LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài. Vận tải biển là một ngành kinh tế - kỹ thuật đặc biệt, phù hợp với lợi thế vị trí địa lý của Việt Nam. Ngành vận tải biển đang đóng vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế đất nƣớc, vận chuyển trên 80% hàng hóa lƣu thông trong và ngoài nƣớc, GDP ngành vận tải biển chiếm tới hơn 11%.
Vì vậy, quan điểm và mục tiêu phát triển ngành vận tải biển của Chính phủ là phát triển với tốc độ nhanh và đồng bộ để trở thành một ngành kinh tế - kỹ thuật mũi nhọn nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải đƣờng biển của nền kinh tế quốc dân với chất lƣợng ngày càng cao, giá thành hợp lý, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nƣớc; tăng sức cạnh tranh của vận tải biển để chủ động hội nhập và mở rộng thị trƣờng vận tải biển trong khu vực và trên thế giới; thúc đẩy phát triển kinh tế đất nƣớc. Sự cần thiết phải phát triển với tốc độ nhanh và quy mô lớn đã đặt ra yêu cầu cấp bách cho các doanh nghiệp vận tải biển phải tổ chức công tác KTQT để đáp ứng nhu cầu thiết yếu về thông tin quản lý điều hành doanh nghiệp, đặc biệt là KTQT chi phí, tính giá thành dịch vụ vận tải nhằm kiểm soát tốt chi phí, hạ giá thành vận tải, tăng khả năng cạnh tranh và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, đáp ứng đƣợc vai trò là công cụ quản lý kinh tế trong thời kỳ mới. Năm 2020 - 2021, nền kinh tế toàn cầu suy thoái nghiêm trọng do cú sốc chƣa từng có của đại dịch Covid-19 bên cạnh hàng loạt các yếu tố rủi ro nhƣ bất ổn địa chính trị, căng thẳng leo thang giữa các nền kinh tế lớn và tình hình thiên tai do tác động của biến đổi khí hậu. Hơn nữa, giá dầu thế giới biến động mạnh, có thời điểm giảm xuống mức âm lần đầu tiên trong lịch sử tạo nên “tác động kép” cho ngành dầu khí.
Tại thị trƣờng nội địa, do nhu cầu tiêu thụ xăng dầu, LPG giảm mạnh, các nhà máy lọc dầu trong nƣớc nhƣ Dung Quất, Nghi Sơn và các đầu mối Nguyễn Tất Bình - K6KT GVHD: TS. Tô Thị Ngọc Lan 2 Luận văn tốt nghiệp kinh doanh xăng dầu luôn trong tình trạng hàng tồn kho cao, buộc phải giảm công suất hoạt động, tạm gián đoạn kinh doanh. Hầu hết các khách hàng của công ty TNHH Sellan Gas nhƣ BSR, PVOil, PVGas, PVEP. đều khó khăn.
Vì tính chất cạnh tranh và hội nhập hiện nay giá cƣớc vận chuyển của công ty không những cạnh tranh với những những công ty trong nƣớc mà còn cạnh tranh với những công ty nƣớc ngoài điều này càng đòi hỏi việc cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác, kịp thời về chi phí, giá cả của từng đơn hàng là rất cần thiết để đơn vị kiểm soát chi phí hiệu quả nhất và có khả năng đƣa ra các quyết định trong những tình huống đặc biệt, sao cho có lợi nhất để cạnh tranh đƣợc với các đối thủ, giữ vững và phát triển thị phần của công ty. Và để thực hiện đƣợc việc này thì công ty cần phải chủ động, linh hoạt nắm bắt đƣợc nhu cầu thị trƣờng, tổ chức lại sản xuất, quản lý cho phù hợp hơn với yêu cầu của tình hình thực tế. Xuất phát từ vai trò, ý nghĩa của kế toán quản trị, tầm quan trọng của kiểm soát chi phí và triển vọng thực tế của thị trƣờng vận tải biển Việt Nam, tôi đã chọn nghiên cứu đề tài: “Kế toán quản trị chi phí tại công ty TNHH Sellan Gas” nhằm góp phần vào sự phát triển cũng nhƣ làm tốt hơn việc quản trị chi phí, nâng cao năng lực quản lý công ty. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Đề tài kế toán quản trị chi phí đƣợc rất nhiều tác giả nghiên cứu và đề cập.
Mỗi công trình đều có phạm vi hoặc đặc thù nghiên cứu khác nhau. Phạm vi nghiên cứu ở từng doanh nghiệp cụ thể hoặc nhóm doanh nghiệp hoạt động ở cùng một lĩnh vực nhƣ: xây dựng, thƣơng mại, vận tải,…Với mục đích chung là hoàn thiện và nâng cao hiệu quả kế toán quản trị chi phí. Mỗi công trình nghiên cứu đều có những nét đặc thù riêng tùy thuộc vào thực trạng của doanh nghiệp, nhóm doanh nghiệp đó. Một số công trình nghiên cứu cụ thể nhƣ sau: Nguyễn Tất Bình - K6KT GVHD: TS.
Tô Thị Ngọc Lan 3 Luận văn tốt nghiệp Tác giả Hoàng Bích Diệp - Trƣờng Đại học Lao Động - Xã Hội năm 2017 với đề tài “Hoàn thiện kế toán quản trị chi phí sản xuất tại công ty cổ phần xây dựng số 4 Thăng Long” và Tác giả Nguyễn Thị Liên - Đại học Lao động – Xã hội năm 2017 với đề tài “Hoàn thiện kế toán quản trị chi phí sản xuất tại công ty CP đầu tƣ phát triển xây dựng và thƣơng mại Tuấn Minh”, ở cả hai đề tài này, tác giả cũng đi vào khái quát chung về kế toán quản trị chi phí, nêu thực trạng của đơn vị từ đó đề xuất một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán quản trị chi phí cho đơn vị đó,… Tuy nhiên chƣa có đề tài nào nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp vận tải biển. Một số đề tài nghiên cứu về kế toán quản trị trong doanh nghiệp vận tải biển là của tác giả Đỗ Thị Mai Thơm - Trƣờng đại học Hàng hải năm 2012 với đề tài nghiên cứu “Nghiên cứu tổ chức kế toán quản trị chi phí và giá thành trong các doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam”. Một trong những điểm nổi bật trong đề tài là tập trung vào việc nghiên cứu xây dựng mô hình công tác kế toán quản trị chi phí và tính giá thành vận tải từng chuyến đi cho các doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam. Ngoài ra đề tài còn phân tích, nhận diện chi phí vận tải theo góc độ của kế toán quản trị, ứng dụng phƣơng pháp xác định chi phí hỗn hợp vào công tác dự toán chi phí chuyến đi cho tàu, phân tích các đặc điểm chủ yếu của hoạt động sản xuất kinh doanh vận tải biển và ảnh hƣởng của nó đến sự biến đổi đa dạng, liên tục của các thành phần chi phí chuyến đi và sự thay đổi phức tạp của giá thành đơn vị vận tải.
Tác giả Lê Thị Mai - Trƣờng đại học Kinh tế quốc dân năm 2015 với đề tài nghiên cứu “Kế toán quản trị chi phí tại Công ty CP vận tải biển Định Giang”. Trong nghiên cứu trên, tác giả khái quát đƣợc thực trạng kế toán quản trị chi phí tại doanh nghiệp, tác giả cũng đã đánh giá thực trạng và chỉ ra đƣợc những nguyên nhân hạn chế trong việc tổ chức công tác KTQT chi phí của đơn vị và từ đó đƣa ra các giả pháp để hoàn thiện công tác KTQT chi phí tại đơn vị theo phạm vi nghiên cứu của đề tài. Có nhiều ý kiến đóng góp quý báu Nguyễn Tất Bình - K6KT GVHD: TS. Tô Thị Ngọc Lan 4 Luận văn tốt nghiệp cho công tác kế toán quản trị chi phí tại các đơn vị đƣợc khảo sát nói riêng và của ngành sản xuất nói chung.
Những công trình nghiên cứu của các tác giả trên đã đạt đƣợc một số kết quả nhƣ: - Hệ thống hóa đƣợc những vấn đề lý luận cơ bản về chi phí trong DNVTB. Đồng thời đã làm sáng tỏ bản chất, nội dung và phƣơng pháp kế toán quản trị chi phí trong DNVTB. - Phản ánh thực trạng kế toán quản trị chi phí tại các doanh nghiệp cụ thể. Qua đó, rút ra đƣợc những thành công và hạn chế của công tác kế toán ở tại các doanh nghiệp đƣợc khảo sát.
Trên cơ sở đó, các công trình nghiên cứu trên đã đƣa ra đƣợc một số các giải pháp hoàn thiện kế toán quản trị chi phí. Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp vận tải thì chi phí đóng vai trò quan trọng trong việc ra quyết định kinh doanh. Vì vậy, việc ứng dụng kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp vận tải là công việc không thể thiếu, nó giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt chi phí, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Xuất phát từ những nội dung trên, tác giả thấy cần phải tiếp tục nghiên cứu thêm để hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại công ty TNHH Sellan Gas nhằm phân tích rõ hơn về đặc thù của quản trị chi phí tại các doanh nghiệp vận tải biển và xây dựng dự toán chi phí chi tiết nhằm phục vụ yêu cầu quản trị của doanh nghiệp.
Mục tiêu nghiên cứu 3. Mục tiêu chung Mục tiêu nghiên cứu của đề tài tìm hiểu thực tiễn kế toán quản trị chi phí tại công ty TNHH Sellan Gas, từ đó tìm ra nội dung, giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại Công ty TNHH Sellan Gas. Mục tiêu cụ thể Nguyễn Tất Bình - K6KT GVHD: TS. Tô Thị Ngọc Lan 5 Luận văn tốt nghiệp - Hệ thống hoá và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán quản trị chi phí tại doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp vận tải biển nói riêng.
- Vận dụng những lý luận và phƣơng pháp phân tích để nghiên cứu thực trạng công tác kế toán quản trị chi phí tại Công ty TNHH Sellan Gas, từ đó đánh giá thực trạng tổ chức kế toán quản trị chi phí tại công ty về ƣu, nhƣợc điểm, tìm ra nguyên nhân khách quan và chủ quan. - Đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại Công ty TNHH Sellan Gas góp phần phục vụ công tác quản lý công ty hiệu quả hơn. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là: Nghiên cứu thực trạng KTQT chi phí. Phạm vi nghiên cứu của luận văn là Công ty TNHH Sellan Gas.
Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 1/2021 đến tháng 7/2021 5. Câu hỏi nghiên cứu - Cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp dịch vụ vận tải biển? - Thực trạng Kế toán quản trị chi phí tại Công ty TNHH Sellan Gas đƣợc thực hiện nhƣ thế nào? - Các giải pháp cụ thể để hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại Công ty TNHH Sellan Gas nhƣ thế nào? 6. Phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn Để đạt đƣợc mục tiêu nghiên cứu, luận văn đã sử dụng một số phƣơng pháp nghiên cứu sau: Sử dụng nguồn số liệu thứ cấp: các báo cáo tài chính, sổ sách, dữ liệu có Nguyễn Tất Bình - K6KT GVHD: TS.