Chương 1 tập trung khái quát, phân tích các quy định của pháp luật về đầu tư, về chức năng của HĐND tỉnh trong thực hiện đầu tư công. Từ những khái quát cho thấy, đầu tư công là hoạt động đầu tư của nhà nước vào các chương trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng KTXH, đầu tư vào các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Đầu tư công được thực hiện bằng nhiều nguồn vốn như: vốn đầu tư phát triển, vốn tín dụng, các nguồn thu để lại cho ngân sách nhà nước, vốn vay ngân sách địa phương. việc thực hiện các quy định của pháp luật về đầu tư công nhằm để các cơ quan nhà nước đầu tư chương trình, dự án, kết cầu hạ tầng kinh tế - xã hội; đầu tư phục vụ hoạt động của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; đầu tư và hỗ trợ cung cấp sản 16 phẩm dịch vụ công ích; đầu tư của Nhà nước tham gia thực hiện các dự án theo hình thức đối tác công tư.
Thực hiện đầu tư công ngoài việc theo các quy định về Luật Đầu tư công năm 2014 còn những văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến đầu tư công tác động đến khá nhiều, các nội dung thực hiện đầu tư công được quy định cụ thể từ việc xây dựng kế hoạch đầu tư, quản lý nguồn vốn, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong quản lý, sử dụng nguồn vốn đầu tư công từ khâu các định chủ trương đầu tư, phê duyệt kế hoạch, lập kế hoạch đầu tư công trung hạn và hàng năm, theo dõi, đánh giá, kiểm tra, giám sát… nhằm bảo đảm đầu tư đúng mục tiêu, phù hợp với quy hoạch góp phần tích cực vào tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế. HĐND có chức năng rất quan trọng trong thực hiện đầu tư công, đó là chức năng ban hành Nghị quyết và chức năng giám sát. Thông qua việc ban hành các Nghị quyết về quyết định thu – chi ngân sách địa phương, quyết định mức tăng trưởng GRDP bình quân hàng năm, cơ cấu ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, đầu tư xây dựng cơ bản, giáo dục đào tạo, Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 5 năm và hàng năm. từ đó để UBND tỉnh triển khai thực hiện.
Quá trình thực hiện, UBND còn chịu sự giám sát của HĐND, thông qua giám sát để phát hiện những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện để có những kiến nghị đến các cơ quan chức năng điều chỉnh cho phù hợp. Từng bước nâng cao vai trò, hiệu quả hoạt động của HĐND theo quy định của pháp luật. 17 Chương 2: Thực tiễn quyết định chủ trương đầu tư của HĐND tỉnh Cà Mau 2. Quy định về quyết định chủ trương đầu tư các dự án đầu tư công của địa phương 2.
Quy trình lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư dự án có sử dụng ngân sách trung ương Bước 1: Đề xuất Đề xuất chủ trương của các cơ quan, đơn vị về chủ trương đầu tư tại cơ quan, đơn vị phải đảm bảo đầy đủ các nội dung như: sự cần thiết của chương trình để thực hiện mục tiêu chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển KTXH; mục tiêu, phạm vi và quy mô của chương trình; dự kiến tổng mức vốn và cơ cấu nguồn lực để thực hiện chương trình, bao gồm danh mục dự án hoặc đối tượng đầu tư, khả năng cân đối nguồn vốn đầu tư công, huy động các nguồn vốn, nguồn lực khác; dự kiến tiến độ thực hiện chương trình phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng huy động các nguồn lực theo thứ tự ưu tiên hợp lý đảm bảo đầu tư có tập trung, hiệu quả; xác định chi phí liên quan trong quá trình thực hiện và chi phí vận hành sau khi chương trình kết thúc; phân tích đánh giá sơ bộ những ảnh hưởng, tác động về môi trường, xã hội của chương trình, tính toán hiệu quả đầu tư về mặt KTXH của chương trình; phân chia các dự án thành phần của chương trình theo quy định của pháp luật; các giải pháp thực hiện. Thời gian đề xuất: các cơ quan, đơn vị báo cáo cơ quan cấp trên xem xét trước ngày 15 tháng 9 hàng năm và gửi Sở Kế hoạch và đầu tư trước ngày 15 tháng 10 hàng năm. Bước 2: Thẩm định Từ đề xuất của các cơ quan đơn vị và các hồ sơ thủ tục gửi kèm, Sở Kế hoạch và đầu tư có chức năng thẩm định hoặc thành lập Hội đồng thẩm định Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư. Thẩm định các hồ sơ, tài liệu gồm: Tờ trình đề xuất chủ trương đầu tư; báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư; báo cáo nguồn vốn, khả năng cân đối vốn.
Thời gian thẩm định: trước ngày 30 tháng 11 hàng năm Bước 3: Cho ý kiến chủ trương đầu tư Tư ý kiến thẩm định, Hội đồng thẩm định hoặc Sở Kế hoạch và Đầu tư hoàn thiện Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư gửi về UBND tỉnh xem xét, quyết định. 18 Từ báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, UBND có Tờ trình gửi HĐND tỉnh xem xét, quyết định chấp thuận đề xuất chủ trương đầu tư tại kỳ họp hoặc trình Thường trực HĐND tỉnh cho ý kiến giữa hai kỳ họp. Bước 4: Hoàn thiện Báo cáo đề xuất chủ trương trình Bộ Kế hoạch và Đầu tư Căn cứ ý kiến của HĐND tỉnh hoặc Thường trực HĐND tỉnh gửi về cho UBND tỉnh, Sở Kế hoạch và đầu tư hoàn thiện Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư trình Bộ Kế hoạch và Đầu tư để xem xét, quyết định chủ trương đầu tư theo quy định. Đối với các chương trình mục tiêu quốc gia: thực hiện theo quy định tại Điều 41 của Luật Đầu tư công.
Trong đó, đề nghị các chủ chương trình chủ động lập Báo cáo nghiên cứu khả thi theo quy định và trình Thủ tướng Chính phủ sau khi Quốc hội thông qua chủ trương để tổ chức thẩm định, phê duyệt quyết định đầu tư. Đối với các chương trình mục tiêu do Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư: thực hiện theo quy định tại Điều 42, Luật Đầu tư công. Trong đó, đề nghị các chủ chương trình ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ cho phép báo cáo Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư, lập Báo cáo nghiên cứu khả thi theo quy định và tổ chức thẩm định theo quy định trình Thủ tướng Chính phủ. Các bước sau đó không còn thuộc thẩm quyền của chính quyền cấp tỉnh, mà thuộc thẩm quyền của chính quyền trung ương.
Sơ đồ: quy trình lập, thẩm định phê duyệt dự án đầu tư có sử dụng ngân sách Trung ương 2. Quy trình lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư dự án sử dụng toàn bộ vốn địa phương Bước 1: Đề xuất Đối với các chương trình đầu tư sử dụng toàn bộ vốn cân đối ngân sách địa phương, vốn trái phiếu chính quyền địa phương, vốn từ nguồn thu để lại cho đầu tư 19 nhưng chưa đưa vào cân đối ngân sách địa phương và các khoản vốn vay khác của ngân sách địa phương để đầu tư. Các chủ chương trình: lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư theo ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh; các đơn vị có chức năng hoặc thành lập Hội đồng để thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư; hoàn chỉnh báo cáo đề xuất chủ trương trình UBND tỉnh. Thời gian đề xuất: trước ngày 30 tháng 6 hàng năm.
Bước 2: Thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Đối với từng chương trình cụ thể, Sở Kế hoạch và Đầu tư tham mưu, đề xuất chủ tịch UBND tỉnh tành lập Hội đồng thẩm định theo quy định hoặc chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, nguồn vốn và khả năng cân đối nguồn vốn hoàn thành đúng thời gian quy định. Đối với các chương trình đầu tư công do HĐND tỉnh quyết định chủ trương đầu tư và các chương trình đầu tư công không có cấu phần xây dựng do tỉnh phê duyệt quyết định đầu tư và các dự án khác theo phân công của UBND tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan chủ trì tham mưu cho UBND tỉnh thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi phê duyệt quyết định đầu tư. Đối với các dự án đầu tư công có cấu phần xây dựng do cấp tỉnh phê duyệt quyết định đầu tư, Sở Xây dựng thẩm định phần kỹ thuật Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án hoặc Báo cáo Kinh tế kỹ thuật đối với dự án quy mô nhỏ; Sở Kế hoạch và Đầu tư thẩm định chủ yếu về đánh giá hiệu quả của dự án đầu tư công, nguồn vốn và khả năng cân đối vốn để thực hiện, làm cơ sở để xem xét bố trí trong kế hoạch đầu tư công. Đối với chương trình do tỉnh quản lý, Chủ tịch UBND tỉnh thành lập Hội đồng thẩm định hoặc giao Sở Kế hoạch và đầu tư chủ trì phối hợp với các cơ quan thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, nguồn vốn, khả năng cân đối vốn; Chủ chương trình hoàn thiện báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư chương trình đầu tư công trình trình UBND; UBND trình HĐND tỉnh quyết định chủ trương đầu tư.
Trong việc lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư các chương trình, dự án: Trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư, địa phương phải giao đơn vị trực thuộc lập Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và phải thành lập Hội đồng hoặc giao đơn vị có chức năng thẩm định Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Tất cả các chương trình, dự án sử dụng vốn đầu tư công trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư, 20 phải thực hiện việc thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn theo quy định của Luật Đầu tư công và phân cấp thẩm định theo quy định của Luật Đầu tư công. Trong quá trình lập, thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư dự án đầu tư công, việc chuẩn bị nguồn vốn là bước đầu tiên chuẩn bị dự án đầu tư. Địa phương bố trí vốn chuẩn bị đầu tư để lập, thẩm định kế hoạch đầu tư công phù hợp với đặc diểm, điều kiện cụ thể và khả năng cân đối nguồn vốn trình UBND tỉnh xem xét, báo cáo HĐND tỉnh cho ý kiến.
Thời gian thẩm định: Trước ngày 25 tháng 7 hàng năm.
