Nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở tỉnh Tuyên Quang hiện nay

Luận văn thạc sĩ phân tích cải thiện kết quả thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở tỉnh tuyên quang hiện nay, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi

• Tác giả: Nguyễn Thị Hoài Yên
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đinh Xuân Ý
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở tỉnh Tuyên Quang hiện nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Tình hình nghiên cứu đề tài
• Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
• Kết cấu của Luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về đói, nghèo
• 1.1.1. Quan niệm về đói, nghèo
• 1.1.2. Vấn đề xóa đói, giảm nghèo ở Việt Nam
• 1.1.3. Khái niệm chính sách xóa đói, giảm nghèo
• 1.1.4. Nâng cao hiệu quả chính sách xóa đói, giảm nghèo
• 1.2. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về xóa đói giảm nghèo
• 1.3. Đặc điểm đói nghèo và quan niệm về thực hiện xóa đói giảm nghèo ở tỉnh Tuyên Quang từ năm 2011 đến năm 2016
• 1.3.1. Đặc điểm địa lý, kinh tế, xã hội ảnh hưởng đến xóa đói, giảm nghèo
• 1.3.2. Đặc điểm đói nghèo ở tỉnh Tuyên Quang
• 1.3.3. Quan điểm về thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo của tỉnh Tuyên Quang
• 1.4. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO Ở TỈNH TUYÊN QUANG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
• 2.1. Thực trạng thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo ở tỉnh Tuyên Quang
• 2.1.1. Chính sách xóa đói, giảm nghèo ở tỉnh Tuyên Quang
• 2.1.2. Ưu điểm trong thực hiện chính sách
• 2.2. Những vấn đề đặt ra đối với việc thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo ở tỉnh Tuyên Quang hiện nay
• 2.2.1. Một số cấp ủy, chính quyền địa phương chưa thực sự quan tâm thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo
• 2.2.2. Trong thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở tỉnh Tuyên Quang chưa phân cấp, phân quyền rõ ràng, minh bạch giữa các bộ phận, cơ quan để tăng cường trách nhiệm và hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo
• 2.2.3. Chưa quan tâm đúng mức đối với những đối tượng đặc biệt khó khăn như đồng bào dân tộc thiểu số, vùng thiếu đất canh tác, cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất kém
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở TỈNH TUYÊN QUANG HIỆN NAY
• 3.1. Những yếu tố tác động đến chính sách và thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo ở tỉnh Tuyên Quang
• 3.1.1. Tác động của kinh tế thị trường đến xóa đói giảm nghèo
• 3.1.2. Tác động của hội nhập quốc tế
• 3.2. Phương hướng nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo ở tỉnh Tuyên Quang hiện nay
• 3.2.1. Xây dựng chính sách xóa đói giảm nghèo phải đặt trong tổng thể các chính sách phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa đặc thù của tỉnh Tuyên Quang
• 3.2.2. Thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở Tuyên Quang phải bám sát và phối hợp chặt chẽ với quá trình triển khai các chương trình, chính sách xóa đói giảm nghèo của Trung ương
• 3.2.3. Thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo theo phương châm “Giúp người nghèo chiếc cần câu hơn là cho họ con cá”
• 3.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo của tỉnh Tuyên Quang hiện nay
• 3.3.1. Nâng cao nhận thức của Đảng bộ, chính quyền và các tổ chức chính trị xã hội trong thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo
• 3.3.2. Rà soát hệ thống chính sách xóa đói giảm nghèo, loại bỏ những chính sách không phù hợp, kém hiệu quả, bổ sung những chính sách đặc thù đối với các địa phương trong tỉnh Tuyên Quang
• 3.3.3. Tăng cường sự phối hợp giữa các cấp, các ngành và cải cách thủ tục hành chính trong thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo
• 3.3.4. Thực hiện tốt các chính sách hỗ trợ người nghèo phát triển kinh tế và tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản
• 3.3.5. Phát huy vai trò già làng, trưởng bản trong thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo; hạn chế và dần xóa bỏ các luật tục, phong tục lạc hậu ảnh hưởng tiêu cực đến thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng quan chính sách xóa đói giảm nghèo tại Tuyên Quang

Công cuộc xóa đói giảm nghèo Tuyên Quang là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nhằm cải thiện đời sống của người nghèo, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền và các dân tộc. Tuyên Quang, một tỉnh miền núi phía Bắc, có địa hình đồi núi phức tạp và nhiều dân tộc cùng sinh sống. Do đó, công tác giảm nghèo bền vững Tuyên Quang luôn được chú trọng, gắn liền với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội. Tỷ lệ hộ nghèo đã giảm đáng kể, từ 34,83% năm 2011 xuống 9,31% năm 2016. Tuy nhiên, kết quả giảm nghèo chưa thực sự vững chắc, tỷ lệ hộ nghèo ở vùng sâu, vùng xa vẫn còn cao. Theo đánh giá của Liên hợp quốc, những thành tựu xóa đói giảm nghèo có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển bền vững của Việt Nam.

1.1. Bối cảnh kinh tế xã hội tác động đến giảm nghèo

Tuyên Quang là tỉnh miền núi, địa hình phức tạp, kinh tế còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều. Tuy nhiên, tỉnh có tiềm năng phát triển nông, lâm nghiệp và du lịch. Việc khai thác hiệu quả các tiềm năng này sẽ tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế xã hội Tuyên Quang, từ đó góp phần giảm nghèo bền vững. Sự phát triển hạ tầng giao thông, thông tin liên lạc cũng tạo điều kiện thuận lợi cho người nghèo tiếp cận thị trường và các dịch vụ xã hội. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Hoài Yên (2017), việc lồng ghép các chương trình phát triển kinh tế - xã hội với công tác giảm nghèo là yếu tố then chốt để đạt được hiệu quả cao.

1.2. Mục tiêu và phạm vi chính sách xóa đói giảm nghèo

Chính sách xóa đói giảm nghèo tập trung vào các đối tượng: hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số, người sinh sống ở vùng đặc biệt khó khăn. Mục tiêu chính là cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người nghèo, đảm bảo an sinh xã hội. Phạm vi chính sách bao gồm: hỗ trợ sản xuất, tạo việc làm, cải thiện giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch và vệ sinh môi trường. Chính sách này cũng chú trọng đến việc nâng cao năng lực cho người nghèo để họ tự vươn lên thoát nghèo. Cần đánh giá định kỳ hiệu quả của các chính sách và điều chỉnh kịp thời để phù hợp với thực tế.

II. Thách thức và rào cản trong xóa đói giảm nghèo Tuyên Quang

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, công tác xóa đói giảm nghèo tại Tuyên Quang vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Tỷ lệ hộ nghèo ở vùng sâu, vùng xa vẫn còn cao, đời sống người nghèo còn nhiều khó khăn. Một số chính sách hỗ trợ chưa thực sự hiệu quả, nguồn lực đầu tư còn hạn chế. Trình độ dân trí của người nghèo còn thấp, khả năng tiếp cận thông tin và kỹ năng sản xuất còn hạn chế. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, thiên tai cũng gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất và đời sống của người nghèo, làm gia tăng nguy cơ tái nghèo.

2.1. Nguồn lực hạn chế và phân bổ chưa hiệu quả

Nguồn lực cho công tác xóa đói giảm nghèo Tuyên Quang còn hạn chế, đặc biệt là nguồn vốn đầu tư cho phát triển hạ tầng và hỗ trợ sản xuất. Việc phân bổ nguồn lực chưa thực sự hiệu quả, còn dàn trải, chưa tập trung vào các địa bàn trọng điểm và các đối tượng ưu tiên. Cần có cơ chế giám sát chặt chẽ việc sử dụng nguồn lực, đảm bảo đúng mục đích và hiệu quả. Theo số liệu thống kê, việc giải ngân vốn vay ưu đãi còn chậm, thủ tục còn rườm rà, gây khó khăn cho người nghèo.

2.2. Biến đổi khí hậu và thiên tai ảnh hưởng đến sinh kế

Tuyên Quang là một trong những tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu và thiên tai. Hạn hán, lũ lụt, sạt lở đất thường xuyên xảy ra, gây thiệt hại lớn về sản xuất và đời sống của người dân, đặc biệt là người nghèo. Cần có các giải pháp phòng chống thiên tai hiệu quả, đồng thời hỗ trợ người nghèo phục hồi sản xuất sau thiên tai. Việc xây dựng các công trình phòng chống thiên tai cần được ưu tiên đầu tư, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân về biến đổi khí hậu và cách ứng phó.

2.3. Yếu tố chủ quan từ chính người dân trong giảm nghèo

Thực tế cho thấy, vẫn còn một bộ phận người dân còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của nhà nước, chưa chủ động vươn lên thoát nghèo. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao ý thức tự lực, tự cường của người dân. Hơn nữa, cần tạo điều kiện để người nghèo tiếp cận thông tin, kiến thức và kỹ năng sản xuất, giúp họ tự tin hơn trong cuộc sống. Theo báo cáo của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Tuyên Quang, một số hộ nghèo còn thiếu kiến thức về thị trường và quản lý tài chính.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả chính sách giảm nghèo bền vững

Để nâng cao hiệu quả chính sách giảm nghèo Tuyên Quang, cần có giải pháp đồng bộ. Đổi mới tư duy và cách tiếp cận về giảm nghèo, chuyển từ hỗ trợ trực tiếp sang tạo cơ hội để người nghèo tự vươn lên. Tập trung đầu tư vào phát triển hạ tầng, giáo dục, y tế và hỗ trợ sản xuất cho vùng nghèo. Tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình xây dựng và thực hiện chính sách. Bên cạnh đó, cần có cơ chế giám sát chặt chẽ việc thực hiện chính sách, đảm bảo công khai, minh bạch và hiệu quả.

3.1. Tăng cường nguồn lực và sử dụng hiệu quả nguồn vốn

Cần tăng cường nguồn lực xóa đói giảm nghèo Tuyên Quang, bao gồm vốn ngân sách, vốn tín dụng ưu đãi, vốn ODA và các nguồn vốn xã hội hóa. Việc sử dụng nguồn vốn phải đảm bảo hiệu quả, đúng mục đích, tránh thất thoát, lãng phí. Cần có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc sử dụng nguồn vốn, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Chính quyền cần tạo điều kiện thuận lợi để người nghèo tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi.

3.2. Đẩy mạnh đào tạo nghề và tạo việc làm cho người nghèo

Đẩy mạnh đào tạo nghề cho người nghèo, đặc biệt là các nghề phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương. Tạo điều kiện để người nghèo tiếp cận thông tin thị trường lao động, tìm kiếm việc làm. Hỗ trợ người nghèo khởi nghiệp, phát triển sản xuất kinh doanh. Khuyến khích các doanh nghiệp tạo việc làm cho người nghèo. Đồng thời, cần chú trọng đào tạo nghề cho người dân tộc thiểu số.

3.3. Phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng nghèo

Xây dựng các mô hình sinh kế bền vững phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của từng vùng. Hỗ trợ người nghèo phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp theo hướng hàng hóa, nâng cao giá trị gia tăng. Khuyến khích phát triển du lịch cộng đồng, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Cần có chính sách hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm cho người nghèo. Đặc biệt, cần chú trọng bảo vệ môi trường để đảm bảo tính bền vững của sinh kế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kinh nghiệm xóa đói giảm nghèo

Việc ứng dụng các mô hình thành công và chia sẻ kinh nghiệm xóa đói giảm nghèo từ các địa phương khác là rất quan trọng. Tuyên Quang có thể học hỏi kinh nghiệm từ các tỉnh bạn về phát triển các mô hình kinh tế hợp tác, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu sản phẩm địa phương. Đồng thời, cần nghiên cứu, đánh giá hiệu quả của các chính sách và mô hình đang triển khai để có những điều chỉnh phù hợp với thực tế.

4.1. Mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị

Xây dựng các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm. Hỗ trợ người nghèo tham gia vào chuỗi giá trị, nâng cao thu nhập và giảm rủi ro. Khuyến khích các doanh nghiệp liên kết với người nghèo, cung cấp giống, vốn, kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm. Cần có cơ chế chia sẻ lợi nhuận công bằng giữa các bên tham gia chuỗi giá trị. Đặc biệt, cần chú trọng xây dựng thương hiệu sản phẩm địa phương.

4.2. Phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa

Phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân, đặc biệt là người dân tộc thiểu số. Hỗ trợ người dân xây dựng các homestay, cung cấp các dịch vụ du lịch. Khuyến khích người dân tham gia vào việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Cần có quy hoạch phát triển du lịch bền vững, tránh gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và văn hóa.

V. Đánh giá hiệu quả và định hướng chính sách giảm nghèo

Việc đánh giá chính sách xóa đói giảm nghèo cần thực hiện định kỳ và khách quan, dựa trên các tiêu chí rõ ràng và có sự tham gia của người dân. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để điều chỉnh chính sách cho phù hợp với thực tế. Định hướng chính sách trong thời gian tới cần tập trung vào việc giảm nghèo đa chiều, không chỉ về thu nhập mà còn về khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành trong việc thực hiện chính sách.

5.1. Tiêu chí đánh giá hộ nghèo và cận nghèo đa chiều

Xây dựng bộ tiêu chí hộ nghèo Tuyên Quang và cận nghèo đa chiều, không chỉ dựa trên thu nhập mà còn về khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và vệ sinh môi trường. Bộ tiêu chí này phải phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương và được cập nhật thường xuyên. Cần có cơ chế giám sát chặt chẽ việc xác định hộ nghèo và cận nghèo, đảm bảo công bằng và minh bạch.

5.2. Hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội cho người nghèo

Hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội Tuyên Quang cho người nghèo, đảm bảo mọi người đều được tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Mở rộng đối tượng được hưởng bảo hiểm y tế, hỗ trợ giáo dục, nhà ở và các chính sách trợ giúp xã hội khác. Tăng cường công tác bảo vệ trẻ em, người già và người khuyết tật. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và cộng đồng trong việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội.

VI. Vai trò của cộng đồng và hợp tác quốc tế trong giảm nghèo

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong công tác xóa đói giảm nghèo. Cần phát huy vai trò tự quản của cộng đồng trong việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và giám sát việc thực hiện chính sách. Hợp tác quốc tế giúp Tuyên Quang tiếp cận nguồn vốn, kinh nghiệm và công nghệ tiên tiến. Cần chủ động tìm kiếm các dự án hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giảm nghèo.

6.1. Phát huy vai trò của già làng trưởng bản trong cộng đồng

Phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng trong việc tuyên truyền, vận động người dân tham gia các chương trình giảm nghèo. Những người này có kiến thức sâu rộng về văn hóa, phong tục tập quán của địa phương, có thể giúp chính quyền xây dựng các chính sách phù hợp. Đồng thời, cần hạn chế và dần xóa bỏ các luật tục, phong tục lạc hậu ảnh hưởng tiêu cực đến việc thực hiện chính sách giảm nghèo.

6.2. Tăng cường hợp tác với các tổ chức phi chính phủ

Tăng cường hợp tác với các tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước trong việc thực hiện các dự án giảm nghèo. Các tổ chức phi chính phủ có kinh nghiệm, nguồn lực và kỹ năng chuyên môn trong việc hỗ trợ người nghèo phát triển kinh tế, cải thiện đời sống. Cần tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức phi chính phủ hoạt động hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề xóa đói giảm nghèo trong hệ thống tổng thể các chiến lược phát triển của đất nước. Ngày 29-11-1997, Bộ Chính trị khóa VIII đã ban hành Chỉ thị số 23-CT/TW về lãnh đạo thực hiện xóa đói giảm nghèo. Trong đó, Bộ Chính trị đã yêu cầu các tỉnh uỷ, thành uỷ, các ban cán sự Đảng, Đảng đoàn, Đảng uỷ trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo tốt những nội dung như: giải quyết một số vấn đề về chính sách ruộng đất, phát triển thương nghiệp quốc doanh; phát triển truyền thống ở nông thôn, miễn giảm học phí. Chương trình mục tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo ra đời là một nhân tố mới trong quá trình quản lý của Nhà nước, là điểm đột phá trong nhận thức về nghèo đói, đồng thời cũng đánh dấu một bước trưởng thành của toàn xã hội trong nhận thức và hành động để xử lý nạn đói, nghèo ở tầm chiến lược trên phạm vi toàn quốc.

Chương trình mục tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo là kết quả của một quá trình nhận thức và hoạt động thực tiễn xóa đói giảm nghèo của Đảng, Nhà nước Việt Nam và của toàn xã hội, là một trong những cơ sở chủ yếu để các cấp, các ngành, các địa phương đề ra mục tiêu, nhiệm vụ và chương trình hành động xóa đói giảm nghèo trên từng địa bàn và trong từng lĩnh vực hoạt động. Khái niệm chính sách xóa đói, giảm nghèo Khái niệm chính sách: Đến nay đã có nhiều định nghĩa về chính sách. Chẳng hạn như: Trong Understanding public policy, Thomas R. Dye, cho rằng “Chính sách là điều mà một chính phủ chọn để làm hoặc không làm” [22, tr17]; trong 19 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] khi đó, tác giả Guy Peters lại cho rằng:“Chính sách là toàn bộ hoạt động của Nhà nước có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến cuộc sống của công dân” [22, tr17].

Trong số các quan niệm về chính sách, tác giả James E. Anderson đưa ra một định nghĩa cụ thể và sáng tỏ hơn: “Chính sách là quá trình hành động có mục tiêu, mà một hoặc một số chủ thể theo đuổi, để giải quyết những vấn đề mà họ quan tâm” [22, tr17]. Trong luận văn này tác giả tiếp cận khái niệm “Chính sách” trên phương diện tiếp cận chính trị học: Chính sách là phương tiện của một chủ thể quyền lực đưa ra nhằm theo đuổi, giải quyết những vấn đề mà họ quan tâm theo một hướng tích cực nào đó. Khái niệm chính sách xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam: Chính sách xóa đói giảm nghèo là hệ thống quan điểm, giải pháp của Nhà nước và các địa phương nhằm cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho người nghèo; thu hẹp khoảng cách về chênh lệch giàu - nghèo giữa các vùng, nhóm dân cư, đặc biệt là ở những huyện có tỷ lệ hộ nghèo cao; thu hẹp khoảng cách về trình độ phát triển giữa các vùng, địa bàn và giữa các dân tộc, nhóm dân cư, góp phần tăng trưởng kinh tế bền vững và thực hiện công bằng xã hội.

Nâng cao hiệu quả chính sách xóa đói, giảm nghèo Về mặt lý thuyết, mỗi chính sách xóa đói, giảm nghèo đều nhằm cụ thể những mục tiêu riêng, hỗ trợ một khu vực riêng, một đối tượng hay nhóm nhỏ đối tượng nào đó, tuy nhiên, đều có những điểm chung là giải quyết nguyên nhân dẫn đến gia tăng đói nghèo, cải thiện môi trường, trợ giúp dân thoát nghèo, từ đó giảm tỷ lệ nghèo đói. Để đánh giá hiệu quả chính sách giảm nghèo cần căn cứ vào các tiêu chí sau: 20 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Thứ nhất, tính hiệu lực của chính sách xóa đói, giàm nghèo: phản ánh mức độ tác động, ảnh hưởng của chính sách giảm nghèo trên thực tế, làm biến đổi hoặc duy trì thực tế theo mong muốn của Nhà nước. Tính hiệu lực của chính sách giảm nghèo thể hiện ở mức độ đạt được các mục tiêu (tuyệt đối và tương đối) đề ra như giảm số hộ đói nghèo, giảm tỷ lệ hộ đói nghèo. Thứ hai, tính hiệu quả của chính sách xóa đói, giảm nghèo phản ánh tương quan so sánh giữa kết quả do chính sách xóa đói, giảm nghèo đưa lại với chi phí đã bỏ ra.

Phương pháp phân tích chi phí – lợi ích thường được sử dụng để xác định hiệu quả của chính sách giảm nghèo. Nếu không quan tâm tính toán hiệu quả sẽ dẫn đến lãng phí, thất thoát tiền của và kinh phí từ ngân sách nhà nước cho công tác giảm nghèo. Thứ ba, tính công bằng của chính sách xóa đói, giảm nghèo thể hiện ở chỗ thông qua chính sách, Nhà nước thực hiện phân phối lại thu nhập giữa các tầng lớp dân cư, đồng thời trợ giúp cho các đối tượng dễ bị tổn thương, như người nghèo, người già, trẻ em và người tàn tật để khắc phục tình trạng bất bình đẳng về thu nhập giữa các nhóm xã hội. Tính công bằng của chính sách giảm nghèo còn thể hiện ở sự phân bổ hợp lý các chi phí và lợi ích, các quyền và nghĩa vụ giữa các chủ thể tham gia hoạch định, thực thi chính sách và các nhóm đối tượng liên quan đến chính sách xóa đói, giảm nghèo.

Thứ tư, chú trọng đánh giá tác động của chính sách xóa đói, giảm nghèo đến các đối tượng hưởng lợi từ chính sách. Tác động của chính sách giảm nghèo phản ánh kết quả đầu ra hay kết quả cuối cùng của chính sách. Đây là một tiêu chí rất quan trọng trong đánh giá chính sách xóa đói giảm nghèo. Song việc đánh giá tác động của chính sách cũng là khâu khó khăn nhất trong đánh giá chính sách, bởi lẽ các tác động này đôi khi rất khó đo lường.

Cụ thể: để đánh giá chính sách xóa đói giảm nghèo đã tác động đến đối tượng người đói nghèo như thế nào, cần xem xét việc người nghèo được hưởng những lợi 21 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ích gì từ chính sách của Chính phủ và các lợi ích đó đã giúp họ thoát đói nghèo đến đâu. Việc đánh giá tác động này không thể căn cứ vào những ý kiến chủ quan của các cấp chính quyền, mà phải được đo lường bằng mức độ hài lòng của người dân về các lợi ích được hưởng. Cần tổ chức các cuộc khảo sát lấy ý kiến đánh giá của người dân, đối tượng hưởng lợi từ chính sách giảm nghèo. Thứ năm, mức độ giải quyết chính sách xóa đói, giảm nghèo.

Mỗi chính sách giảm nghèo được xây dựng khởi nguồn từ việc xác định vấn đề chính sách – đó là thực trạng xóa đói giảm nghèo hay sự phân hóa giàu nghèo trong xã hội đòi hỏi Nhà nước phải sử dụng quyền lực công để giải quyết nhằm đạt tới mục tiêu hiệu quả, ổn định và công bằng xã hội. Nhu cầu giải quyết vấn đề của chính sách xóa đói giảm nghèo thường thể hiện ở các mục tiêu của chính sách. Tuy nhiên, đôi khi mục tiêu được đề ra quá rộng, chung chung, không rõ ràng, khi đó dù các chính sách có được thực thi trên thực tế theo mục tiêu đề ra, thì cũng rất khó xác định vấn đề chính sách đã được giải quyết đến đâu. Hơn nữa, vấn đề chính sách thường có ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh kinh tế, xã hội khác nhau.

Do đó, mức độ giải quyết vấn đề chính sách có thể đo lường được bằng một loạt tiêu chí liên quan đến các khía cạnh kinh tế – xã hội này, cụ thể: để đánh giá mức độ giải quyết vấn đề đói, nghèo, sẽ không thể chỉ đưa ra chỉ tiêu nghèo đã giảm xuống bao nhiêu phần trăm, mà còn phải xem xét các khía cạnh khác, như người nghèo được tiếp cận như thế nào đến các dịch vụ công thiết yếu, như y tế, giáo dục, nước sạch; việc tạo điều kiện cho người nghèo trong thực hiện các quyền lợi của công dân… 1. Chủ trƣơng, chính sách của Đảng, Nhà nƣớc về xóa đói giảm nghèo Qua từng thời kỳ khác nhau, quan điểm của Đảng, Nhà nước Việt Nam về xóa đói giảm nghèo đều được cụ thể hóa trong Chương trình mục tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo. Đảng và Nhà nước Việt Nam xác định xóa đói giảm 22 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nghèo là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội. Đây là nhiệm vụ vừa mang tính cấp bách vừa là việc làm thường xuyên, liên tục của các cấp, các ngành.

Xóa đói giảm nghèo là chương trình độc lập có mục tiêu và đối tượng riêng, mọi giải pháp, mọi hoạt động đều phải cụ thể và phù hợp mới mục tiêu đề ra. Xóa đói giảm nghèo phải được thực hiện theo phương châm xã hội hóa cao: Nhà nước giữ vai trò quan trọng trong việc đề ra các nhiệm vụ, mục tiêu, cơ chế, chính sách nhằm phát huy khả năng và trách nhiệm của mọi cấp, mọi ngành và toàn xã hội; các cộng đồng, địa phương có vai trò chủ động xuyên suốt trong xóa đói giảm nghèo; người nghèo, hộ nghèo phải phát huy tính tự chủ, tự vươn lên thoát nghèo. Cần tiến hành đồng bộ các chính sách và giải pháp xóa đói giảm nghèo theo phương châm cuốn chiếu, ưu tiên đầu tư vào các vùng trọng điểm có tỷ lệ đói nghèo cao như vùng sâu, vùng cao, vùng biên giới, hải đảo, vùng căn cứ địa cách mạng. Có thời kỳ, Đảng và Nhà nước Việt Nam coi công tác xóa đói giảm nghèo và giải quyết việc làm là sự nghiệp của toàn dân, là một trong những chương trình trọng điểm phát triển kinh tế - xã hội, là chính sách xã hội cơ bản, là những ưu tiên trong toàn bộ các chính sách về kinh tế và xã hội.

Phát triển kinh tế phải đi đôi với thực hiện xóa đói giảm nghèo bền vững, gắn xóa đói giảm nghèo với phát triển kinh tế nông nghiệp và nông thôn, kinh tế hộ, dịch vụ, ngành nghề; kết hợp và lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia và an sinh xã hội với xóa đói giảm nghèo trên cơ sở xác định rõ các vùng trọng điểm, các hoạt động ưu tiên nhằm tập trung nguồn lực đầu tư có hiệu quả.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động xã hội phù hợp với cơ cấu kinh tế. Kết hợp tăng trưởng việc làm với nâng cao chất lượng việc làm và cải thiện đời sống nhân dân. Tạo môi trường và điều kiện thuận lợi để mọi tổ chức kinh tế, tổ chức đoàn thể, xã hội và cá nhân tham gia đầu tư, tạo việc làm và phát triển thị trường lao động; đẩy mạnh xuất khẩu lao động và chuyên gia; tăng cường các hoạt động hỗ trợ trực tiếp giải quyết việc làm.