ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá đối với mỗi quốc gia, là tư liệu sản xuất đặc biệt không gì thay thế được, mọi hoạt động trong đời sống con người đều gắn liền với đất đai. Tuy nhiên đất đai là có hạn, do vậy việc sử dụng tiết kiệm và hiệu quả đất đai giúp tạo động lực phát triển kinh tế xã hội, ổn định chính trị, chính vì vậy chúng ta cần có những quy định, chính sách chặt chẽ trong công tác quản lý, sử dụng đất để có thể sử dụng đất đai một cách hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả. Điều 53, 54 Hiến pháp 2013; Điều 4 Luật Đất đai năm 2013 quy định đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý, bên cạnh đó nhà nước cũng trao các quyền cho người sử dụng đất, trong đó một trong các quyền cơ bản nhất và quan trọng nhất đối với người sử dụng đất đó là quyền được nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (khoản 1, điều 66, Luật Đất đai năm 2013).
Việc được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vừa có ý nghĩa quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, vừa mang lại sự yên tâm để người dân sinh sống, sản xuất, tạo điều kiện cho việc phát huy các tiềm lực của đất đai. Thực hiện Chương trình số 02-CTr/TU ngày 29/8/2011 của Thành ủy Hà Nội (khóa XV) về “Phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, từng bước nâng cao đời sống nông dân giai đoạn 2011 - 2015” và Quyết định số 6264/QĐ-UBND ngày 27/11/2014 của UBND thành phố Hà Nội về việc “phê duyệt dự án Xây dựng tổng thể hệ thống hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu quản lý đất đai thành phố Hà Nội”, với mục đích đo đạc, chỉnh lý theo hiện trạng đang sử dụng của toàn bộ các thửa đất nhằm quản lý hết các thửa đất đang có trong địa bàn, Kết nối các hồ sơ pháp lý đang quản lý với hiện trạng đang sử LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cấp lần đầu, cấp đổi giấy chứng nhận cho các hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu sau đo đạc bản đồ địa chính. Nằm trong chương trình của dự án, Thanh Oai là một huyện đồng bằng nằm ở phía Tây Nam của thành phố Hà Nội, cách trung tâm thành phố Hà Nội 20 km về phía Bắc.
Toàn huyện có 20 xã và 01 thị trấn với tổng diện tích tự nhiên là 12. Phía Bắc giáp quận Hà Đông; Phía Đông giáp huyện Thường Tín và huyện Thanh Trì; Phía Tây giáp huyện Chương Mỹ; Phía Nam giáp huyện Ứng Hoà và huyện Phú Xuyên; Thanh Oai nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, ở cửa ngõ thủ đô Hà Nội và có quốc lộ 21B đi qua, vị trí của huyện có lợi thế rất đặc biệt cho phát triển toàn diện kinh tế - xã hội, mở rộng thị trường, giao lưu hàng hóa và thu hút vốn đầu tư. Thanh Oai có hệ thống giao thông khá thuận lợi (đường Quốc lộ 21B; Đường tỉnh lộ 427, 429; đường đê sông Đáy và hệ thống đường liên xã); ngoài ra các dự án: đường Trục phía Nam và đường Vành đai 4 đang triển khai xây dựng thuận lợi cho đi lại, sản xuất, lưu thông hàng hóa phát triển kinh tế xã hội. Cùng với những lợi thế về sự phát triển, nhu cầu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của người dân trên địa bàn huyện là rất cần thiết.
Tuy nhiên, cùng với những nhu cầu đó việc thực hiện cấp giấy chứng nhận sau đo đạc bản đồ địa chính cũng còn gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc cần có sự quan tâm vào cuộc, tháo gỡ của các cấp, các ngành để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất cũng như phát huy được tối đa tiềm năng của đất đai. Xuất phát từ những vấn đề trên tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu; “Đề xuất giải pháp cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân sau đo đạc bản đồ địa chính tại huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội”. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục tiêu nghiên cứu 2.
Mục tiêu tổng quát Góp phần giải quyết khó khăn vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau đo đạc địa chính trên địa bàn huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá công tác thành lập bản đồ địa chính trên địa bàn huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội. - Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Thanh Oai. - Đánh giá các khó khăn, tồn tại trong công tác cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hiện nay trên địa bàn huyện Thanh Oai.
- Đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nhằm hoàn thiện công tác cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau đo đạc bản đồ địa chính. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn đề tài nghiên cứu - Ý nghĩa khoa học: nghiên cứu góp phần bổ sung, hoàn thiện cơ sở pháp lý của công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau đo đạc bản đồ địa chính trên địa bàn huyện Thanh Oai nói riêng và thành phố Hà Nội nói chung. - Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của đề tài giúp cho cơ quan có thẩm quyền, các nhà quản lý đất đai đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.
Đất đai Theo Huỳnh Thanh Hiền (2015), khái niệm đất đai (Land) Trong phạm vi nghiên cứu về sử dụng đất các nhà đánh giá đất nhìn nhận đất đai là một nhân tố sinh thái (theo FAO 1976), bao gồm các thuộc tính sinh học và tự nhiên tác động đến sử dụng đất. Đây là lý luận có tính chất cơ sở thông qua 4 kỳ hội thảo quốc tế từ năm 1972 - 1980. Học thuyết sinh thái học cảnh quan ra đời và họ coi đất đai như là những vật mang của các hệ sinh thái. Đất đai bao gồm tất cả các thuộc tính sinh học và tự nhiên của bề mặt trái đất có ảnh hưởng nhất định đến tiềm năng và hiện trạng sử dụng đất.
Các điều kiện tự nhiên tạo nên chất lượng đất đai bao gồm các yếu tố sau: - Đặc trưng về thổ nhưỡng: Bao gồm loại hình thổ nhưỡng, tính chất lý hoá học đất, độ dày tầng đất, thành phần cơ giới, kết von,… - Đặc trưng về khí hậu: nhiệt độ, bức xạ mặt trời, ánh sáng, mưa gió, sương muối,… - Đặc trưng về nước: Ngập nước, chất lượng nước, khả năng tưới tiêu,… - Đặc trưng khác: Bao gồm địa hình, địa mạo, địa chất thuỷ văn,… - Sinh vật,…và đặc biệt là hoạt động của con người. Theo Christian và Stewart 1968, Brinkman và Smith 1973: “Một vạt đất xác định về mặt địa lý là một diện tích của bề mặt trái đất với các thuộc tính tương đối ổn định hoặc thay đổi có tính chất chu kỳ có thể dự đoán được của sinh quyển bên trên, bên trong và bên dưới nó như là: khí hậu, đất (soil), điều kiện địa chất, điều kiện thuỷ văn, thực vật và động vật cư trú, những hoạt động trước đây và hiện nay của con người, ở chừng mực mà các thuộc tính này có ảnh hưởng đến việc sử dụng vạt đất đó của con người hiện tại và trong tương lai”. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vai trò của đất đai Theo Phạm Tôn (2016), vai trò của đất đai với mỗi lĩnh vực khác nhau đất đai lại đóng vai trò và ý nghĩa khác nhau.
Cụ thể: - Về mặt chính trị: Đất đai là một bộ phận của lãnh thổ quốc gia, nói đến chủ quyền của quốc gia người ta nghĩ đến những bộ phần cấu thành lãnh thổ bao gồm : vùng trời , vùng biển và đất liền. Xác định quy mô, diện tích, ranh giới đất đai của một đất nước tức là xác định độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ trên đất liền của quốc gia đó. Chủ quyền lãnh thổ của một quốc gia là vô cùng thiêng liêng. Hàng ngàn năm lịch sử, thế hệ ông cha đã hi sinh xương máu, hi sinh tất cả để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của dân tộc.
Ngày nay, các cuộc chiến âm thầm vẫn tiếp tục diễn ra nhằm tranh giành quyền sở hữu các vùng đất, vùng biển đảo. Nói như vậy, để thể hiện tầm quan trọng vô cùng to lớn của đất đai, không chỉ đem lại sự sống, sự giàu có, sự phồn thịnh cho con người mà nó còn thể hiện ý nghĩa dân tộc rất lớn, nó là sự tự tôn của bất kỳ dân tộc nào trên thế giới. Như vậy, việc sở hữu và sử dụng đất đai như thế nào cho hợp lý để đảm bảo sự phát triển ổn định, hòa bình luôn là vấn đề hết sức quan trọng đối với mỗi quốc gia cũng như nhân loại và hơn hết là từng cá nhân. -Về mặt tự nhiên: Đất đai là món quà vô cùng quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người, được hình thành trước khi loài người xuất hiện.
Đất đai đóng vai trò quyết định cho sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người, nếu không có đất đai sẽ không có bất kỳ một ngành sản xuất nào. Bởi mọi hoạt động sản xuất, sinh hoạt của con người đều diễn ra trên đất. Trải qua hàng triệu năm tiến hóa từ khi tổ tiên của chúng ta là loài vượn cổ qua quá phát triển, thích nghi với môi trường sống, từ đi lại bằng bốn chi đến đi lại bằng hai chi và đứng thẳng trên mặt đất, từ nguồn cung thức ăn phụ thuộc vào tự nhiên, đến khi con người LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 biết sử dụng đất đai để sản xuất, tạo ra nguồn cung thức ăn dồi dào mà không phải phụ thuộc vào những thứ có sẵn trong tự nhiên. Từ việc lấy các hang động làm nơi ở, đến việc dựng nhà ở tại những nơi thuận lợi cho việc đi lại và sản xuất.
Tất cả các quá trình đó đều diễn ra trên đất đai. Không có đất đai, con người cũng sẽ không xuất hiện và phát triển như ngày nay. Hay nói cách khác, không có đất đai thì sẽ không có loài người.