CHƯƠNG 1 TONG QUAN TINH HiINH NGHIEN CUU VA CO SO KHOA HOC VE ANH HUONG CUA FDI TOI DO TH] HOA THEO HUONG BEN VUNG Trong quá trình phát triển của mỗi quốc gia đầu tư trực tiếp nước ngoài & đô thị hỏa là các vẫn đẻ tất yếu khách quan đặc biệt là trong thời kỳ hội nhập kinh tẻ quốc tế. Hà Nội đã khai thác tốt ảnh hưởng của FDI phục vụ cho quả trính đỏ thị hỏa của mình bên cạnh đỏ còn có những điểm chưa tốt như thu hút FDI tràn lan thiêu định hướng, Sự thay đôi nhanh chồng của đô thị có một phân không nhi tac déng tir FDI. Vi vay khả nhiều nghiên cửu trong và ngoài nước vẻ FDI và đồ thị hóa Tuy nhiên về ảnh hưởng FDI đền đô thị hỏa vẫn còn ít. Vì vậy, luận văn sẽ tiếp cân các công trình nghiên cửu về FDI va dé thi hoa.
Tổng quan tình hình nghiên cứu về ảnh hưởng của FDI đến ĐTH theo hướng bến vững, 1. Tổng quan về ảnh hưởng của FDI đến đô thị hóa theo hưởng bền vững ở nước ngoài. Mặc dù ít nhưng tác giả cũng đã tìm được một số nghiên cứu câu các học giả trong va ngoài nước đẻ cập một cách sơ bộ tới vấn đẻ ảnh hưởng của FDI đến đô thị hỏa như sau: Vietor E.Sit (2010) trong nghiên cứu:*Toản cầu hỏa, đầu tư trực tiếp nước ngoài và đô thị hóa tại các nước đang phát triển” cho rằng tham gia vào nên sản xuất toản cầu thông qua FDI đã trở thành một phương thức quan trong dé gia nhập với thị trường thế giới. Theo đỏ, FDI được phân loại thảnh ba loại: (a) tìm kiểm thị trường, (b) tìm kiêm nguôn nhân lực vả tài sản , (c) tim kiểm hiệu quả Tìm kiếm thị trường FDI thường hướng vào các trung tâm đô thị lớn cỏ tiêm năng thị trường trong đó chủ trọng tới quy mô thị trường, thu nhập binh quân dau người , tiêm năng tăng trưởng vả khả năng tiếp cân thị trường toàn câu.
‘Trong tìm kiểm nguồn lực và tài sắn , FDI thường hướng tới các nước đang phát triển, lao động có chí phí thấp và không có ký năng hoặc một số tước có tay nghề cao có cơ sở hạ tâng vặt chất như sản bay , cảng , diện, bưu chính- viên thông, Do dé, FDI nay có xu hướng lựa chọn vị trí trong kết tụ đỏ thị lớn. FDI tim kiếm hiệu quả quan lâm nhiều hơn tới chỉ phí và răng suất của các nguồn lực của nước tiếp nhận, thông qua xem xét đánh giá hệ thông lành chính, mang hidi giao thông vận tài và có xu hướng hộ sự tích tụ trong các đồ thị lớn.Sit cho ring: Béng góp vai trò của EDI đối với các nướ đang phát triển lớn hơn sơ với các nước công nghiệp. Tý lệ FDIL với tổng vốn đầu tư trong, tước tại các nước dang phat rién chiém 6% giai đoạn L985-L987 , so với 3,1% ở các nước công nghiệp. Trên thực tế nguồn vốn EDI vào các nước đang phát triển đá ting dang kế từ giữa năm 190, tăng từ 3% mỗi năm trong 1980-1984 với tửlệ tăng hàng năm là 22% trong nằm 1985-1989.
Một mức tăng kỷ lục (379) tại các nước dang phát triển ỡ khu vục Đông, Nam và Đông Nam Ả. Giai doạn 1986-1990, KDI tap trung nhiều hơn vào lĩnh vực sắn xuất chỉnh vả địch vự như điện tử và thiết bị điện, xe có động cơ, thiết bị vận tải khác. với muc tiêu chính là sân xuất để thay thể nhập khẩu và phát triển e ảnh công nghiệp có định hưởng xuất khâu. iâ mày cũng cho rằng.
ba yêu tố chính tại nước tiếp nhận ảnh hưởng tới dòng vốn FDI là (a) Khung chỉnh sách về D1. (b) Kinh tê- yếu tô quyết định. (e) Điều kiện thuận lợi cho kinh doanh. Theo quan sát của tác giả này, từ đầu những năm 1990, chế độ quản lý FDI kha giống nhau ở tất cả các nước đã nghiên cứu.
Các công ty đa quốc gia và các nhà đầu tư nước ngoài đã chú ý nhiều hơn đến các yêu tổ kinh tế vả các biện pháp tạo điều. kiện thuận lợi che hoạt động kinh đoanh. Tạo thuận lợi cho đeanh nghiệp xúc tiến đầu tư, ưu đãi đầu tư, chỉ pÌu giải quyết các rắc rôi, tính tiện nphi của các địch vụ xã hội và địch vụ phục vụ sau đầu tư, ‘Tac giá này còn cho rằng: yếu tổ kinh tế ánh hưởng nhất tới việc lựa chọn vị trí đầu tư thực tế. Thông quan nghiền cửu rảt nhiều về quốc gia, vùng lãnh thổ và các đô thị tiêu biểu trên thể giới, đặc biệt là ở các nước dang phát triển khu vực châu A tác giả này kết luận: LDI tập trưng cao vá có nhiều đóng góp quan trọng vào quả trình tích tụ đô thị kẽm nhất.
FDI đồng góp một vai trò quan trong trong ct n đốt của khu vực dòng bằng từ khu vực sẵn xuất khép kin và khu vực nông nghiệp chậm phát triển thành một khu vực ƠNI, DTIT, định hướng xuất khẩu và nhanh chóng đưa nên kinh tế đang phát triển hội nhập với nến kinh tế toàn cau. FDI da tao một mô hình phân tan CNH va DTH, din đến nhiều thiệt hại nghiêm trọng cho mỗi trường, Ngoài ra, việc mở rộng nhập cư lao động từ các vùng khác đã đặt ra một số vẫn đề về chính trị xã hột Trong nghiên cứu: “[ăng trưởng, đầu tư trực tiếp nude ngodi va tập trung đồ thị” của Steven Poeihkke va Frederick van der Ploeg nim 2013 da cho ring DTH và DI là những công cụ quan trọng của tăng trưởng, Nghiên cứu đã chỉ ra rằng hơn một nửa dân só thế giới hiện dang sống ở các thành phố và đồ thị là công cụ quan trọng của tăng trưởng. Thành phả chứ không, phải là các nước đang ngày cảng có gắng thu hút các công ty da quốc gia, PDT va lao động tay nghề cao để nâng, oao phủc lợi cho công dân cúa mình. Thành phố lá động luc quan trong thúc đây tăng trưởng cho lừng quốc gia và những chính sách được thiết kế đẻ thúc đây tăng trưởng là cực kì quan trong và cần thiết.
Kết quả thu hút FID phụ thuộc rất nhiều và sự tích tụ và tập trung dân cư, thu nhập bình quản đâu người, cơ sở hạ tẳng nội đô, tính tu việt và chất lượng của các tổ chức dịch vụ cỏng , dịch vụ tải chỉnh , thể chế chính sách của nước tiếp nhận. Nghiên cứu cũng phân tích ảnh hưởng của quốc gia làng giêng tới thu hot FDI của một nước khi cho rằng kết quả của thu hút FDI phụ thuộc vào lợi thê, các thuộc tỉnh về đô thị và chỉnh sách tha hút EDI cúa nước láng giểng (với vai trỏ đối thù cạnh tranh) Thông qua các phương pháp phân tích hồi quy, học giả này đã chỉ ra rằng: ĐTH có tác đông tích cực đến tăng trưởng và FDI là quá trình diễu khiển biêu suất tăng trưởng quốc gia. FDI có điều kiên thích hợp có khả năng thúc đây tăng trưởng và giúp các nước tiếp nhận FDI bắt kịp với trình đô công nghệ thể giới và do đó trong, phạm vi ĐTH sẽ ảnh hưởng đền hiệu suất tăng trưởng. FDI đổi với nhiều quốc gia là một cách hiệu qua dé dé cap công nghệ vả kỹ năng của họ trong sản xuất sản phẩm cho thị trường thẻ giới , đặc biệt là trong giai đoạn phát triển.
FDI cỏ thể là một kênh quan trong của kiến thúc và công nghệ quốc tế lan toàn ảnh hưởng phát ra từ các nên kinh tế thảnh công và cách nảy làm gia tăng năng suất của nên kinh tẻ chưa thảnh công. Với công ty me, FDI có thẻ lả cách thức hay tiếp cận thị trường, bản lẻ mới và lao động giá rẻ, các tòa nhà và đất đai. Quy mô thị trường của nước tiếp nhân và khoảng cách quốc gia của công ty mẹ là yêu tổ quyết định quan trọng, ctia FDI. Trong những năm 1980, cũng có một số học giả xem xét ảnh hưởng của thương mai va FDI toi đồ thị hỏa như: Abumere (1982), Am (1987), Blackbourn (1982), Gwynne(1985).
Ho đã cho rằng: Các nước dang phát triển có thê chủ động tham gia vảo nên kinh tế thể giới trong khi đảm bảo các kết quả tích cực tới thảnh phố của minh. Đầu tư nước ngoài, các dòng von quốc tế khác vả hệ thông sân xuất quốc tế mang lại lợi ích cho quá trính đô thị hỏa quốc gia. Trong lý thuyết của Hoselitz (1960) nêu rõ: đầu tư nước ngoài có tương quan với phát triển đô thị. Phát triển đô thị là kết quả tất yêu của sự phát triển khi các nước phát triển áp dụng những đặt điểm của quốc gia công nghiệp hóa , hiện đại hóa.
Các đô thị chiếm vi thé rat thuận lợi cho sự hấp dân và hấp thụ hiệu quả luỗng, vốn dau tư nước ngoài 1.12 Tông quan vé anh hidng ciia FDI dén dé thi hoa theo hwéng bén vitng & Viet Nam. Theo Luận án Nguyễn Thị Thoa (2014) vẻ: “Ảnh hưởng của đầu tư trực tiếp nước ngoài đèn đô thị hóa theo hướng bên vững ở Đà Nẵng” đã nêu ra được môt số ảnh hưởng của FDI đến đô thị hóa trên 3 trụ cột: kinh tế- xã hội -môi trường. Luận án đã tập trung phân tích thực trạng ảnh hưởng của FDI tới đồ thị hỏa ở Đà Nẵng trong thời kỳ 2005-2013. Cho thây: đô thị hóa ở Đà Nẵng phát triển nhanh mà một trong những nguyên nhân quan trọng lả nhờ thu hút FDI.
Đà Nẵng đã có nhiều chủ trương chính sách đúng đắn vả từng bước thực hiện thành công chủ trương nảy. Tuy nhiên, vân còn nhiều khó khăn chưa được giải quyết triệt đẻ về cả phương điện chính sách lẫn thực thi chính sách. FDI vẫn cỏn có những ảnh hưởng tiêu cực tởi DTH 6 Da Ning.3 KẾ thừa và khoảng trồng nghiên cứu. Hiện chỉ có một số it học giả nghiên cửu sơ bộ vẻ ảnh hưởng của FDI tởi ĐTH Họ cho rằng: tham gia vảo nên sản xuất toàn cầu thông qua FDI da tro thảnh một phương thức quan trọng đề gia nhập với thị trường thẻ giới.
FDI đã đóng một vai tro quan trọng trong chuyển đổi của đồng bằng từ khu vực nông nghiệp chậm phát triển thành một khu vực CNH - ĐTH, định hưởng xuất khẩu và nhanh chóng đưa nên kinh tế đang phát triển hội nhập với nền kinh tế toản cầu. FDI da tao ra mét mé hinh phan tan ctia CNH va DTH, dẫn đền rất nhiều thiệt hại vẻ đất nông nghiệp và thiệt hại nghiêm trọng cho môi trường.