Luận Văn Thạc Sĩ: Sử Dụng Chỉ Tiêu Môi Trường Để Đánh Giá Quy Hoạch Sử Dụng Đất Thành Phố Lạng Sơn

Luận văn thạc sĩ phân tích chỉ tiêu môi trường đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn, đề xuất giải pháp phát triển bền vững.

• Chuyên ngành: Quy hoạch sử dụng đất
• Đề tài: Đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại Lạng Sơn qua chỉ tiêu môi trường
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Địa điểm: Lạng Sơn

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Đánh giá đất đai, những vấn đề về phương pháp luận
• 1.1.1. Các kết quả nghiên cứu về đánh giá đất đai trên thế giới
• 1.1.1.1. Tình hình đánh giá đất đai ở Liên Xô (cũ)
• 1.1.1.2. Tình hình đánh giá đất đai ở Mỹ
• 1.1.1.3. Tình hình đánh giá đất đai ở một số nước châu Âu khác
• 1.1.1.4. Tình hình đánh giá đất đai ở Ấn Độ và các vùng nhiệt đới ẩm châu Phi
• 1.1.2. Các kết quả nghiên cứu về đánh giá đất đai ở trong nước
• 1.1.2.1. Tình hình nghiên cứu và đánh giá đất đai trước khi có phương pháp đánh giá đất đai của FAO
• 1.1.2.2. Một số ứng dụng phương pháp đánh giá đất đai của FAO
• 1.1.3. Nội dung chính của đánh giá đất đai theo FAO
• 1.2. Tình hình quy hoạch sử dụng đất ở Việt Nam, những vấn đề tồn tại

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quy hoạch sử dụng đất tại Lạng Sơn

Quy hoạch sử dụng đất là một trong những công cụ quan trọng trong quản lý tài nguyên đất đai. Tại Lạng Sơn, quy hoạch này không chỉ nhằm phân bổ quỹ đất cho các mục đích sử dụng mà còn cần xem xét đến các yếu tố môi trường. Việc đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại đây cần được thực hiện một cách đồng bộ, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho thành phố. Theo Luật Đất đai năm 1993, công tác quy hoạch đã được thực hiện từ cấp tỉnh đến cấp xã, tuy nhiên, nhiều phương án quy hoạch vẫn chưa thực sự chú trọng đến chỉ tiêu môi trường. Điều này dẫn đến việc các phương án quy hoạch thường xuyên phải điều chỉnh, gây lãng phí tài nguyên và ảnh hưởng đến môi trường sống.

1.1. Tình hình quy hoạch đất đai tại Lạng Sơn

Thành phố Lạng Sơn, với vị trí địa lý thuận lợi, đã có nhiều bước tiến trong việc quy hoạch sử dụng đất. Tuy nhiên, việc đánh giá môi trường trong quy hoạch vẫn còn hạn chế. Các phương án quy hoạch thường chỉ tập trung vào việc phân bổ đất cho các ngành mà chưa xem xét đến tác động qua lại giữa các ngành. Điều này dẫn đến tình trạng quy hoạch thiếu đồng bộ và khả thi, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

II. Đánh giá tác động môi trường trong quy hoạch sử dụng đất

Việc đánh giá tác động môi trường trong quy hoạch sử dụng đất là rất cần thiết. Các yếu tố môi trường như chất lượng không khí, nước, và hệ sinh thái cần được xem xét kỹ lưỡng. Tại Lạng Sơn, sự phát triển đô thị nhanh chóng đã dẫn đến nhiều vấn đề ô nhiễm môi trường. Do đó, việc lồng ghép các yếu tố môi trường vào quy hoạch sử dụng đất sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Các chỉ tiêu môi trường cần được xác định rõ ràng trong quy hoạch, từ đó có thể đưa ra các giải pháp hiệu quả nhằm bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

2.1. Các chỉ tiêu môi trường cần xem xét

Các chỉ tiêu môi trường như chất lượng đất, nước và không khí cần được đưa vào quy hoạch sử dụng đất. Việc đánh giá môi trường không chỉ giúp nhận diện các vấn đề ô nhiễm mà còn tạo điều kiện cho việc phát triển các dự án bền vững. Đặc biệt, trong bối cảnh Lạng Sơn đang phát triển mạnh mẽ, việc áp dụng các chỉ tiêu môi trường sẽ giúp đảm bảo rằng sự phát triển không làm tổn hại đến môi trường sống của người dân.

III. Đề xuất giải pháp cải thiện quy hoạch sử dụng đất tại Lạng Sơn

Để cải thiện quy hoạch sử dụng đất tại Lạng Sơn, cần thiết phải có một chiến lược tổng thể, trong đó lồng ghép các yếu tố môi trường vào quy hoạch. Việc đánh giá quy hoạch cần được thực hiện định kỳ, nhằm cập nhật và điều chỉnh các phương án quy hoạch cho phù hợp với thực tiễn. Đồng thời, cần tăng cường công tác quản lý đất đai, đảm bảo rằng các dự án phát triển không gây ra tác động tiêu cực đến môi trường. Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ trong việc thực hiện quy hoạch, từ đó tạo ra một môi trường sống tốt hơn cho người dân.

3.1. Tăng cường công tác quản lý và giám sát

Cần thiết phải tăng cường công tác quản lý và giám sát quy hoạch sử dụng đất. Việc này không chỉ giúp đảm bảo tính khả thi của các phương án quy hoạch mà còn giúp phát hiện sớm các vấn đề phát sinh. Các cơ quan chức năng cần có trách nhiệm trong việc theo dõi và đánh giá tác động của các dự án đến môi trường, từ đó có những điều chỉnh kịp thời nhằm bảo vệ tài nguyên đất đai và môi trường sống.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả là một trong những vấn đề cấp thiết đối với sự phát triển bền vững của các địa phương, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa và công nghiệp hóa ngày càng gia tăng. Tại Việt Nam, Luật Đất đai năm 1993 đã xác định bảy nội dung quản lý Nhà nước về đất đai, trong đó công tác quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất giữ vai trò trọng yếu nhằm điều tiết các mối quan hệ đất đai giữa các ngành và lĩnh vực. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy các phương án quy hoạch sử dụng đất hiện nay mới chỉ tập trung vào phân bổ quỹ đất cho các mục đích chuyên ngành mà chưa lồng ghép đầy đủ các yếu tố môi trường, dẫn đến việc các phương án này thường phải điều chỉnh sau một thời gian ngắn áp dụng.

Thành phố Lạng Sơn, với diện tích tự nhiên khoảng 77,69 km² và dân số gần 75.000 người năm 1998, là trung tâm kinh tế - chính trị - văn hóa của tỉnh Lạng Sơn, có vị trí địa lý đặc biệt quan trọng với mạng lưới giao thông thuận lợi, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, sự gia tăng dân số nhanh và phát triển đô thị đã đặt ra nhiều thách thức về môi trường, đặc biệt là ô nhiễm và suy thoái tài nguyên đất đai. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá các chỉ tiêu môi trường trong quy hoạch sử dụng đất tại thành phố Lạng Sơn, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quy hoạch, góp phần xây dựng đô thị “Xanh - Sạch - Đẹp” và phát triển bền vững.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào quy hoạch sử dụng đất thành phố Lạng Sơn giai đoạn 2001-2010, với việc phân tích hiện trạng sử dụng đất, đánh giá các chỉ tiêu môi trường liên quan và đề xuất các phương án điều chỉnh quy hoạch. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý đất đai và môi trường sau:

• Lý thuyết sinh thái cảnh quan (Landscape Ecology): Đất đai được xem là vật mang của hệ sinh thái, ảnh hưởng trực tiếp đến các yếu tố tự nhiên và hoạt động của con người. Việc đánh giá đất đai cần xem xét các thuộc tính địa lý, sinh học, kinh tế và xã hội trong không gian và thời gian.

• Phương pháp đánh giá đất đai của FAO: Đây là phương pháp tổng hợp đánh giá khả năng thích nghi của đất đai với các loại hình sử dụng dựa trên các chỉ tiêu tự nhiên, kinh tế và xã hội. Phương pháp này bao gồm các bước xác định mục tiêu, thu thập dữ liệu, phân loại đất, đánh giá khả năng thích nghi và đề xuất phương án sử dụng đất tối ưu.

• Mô hình quy hoạch sử dụng đất tích hợp yếu tố môi trường: Nhấn mạnh việc lồng ghép các chỉ tiêu môi trường như độ che phủ rừng, chất lượng nước, ô nhiễm đất vào quy hoạch sử dụng đất nhằm đảm bảo tính bền vững và khả thi của các phương án quy hoạch.

Các khái niệm chính bao gồm: quy hoạch sử dụng đất, đánh giá đất đai, chỉ tiêu môi trường, phát triển bền vững, đô thị hóa, và quản lý tài nguyên đất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa thu thập số liệu thứ cấp và khảo sát thực địa:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê niên giám thành phố Lạng Sơn năm 2005, báo cáo quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2001-2010, báo cáo tổng thể phát triển kinh tế xã hội, kết quả đo đạc các chỉ tiêu môi trường (chất lượng nước, đất, không khí), và các tài liệu pháp luật liên quan như Luật Đất đai 1993, Nghị định 188/2004/NĐ-CP.

• Phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu đất, nước tại các khu vực đại diện cho các loại hình sử dụng đất khác nhau trong thành phố, bao gồm khu dân cư, khu công nghiệp, đất nông nghiệp và đất rừng.

• Phương pháp phân tích: Phân tích các chỉ tiêu vật lý, hóa học và kim loại nặng trong đất và nước bằng các thiết bị chuyên dụng (máy Horiba, máy quang phổ UV/VIS, phương pháp chuẩn độ). Kết hợp phân tích định lượng và định tính để đánh giá mức độ ô nhiễm và tác động môi trường.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu từ năm 2005 đến 2007, xây dựng bản đồ quy hoạch sử dụng đất có lồng ghép yếu tố môi trường, đề xuất phương án điều chỉnh quy hoạch đến năm 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng sử dụng đất: Đến năm 2006, thành phố Lạng Sơn có tổng diện tích đất tự nhiên khoảng 7.968,8 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 15,7% (1.252,7 ha), đất rừng chiếm 24,7% (1.969,3 ha), đất ở đô thị chiếm 3,8% (305,8 ha), đất chuyên dùng chiếm 7,7% (618,2 ha), và đất chưa sử dụng chiếm tới 46,3% (3.613,8 ha). Đất trồng cây hàng năm chiếm 88,7% trong tổng diện tích đất nông nghiệp.

2. Chỉ tiêu môi trường: Độ che phủ rừng tại thành phố Lạng Sơn còn thấp, chỉ đạt khoảng 40%, chưa đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường sinh thái. Nguồn nước mặt và nước ngầm dồi dào nhưng chất lượng nước có dấu hiệu suy giảm do ô nhiễm từ các hoạt động sản xuất và sinh hoạt. Tỷ lệ xử lý rác thải và nước thải còn thấp, chưa đạt mức tối ưu cho phát triển bền vững.

3. Chuyển đổi mục đích sử dụng đất: Trong giai đoạn quy hoạch 2001-2010, diện tích đất nông nghiệp dự kiến giảm khoảng 27,7 ha do chuyển sang đất phi nông nghiệp phục vụ phát triển đô thị, công nghiệp và dịch vụ. Đất ở đô thị tăng lên 98,774 ha, đất giao thông tăng lên 58,182 ha, đất chuyên dùng tăng lên 84,783 ha.

4. Tác động môi trường: Việc chưa lồng ghép đầy đủ các chỉ tiêu môi trường trong quy hoạch sử dụng đất đã dẫn đến hiện tượng ô nhiễm đất, suy thoái tài nguyên và mất cân bằng sinh thái. Các khu vực chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất đô thị và công nghiệp có nguy cơ cao về ô nhiễm và suy giảm chất lượng môi trường.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các vấn đề trên là do quy hoạch sử dụng đất chưa tích hợp đầy đủ các yếu tố môi trường, đặc biệt là các chỉ tiêu về độ che phủ rừng, chất lượng nước và xử lý chất thải. So với các nghiên cứu quốc tế và phương pháp đánh giá đất đai của FAO, quy hoạch tại Lạng Sơn còn thiếu sự đồng bộ và tính khả thi cao do chưa đánh giá kỹ các tác động môi trường.

Việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp là xu hướng tất yếu trong quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa, tuy nhiên cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ để hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường. Các số liệu về diện tích đất sử dụng và các chỉ tiêu môi trường có thể được trình bày qua biểu đồ cơ cấu sử dụng đất theo năm và bản đồ phân bố các chỉ tiêu môi trường để minh họa rõ ràng hơn.

Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc lồng ghép các chỉ tiêu môi trường trong quy hoạch sử dụng đất nhằm đảm bảo phát triển bền vững, bảo vệ tài nguyên và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Lồng ghép chỉ tiêu môi trường vào quy hoạch sử dụng đất: Cần xây dựng hệ thống chỉ tiêu môi trường cụ thể như độ che phủ rừng, chất lượng nước, mức độ ô nhiễm đất để tích hợp vào các phương án quy hoạch sử dụng đất cấp thành phố và phường. Thời gian thực hiện: ngay trong giai đoạn lập quy hoạch mới; Chủ thể: Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với UBND thành phố.

2. Tăng cường bảo vệ và phát triển rừng: Đẩy mạnh trồng rừng, khoanh nuôi, tái sinh rừng nhằm nâng cao tỷ lệ che phủ rừng lên trên 50% trong vòng 5 năm tới, góp phần cải thiện môi trường sinh thái và giảm thiểu xói mòn đất. Chủ thể: Ban quản lý rừng, các tổ chức cộng đồng và người dân địa phương.

3. Cải thiện hệ thống xử lý chất thải và nước thải: Đầu tư xây dựng và nâng cấp các công trình xử lý rác thải, nước thải sinh hoạt và công nghiệp, đảm bảo tỷ lệ xử lý đạt trên 70% trong vòng 3 năm tới. Chủ thể: UBND thành phố, các doanh nghiệp và cộng đồng dân cư.

4. Quản lý chặt chẽ chuyển đổi mục đích sử dụng đất: Áp dụng các quy định pháp luật nghiêm ngặt, đánh giá tác động môi trường trước khi phê duyệt các dự án chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp, nhằm hạn chế suy thoái tài nguyên đất và ô nhiễm môi trường. Chủ thể: Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND các cấp.

5. Nâng cao năng lực cán bộ và tuyên truyền cộng đồng: Tổ chức đào tạo, tập huấn nâng cao nhận thức và kỹ năng quản lý đất đai, bảo vệ môi trường cho cán bộ quản lý và người dân. Thời gian: liên tục trong 5 năm; Chủ thể: các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý Nhà nước về tài nguyên và môi trường: Giúp xây dựng chính sách, quy hoạch sử dụng đất tích hợp yếu tố môi trường, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ tài nguyên đất.

2. Các nhà quy hoạch đô thị và phát triển kinh tế - xã hội: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế các phương án quy hoạch bền vững, phù hợp với điều kiện tự nhiên và xã hội địa phương.

3. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo: Là tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu về quản lý đất đai, môi trường và phát triển bền vững, đồng thời hỗ trợ đào tạo chuyên môn.

4. Cộng đồng dân cư và doanh nghiệp địa phương: Nâng cao nhận thức về tác động của quy hoạch sử dụng đất đến môi trường và đời sống, từ đó tham gia tích cực vào các hoạt động bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần lồng ghép yếu tố môi trường trong quy hoạch sử dụng đất?
   Lồng ghép yếu tố môi trường giúp đảm bảo quy hoạch sử dụng đất không chỉ đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế mà còn bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, giảm thiểu ô nhiễm và suy thoái môi trường, từ đó phát triển bền vững.

2. Các chỉ tiêu môi trường nào quan trọng trong quy hoạch sử dụng đất?
   Các chỉ tiêu quan trọng bao gồm độ che phủ rừng, chất lượng nước mặt và nước ngầm, mức độ ô nhiễm đất, tỷ lệ xử lý rác thải và nước thải, cũng như các chỉ số về đa dạng sinh học và cảnh quan sinh thái.

3. Phương pháp đánh giá đất đai của FAO có thể áp dụng như thế nào tại Việt Nam?
   Phương pháp của FAO được điều chỉnh phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của Việt Nam, giúp phân loại đất theo khả năng thích nghi với các loại hình sử dụng, từ đó xây dựng quy hoạch sử dụng đất hiệu quả và bền vững.

4. Những thách thức chính trong quản lý sử dụng đất tại thành phố Lạng Sơn là gì?
   Thách thức gồm việc thiếu đồng bộ trong quy hoạch, chưa tích hợp đầy đủ yếu tố môi trường, sự gia tăng dân số và đô thị hóa nhanh, cùng với hạn chế về năng lực quản lý và nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường.

5. Giải pháp nào giúp nâng cao hiệu quả quy hoạch sử dụng đất tại địa phương?
   Giải pháp bao gồm tăng cường đào tạo cán bộ, áp dụng công nghệ và phương pháp đánh giá hiện đại, nâng cao nhận thức cộng đồng, đầu tư hệ thống xử lý chất thải, và xây dựng chính sách quản lý chặt chẽ, minh bạch.

Kết luận

• Quy hoạch sử dụng đất tại thành phố Lạng Sơn giai đoạn 2001-2010 đã đạt được nhiều kết quả tích cực nhưng còn tồn tại hạn chế về lồng ghép yếu tố môi trường.
• Diện tích đất nông nghiệp giảm do chuyển đổi sang đất phi nông nghiệp phục vụ phát triển đô thị và công nghiệp, đặt ra thách thức về bảo vệ môi trường và tài nguyên đất.
• Việc áp dụng phương pháp đánh giá đất đai của FAO và tích hợp các chỉ tiêu môi trường là cần thiết để nâng cao tính khả thi và bền vững của quy hoạch sử dụng đất.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào lồng ghép chỉ tiêu môi trường, bảo vệ rừng, cải thiện hệ thống xử lý chất thải, quản lý chuyển đổi đất và nâng cao năng lực quản lý.
• Nghiên cứu đề xuất các bước tiếp theo gồm triển khai áp dụng các chỉ tiêu môi trường trong quy hoạch mới, đào tạo cán bộ, và tăng cường tuyên truyền cộng đồng nhằm xây dựng thành phố Lạng Sơn phát triển bền vững, xanh - sạch - đẹp.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ tài nguyên đất và môi trường sẽ góp phần tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Lạng Sơn trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Tính cấp thiết của đề tài Luật đất đai năm 1993 đã xác định 7 nội dung quản lý Nhà nước về đất đai, trong đó công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một công việc quản lý hết sức quan trọng nhằm điều tiết các mối quan hệ đất đai cho các ngành và các lĩnh vực hoạt động có hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai của mình. Từ đó cho đến nay công tác quy hoạch sử dụng đất đã được thực hiện ở hầu hết các cấp từ Trung ương đến địa phương, từ quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, huyện và đặc biệt là quy hoạch sử dụng đất cấp xã đã mang lại hiệu quả thiết thực trong công tác quản lý và tác động đến nền kinh tế cả nước. Qua các phương án quy hoạch sử dụng đất các cấp đã được phê duyệt có thể thấy: Quy hoạch sử dụng đất các cấp mới chỉ dừng lại ở việc phân bổ quỹ đất cho các mục đích sử dụng chuyên ngành mà chưa thực sự xem xét đến những tác động qua lại giữa các ngành trên một đơn vị hành chính độc lập, hoặc mối quan hệ của các ngành kinh tế trên phạm vi vùng lãnh thổ. Chính yếu tố này đã gây ra những bất lợi làm cho các phương án quy hoạch sau khi được duyệt chỉ một thời gian ngắn đã phải điều chỉnh bổ sung.

Trong quy trình lập quy hoạch sử dụng đất cấp huyện, tỉnh quy định tại Thông tư 30/TT-BTNMT, mặc dù đã hướng dẫn chi tiết từ khâu tổ chức thu thập thông tin, đánh giá điều kiện tự nhiên, tài nguyên đến việc xây dựng các phương án quy hoạch chưa đề cập sâu các yếu tố môi trường. Qua đó thấy yếu tố môi trường còn bị xem nhẹ hoặc không xem xét đến trong các phương án quy hoạch sử dụng đất. Đây là nguyên nhân cơ bản làm cho các phương án quy hoạch sử dụng đất ở các cấp thiếu đồng bộ, khả thi và đôi khi còn có hại. Từ khái quát và thực trạng nêu trên, chúng tôi cho rằng trong các phương án quy hoạch sử dụng đất cần thiết phải đưa các yếu tố môi trường và đánh giá 1 tác động của nó đối với các hoạt động sản xuất, nhằm hoàn thiện công tác quy hoạch sử dụng đất các cấp.

Với Lạng Sơn, hiện nay xu thế đô thị hoá ngày càng phát triển, thành phố Lạng Sơn là thành phố trẻ trực thuộc tỉnh mới được thành lập từ ngày 17 tháng 10 năm 2002, có tổng diện tích tự nhiên 7. Thành phố Lạng Sơn nằm ở trung tâm của tỉnh Lạng Sơn, có mạng lưới giao thông đường sắt, đường bộ liên huyện - liên tỉnh rất thuận tiện trong việc lưu thông với các tỉnh lân cận và mọi miền trên cả nước, đáp ứng cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nói chung và của thành phố Lạng Sơn nói riêng. Trong những năm qua, thực hiện chính sách kinh tế thị trường với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế và chính sách bình thường hóa quan hệ Việt Nam - Trung Quốc đã có tác động mạnh mẽ, trực tiếp đến sự phát triển của nhiều ngành như: thương mại - dịch vụ - du lịch, kim ngạch biên mậu ngày càng tăng… Thực hiện chủ trương CNH - HĐH đất nước, năm 1999 được sự chỉ đạo của UBND tỉnh Lạng Sơn và Sở Địa chỉnh (nay là Sở Tài nguyên và Môi trường) tỉnh đã điều tra, khảo sát và lập quy hoạch sử dụng đất đai thành phố Lạng Sơn thời kỳ 2001 - 2010 với các mục tiêu cần đạt được: Tạo ra tầm nhìn chiến lược để quản lý và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên đất đai của Thành phố, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong những năm trước mặt và lâu dài. Đồng thời phân bổ quỹ đất hợp lý cho các ngành, các đối tượng sử dụng đất, đảm bảo sử dụng đất đúng mục đích và có hiệu quả.

Tạo điều kiện thuận lợi cho việc đầu tư các dự án phát triển, hình thành các khu trung tâm văn hoá - xã hội, dịch vụ góp phần thực hiện CNH - HĐH đất nước theo chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2010 của thành phố Lạng Sơn đi đôi với việc bảo vệ tài nguyên đất, môi trường sinh thái và giữ gìn cảnh quan thiên nhiên trong quá trình khai thác, sử dụng đất đảm bảo bền vững hạn chế ô nhiễm môi trường ở mức độ thấp nhất, không làm ảnh hưởng đến thế hệ mai sau. Nhìn chung thành phố Lạng Sơn từ những năm 1990 trở lại đây có nhiều 2 khởi sắc, bộ mặt đô thị ngày càng đổi mới, thực sự là trung tâm chính trị - kinh tế văn hoá xã hội của tỉnh. Cùng với sự phát triển đô thị ngàng càng tăng, nhịp độ phát triển kinh tế - xã hội ngày một tăng trưởng. Bên cạnh đó sự gia tăng dân số nhanh, nhu cầu phát triển ngày càng nhiều đã chứa đứng tiềm ẩn phát sinh ô nhiễm ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống - môi trường sinh thái - môi trường đô thị.

Vì vậy, chúng ta cần phải tính đến một giải pháp nhằm hạn chế, giảm thiểu ô nhiễm trong môi trường để có một đô thị “Xanh - Sạch - Đẹp”. Xuất phát từ ý tưởng và những vấn đề trên, tôi thực hiện đề tài. “Sử dụng một số chỉ tiêu môi trường để đánh giá quy hoạch sử dụng đất thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn” 1. Mục đích và yêu cầu 1.

Mục đích - Hình thành một cách nhìn trong Quy hoạch có lồng ghép yếu tố môi trường ở thành phố Lạng Sơn để góp phần cho một Thành phố sạch về môi trường và phát triển bền vững. - Đánh giá lại một số khu quy hoạch trong Thành phố có yếu tố môi trường. Yêu cầu - Đánh giá đúng thực trạng môi trường ở thành phố Lạng Sơn - Tìm ra những nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường ở thành phố Lạng Sơn (những nguyên nhân có liên quan đến quy hoạch sử dụng đất). - Từ thực trạng quy hoạch sử dụng đất ở thành phố Lạng Sơn chỉnh sửa quy hoạch sử dụng đất ở sau khi bổ đo chỉ tiêu về môi trường.

Xây dựng bản đồ quy hoạch. TỔNG QUAN TÀI LIỆU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 2. Đánh giá đất đai, những vấn đề về phương pháp luận Theo A.Young: đánh giá đất đai là quá trình đoán định tiềm năng của đất đai cho một hoặc một số loại đất đai được đưa ra để lựa chọn. FAO đã định 3 nghĩa về đánh giá đất đai: đánh giá đất đai là quá trình so sánh, đối chiếu những tính chất vốn có của vạt đất cần đánh giá với những tính chất đất đai theo yêu cầu của đối tượng sử dụng (FAO, 1976) [32].

Theo học thuyết sinh học cảnh quan (Landsscape Ecology), đất đai được coi là vật mang (Carrier) của hệ sinh thái (Eco - System). Trong đánh giá phân hạng, đất đai được định nghĩa như sau: “Một vật xác định về mặt địa lý là một diện tích bề mặt của trái đất với những thuộc tính ổn định hoặc thay đổi có tính chất chu kỳ, có thể dự đoán được của sinh quyển bên trên, bên trong và bên dưới nó, như không khí, điều kiện địa chất, thuỷ văn, thực vật và động vật cư trú, những hoạt động hiện nay và trước đây của con người, ở chừng mực mà những thuộc tính này có ảnh hưởng, có ý nghĩa tới việc sử dụng vạt đất đó của con người hiện tại và trong tương lai” (Brinkman R. Như vậy, đánh giá đất đai phải được xem xét trên phạm vi rất rộng, bao gồm cả không gian, thời gian, điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội. Đặc điểm của đất đai được sử dụng trong đánh giá là những tính chất của đất đai mà ta có thể đo lường hoặc ước lượng được.

Có rất nhiều đặc điểm nhưng đôi khi chỉ lựa chọn ra những đặc điểm chính, có ảnh hưởng trực tiếp và có ý nghĩa tới diện tích của vùng nghiên cứu. Các kết quả nghiên cứu về đánh giá đất đai trên thế giới Đã có rất nhiều các phương pháp đánh giá đất đai khác nhau, nhưng nhìn chung có hai khuynh hướng đánh giá đất đai về mặt tự nhiên và đánh giá đất đai về mặt kinh tế. - Đánh giá đất đai về mặt tự nhiên cần xác định tiềm năng và mức độ thích hợp của đất đai với các mục đích sử dụng đất cụ thể. - Đánh giá đất đai về mặt kinh tế là đánh giá hiệu quả về mặt kinh tế trên một loại hình sử dụng đất đai nhất định.

Đánh giá đất đưa ra nhiều phương pháp khác nhau để giải thích hoặc dự đoán việc sử dụng tiềm năng đất đai, từ phương pháp thông thường đến mô tả bằng máy tính. Có thể tóm tắt đánh giá đất đai thành 3 phương pháp cơ bản sau: - Đánh giá về mặt tự nhiên theo định tính, chủ yếu dựa trên sự xét đoán chuyên môn. 4 - Đánh giá đất về mặt tự nhiên dựa trên phương pháp thông số - Đánh giá về mặt tự nhiên theo định lượng dựa trên các mô hình mô phỏng quá trình định lượng. * Tình hình đánh giá đất đai ở Liên Xô (cũ) Đánh giá đất đai ở Liên Xô (cũ) đã xuất hiện từ trước thế kỷ 19.

Tuy nhiên, đến những năm 60 của thế kỷ 20, việc phân hạng và đánh giá đất đai mới được quan tâm và tiến hành trên cả nước Liên Xô (cũ) theo quan điểm đánh giá đất đai của Docutraep (1846 - 1903) bao gồm 3 bước: - Đánh giá lớp phủ thổ nhưỡng (so sánh các loại thổ nhưỡng theo tính chất tự nhiên) - Đánh giá khả năng sản xuất của đất (yếu tố được xem xét kết hợp với yếu tố khí hậu, độ ẩm, địa hình) - Đánh giá kinh tế đất (chủ yếu là đánh giá khả năng sản xuất hiện tại của đất) Phương pháp này quan tâm nhiều đến khía cạnh tự nhiên của đất đai, chưa xem xét kỹ các khía cạnh kinh tế - xã hội của việc sử dụng đất. Theo quan điểm đánh giá đất đai của Docutracp áp dụng phương pháp cho điểm các yếu tố, đánh giá trên cơ sở thang điểm đã được xây dựng thống nhất. Mặt khác, phương pháp đánh giá đất đai cho điểm cụ thể chỉ đánh giá được đất hiện tại mà không đánh giá được đất trong tương lai, tính linh động kém vì chỉ tiêu đánh giá đất đai ở các vùng cây trồng khác là khác nhau.