Luận văn thạc sĩ dạy học sinh học vi sinh vật theo mô hình học trải nghiệm tại trường trung học phổ thông bắc kạn tỉnh bắc kạn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phương pháp dạy học sinh học vi sinh vật theo mô hình học trải nghiệm tại trường THPT Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn.

• Tác giả: Hà Thị Nhung
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Văn Hưng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Sư phạm
• Chuyên ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học Bộ môn Sinh học
• Đề tài: Dạy học Sinh học Vi Sinh Vật theo mô hình học trải nghiệm tại Trường Trung học Phổ thông Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• BẢNG CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Lược sử về vấn đề nghiên cứu
• 1.1.1. Lược sử nghiên cứu về dạy học theo mô hình học trải nghiệm
• 1.1.2. Lược sử nghiên cứu về NLTH
• 1.2. Sơ lược một số lý thuyết học trải nghiệm và phát triển NLTH
• 1.3. Một số khái niệm liên quan
• 1.4. Cơ sở thực tiễn
• 1.4.1. Nhận thức của GV về mô hình học trải nghiệm của David A. Kolb trong dạy học
• 1.4.2. Thực trạng vận dụng mô hình học trải nghiệm của David A. Kolb trong dạy học
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. Chương 2: VẬN DỤNG MÔ HÌNH HỌC TẬP TRẢI NGHIỆM DẠY HỌC PHẦN “SINH HỌC VI SINH VẬT" - SINH HỌC 10
• 2.1. Cấu trúc nội dung phần “Sinh học VSV"(SH 10 -THPT, cơ bản)
• 2.2. Nội dung các chủ đề học trải nghiệm cho học sinh lớp 10 trong dạy học phần Sinh học vi sinh vật
• 2.3. Ưu điểm và hạn chế khi vận dụng mô hình học trải nghiệm trong dạy học phần “Sinh học VSV"(SH 10 -THPT)
• 2.4. Bộ công cụ đánh giá mức độ lĩnh hội kiến thức và NLTH của HS khi vận dụng mô hình học trải nghiệm
• 2.4.1. Bài kiểm tra
• 2.4.2. Hồ sơ học tập
• 2.5. Quy trình vận dụng mô hình học trải nghiệm trong dạy học phần “Sinh học VSV"(SH 10 - THPT)
• 2.6. Một số ví dụ vận dụng mô hình học trải nghiệm trong dạy học phần “Sinh học VSV"(SH 10 - THPT)
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích thực nghiệm
• 3.2. Nội dung thực nghiệm
• 3.3. Phương pháp thực nghiệm
• 3.4. Lớp thực nghiệm và thời gian thực nghiệm
• 3.5. Bố trí thực nghiệm
• 3.6. Đánh giá mức độ hiểu bài của HS
• 3.7. Kết quả thực nghiệm sư phạm và biện luận
• 3.7.1. Phân tích kết quả bài kiểm tra của HS
• 3.7.2. Đánh giá kết quả phát triển NLTH của học sinh
• 3.8. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ với chủ đề 'Dạy học sinh học vi sinh vật theo mô hình học trải nghiệm tại THPT Bắc Kạn' được thực hiện bởi Hà Thị Nhung dưới sự hướng dẫn của TS. Ngô Văn Hưng. Nghiên cứu này tập trung vào việc áp dụng mô hình học trải nghiệm trong giảng dạy phần sinh học vi sinh vật tại trường THPT Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn. Mục tiêu chính là nâng cao chất lượng giáo dục thông qua việc phát triển năng lực tự học và kỹ năng thực hành của học sinh.

1.1. Bối cảnh nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện trong bối cảnh đổi mới giáo dục theo Nghị quyết 29/NQ-TW của Đảng, nhấn mạnh việc chuyển từ phương pháp dạy học truyền thống sang phương pháp hiện đại, phát huy tính chủ động và sáng tạo của học sinh. Mô hình học trải nghiệm được xem là một giải pháp hiệu quả để đạt được mục tiêu này, đặc biệt trong môn sinh học vi sinh vật vốn có nhiều ứng dụng thực tiễn.

1.2. Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu

Mục tiêu chính của luận văn là thiết kế và tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong dạy học phần sinh học vi sinh vật tại trường THPT Bắc Kạn. Đối tượng nghiên cứu bao gồm học sinh lớp 10 và giáo viên bộ môn sinh học. Nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả của mô hình học trải nghiệm trong việc phát triển năng lực tự học và kỹ năng thực hành của học sinh.

II. Cơ sở lý luận và thực tiễn

Chương này trình bày cơ sở lý luận và thực tiễn của việc áp dụng mô hình học trải nghiệm trong dạy học sinh học vi sinh vật. Nghiên cứu dựa trên lý thuyết của David Kolb về chu trình học tập trải nghiệm, bao gồm bốn giai đoạn: trải nghiệm cụ thể, quan sát phản ánh, trừu tượng hóa khái niệm và thử nghiệm tích cực. Mô hình học trải nghiệm được xem là phương pháp hiệu quả để phát triển năng lực tự học và kỹ năng thực hành của học sinh.

2.1. Lý thuyết học tập trải nghiệm

Lý thuyết học tập trải nghiệm của David Kolb nhấn mạnh vai trò của việc học thông qua trải nghiệm thực tế. Chu trình học tập bao gồm bốn giai đoạn: trải nghiệm cụ thể, quan sát phản ánh, trừu tượng hóa khái niệm và thử nghiệm tích cực. Mô hình học trải nghiệm giúp học sinh phát triển năng lực tự học và kỹ năng thực hành, đồng thời kích thích tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề.

2.2. Thực trạng dạy học tại THPT Bắc Kạn

Thực trạng dạy học tại THPT Bắc Kạn cho thấy học sinh thường thiếu chủ động trong việc tiếp cận tri thức và khả năng tự học còn hạn chế. Việc áp dụng mô hình học trải nghiệm được kỳ vọng sẽ cải thiện tình trạng này, giúp học sinh hứng thú hơn với việc học tập và phát triển các kỹ năng cần thiết.

III. Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu đa dạng, bao gồm nghiên cứu lý thuyết, điều tra thực trạng và thực nghiệm sư phạm. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết tập trung vào việc phân tích các tài liệu liên quan đến mô hình học trải nghiệm và sinh học vi sinh vật. Phương pháp điều tra được thực hiện thông qua phiếu hỏi và phỏng vấn giáo viên và học sinh. Thực nghiệm sư phạm được tiến hành trên các lớp học tại THPT Bắc Kạn để đánh giá hiệu quả của mô hình học trải nghiệm.

3.1. Nghiên cứu lý thuyết

Nghiên cứu lý thuyết tập trung vào việc phân tích các tài liệu liên quan đến mô hình học trải nghiệm và sinh học vi sinh vật. Các tài liệu được tổng hợp và hệ thống hóa để làm cơ sở cho việc thiết kế các hoạt động trải nghiệm trong dạy học.

3.2. Thực nghiệm sư phạm

Thực nghiệm sư phạm được tiến hành trên các lớp học tại THPT Bắc Kạn để đánh giá hiệu quả của mô hình học trải nghiệm. Kết quả thực nghiệm cho thấy sự cải thiện đáng kể trong năng lực tự học và kỹ năng thực hành của học sinh.

IV. Kết quả và đóng góp

Luận văn đã thiết kế thành công các hoạt động trải nghiệm trong dạy học phần sinh học vi sinh vật tại THPT Bắc Kạn. Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình học trải nghiệm có hiệu quả cao trong việc phát triển năng lực tự học và kỹ năng thực hành của học sinh. Nghiên cứu cũng góp phần làm sáng tỏ thêm giá trị khoa học của mô hình học trải nghiệm trong giáo dục phổ thông.

4.1. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình học trải nghiệm giúp học sinh phát triển năng lực tự học và kỹ năng thực hành một cách hiệu quả. Học sinh trở nên chủ động hơn trong việc tiếp cận tri thức và có hứng thú hơn với việc học tập.

4.2. Đóng góp của luận văn

Luận văn đã góp phần làm sáng tỏ thêm giá trị khoa học của mô hình học trải nghiệm trong giáo dục phổ thông. Nghiên cứu cũng cung cấp các tài liệu tham khảo hữu ích cho giáo viên và học sinh trong quá trình giảng dạy và học tập môn sinh học vi sinh vật.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Quyết định số 404/QĐ-TTg ngày 27/03/2015 của Thủ tướng Chính phủ đã đặt nền móng vững chắc cho công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông. Mục tiêu trọng tâm là chuyển đổi từ mô hình truyền thụ thụ động sang phát triển năng lực và phẩm chất người học. Tại trường Trung học phổ thông Bắc Kạn, chất lượng đầu vào của học sinh trong nhiều năm chỉ đạt mức xét tuyển 6,5 đến 8,5 điểm cho ba môn thi (Toán, Ngữ văn nhân hệ số 2 và Tiếng Anh), dẫn đến tình trạng phần lớn học sinh thiếu chủ động và có năng lực tự học hạn chế. Khảo sát thực tế ban đầu ghi nhận có đến 70,59% giáo viên chưa tiếp cận đầy đủ và 40% giáo viên biết nhưng chưa từng vận dụng mô hình học trải nghiệm vào giảng dạy.

Nghiên cứu được triển khai nhằm giải quyết triệt để vấn đề trên thông qua việc thiết kế và tổ chức dạy học các chủ đề thuộc phần Sinh học vi sinh vật lớp 10 theo mô hình học trải nghiệm của David A. Kolb. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên đối tượng học sinh khối 10 tại trường Trung học phổ thông Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn trong năm học 2018 - 2019. Mục tiêu cụ thể là xây dựng quy trình dạy học trải nghiệm cho 12 bài học thuộc 3 chương chuyên đề, đồng thời phát triển bộ công cụ đánh giá năng lực tự học chuẩn hóa. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc nâng cao tỷ lệ học sinh khá giỏi lên mức 68,5% và gia tăng chỉ số tự chủ học tập của học sinh thêm 22,4% sau quá trình can thiệp sư phạm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết kiến tạo trong nhận thức học, khẳng định tri thức được người học chủ động kiến tạo thông qua tương tác trực tiếp với thế giới khách quan thay vì tiếp thu một chiều. Trọng tâm của khung lý thuyết là mô hình học tập trải nghiệm gồm 4 pha của David A. Kolb (1984):

• Trải nghiệm cụ thể: Người học trực tiếp tham gia vào các hoạt động thực tế, thu thập dữ liệu cảm giác ban đầu.
• Quan sát phản ánh: Tự suy ngẫm, phân tích và thảo luận đa chiều về những trải nghiệm đã diễn ra.
• Trừu tượng hóa khái niệm: Tổng hợp, khái quát hóa thông tin để hình thành tri thức, định luật và nguyên lý mới.
• Thử nghiệm tích cực: Ứng dụng tri thức vừa hình thành vào giải quyết các tình huống thực tiễn mới.

Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp lý thuyết năng lực tự học theo định nghĩa của Malcolm Knowles và 12 biểu hiện hành vi theo cấu trúc của Candy (1987), kết hợp với mô hình phân loại năng lực của Đinh Quang Báo. Các khái niệm cốt lõi bao gồm: hoạt động trải nghiệm sáng tạo, năng lực tự học, chu trình học tập 4 pha và sinh học vi sinh vật ứng dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thực nghiệm sư phạm kết hợp khảo sát định lượng và toán thống kê giáo dục:

• Cỡ mẫu và cách chọn mẫu: Khảo sát thực trạng được thực hiện trên 68 giáo viên bộ môn Sinh học và cán bộ quản lý giáo dục tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn (tháng 2/2019) theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện. Thực nghiệm sư phạm chọn mẫu có chủ đích với 4 lớp 10 tại trường Trung học phổ thông Bắc Kạn, chia đều thành 2 lớp thực nghiệm và 2 lớp đối chứng với năng lực học tập đầu vào tương đương.
• Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu: Sử dụng 2 bộ giáo án thiết kế song song, kết hợp 3 bài kiểm tra đánh giá kiến thức định kỳ, hồ sơ học tập và bảng kiểm quan sát năng lực tự học theo thang đo định lượng.
• Lý do lựa chọn: Phương pháp đối chứng song song và phân tích thống kê trên phần mềm chuyên dụng giúp kiểm soát tối đa các biến can thiệp, phản ánh khách quan mức độ phát triển năng lực của học sinh trong suốt tiến trình năm học 2018 - 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng ban đầu cho thấy nhận thức và mức độ vận dụng mô hình học trải nghiệm của giáo viên còn nhiều hạn chế. Trong tổng số 68 giáo viên được khảo sát, có 70,59% giáo viên chưa biết đến mô hình học trải nghiệm của David A. Kolb, và chỉ có 29,41% giáo viên đã từng tiếp cận. Trong nhóm giáo viên đã biết, có 60% thỉnh thoảng mới vận dụng và 40% chưa từng áp dụng vào dạy học thực tế, hoàn toàn vắng bóng việc triển khai thường xuyên (0%).

Kết quả thực nghiệm sư phạm qua 3 bài kiểm tra định kỳ cho thấy sự tiến bộ vượt bậc của nhóm lớp thực nghiệm so với nhóm lớp đối chứng:

• Tỷ lệ học sinh đạt điểm khá và giỏi (từ 7,0 đến 10,0 điểm) ở nhóm thực nghiệm đạt 68,5%, cao hơn 18,2% so với nhóm đối chứng (chỉ đạt 50,3%).
• Tỷ lệ học sinh yếu kém (dưới 5,0 điểm) ở nhóm thực nghiệm giảm sâu xuống dưới 3,5%, trong khi nhóm đối chứng vẫn chiếm tỷ lệ 12,8%.
• Đánh giá năng lực tự học qua bảng tiêu chí rubrics cho thấy các chỉ số thành phần như kỹ năng lập kế hoạch, kỹ năng giải quyết vấn đề, thao tác thực hành thí nghiệm và tư duy sáng tạo của học sinh nhóm thực nghiệm tăng trung bình 22,4% so với giai đoạn trước thực nghiệm.

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt rõ nét giữa hai nhóm bắt nguồn từ việc mô hình 4 pha của Kolb đã biến các khái niệm vi sinh vật học trừu tượng thành trải nghiệm trực quan. Khi học sinh tự tay thực hiện quy trình lên men lactic để làm sữa chua, muối dưa hoặc quan sát tiêu bản nấm men dưới kính hiển vi, các em được kích hoạt toàn bộ giác quan. Quá trình thảo luận nhóm và lập hồ sơ học tập giúp các em tự hệ thống hóa kiến thức chuyển hóa vật chất nội bào và ngoại bào một cách tự nhiên.

Dữ liệu thực nghiệm khi biểu diễn qua đồ thị phân phối tần suất điểm số cho thấy đường cong phân phối của nhóm thực nghiệm lệch hẳn về phía điểm cao, có đỉnh nhọn tập trung ở thang điểm 8 và 9. Bảng phân phối tần số tích lũy cũng khẳng định sự đồng đều trong tiến bộ nhận thức của học sinh, triệt tiêu tình trạng học vẹt. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu giáo dục thực nghiệm của John Dewey và các công bố gần đây của các nhà khoa học giáo dục tại Việt Nam, khẳng định học trải nghiệm chính là chìa khóa tháo gỡ rào cản nhận thức cho học sinh có điểm đầu vào thấp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nhân rộng hiệu quả của mô hình học tập trải nghiệm trong môn Sinh học, nghiên cứu đưa ra 4 khuyến nghị hành động trọng tâm:

1. Chuẩn hóa quy trình thiết kế bài dạy trải nghiệm: Tổ chuyên môn Sinh học các trường trung học phổ thông cần tiến hành xây dựng ngân hàng bài giảng trải nghiệm 4 pha cho 100% các chủ đề mang tính ứng dụng thực tiễn trong chương trình Sinh học lớp 10, 11 và 12, hoàn thành trong vòng 6 tháng đầu năm học.
2. Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên: Ban Giám hiệu nhà trường phối hợp cùng Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về lý thuyết Kolb và phương pháp đánh giá năng lực cho 100% giáo viên bộ môn, hướng tới mục tiêu tối thiểu 85% giáo viên vận dụng thường xuyên trong vòng 12 tháng.
3. Đổi mới công cụ kiểm tra và đánh giá học sinh: Chuyển đổi phương thức đánh giá từ thuần túy điểm số sang kết hợp đánh giá quá trình thông qua hồ sơ học tập, sản phẩm dự án và thang đo rubrics, đảm bảo tỷ trọng đánh giá quá trình chiếm tối thiểu 40% tổng điểm đánh giá thường xuyên theo lộ trình 2 năm.
4. Nâng cấp cơ sở vật chất và không gian thực hành: Ban Giám hiệu cần dành ít nhất 15% kinh phí thiết bị hàng năm để bổ sung dụng cụ thí nghiệm, hóa chất nuôi cấy vi sinh vật an toàn và mở rộng khuôn viên vườn trường, tạo môi trường học tập thực địa thuận lợi cho học sinh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Giáo viên Sinh học cấp trung học phổ thông: Cung cấp 12 giáo án mẫu chi tiết, hệ thống câu hỏi định hướng, phiếu học tập và quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm thực tế giúp tối ưu hóa thời gian soạn bài và nâng cao chất lượng giảng dạy trên lớp.
• Cán bộ quản lý giáo dục và chuyên viên Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo: Nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực để xây dựng các chuyên đề bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm, định hướng đổi mới phương pháp dạy học theo Chương trình Giáo dục phổ thông mới.
• Sinh viên sư phạm và học viên cao học chuyên ngành Phương pháp dạy học: Tài liệu nghiên cứu hữu ích về phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục, kỹ thuật xử lý số liệu thống kê bằng Excel và cách thiết kế công cụ đo lường năng lực tự học.
• Các nhà nghiên cứu và phát triển chương trình giáo dục STEM: Cung cấp cứ liệu thực nghiệm vững chắc về việc tích hợp hoạt động trải nghiệm vào các môn khoa học tự nhiên, làm tiền đề mở rộng các dự án liên môn gắn với đời sống.

Câu hỏi thường gặp

Chu trình học trải nghiệm của David A. Kolb gồm những giai đoạn nào và vận hành ra sao trong môn Sinh học? Mô hình gồm 4 giai đoạn liên hoàn: Trải nghiệm cụ thể, Quan sát phản ánh, Trừu tượng hóa khái niệm và Thử nghiệm tích cực. Trong môn Sinh học, học sinh bắt đầu bằng việc làm tiêu bản hoặc lên men thực phẩm, sau đó thảo luận về hiện tượng quan sát được, khái quát hóa thành cơ chế sinh học và cuối cùng ứng dụng để giải quyết vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm.

Làm thế nào để tổ chức dạy học trải nghiệm khi điều kiện phòng thí nghiệm nhà trường còn thiếu thốn? Giáo viên có thể tận dụng tối đa nguyên vật liệu đời sống hàng ngày như men bánh mì, sữa tươi, rau củ lên men để tổ chức các thí nghiệm đơn giản ngay tại lớp học hoặc giao nhiệm vụ trải nghiệm tại gia đình kết hợp báo cáo qua video và hồ sơ học tập cá nhân.

Luận văn đánh giá sự phát triển năng lực tự học của học sinh dựa trên những tiêu chí nào? Năng lực tự học được định lượng hóa qua 4 nhóm tiêu chí chính: kỹ năng lập kế hoạch học tập chi tiết, kỹ năng giải quyết vấn đề khoa học, kỹ năng thao tác thực hành thí nghiệm và khả năng tư duy sáng tạo thông qua các sản phẩm học tập cụ thể.

Mô hình học trải nghiệm có thực sự mang lại hiệu quả vượt trội cho học sinh có học lực đầu vào thấp không? Kết quả thực nghiệm tại trường Trung học phổ thông Bắc Kạn chứng minh tỷ lệ khá giỏi của lớp thực nghiệm đạt 68,5%, cao hơn nhóm đối chứng 18,2%, đồng thời giảm tỷ lệ học sinh yếu kém từ 12,8% xuống dưới 3,5%, khẳng định phương pháp này giúp học sinh yếu kém dễ dàng tiếp cận kiến thức.

Việc thiết kế bài dạy học trải nghiệm có làm phát sinh thêm thời lượng học tập trên lớp không? Quy trình được thiết kế tích hợp linh hoạt trong khung phân phối chương trình chính khóa 45 phút, kết hợp với các hoạt động định hướng tự học ở nhà và thảo luận nhóm, đảm bảo không gây quá tải thời lượng học tập cho học sinh.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về mô hình học trải nghiệm 4 pha của David A. Kolb gắn liền với việc phát triển năng lực tự học cho học sinh trung học phổ thông.
• Thiết kế thành công quy trình dạy học và bộ công cụ đánh giá chuẩn hóa cho toàn bộ phần Sinh học vi sinh vật lớp 10, đóng góp nguồn học liệu thực tiễn chất lượng cao.
• Kết quả thực nghiệm sư phạm khẳng định tính khả thi vượt trội với 68,5% học sinh đạt loại khá giỏi và các kỹ năng tự học tăng trưởng bình quân 22,4%.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ và lộ trình triển khai cụ thể từ cấp Sở, nhà trường đến tổ chuyên môn giai đoạn 2020 - 2025.
• Nghiên cứu là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà giáo dục, mở ra hướng ứng dụng rộng rãi mô hình trải nghiệm sáng tạo nhằm đổi mới căn bản chất lượng dạy học môn Sinh học hiện nay.