Luận văn thạc sĩ luật học sự tương thích trong pháp luật việt nam với pháp luật quốc tế về quyền bình đẳng của phụ nữ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu sự tương thích trong pháp luật việt nam với pháp luật quốc tế về quyền bình đẳng của phụ nữ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Quỳnh Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Tô Văn Hòa
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp - Hành chính
• Đề tài: Sự tương thích pháp luật Việt Nam với quốc tế về quyền bình đẳng phụ nữ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÍ LUẬN VỀ QUYỀN BÌNH ĐẲNG CỦA PHỤ NỮ
• 1.1. Lí luận về quyền bình đẳng của phụ nữ trong pháp luật quốc gia và quốc tế
• 1.2. Khái niệm quyền bình đẳng
• 1.3. Lịch sử hình thành và phát triển quyền bình đẳng của phụ nữ
• 1.4. Pháp luật quy định về quyền bình đẳng của phụ nữ
• 1.5. Sự tương thích pháp luật về quyền bình đẳng của phụ nữ
• 1.6. Một số tiêu chí đánh giá sự tương thích của pháp luật về quyền bình đẳng của phụ nữ trong pháp luật quốc gia và pháp luật quốc tế
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ SỰ TƯƠNG THÍCH GIỮA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VÀ PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VỀ QUYỀN BÌNH ĐẲNG CỦA PHỤ NỮ
• 2.1. Sự tương thích về quyền bình đẳng của phụ nữ trong lĩnh vực chính trị
• 2.2. Pháp luật quốc tế về quyền chính trị của phụ nữ
• 2.3. Pháp luật Việt Nam về quyền chính trị của phụ nữ
• 2.4. Sự tương thích về quyền bình đẳng của phụ nữ trong lĩnh vực kinh tế
• 2.5. Pháp luật quốc tế về quyền bình đẳng của phụ nữ trong lĩnh vực kinh tế
• 2.6. Pháp luật Việt Nam về quyền bình đẳng của phụ nữ trong lĩnh vực kinh tế
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ SỰ TƯƠNG THÍCH GIỮA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VÀ PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VỀ QUYỀN BÌNH ĐẲNG CỦA PHỤ NỮ TRONG LĨNH VỰC LAO ĐỘNG, VIỆC LÀM VÀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE GIA ĐÌNH
• 3.1. Sự tương thích về quyền bình đẳng của phụ nữ trong lĩnh vực lao động và việc làm
• 3.2. Pháp luật quốc tế về quyền bình đẳng của phụ nữ trong lĩnh vực lao động và việc làm
• 3.3. Pháp luật Việt Nam về quyền bình đẳng của phụ nữ trong lĩnh vực lao động và việc làm
• 3.4. Sự tương thích về quyền bình đẳng của phụ nữ trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe gia đình
• 3.5. Pháp luật quốc tế về quyền bình đẳng của phụ nữ trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe gia đình
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Lý luận về quyền bình đẳng phụ nữ

Luận văn Thạc sĩ Luật học tập trung phân tích quyền bình đẳng phụ nữ trong cả pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế. Khái niệm quyền bình đẳng được hiểu là sự công bằng, xóa bỏ mọi phân biệt đối xử vô lý với phụ nữ trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, lao động, và chăm sóc sức khỏe. Pháp luật quốc tế, đặc biệt là Công ước CEDAW, đã thiết lập các tiêu chuẩn cơ bản về bình đẳng giới, trong khi pháp luật Việt Nam cũng có những quy định tương ứng trong Hiến pháp và các văn bản pháp luật khác.

1.1. Khái niệm quyền bình đẳng

Quyền bình đẳng là một thuật ngữ pháp lý thể hiện sự pháp luật hóa quyền tự nhiên của con người. Trong xã hội hiện đại, quyền này càng có vai trò quan trọng trong các lĩnh vực mà pháp luật điều chỉnh. Quyền bình đẳng phụ nữ được hiểu là sự công bằng, xóa bỏ mọi phân biệt đối xử vô lý với phụ nữ trong mối quan hệ tương quan với nam giới. Điều này không chỉ là mục tiêu của pháp luật quốc tế mà còn là nguyên tắc hiến định xuyên suốt trong pháp luật Việt Nam.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển

Quyền bình đẳng phụ nữ có nguồn gốc từ các lý thuyết nữ quyền xuất hiện và phát triển rất sôi động ở các xã hội phương Tây, bắt đầu từ giữa thế kỷ XX. Các cuộc đấu tranh của phụ nữ trên thế giới, như sự kiện ngày 8/3/1857 tại New York, đã đặt nền móng cho việc hình thành các quy định về bình đẳng giới trong pháp luật quốc tế. Năm 1975, Liên Hiệp Quốc chính thức lấy ngày 8/3 là ngày Quốc tế Phụ nữ, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy quyền bình đẳng phụ nữ.

II. Sự tương thích pháp luật Việt Nam và quốc tế

Luận văn đánh giá sự tương thích pháp luật giữa pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế về quyền bình đẳng phụ nữ. Trong lĩnh vực chính trị, pháp luật quốc tế quy định quyền bầu cử và ứng cử của phụ nữ, trong khi pháp luật Việt Nam cũng có những quy định tương tự trong Hiến pháp và Luật Bầu cử. Tuy nhiên, vẫn còn những khoảng cách cần thu hẹp để đảm bảo sự hài hòa giữa hai hệ thống pháp luật.

2.1. Lĩnh vực chính trị

Pháp luật quốc tế quy định quyền bầu cử và ứng cử của phụ nữ là một trong những quyền cơ bản của bình đẳng giới. Pháp luật Việt Nam cũng ghi nhận quyền này trong Hiến pháp và các văn bản pháp luật khác. Tuy nhiên, tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp vẫn còn thấp, cho thấy sự cần thiết phải cải thiện các cơ chế thực thi để đảm bảo quyền bình đẳng phụ nữ trong thực tế.

2.2. Lĩnh vực kinh tế và lao động

Trong lĩnh vực kinh tế và lao động, pháp luật quốc tế yêu cầu các quốc gia đảm bảo quyền bình đẳng của phụ nữ trong việc tiếp cận việc làm và điều kiện làm việc. Pháp luật Việt Nam cũng có những quy định tương tự trong Luật Lao động và các văn bản hướng dẫn thi hành. Tuy nhiên, vẫn còn những thách thức trong việc thực thi các quy định này, đặc biệt là trong việc đảm bảo mức lương và cơ hội thăng tiến bình đẳng giữa nam và nữ.

III. Đánh giá và khuyến nghị

Luận văn đưa ra các đánh giá về sự tương thích pháp luật giữa pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế về quyền bình đẳng phụ nữ. Mặc dù có nhiều điểm tương đồng, vẫn còn những khoảng cách cần thu hẹp, đặc biệt là trong việc thực thi các quy định pháp luật. Luận văn cũng đề xuất các khuyến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam để đảm bảo sự hài hòa với các tiêu chuẩn quốc tế.

3.1. Khuyến nghị hoàn thiện pháp luật

Để đảm bảo sự tương thích pháp luật, luận văn đề xuất cần hoàn thiện các quy định pháp luật về quyền bình đẳng phụ nữ trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, lao động, và chăm sóc sức khỏe. Đồng thời, cần tăng cường các cơ chế giám sát và thực thi để đảm bảo các quy định này được áp dụng hiệu quả trong thực tế.

3.2. Tăng cường nhận thức và giáo dục

Luận văn cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường nhận thức và giáo dục về quyền bình đẳng phụ nữ trong xã hội. Các chương trình giáo dục và truyền thông cần được triển khai rộng rãi để thay đổi nhận thức và thái độ của cộng đồng về bình đẳng giới, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực thi các quy định pháp luật.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quyền bình đẳng của phụ nữ là một nội dung cơ bản của quyền con người, được pháp luật quốc tế và quốc gia ghi nhận và bảo vệ. Theo ước tính, hơn 90% quốc gia thành viên Liên hợp quốc đã phê chuẩn Công ước CEDAW về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ, thể hiện sự cam kết toàn cầu trong việc thúc đẩy bình đẳng giới. Tại Việt Nam, quyền bình đẳng của phụ nữ được quy định xuyên suốt trong các văn bản pháp luật từ Hiến pháp 1946 đến Hiến pháp 2013, cùng nhiều luật chuyên ngành như Luật Bình đẳng giới 2006, Bộ luật Lao động 2012, Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Tuy nhiên, giữa pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam vẫn tồn tại những khác biệt nhất định về quy định và thực thi quyền bình đẳng của phụ nữ trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, lao động và chăm sóc sức khỏe gia đình.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá mức độ tương thích giữa pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế về quyền bình đẳng của phụ nữ, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm bảo đảm thực thi hiệu quả quyền này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật quốc tế như Công ước CEDAW, Công ước quốc tế về quyền dân sự, chính trị, quyền kinh tế, xã hội và văn hóa, cùng các văn bản pháp luật Việt Nam có liên quan trong giai đoạn từ năm 1946 đến 2015. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, thúc đẩy sự hài hòa giữa pháp luật quốc gia và quốc tế, đồng thời hỗ trợ quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết pháp lý và xã hội học để phân tích quyền bình đẳng của phụ nữ. Trước hết, lý thuyết về quyền con người và bình đẳng giới được xem là nền tảng, trong đó nhấn mạnh quyền bình đẳng là quyền tự nhiên, không thể tước đoạt, được pháp luật bảo vệ. Lý thuyết nữ quyền cũng được sử dụng để làm rõ các khía cạnh xã hội và chính trị của quyền bình đẳng, bao gồm các trường phái nữ quyền tự do, nữ quyền xã hội chủ nghĩa và nữ quyền hậu hiện đại, giúp phân tích các nguyên nhân và biểu hiện của phân biệt đối xử giới.

Ba khái niệm chính được tập trung nghiên cứu gồm: quyền bình đẳng (sự công bằng về quyền lợi và cơ hội giữa nam và nữ), sự tương thích pháp luật (khả năng các quy định pháp luật quốc gia và quốc tế tồn tại và vận hành đồng bộ, không mâu thuẫn), và cơ chế bảo đảm thực hiện quyền bình đẳng (bao gồm các biện pháp pháp lý, chính sách và thiết chế giám sát).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp và thống kê. Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật quốc tế (như Công ước CEDAW, Hiến chương Liên hợp quốc), văn bản pháp luật Việt Nam (Hiến pháp, Luật Bình đẳng giới, Bộ luật Lao động, Luật Bầu cử), cùng các báo cáo, số liệu thống kê về tỷ lệ phụ nữ tham gia chính trị và lao động tại Việt Nam.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các văn bản pháp luật và số liệu liên quan trong phạm vi từ năm 1946 đến 2015. Phương pháp chọn mẫu là chọn lọc các văn bản pháp luật và số liệu tiêu biểu, có tính đại diện cao. Phân tích so sánh được áp dụng để đánh giá mức độ tương thích giữa pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam, đồng thời phân tích các nguyên nhân và tác động của sự khác biệt. Phương pháp xã hội học được dùng để đánh giá điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội ảnh hưởng đến thực thi quyền bình đẳng của phụ nữ.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong khoảng 6 tháng, bao gồm thu thập tài liệu, phân tích, so sánh, tổng hợp và viết luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Sự tương thích về quyền chính trị của phụ nữ: Pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế đều công nhận quyền bình đẳng trong lĩnh vực chính trị, bao gồm quyền bầu cử, ứng cử và tham gia quản lý nhà nước. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam chưa quy định cụ thể tỷ lệ nữ tham gia các cơ quan nhà nước, trong khi Công ước CEDAW yêu cầu các biện pháp thích hợp để đảm bảo sự tham gia bình đẳng. Tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội Việt Nam giai đoạn 1997-2016 dao động khoảng 24-27%, thấp hơn mục tiêu đề ra 28-30%.

2. Sự tương thích về quyền kinh tế của phụ nữ: Cả hai hệ thống pháp luật đều bảo đảm quyền bình đẳng trong tiếp cận việc làm, sở hữu tài sản và kinh doanh. Luật Bình đẳng giới 2006 và các luật chuyên ngành của Việt Nam đã quy định hỗ trợ phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ nông thôn, trong tiếp cận tín dụng và các dịch vụ khuyến nông. Tuy nhiên, phạm vi hỗ trợ còn hạn chế so với yêu cầu toàn diện của Công ước CEDAW, đặc biệt về giáo dục và chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ nông thôn.

3. Sự tương thích về quyền lao động và việc làm: Pháp luật quốc tế và Việt Nam đều quy định quyền làm việc bình đẳng, không phân biệt đối xử trong tuyển dụng, trả lương và bảo vệ quyền lợi lao động nữ. Bộ luật Lao động sửa đổi năm 2013 đã tăng thời gian nghỉ thai sản lên 6 tháng và nghiêm cấm sa thải lao động nữ vì lý do mang thai. Tuy nhiên, thực tế phụ nữ vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận việc làm và thăng tiến do định kiến xã hội và gánh nặng gia đình.

4. Sự tương thích về quyền chăm sóc sức khỏe gia đình: Công ước CEDAW nhấn mạnh quyền tiếp cận dịch vụ y tế, kế hoạch hóa gia đình và bảo hiểm xã hội cho phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ nông thôn. Pháp luật Việt Nam đã có các quy định hỗ trợ phụ nữ nghèo, vùng sâu vùng xa trong chăm sóc sức khỏe sinh sản và bảo hiểm xã hội, nhưng việc thực thi còn chưa đồng đều và thiếu nguồn lực.

Thảo luận kết quả

Sự tương thích giữa pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế về quyền bình đẳng của phụ nữ được đánh giá là tương đối cao về mặt nguyên tắc và nội dung cơ bản. Việt Nam đã nội luật hóa nhiều quy định quốc tế, thể hiện qua các văn bản pháp luật và chính sách cụ thể. Tuy nhiên, sự khác biệt về mức độ chi tiết, phạm vi điều chỉnh và cơ chế thực thi vẫn tồn tại, chủ yếu do điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù và trình độ phát triển của Việt Nam.

Ví dụ, trong lĩnh vực chính trị, mặc dù tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội đạt khoảng 24,4% năm 2011-2016, vẫn thấp hơn mục tiêu đề ra và thấp hơn nhiều so với các nước phát triển. Nguyên nhân bao gồm định kiến giới, gánh nặng gia đình và thiếu chính sách hỗ trợ cụ thể. Biểu đồ tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội và lãnh đạo quản lý theo giới tính cho thấy sự chênh lệch rõ rệt giữa nam và nữ, phản ánh thách thức trong thực thi quyền bình đẳng.

So với các nghiên cứu trước đây, luận văn này cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về sự tương thích pháp luật qua nhiều lĩnh vực, đồng thời phân tích sâu sắc các nguyên nhân xã hội và pháp lý. Việc trình bày dữ liệu qua biểu đồ tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội, tỷ lệ nữ lãnh đạo quản lý và số liệu về lao động nữ giúp minh họa rõ nét thực trạng và xu hướng.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ những điểm mạnh và hạn chế trong hệ thống pháp luật Việt Nam, từ đó tạo cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả thực thi quyền bình đẳng của phụ nữ, góp phần thúc đẩy tiến trình bình đẳng giới và phát triển bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về quyền bình đẳng của phụ nữ: Cần xây dựng và ban hành các văn bản pháp luật chuyên biệt về quyền chính trị của phụ nữ, quy định rõ tỷ lệ tối thiểu nữ tham gia các cơ quan dân cử và quản lý nhà nước. Mục tiêu đạt tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân từ 30% trở lên trong vòng 5 năm tới. Chủ thể thực hiện là Quốc hội, Bộ Tư pháp và các cơ quan soạn thảo luật.

2. Tăng cường chính sách hỗ trợ phụ nữ nông thôn và lao động nữ: Mở rộng các chương trình hỗ trợ về giáo dục, đào tạo nghề, chăm sóc sức khỏe và tiếp cận tín dụng cho phụ nữ nông thôn. Đề xuất triển khai trong 3 năm tới với sự phối hợp của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế và các địa phương.

3. Nâng cao nhận thức xã hội về bình đẳng giới: Tổ chức các chiến dịch truyền thông, giáo dục nhằm xóa bỏ định kiến giới, khuyến khích sự tham gia của phụ nữ trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế và xã hội. Thời gian thực hiện liên tục, trọng tâm trong 2 năm đầu. Chủ thể là các cơ quan truyền thông, Hội Liên hiệp Phụ nữ và các tổ chức xã hội.

4. Tăng cường cơ chế giám sát và thực thi pháp luật: Thiết lập hệ thống giám sát việc thực hiện quyền bình đẳng của phụ nữ, bao gồm báo cáo định kỳ, thanh tra và xử lý vi phạm. Xây dựng trong 2 năm, do Ủy ban Bình đẳng giới Quốc gia phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan lập pháp và hoạch định chính sách: Giúp hiểu rõ sự tương thích pháp luật quốc tế và quốc gia, từ đó xây dựng chính sách, luật pháp phù hợp, thúc đẩy bình đẳng giới hiệu quả.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực luật học, bình đẳng giới: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để phát triển nghiên cứu sâu hơn về quyền bình đẳng của phụ nữ và sự hài hòa pháp luật.

3. Tổ chức xã hội và tổ chức phi chính phủ hoạt động về quyền phụ nữ: Hỗ trợ trong việc vận động chính sách, giám sát thực thi quyền bình đẳng và nâng cao nhận thức cộng đồng.

4. Cán bộ, công chức làm việc trong lĩnh vực bình đẳng giới, lao động, y tế, chính trị: Nâng cao kiến thức pháp luật, áp dụng hiệu quả trong công tác bảo vệ và thúc đẩy quyền bình đẳng của phụ nữ.

Câu hỏi thường gặp

1. Pháp luật Việt Nam có quy định cụ thể về tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội không?
   Hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa quy định tỷ lệ tối thiểu nữ đại biểu Quốc hội, mặc dù Hiến pháp và Luật Bình đẳng giới khẳng định quyền bình đẳng. Điều này dẫn đến tỷ lệ nữ đại biểu dao động quanh mức 24-27%, thấp hơn mục tiêu đề ra. Việc bổ sung quy định này là cần thiết để đảm bảo sự tham gia bình đẳng.

2. Công ước CEDAW có vai trò gì trong bảo vệ quyền bình đẳng của phụ nữ?
   CEDAW là công ước quốc tế toàn diện nhất về quyền phụ nữ, yêu cầu các quốc gia thành viên loại bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử và bảo đảm quyền bình đẳng trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội. Việt Nam đã phê chuẩn CEDAW từ năm 1981, cam kết thực hiện các nghĩa vụ liên quan.

3. Phụ nữ nông thôn được hưởng những quyền gì theo pháp luật quốc tế và Việt Nam?
   Theo Điều 14 Công ước CEDAW, phụ nữ nông thôn có quyền tiếp cận giáo dục, đào tạo, dịch vụ y tế, bảo hiểm xã hội và cơ hội việc làm bình đẳng. Luật Bình đẳng giới Việt Nam cũng quy định hỗ trợ tín dụng và các dịch vụ khuyến nông, tuy nhiên phạm vi còn hạn chế so với yêu cầu quốc tế.

4. Bộ luật Lao động Việt Nam có quy định gì về quyền lao động của phụ nữ?
   Bộ luật Lao động sửa đổi năm 2013 quy định nghiêm cấm phân biệt đối xử với lao động nữ, bảo đảm quyền làm việc, trả lương công bằng, tăng thời gian nghỉ thai sản lên 6 tháng và các chế độ bảo vệ sức khỏe lao động nữ. Đây là bước tiến quan trọng trong bảo vệ quyền lao động của phụ nữ.

5. Những khó khăn chính trong thực thi quyền bình đẳng của phụ nữ tại Việt Nam là gì?
   Khó khăn bao gồm định kiến giới trong xã hội, gánh nặng công việc gia đình, thiếu chính sách hỗ trợ cụ thể, sự chưa đồng bộ trong hệ thống pháp luật và hạn chế về nguồn lực thực thi. Những yếu tố này ảnh hưởng đến tỷ lệ tham gia chính trị, cơ hội việc làm và tiếp cận dịch vụ của phụ nữ.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ sự tương thích giữa pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế về quyền bình đẳng của phụ nữ trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, lao động và chăm sóc sức khỏe.
• Pháp luật Việt Nam đã nội luật hóa nhiều quy định quốc tế, tuy nhiên còn tồn tại những khác biệt về phạm vi, chi tiết và cơ chế thực thi.
• Tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội và lãnh đạo quản lý còn thấp so với mục tiêu, phản ánh thách thức trong thực thi quyền bình đẳng.
• Cần hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường chính sách hỗ trợ và nâng cao nhận thức xã hội để thúc đẩy bình đẳng giới hiệu quả.
• Các bước tiếp theo bao gồm xây dựng văn bản pháp luật chuyên biệt, triển khai chương trình hỗ trợ phụ nữ nông thôn, và thiết lập cơ chế giám sát thực thi quyền bình đẳng.

Kêu gọi hành động: Các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và cộng đồng cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các đề xuất nhằm bảo đảm quyền bình đẳng của phụ nữ, góp phần xây dựng xã hội công bằng, tiến bộ và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 LÍ LUẬN VE QUYEN BINH DANG CUA PHU NU 1. Lí luận về quyền bình dang của phụ nữ trong pháp luật quốc gia và quốc tế 1. Khái niệm quyên bình đẳng Bình dang là một thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sông xã hội hiện đại ngày nay trong đó có pháp luật. Quyền bình dang là một thuật ngữ pháp lý thể hiện sự pháp luật hóa quyền tự nhiên của con người.

Trong xã hội hiện đại, với nhận thức quan trọng về quyền con người thì quyền bình đẳng càng có một vai trò quan trọng trong các lĩnh vực mà pháp luật điều chỉnh. Tuy nhiên, không phải khi có pháp luật thì thuật ngữ "bình đăng" và "quyền bình đăng" đã được sử dụng mà nó xuất hiện sau khi pháp luật ra đời một thời kỳ dài. Thuật ngữ "bình dang" được xuất hiện lần đầu tiên trong thời kỳ Cách mang tư san ở Châu Âu do các nhà triết học và tư tưởng sử dụng khi luận giải về nhà nước và pháp luật. Ta có thể kể đến một số tác phẩm tiêu biểu như: Trong tác phẩm "Khao luận thứ hai về chính quyền - chính quyên dân su" của J.Locke đã luận giải về bình đẳng khi bàn về quyền con người và nguồn gốc của nhà nước.

Ông cho rằng con người có các quyền tự nhiên cơ bản như quyền tự đo, quyền bình đẳng, quyền sở hữu. Ông còn khẳng định rằng đây là những "quyền tự nhiên" cần được bảo vệ ở mọi chế độ xã hội.Do vậy, mỗi người sinh ra đều bình đăng với nhau đù có khác biệt về khả năng, hoàn cảnh sống hay của cải. Ngoài ra, thuật ngữ "bình đẳng" cũng được dé cập đến trong tác phẩm "Ban về khế ước xã hội" (Du Contrat social) của Jean - Jacques Rousseau. Trong đó có viết: "Công ước xã hội xây dựng nên sự bình dang về tinh than và pháp chế, dé thay thế cái thiên nhiên đã làm cho người không bình đẳng về thể lực.

Trên phương diện công ước và pháp quyền, con người tuy không đồng đều nhau về thân thé và trí tuệ van được hoàn toàn bình dang như nhau". "Dưới quyền cai trị của một chính phủ tôi tệ, sự bình dang chi là bé ngoài và giả tạo [22] hay tại chương XI - Các hệ thống lập pháp khác nhau, Rousseau viết: “về bình dang thì không nên hiểu là mọi mức độ quyền lực về tài sản đều phải tuyệt đối ngang nhau ”[23]. Quyền bình đẳng là thành quả đấu tranh lâu dài của nhân loại qua các thời kì lịch sử khác nhau. Năm 1776 tại Bản Tuyên ngôn Độc lập của nước Mỹ đã ghi nhận: “Tát cả mọi người đều sinh ra có quyền bình dang.

Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được” nội dung đó cũng phù hợp với quy định tại Điều 1 Tuyên ngôn quốc tế về nhân quyền của Liên Hợp Quốc khang định: "Moi người sinh ra đều tự do và bình đẳng về phẩm giá và các quyên". Câu đầu tiên trong Tuyên ngôn độc lập của Việt Nam cũng khăng định: "Tất cả mọi người sinh ra đều có quyên bình dang". Từ đó cho thay “bình dang” là một nguyên lý căn bản được chấp nhận bởi mọi quốc gia, mọi dân tộc. “Binh dang” là một khái niệm chung của cả nhân loại, nó hướng đến việc khẳng định quyền lợi ngang nhau của moi người, mọi đối tượng, mọi nhóm người trong xã hội.

Bình đẳng là mục tiêu phấn đấu của mọi dân tộc, mọi xã hội tiến bộ và là lý tưởng chung của mọi cuộc cách mạng trên thế gidi. Theo từ điển Tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học (do Hoàng Phê chủ biên) được nhà xuất bản Da Nẵng và Trung tâm từ điển học phát hành năm 1997 thì bình đẳng có nghĩa là: “ngang hàng nhau về địa vị và quyên lợi. Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật. Nam nữ bình dang”.

Đối xử “bình đắng" và "quyền" có nghĩa là cái mà pháp luật, xã hội, phong tục hay lẽ phải cho phép hưởng thụ, vận dụng, thi hành. và nếu bị tước đoạt có thể đòi hỏi để giành lại. Còn theo từ điển Bách khoa Việt Nam: Bình đẳng là sự được đối xử như nhau về mặt chính trị, kinh tế, văn hóa,. không phân biệt thành phần và địa vị xã hội trong đó trước tiên và cơ bản nhất là bình đẳng trước pháp luật.

Như vậy, khái niệm bình đẳng có nghĩa là nói đến sự công bằng, ngang bằng giữa các chủ thể, được thụ hưởng quyền lợi hoặc thực hiện nghĩa vụ như nhau. Nói cách khác thì bình đẳng không có nghĩa là mọi người đều được hưởng các lợi ích như nhau trong mọi lĩnh vực, mà là bình đẳng về điều kiện, cơ hội để phát triển, khả năng của mỗi cá nhân trong xã hội; bình dang giữa các cá thé trong mỗi cộng đồng và giữa các cộng đồng với nhau. Bình đẳng được hiểu là mỗi người đều có cơ hội như nhau về mặt pháp lý để phát triển khả năng của mình. Xã hội càng tiến bộ thì tính bình đăng giữa mọi công dân càng cao.

Trong một xã hội dân chủ pháp trị, mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, kể cả tổng thống, nếu vi phạm pháp luật cũng phải ra tòa như một thường dân.Bình đẳng là mục tiêu ban đầu và lâu đài của mọi nỗ lực xây dựng xã hội, là thước đo trình độ văn minh và tiến bộ của một đất nước. Vậy quyền bình dang của phụ nữ hay nói cách khác bình dang đối với phụ nữ là gì? Quyền bình đẳng của phụ nữ được hiểu là sự công bằng, xóa bỏ mọi phân biệt đối xử vô lý với phụ nữ trong mối quan hệ tương quan với nam giới ở những điều kiện, hoàn cảnh như nhau và có tính đến đặc điểm, ưu thế tự nhiên của giới trong các lĩnh vực của đời sống xã hội. Tuy nhiên, sự bình đẳng đối với phụ nữ không phải phép so sánh tuyệt đối, linh hoạt dựa vào các yếu tố như điều kiện hoàn cảnh hay đặc điểm về gidi,. Lich sử hình thành và phát triển quyên bình đẳng của phụ nữ Trên thế giới, quan điểm giới có nguồn gốc từ các lý thuyết nữ quyền xuất hiện và phát triển rất sôi động ở các xã hội phương Tây, bắt đầu từ giữa thế kỷ XX.

Các nước đấu tranh quyết liệt đòi quyền bình đẳng cho phụ nữ tiêu biểu đó là ngày 8/3/1857 công nhân xưởng may ở New York tuần hành yêu cau nâng cao chất lượng làm việc: giảm giờ làm và những yêu cầu về quyền lợi cho phụ nữ. Lực lượng biểu tình này đã bị cảnh sát đàn áp. Và 51 năm sau, ngày 8/3/1908, để kỷ niệm cho sự kiện tháng 3/1857, một cuộc biểu tình của các nữ công nhân Mỹ đòi quyền bau cử, chấm đứt tinh trạng ngược đãi công nhân và bóc lột sức lao động trẻ em cũng bị dập tắt bởi cảnh sát New York. Năm 1910, một nhà hoạt động xã hội người Đức, Clara Zetkin, đề nghị lấy ngày 8/3 làm ngày Quốc tế Phụ nữ dé kỷ niệm những cuộc biểu tình và những cuộc dau tranh của phụ nữ trên toàn thé giới vì bình đẳng và tiến bộ của phụ nữ.

Sau đó, nhiều sự kiện đáng chú ý khác như cuộc đấu tranh lớn tại Nga vào ngày 23/2/1917 theo lịch Nga và theo lịch Công giáo, những nữ công nhân đã 6 ạt tan công khắp các đường phố của Nga. Sự kiện đó sau này được đánh giá là một trong những tác nhân châm ngòi cho Cách mạng Tháng Mười Nga. Ngoài ra, còn rất nhiều cuộc đấu tranh của phụ nữ trên thế giới cũng nổ ra vào tháng 3 lịch sử. Từ sự kiện lịch sử đó, năm 1975, Liên Hiệp Quốc đã lấy ngày 8/3 là ngày Quốc tế Phụ nữ.

Hai năm sau, Liên hợp quốc đã thông qua nghị quyết các nước thành viên kỷ niệm ngày này như là ngày vì quyền bình dang, sự tiến bộ của phụ nữ và hòa bình cho thế giới. Lý thuyết nữ quyền tạo nên các phong trào xã hội mạnh mẽ, đấu tranh chống lại sự thống trị của nam giới, phê phán quyết liệt chế độ áp bức phụ nữ, đòi quyền lợi cho phụ nữ, tạo lập bình đẳng giới. Mặc dù có chung mục đích là vì sự phát triển của phụ nữ chống lại chế độ nam trị, nhưng lý thuyết nữ quyền có nhiều trường phái khác nhau; thậm chí, có những trường phái mâu thuẫn nhau gay gắt. Có thế nêu một số lý thuyết nữ quyền có ảnh hưởng mạnh đến xã hội phương Tây thời gian qua là: Nữ quyền tự do, Nữ quyền macxit, Nữ quyền xã hội chủ nghĩa, Nữ quyền phúc lợi, Nữ quyền triệt để, Nữ quyền hiện sinh, Nữ quyền phân tim;.

và tiếp đó xuất hiện một số lý thuyết nữ quyền mới, như: Nữ quyền hậu hiện đại, Nữ quyền da đen, Nữ quyền phụ nữ thế giới thứ ba. [8] Sự kiện quan trọng khác đánh dau mốc về doi quyền bình đăng cho phụ nữ đó là ngày 18/12/1979 theo Nghị quyết 34/180, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Công ước loại bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ và ngày 3/8/1981, Công ước có hiệu lực chính thức. Có thể nói, Công ước CEDAW được đánh giá là văn bản pháp lý quốc tế đầu tiên khang định nguyên tắc không chấp nhận sự phân biệt đối xử dựa vào giới tính. Ngoài ra, Công ước còn nêu ra các vẫn đề như quyền sinh sản của phụ nữ; vấn đề văn hóa, truyền thống có ảnh hưởng đến việc hình thành vai trò về giới và vấn đề phụ nữ có quyền nhập, giữ hoặc thay đổi quốc tịch của họ và con cái nếu họ muốn.

Có thé thấy, việc thực hiện CEDAW trong 30 năm qua đã tạo ra những chuyên biến tích cực, đạt được một số thành tựu đáng kể trong nhận thức và thực tiễn, góp phần quan trọng vào việc cải thiện vai trò của phụ nữ tại nhiều nước trên thế giới. Có thể xem sự ra đời của Công ước CEDAW là kết quả hơn 30 năm đấu tranh của Ủy ban về địa vị phụ nữ Liên hợp quốc (CSW). Ủy ban 10 được thành lập năm 1946 nhằm giám sát địa vị và nâng cao quyền lợi của phụ nữ. Hoạt động của Ủy ban đã góp phần thúc đây bình dang giới ở những nơi mà phụ nữ chưa được bình quyền như nam giới.

Kết quả của những nỗ lực vì sự tiến bộ của phụ nữ là sự ra đời một số tuyên bố và điều ước quốc tế, trong đó CEDAW là văn kiện quan trọng và toàn diện nhất về quyền bình đẳng của phụ nữ.