CHƯƠNG 1 CO SO LY LUAN VE PHAT TRIEN DICH VỤ CHO VAY TIEU DUNG CUA NGAN HANG THUONG MAI 1. KHAI QUAT DICH VY CHO VAY TIEU DUNG CUA NHTM 1. Khái niệm cho vay tiêu dùng. “Trước đây các ngân hàng thường tập trung cho vay sản xuất kinh doanh và ít cho vay đối với cá nhân, hộ gia đình.
Họ cho rằng cho vay tiêu dùng có quy mô nhỏ, rủi ro lại rất cao. Sau chiến tranh thế giới thứ II, trước sức ép cạnh tranh, các ngân hàng đã phải tiến hành cải cách. Cùng với sự cạnh tranh. của các tổ chức tín dụng và các tổ chức tài chính trung gian khác, sự phát triển mạnh mẽ của thị trường vốn khiến thị phần cho vay các doanh nghiệp của ngân hàng bị giảm sút, nhiều hãng lớn tự tai trợ bằng phát hành cổ phiếu và trái phiếu.
Tắt cả các khó khăn đó đã khiến các ngân hàng phải tìm cách chuyển hướng sang hoạt động khác để tăng thu nhập. Bên cạnh đó, sự phát triển của nền kinh tế khiến mức sống của dân cư được cải thiện đáng kẻ, nhu cầu vay tiêu dùng tăng mạnh mẽ, gắn liền với nhu cầu về hàng tiêu dùng lâu bền như nhà, xe, chỉ tiêu cá nhân, nhu cầu du lich. Vi vậy, cho vay tiêu dùng trở thành một thị trường hấp dẫn đây tiềm năng đối với ngân hàng. Các ngân hàng chuyển hướng sang tập trung mở rộng thị trường cho vay tiêu dùng Nhiều ngân hàng chuyên môn hoá hoạt động cho vay tiêu dùng bằng cách lập các phòng tín dụng tiêu dùng độc lập giúp các ngân hàng tăng quy mô, giảm rủi ro và chỉ phí trong các khoản cho vay tiêu dùng dua tin dụng tiêu dùng trở.
thành một trong những loại hình tín dụng có mức tăng trưởng cao. Như vậy, tín dụng tiêu dùng ra đời cùng với sự phát triển của hệ thống ngân hàng. Đây là một hình thức khá phổ biến hiện nay đặc biệt là ở môt số nước phát triển trên thế giới. Tuy nhiên hình thức này còn khá mới mẻ ở Việt Nam.
Chúng ta đã quen với việc mua hàng hóa tiêu dùng có giá trị từ vài triệu lên đến vài trăm triệu được trả trực tiếp bằng tiền mặt nhưng việc này là rất hiếm hoi ở nước ngoài. Bới vì ở nước ngoài việc thanh toán hầu hết được thực hiện thông qua hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên trong vài năm gần đây, việc Chính phủ thực hiện chính sách. mở cửa, làm cho bộ mặt nền kinh tế Việt Nam đã chuyển đổi mạnh, đời sống.
của người dân ngày càng nâng cao, tiến đến cuộc sống thoải mái hơn về vật chất lẫn tinh thần, ngoài những nhu cầu thiết yếu như ăn uống, đi lại. thì nhu cầu cuộc sống được nâng cao hơn, như nhà đẹp tiện nghỉ, xe cô hiện dai, du lịch, học hành nước ngoài. Do đó, đôi khi người dân cho phép mình chỉ tiêu vượt mức thu nhập, dẫn đến nhu cầu vay mượn để tiêu dùng tăng lên. Điều này đã tạo ra thị trường cho vay tiêu dùng đối với các ngân hàng thương mại diễn ra cạnh tranh cao, Hiện nay, chưa có một văn bản quy phạm pháp luật nào quy định rõ khái niệm cho vay tiêu dùng nhưng thực tế, tại các ngân hàng thương mại thì dịch vụ cho vay tiêu dùng được hiểu là khoản tín dụng được cấp cho khách hàng.
để tài trợ cho nhu cầu chỉ tiêu của người tiêu dùng (cá nhân, hộ gia đình). Mục đích cho vay tiêu dùng là nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, chỉ tiêu của khách hàng vay chứ không phục vụ trực tiếp cho mục đích kinh doanh, hoạt động thương mại. Hồ Diệu - tác giả giáo trình Tín dụng ngân hàng, NXB Thống, kê, năm 2001 thì cho vay tiêu dùng là các khoản vay nhằm tài trợ cho nhu cầu chỉ tiêu của người tiêu dùng, bao gồm cá nhân và hộ gia đình. Đây là một nguồn tài chính quan trọng giúp những người này trang trải nhu cầu nhà ở, đồ dùng gia đình va xe cộ.
Bên cạnh đó, những chỉ tiêu cho nhu cầu giáo dục, y tế và du lịch. cũng có thể được tài trợ bởi cho vay tiêu dùng. 10 Tóm lại, cho vay tiêu dùng là hình thức cho vay trong đó ngân hàng thỏa thuận để khách hàng là cá nhân và hộ gia đình sử dụng một khoản tiển với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi theo một cách thức nhất định trong một thời gian xác định, để sử dụng vào các nhu cầu phục vụ đời sống như mua. nhà ở, sửa chữa nhà ở, mua sắm phương tiện di lại, đô dùng gia đình, chỉ phí chữa bệnh, giáo dục và du lịch, 1.
Đặc điểm cho vay tiêu dùng của NHTM Cho vay tiêu dùng là một hoạt động tắt yếu hình thành do yêu cầu của nền kinh tế. Nó có những đặc điểm riêng khác với tín dụng ngân hàng nói chung. Giá trị mỗi khoản vay nhỏ nhưng số lượng các khoản vay lớn Các khách hàng khi tìm đến ngân hàng với mục đích vay tiêu dùng thường có nhu cầu vốn không cao vì nhu cầu của người tiêu dùng đối với các loại hàng hóa xa xỉ là không cao hoặc đã có tích lũy từ trước đối với những tài sản có giá trị lớn. Mặt khác, do vay tiêu dùng có độ rủi ro cao hơn nên ngân hàng cũng thường thận trọng hơn trong việc quyết định số tiền cho vay căn cứ vào khả năng trả nợ và tài sản đảm bảo của khách hàng.
Song nếu xét về quy mô thì nhu cầu vay tiêu dùng là khá lớn do đối tượng của loại hình cho vay này là mọi cá nhân trong xã hội, từ những người có thu nhập cao đến có thu nhập trung bình và thấp với nhiều nhu cầu phong phú, đa dạng. Khi chất lượng cuộc sống và trình độ dân trí được nâng cao, người dân càng có nhu ằu vay ngân hàng để cải thiện và nâng cao mức sống. Do đó, nền kinh tế cảng phát triển thì số lượng các khoản vay tiêu dùng sẽ càng nhiều [2, tr. Các khoản cho vay tiêu dùng có chỉ phí khá lớn Do số lượng món vay tiêu dùng nhiều, khách hàng đông và đa dạng nhưng giá trị mỗi khoản vay lại nhỏ, ngân hàng phải huy động nhiều nhân lực cho hoạt động cho vay, từ khâu tiếp nhận hồ sơ, thâm định khách hàng, quyết định cho vay.
Mặt khác, ngân hàng cũng gặp không ít khó khăn để quản lý các khoản cho vay tiêu dùng với giá trị nhỏ nhưng số lượng lớn vì thông tin về tài chính của khách hàng cá nhân thường không minh bạch và khó kiểm soát. Tất cả những điều này làm cho chỉ phí tính trên một đơn vị tiền tệ cho. vay tiêu dùng cao hơn so với các loại hình cho vay khác [2, tr. Các khoản cho vay tiêu dùng thường có độ rủi ro cao Cho vay tiêu dùng có độ rủi ro rất cao trong danh mục cho vay của ngân hàng.
Chịu tác động của những yếu tố khách quan như môi trường kinh tế xã hội, môi trường tự nhiên và các yếu tố khác như: ~ Tính chu kỳ của hoạt động cho vay tiêu dùng. Nhu cầu vay vốn tỷ lệ thuận với sự tăng trưởng của nền kinh tế. Nó tăng lên khi nền kinh tế phát triển, mở rộng khiến người dân tin tưởng vào thu nhập của mình trong tương. lai và sẵn sàng vay tiền để được sử dụng trước những hàng hoá cao cấp phục.
vụ đời sống. Ngược lại, khi nền kinh tế rơi vào suy thoái, hạn hán, bệnh dịch, mắt mùa. khiến người tiêu dùng chỉ dám yêu cầu mức sống đảm vảo được những nhu cầu thiết yếu hàng ngày và hạn chế việc vay từ ngân hàng. ~ Đối tượng cho vay tiêu dùng là cá nhân và hộ gia đình.
Thông tin tài chính của cá nhân và hộ gia đình thường khó đầy đủ và rõ ràng như thông tin về doanh nghiệp (thông qua báo cáo tài chính), dẫn đến rủi ro đạo đức và rủi ro thông tin không cân xứng. Các thông tin về khách hàng như sức khoẻ, công. việc có thể có độ chính xác không cao do khách hàng cố tình giữ kín hoặc che dấu. Khả năng trả nợ của khách hàng sẽ thay đổi nhanh chóng khi thay đổi điều kiện làm việc hay tình trạng sức khoẻ.
Nếu người vay bị chết, ốm, hoặc bị mắt việc thì ngân hàng sẽ khó thu được nợ. Ngân hàng có thể phải đối mặt với những trường hợp khách hàng cố tình lừa đảo, chây ÿ với hy vọng quyt nợ, hoặc kéo dài thời gian sử dụng vốn của ngân hàng. Do vậy, dẫu ngân hàng 12 có nắm giữ tài sản đảm bảo trong trường hợp này cũng khó tránh khỏi tổn thất Xây ra ~ Lãi suất cho vay tiêu dùng khá cứng nhắc. Ngân hàng có thể phải chịu tốn thất khi chỉ phí huy động vồn tăng lên.
Các khoản cho vay tiêu dùng có lãi suất cao và cứng nhắc Quy mô những khoản vay tiêu dùng thường nhỏ vào khoảng vài trăm triệu, dẫn đến chỉ phí cho vay cao, vì vậy lãi suất cho vay tiêu dùng thường. cao và cứng nhắc hơn so với lãi suất của các loại cho vay trong lĩnh vực thương mại và công nghiệp. Hơn nữa, vì các khoản vay tiêu dùng có độ rủi ro cao nên khiến cho lãi suất cho vay tín dụng tiêu dùng cao hơn các khoản vay khác, đặc biệt đối với cho vay tiêu dùng tín chấp. Vì vậy, “ Không như hầu hết các khoản vay kinh doanh, lãi suất có thể thay đổi tùy theo điều kiện thị trường, các khoản vay tiêu dùng thường có lãi suất cố định, đặc biệt là trong vay tiêu dùng trả góp” [8, tr.
Cho vay tiêu dùng là một trong những khoản mục có khả năng sinh lời cao Cho vay tiêu dùng là một trong những khoản mục tín dụng mạng lại mức lợi nhuận cao nhất trong danh mục cho vay của ngân hàng. Các khoản cho vay tiêu dùng thường được định giá rất cao vì việc định giá này dựa trên cơ sở chỉ phí cho vay tiêu dùng lớn và mức độ rủi ro cao. Khi người tiêu dùng đến vay tiền của ngân hàng, họ thường quan tâm tới việc có vay được tiền hay không. Và sẵn sàng chấp nhận mức lãi suất cao để có thể vay được tiền thoả mãn nhu cầu tiêu dùng.
Có thể nói, cho vay tiêu dùng đã đem lại cho ngân hàng nguồn thu nhập cao. Đây là một thị trường rộng lớn, nhiều tiềm năng, và sẽ tiếp tục phát triển mạnh trong tương lai. Vai trò của cho vay tiêu dùng. Cho vay tiêu dùng là hình thức cấp tín dụng rất hữu ích nhằm tài trợ cho nhu cầu chỉ tiêu, mua sắm, sửa chữa nhà cửa.
của các cá nhân, hộ gia đình.
