích những chuyến đi nhiều nước. Các quốc gia phát triển thu nhập đóng góp cho nền tảng thuế một phần không nhỏ từ nghành du lịch không khói, 1 .2 Sự cần thiết phát triển du lịch cộng đồng Du lịch ngày càng phát triển, đã đưa tỷ trọng của nghành ngày càng cao trong tổng GDP. Là nghành công nghiệp tạo nhiều công ăn việc làm nhất. Trên thế giới: Du lịch tạo ra 207 triệu việc làm trực tiếp hoặc gián tiếp Năm 2009 nghành du lịch đã tạo ra khoảng 540.000 việc làm cho LĐ trực tiếp và gần 1 triệu LĐ gián tiếp.
Tăng lao động gián tiếp: + lượng khách du lịch đến VN các năm vừa qua đều tăng lên, đòi hỏi các DN làm du lịch và những nghành có liên quan như giao thông, môi trường, dịch vụ.cần tăng thêm số cán bộ, nhân viên. 1 Nghành được hưởng lợi đầu tiên từ du lịch là giao thông vận tải. khoảng 70% - 80% số khách nước ngoài đến VN là đi du lịch, chủ yếu đi bằng đường hàng không, giúp nghành hàng không tăng trưởng mạnh, tạo việc làm cho hàng nghìn LĐ mỗi năm. Nông nghiệp là một nghành có ảnh hưởng quan trọng đến du lịch.
Người nông dân cung cấp cho khách sạn, nhà hàng lương thực và thực phẩm cả tươi sống cũng như đã chế biến đường, thịt sữa, đồ hộp, công nghiệp chế biến rượu bia,thuốc lá.luôn được coi trọng. Khía cạnh cộng nghiệp ở một địa phương là động lực quan trọng đối với du lịch. Một số đông khách du lịch, đặc biệt là khách du lịch nước ngoài, rất muốn biết về nền kinh tế của một nước hay một quốc gia. Họ rất quan tâm đến nền công nghiệp, thương mại sản phẩm công nghiệp và cơ sở kinh tế của nước đó .Tăng nhanh lao động trực tiếp: Lao động nhân công tại khu vực lưu trú, các dich vụ ăn uống, giải trí cần được nâng cao về số lượng và chất lượng, đội ngũ nhân công phải được nâng cao về tay nghề.2 Ví dụ: Vườn Quốc gia Tràm Chim ở Đồng Tháp là một trong những khu vườn có nhiều loài chim quý hiếm, như sếu đầu đỏ, có khu rừng tràm, có đồng lúa ma, đồng cỏ ống.
Vườn Quốc Gia Tràm Trim được ví như một Đồng Tháp Mười thu hẹp với sự đa dạng cả về động thực vật quý hiếm. Tuy nhiên để được vào sâu bên trong khu vực và tìm hiểu về sự đa dạng về động thực vật ở vườn, hệ thống đi lại cùng với các tuyến xe bus trong ngày còn chưa thật thuận tiện. Nằm trong dự án về việc phát triển vườn trong những năm tới, vườn Tràm Chim dự tính sẽ có gói kín từ sân bay Tân Sơn Nhất tới thẳng Tràm Chim nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho khách du lịch có thể tiếp cận được Tràm Chim một cách dễ dàng.Tuy nhiên việc tiếp cận sâu bên trong vườn có thể gây ảnh hưởng đến một số loài chim di cư. - Khó khăn thứ hai là việc người dân khi ở những khu vực này thường xuyên xâm phạm đến các tài sản của khu vực du lịch mà không ý thức được hết ảnh hưởng lâu dài đến vấn đề môi trường sinh thái và những lợi ích lâu dài cho cộng đồng.
- 2 CH¦ƯƠNG 2 THỰC TRẠNG LÀNG CỔ ĐƯỜNG LÂM VÀ DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI ĐÂY 2. Giới thiệu về làng cổ Đường Lâm Làng cổ Đường Lâm cách Hà Nội 40 km du lịch quê hương hai vị vua Phùng Hưng và Ngô Quyền được coi là vùng đất có nhiều làng cổ thuần Việt nhất Việt nam, nơi đây một quần thể di tích lịch sử như văn hóa kiến trúc cảnh quan thiên nhiên rất đẹp được kết tinh rực rỡ qua hàng ngàn năm của nền Việt Nam vùng châu thổ Sông Hồng mà may mắn còn bảo tồn được, với những chiếc cổng làng, Đình - Chùa - Miếu - Điếm canh - Quán, tường bao từng nhà bằng chất liệu đá ong có tuổi thọ hàng 100 năm tuổi, có những ngôi nhà cổ trên 400 năm tuổi lợp mái ri hoa lẫn với cây đa giếng nước ao làng tạo nên một vẻ đẹp mộc mạc giản dị mà lại rất hồn của làng quê Việt Nam. Năm 2008 được BVHTTDL công nhận di tích lịch sử quốc gia, đây là di sản văn hóa độc đáo mà mỗi người dân có quyền tự hào với bạn bè quốc tế và là một địa chỉ du lịch hấp dẫn với du khách trong và ngoài nước. Đường Lâm cái tên đã rất quen thuộc mà các nhà sử học gọi là " làng Việt cổ", " làng cổ đá ong" lại mang trong mình tất cả những nét đặc trưng, điển hình và tiêu biểu của làng quê nông nghiệp, nông thôn Việt Nam khu vực đồng bằng Bắc bộ với những phong tục tập quán, các sinh hoạt tín ngưỡng trong gia đình và cộng đồng, các lễ hội truyền thống, giỗ tết, cách tổ chức bài trí ko gian tâm linh thờ cúng tổ tiên.
Làng cổ Đường Lâm vẫn còn nguyên vẹn những thuần phong mỹ tục, cảnh quan môi sinh của một làng Việt cổ truyền. Trong ca dao, dân ca Việt nam có những gì đẹp đẽ thân thương thì làng cổ ở Đường Lâm hội tụ đầy đủ những yếu tố đó: cây đa, giếng nước, sân đình, cổng làng, lũy tre, ngõ xóm. 3 Bên cạnh về những giá trị lịch sử, kiến trúc, văn hóa Đường Lâm, còn có một không gian văn hóa ẩm thực phong phú với nhiều sản vật như " Cơm Phố Mía, Chè Đông Viên", " Dưa hấu, dưa gang là làng Mông Phụ", các nghề phụ ở Đường Lâm như nghề làm tương, kẹo bột, kẹo dồi.cũng góp cho phần hồn Làng cổ ở Đường Lâm thêm phong phú. Với những giá trị đặc trưng về lịch sử, văn hóa và cảnh quan thiên nhiên, Đường Lâm không chỉ là niềm tự hào của người dân xứ Đoài mà còn là niềm tự hào của nhân dân cả nước.
Về mặt di tích, nơi đây còn là một quần thể trải đều liên hoàn trong tất cả các làng với đủ loại hạng mục như đình chùa, đền, phủ, miếu, am, quán, lăng mộ, nhà thờ danh nhân, di chỉ cổ đại với hàng vạn hiện vật của thời kỳ đồ đá mới. Trải qua nhiều biến cố lịch sử, từng thành tố đơn lẻ của làng cổ có bị thay đổi và có niên đại xây dựng không sớm, nhưng về tổng thể, khu vực này vẫn được cơ cấu không gian làng của một làng cổ thuần Việt. Thực tế, làng cổ Đường Lâm là một quần thể di tích lịch sử có mật độ dày đặc với 50% có giá trị như 7 di tích quốc gia, 02 di tích và 10 ngôi nhà cổ xếp hạng cấp tính những giá trị di tích đặc biệt như Đình Phùng Hưng, đền và lăng Ngô Quyền, chùa Mía, cổng làng Mông Phụ. Đặc biệt còn lưu giữ được 37 ngôi nhà cổ có giá trị niên đại từ 200 - 400 năm.
Có 74 ngôi nhà cổ loại 1 có niên đại 100 năm và có 1.051 ngôi nhà kiến trúc truyền thống nông thôn vùng đồng bằng bắc Bộ. Dưới đây là bảng thống kê các di tích cấp quốc gia và cấp tỉnh tại làng Cổ Đường Lâm. Bảng… thống kê các di tích cấp quốc gia và cấp tỉnh tại làng Cổ Đường Lâm. TT Di tích quốc gia Di tích cấp tính Di tích khác 1 Đình Mông Phụ Đình Cam Thịnh Giếng cổ 18 cái 2 Đoài Giáp cổng làng Mông Đình 3 Phùng Hưng Ngô Phụ Quyền 4 3 Phùng Hưng Đền 2 Đền Phùng Hưng 4 Nhà thờ họ Giang Chùa 1 5 Chùa Mía Giếng 18 6 Đền Phùng Hưng Điếm 4 7 Lăng Ngô Quyền Miếu 15 8 Quán Rô Ao 3 9 Chùa Ón Khác 11 Nguồn thống kê của cơ quan BQLDT làng cổ ở Đường Lâm Như vậy, có thể thấy Đường Lâm có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch, trong đó những di tích lịch sự cùng nét độc đáo trong kiến trúc cổ là điểm nổi bật nhất thu hút khách du lịch, đặc biệt là khách du lịch nước ngoài.
Bên cạnh việc khai thác du lịch tại các khu di tích thì Đường Lâm cũng cần bảo tồn, gìn giữ các giá trị văn hóa cổ. Đồng thời cần đặc biệt chú trọng đầu tư cho các tiềm năng mới như nghề làm tương truyền thống, nhằm phát triển nghề và biến tiềm năng đó trở thành một nét văn hóa, thu hút nhiều khách du lịch hơn nữa.2 Thực trạng các di tích lịch sử nổi bật tại làng cổ Đường Lâm Ngày nay, làng cổ Đường Lâm vẫn còn giữ được những nét đặc trưng cơ bản của một ngôi làng Việt với cổng làng, cây đa, bến nước, sân đình, điếm canh, giếng nước, ruộng, gò, đồi, miếu, chùa…Cổng làng cổ nằm ở làng Mông Phụ, quay về hướng Đông Nam, là một ngôi nhà hai mái nằm ngay trên đường vào làng, bên cạnh là cây đa hơn 300 tuổi, bến nước, ao sen… tạo ra một cảnh quan nguyên vẹn hiếm có tính đến thời điểm hiện nay.