Luận văn: Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp & kinh tế trang trại Thạch Hà

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng sử dụng đất nông nghiệp và mô hình kinh tế trang trại tại Thạch Hà, Hà Tĩnh, đề xuất giải pháp phát triển.

• Tác giả: Đồng Văn Nhiệm
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Kiệt
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm - Đại Học Huế
• Chuyên ngành: Quản Lý Tài Nguyên Và Môi Trường
• Đề tài: Đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp theo hướng phát triển kinh tế trang trại tại huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Luận văn kinh tế trang trại Thạch Hà Tiềm năng Mục tiêu

Luận văn thạc sĩ về kinh tế trang trại tại Thạch Hà, Hà Tĩnh cung cấp một cái nhìn toàn diện về tiềm năng và định hướng phát triển của khu vực. Thạch Hà, với vị trí chiến lược trên Quốc lộ 1A và lợi thế về đất đai, là một địa bàn trọng điểm cho phát triển kinh tế nông nghiệp của tỉnh Hà Tĩnh. Nghiên cứu của tác giả Đồng Văn Nhiệm (2018) đã chỉ ra rằng, sự phát triển của các mô hình trang trại không chỉ góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế mà còn tạo ra việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Các trang trại đóng vai trò quan trọng trong việc khai thác hiệu quả quỹ đất nông nghiệp, đặc biệt là đất đồi núi và ven biển. Tuy nhiên, để đạt được phát triển bền vững, cần có một chiến lược quy hoạch bài bản và các chính sách hỗ trợ đồng bộ. Luận văn này chính là cơ sở khoa học quan trọng, cung cấp số liệu thống kê nông nghiệp Hà Tĩnh cập nhật, giúp các nhà quản lý và chủ trang trại đưa ra quyết định phù hợp. Mục tiêu chính là xây dựng các mô hình trang trại hiệu quả, góp phần vào chương trình phát triển nông thôn mới tại Hà Tĩnh, đồng thời nâng cao giá trị cho chuỗi cung ứng nông sản địa phương.

1.1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu kinh tế trang trại

Việc nghiên cứu kinh tế trang trại tại Thạch Hà mang tính cấp thiết cao. Thực tế cho thấy, các mô hình sản xuất nhỏ lẻ, tự cung tự cấp đang dần bộc lộ hạn chế, không đáp ứng được yêu cầu của thị trường. Kinh tế trang trại nổi lên như một giải pháp tất yếu, giúp chuyển đổi sản xuất nông nghiệp sang quy mô hàng hóa lớn. Theo luận văn, mặc dù đã có những thành tựu ban đầu, việc phát triển trang trại tại huyện vẫn còn mang tính tự phát, chưa khai thác hết tiềm năng và lợi thế vốn có. Do đó, một nghiên cứu chuyên sâu là cần thiết để đánh giá đúng thực trạng kinh tế trang trại Thạch Hà, từ đó tạo cơ sở khoa học cho việc quy hoạch và khắc phục tình trạng phát triển kém bền vững.

1.2. Mục tiêu cụ thể trong luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp

Luận văn đặt ra các mục tiêu cụ thể và rõ ràng. Mục tiêu chung là xây dựng định hướng sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả cho phát triển kinh tế trang trại. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: (1) Đánh giá chính xác thực trạng sử dụng đất nông nghiệp tại huyện; (2) Phân tích sâu về hiệu quả kinh tế trang trại qua các mô hình tiêu biểu như trang trại trồng trọt, trang trại chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản; (3) Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến kinh tế trang trại; và (4) Đề xuất các giải pháp phát triển nông nghiệp phù hợp với điều kiện địa phương. Những mục tiêu này không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn mang giá trị thực tiễn cao, giúp các cơ quan chuyên môn và chủ trang trại định hướng phát triển lâu dài.

II. Phân tích thực trạng kinh tế trang trại Thạch Hà 2012 2016

Giai đoạn 2012-2016 chứng kiến sự phát triển đáng kể của các mô hình trang trại tại huyện Thạch Hà. Luận văn đã tổng hợp và phân tích chi tiết thực trạng kinh tế trang trại Thạch Hà dựa trên số liệu điều tra thực tế. Tổng diện tích đất nông nghiệp của huyện là 23.599,24 ha, chiếm 66,68% diện tích tự nhiên, là nguồn lực dồi dào cho phát triển. Số lượng trang trại tăng lên, phân bố ở nhiều xã, tập trung vào các lĩnh vực chính như trồng cây lâu năm, chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra những thách thức lớn. Sự phát triển còn thiếu quy hoạch đồng bộ, dẫn đến hiệu quả sử dụng đất chưa cao. Nhiều trang trại vẫn hoạt động theo kinh nghiệm, chưa áp dụng nông nghiệp công nghệ cao. Các yếu tố ảnh hưởng đến kinh tế trang trại rất đa dạng, bao gồm chính sách đất đai, vốn, kỹ thuật và thị trường. Việc nhận diện rõ thực trạng và các rào cản này là bước đầu tiên để tìm ra hướng đi đúng đắn, hướng tới một nền kinh tế nông nghiệp hiện đại và bền vững.

2.1. Các loại hình và quy mô sản xuất trang trại chủ yếu

Tại Thạch Hà, các loại hình trang trại khá đa dạng. Phổ biến nhất là mô hình trang trại tổng hợp, kết hợp trồng trọt, chăn nuôi và đôi khi cả thủy sản. Ngoài ra, còn có các trang trại chuyên canh như trang trại trồng trọt (chủ yếu là cây ăn quả, cây công nghiệp) và trang trại chăn nuôi (lợn, gia cầm, trâu bò). Theo số liệu từ luận văn, mô hình nuôi trồng thủy sản tuy chiếm diện tích không lớn nhưng lại cho hiệu quả kinh tế cao. Quy mô của các trang trại còn tương đối nhỏ, phần lớn là trang trại gia đình. Việc phân loại và đánh giá từng loại hình giúp xác định mô hình nào phù hợp nhất với từng tiểu vùng sinh thái của huyện, từ vùng đồi núi phía Tây đến vùng đồng bằng và ven biển phía Đông.

2.2. Tình hình sử dụng lao động trong các trang trại

Kinh tế trang trại đã góp phần quan trọng vào việc giải quyết việc làm tại địa phương. Luận văn chỉ rõ, mô hình trang trại tổng hợp sử dụng nhiều lao động nhất, với 216 lao động/năm, nhưng hiệu quả sử dụng lao động chỉ ở mức trung bình. Ngược lại, mô hình nuôi trồng thủy sản có hiệu quả sử dụng lao động cao nhất. Điều này cho thấy sự cần thiết phải tối ưu hóa quy trình sản xuất và áp dụng khoa học kỹ thuật để nâng cao năng suất lao động. Lực lượng lao động chủ yếu là thành viên trong gia đình, kết hợp thuê lao động thời vụ. Trình độ chuyên môn của lao động vẫn là một hạn chế, đòi hỏi cần có các chương trình đào tạo, tập huấn kỹ thuật thường xuyên.

III. Phương pháp đánh giá hiệu quả kinh tế trang trại Thạch Hà

Để đánh giá hiệu quả kinh tế trang trại, luận văn đã sử dụng một hệ thống các chỉ tiêu tài chính và kinh tế rõ ràng, dựa trên số liệu thu thập từ 6 trang trại tiêu biểu và các báo cáo thống kê. Các chỉ tiêu này bao gồm tổng giá trị sản xuất, chi phí sản xuất, lợi nhuận, và các tỷ suất sinh lời. Việc phân tích sâu các chỉ số này giúp lượng hóa được mức độ thành công của từng mô hình. Kết quả cho thấy sự chênh lệch đáng kể về hiệu quả giữa các loại hình trang trại. Cụ thể, trang trại nuôi trồng thủy sản mang lại lợi nhuận cao nhất trên một đơn vị diện tích và lao động. Các phân tích về doanh thu và lợi nhuận trang trại không chỉ phản ánh tình hình kinh doanh mà còn là cơ sở để đề xuất các giải pháp cải thiện, giúp các chủ trang trại tối ưu hóa hoạt động sản xuất, từ đó nâng cao sức cạnh tranh và đảm bảo phát triển bền vững trong bối cảnh thị trường nhiều biến động. Đây là phần cốt lõi, cung cấp bằng chứng khoa học cho các đề xuất chính sách sau này.

3.1. Phân tích doanh thu chi phí và lợi nhuận trang trại

Phân tích doanh thu và lợi nhuận trang trại là chỉ số cốt lõi để đo lường hiệu quả. Theo Bảng 3.8 trong luận văn, giá trị sản xuất và lợi nhuận có sự khác biệt lớn giữa các mô hình. Các khoản mục chi phí sản xuất chính bao gồm giống, thức ăn, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và chi phí lao động. Việc quản lý chặt chẽ các chi phí này là yếu tố quyết định đến lợi nhuận cuối cùng. Luận văn đã tiến hành so sánh chi tiết, chỉ ra rằng các trang trại áp dụng kỹ thuật tốt hơn thường có chi phí trên một đơn vị sản phẩm thấp hơn và lợi nhuận cao hơn, khẳng định vai trò của khoa học công nghệ.

3.2. Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn và chi phí đầu tư

Hiệu quả sử dụng vốn được xem xét qua các tỷ suất như lợi nhuận/tổng vốn đầu tư. Bảng 3.9 và 3.10 cung cấp số liệu cụ thể về hiệu quả sử dụng vốn và chi phí đầu tư. Kết quả cho thấy, mặc dù một số mô hình đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu lớn (như nuôi trồng thủy sản thâm canh), nhưng khả năng sinh lời và thời gian hoàn vốn lại nhanh hơn so với các mô hình truyền thống. Điều này gợi ý rằng các chính sách hỗ trợ nông dân về vốn và tín dụng ưu đãi cần được tập trung cho các mô hình có tiềm năng và hiệu quả cao, khuyến khích đầu tư theo chiều sâu.

3.3. So sánh hiệu quả sử dụng lao động giữa các mô hình

Hiệu quả sử dụng lao động được đo bằng giá trị sản xuất hoặc lợi nhuận tạo ra trên một lao động. Như đã đề cập, mô hình nuôi trồng thủy sản dẫn đầu về chỉ số này (Bảng 3.11). Trong khi đó, các mô hình dựa nhiều vào đất đai như lâm nghiệp hoặc trồng cây lâu năm có hiệu quả sử dụng lao động thấp hơn. Việc nâng cao chỉ số này đòi hỏi phải cơ giới hóa một số khâu sản xuất, áp dụng các quy trình canh tác tiên tiến và đào tạo kỹ năng cho người lao động, giúp họ làm chủ công nghệ mới và tăng năng suất.

IV. Top giải pháp phát triển bền vững kinh tế trang trại Thạch Hà

Từ những phân tích về thực trạng và hiệu quả, luận văn đề xuất một hệ thống các giải pháp phát triển nông nghiệp toàn diện, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào yếu tố kinh tế mà còn quan tâm đến xã hội và môi trường. Trọng tâm là việc hoàn thiện các chính sách hỗ trợ nông dân, tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, nhà khoa học, doanh nghiệp và người nông dân để triển khai các giải pháp một cách đồng bộ. Việc áp dụng các giải pháp này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những "nút thắt" đang cản trở sự phát triển của kinh tế trang trại tại Thạch Hà, giúp các trang trại nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo ra sản phẩm chất lượng cao và xây dựng thương hiệu nông sản địa phương. Đây là lộ trình cần thiết để đưa nông nghiệp Thạch Hà hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị nông sản khu vực và cả nước.

4.1. Giải pháp về chính sách đất đai vốn và tín dụng

Về đất đai, luận văn đề xuất cần đẩy nhanh việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tạo điều kiện cho việc tích tụ, tập trung ruộng đất để sản xuất quy mô lớn. Về vốn, cần có các gói tín dụng ưu đãi với lãi suất phù hợp và thủ tục đơn giản, đặc biệt là các khoản vay trung và dài hạn để đầu tư vào cơ sở hạ tầng và công nghệ. Các chính sách hỗ trợ nông dân cần được cụ thể hóa, đảm bảo các chủ trang trại có thể tiếp cận nguồn vốn một cách dễ dàng, giảm bớt rủi ro tài chính và khuyến khích họ mạnh dạn đầu tư mở rộng sản xuất.

4.2. Giải pháp về khoa học công nghệ và khuyến nông

Đây là giải pháp mang tính đột phá. Cần tăng cường công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật, khuyến khích áp dụng nông nghiệp công nghệ cao, giống cây trồng, vật nuôi mới có năng suất, chất lượng cao và khả năng chống chịu tốt. Hệ thống khuyến nông cần hoạt động hiệu quả hơn, tổ chức các lớp tập huấn, xây dựng mô hình trình diễn để nông dân học hỏi. Việc kết nối với các viện nghiên cứu, trường đại học để nhận được sự tư vấn chuyên môn là rất quan trọng, giúp các trang trại giải quyết các vấn đề kỹ thuật phát sinh trong quá trình sản xuất.

4.3. Giải pháp phát triển thị trường và chuỗi giá trị nông sản

Sản xuất phải gắn liền với thị trường. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng chuỗi giá trị nông sản, từ khâu sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Cần hỗ trợ các trang trại trong việc xây dựng thương hiệu, đăng ký nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc sản phẩm để nâng cao giá trị. Chính quyền địa phương cần đóng vai trò cầu nối, giúp các trang trại liên kết với doanh nghiệp, siêu thị, tìm kiếm thị trường đầu ra ổn định. Việc tổ chức các hội chợ, triển lãm nông sản cũng là một cách hiệu quả để quảng bá sản phẩm và kết nối cung cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC ĐÍCH ĐỀ TÀI. Mục đích chung.

Mục đích cụ thể. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn.

TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Khái niệm về đất đai. Khái niệm về trang trại. Lịch sử và điều kiện ra đời của các mô hình sản xuất trang trại.

Những đặc trưng của trang trại. Những tiêu chí để nhận dạng kinh tế trang trại và phân loại trang trại. CƠ SỞ THỰC TIỄN. Tác động của phát triển trang trại đến sự phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Tính tất yếu của sự hình thành và phát triển trang trại. Tình hình phát triển các mô hình sản xuất trang trại trên thế giới. Tình hình phát triển các mô hình sản xuất trang trại Việt Nam qua các thời kỳ. Thực trạng phát triển kinh tế trang trại ở Việt Nam trong thời gian qua.

VAI TRÒ SẢN XUẤT TRANG TRẠI ĐỐI VỚI NGÀNH NÔNG NGHIỆP. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. PHẠM VI NGHIÊN CỨU.

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu. Phương pháp khảo sát thực địa.

Phương pháp tổng hợp, phân tích tài liệu. Phương pháp so sánh. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐẠT ĐƯỢC. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI.

Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế – xã hội. THỰC TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG – LÂM CỦA HUYỆN THẠCH HÀ. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Thạch Hà.

Thực trạng sử dụng đất nông – lâm của huyện Thạch Hà. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÁC MÔ HÌNH SẢN XUẤT TRANG TRẠI Ở HUYỆN THẠCH HÀ. Quá trình hình thành và tình hình phát triển trang trại trong thời gian qua trên địa bàn huyện Thạch Hà. Diện tích, cơ cấu một số loại cây trồng chính trong các trang trại.

Phân loại trang trại. Tình hình lao động trong các loại hình sản xuất trang trại. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT CỦA CÁC MÔ HÌNH TRANG TRẠI Ở HUYỆN THẠCH HÀ. Hiệu quả sử dụng đất của các mô hình trang trại.

Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất của các mô hình trang trại ở huyện Thạch Hà. ĐỀ XUẤT NHỮNG GIẢI PHÁP SỬ DỤNG ĐẤT NHẰM THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÁC MÔ HÌNH SẢN XUẤT TRANG TRẠI CỦA HUYỆN THẠCH HÀ. Giải pháp về chính sách đất đai. Giải pháp về chính sách đào tạo, khuyến nông.

Giải pháp về chính sách vốn – tín dụng. Giải pháp về chính sách dịch vụ và thị trường. 64 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 67 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

68 vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ ATTP An toàn thực phẩm BVR-PCCCR Bảo vệ rừng - Phòng cháy chữa cháy rừng BNNPTNT Bộ Nông nghiệp phát triển Nông thôn CCN Cây công nghiệp HĐND Hội đồng nhân dân KT-XH Kinh tế - Xã hội NQ - CP Nghị quyết chính phủ NTM Nông thôn mới NTTS Nuôi trồng thủy sản SXNN Sản xuất nông nghiệp TTLB Thông tư liên bộ TW Trung ương XDCSVC Xây dựng sơ sở vật chất viii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1. Tình hình phát triển trang trại của Nhật Bản qua các năm. Tình hình phát triển trang trại của nước Mỹ qua các năm. Tình hình phát triển trang trại của nước Pháp qua các năm.

Tình hình phát triển trang trại của Thái Lan qua các năm. Thống kê tổng số trang trại của các vùng qua các năm. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Thạch Hà năm 2016. Số lượng trang trại huyện Thạch Hà phân bố theo các đơn vị hành chính giai đoạn 2012 – 2016:.

Số lượng trang trại huyện Thạch Hà phân bố theo các đơn vị hành chính năm 2016. Diện tích, cơ cấu một số loại cây trồng chính trong các trang trại năm 2016 từ 12 trang trại điều tra. Số lượng các trang trại huyện Thạch Hà năm 2016 phân theo loại hình sản xuất và quy mô diện tích. Tình hình lao động của các mô hình trang trại năm 2016.

Bình quân lao động/trang trại của huyện Thạch Hà năm 2016. Giá trị sản xuất và lợi nhuận của các mô hình trang trại huyện Thạch Hà năm 2016. Hiệu quả sử dụng vốn của các mô hình trang trại huyện Thạch Hà năm 201654 Bảng 3. Hiệu quả chi phí đầu tư của các mô hình trang trại huyện Thạch Hà năm 2016.

Hiệu quả sử dụng lao động của các mô hình trang trại trên địa bàn huyện Thạch Hà năm 2016. 56 ix DANH MỤC HÌNH ẢNH, ĐỒ THỊ Hình 3. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Thạch Hà năm 2016. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Từ lâu việc sử dụng đất đai để phát triển kinh tế trang trại đã được nhiều nước trên thế giới quan tâm nhằm chuyển dịch các hình thức sản xuất nhỏ mang tính tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa với quy mô lớn.

Mô hình kinh tế trang trại trong sản xuất nông nghiệp ở nước ta đã hình thành và không ngừng được mở rộng, phát triển trong thời gian qua. Sự phát triển của kinh tế trang trại đã góp phần giúp người dân phát huy được lợi thế so sánh, mở rộng quy mô sản xuất nông nghiệp hàng hoá, nâng cao năng suất, hiệu quả và sức cạnh tranh trong cơ chế thị trường, đảm bảo tính bền vững trong phát triển nông nghiệp và bảo vệ nguồn tài nguyên đất đai. Tuy nhiên, bên cạnh những tác động tích cực, cũng còn không ít những hạn chế, vướng mắc trong phát triển mô hình sản xuất trang trại làm ảnh hưởng đến hiệu quả và tính bền vững của mô hình kinh tế này. Thạch Hà là một huyện duyên hải, nằm về 3 phía của thành phố Hà Tĩnh; Phía Bắc giáp huyện Can Lộc và huyện Lộc Hà, phía Tây giáp huyện Hương Khê, phía Nam giáp huyện Cẩm Xuyên, phía Đông Nam giáp Biển Đông.

Huyện có 31 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 01 thị trấn và 30 xã. Là một huyện có nhiều tiềm năng và lợi thế để phát triển kinh tế vườn đồi với một số cây trồng chính cho giá trị kinh tế cao. Trong những năm gần đây đã xuất hiện các mô hình kinh tế trang trại và phát triển khá mạnh mẽ với số lượng trang trại khá lớn, mô hình phát triển kinh tế theo hướng trang trại, gia trại quản lý hơn 7000 ha, bình quân diện tích trên 6ha/mô hình, chủ yếu phát triển theo các mô hình trồng cây lâu năm, chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản. Kinh tế trang trại góp phần đem lại lợi ích thiết thực cả kinh tế, xã hội lẫn môi trường sinh thái và đã trở thành một trong những mũi nhọn kinh tế quan trọng của huyện.

Mặc dù trong những năm gần đây, kinh tế trang trại của huyện đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, mang lại một nguồn thu nhập khá lớn cho người dân nhưng bên cạnh đó việc sử dụng quỹ đất cho phát triển trang trại chưa thực sự hợp lý, các loại hình sản xuất còn hạn chế, chưa đa dạng, phong phú, chưa tính tới đầy đủ các lợi thế. Vì vậy hiệu quả sử dụng đất chưa cao. Các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội, khai thác và sử dụng hợp lý quỹ đất nông nghiệp cho phát triển trang trại, môi trường sinh thái là những nội dung, quan điểm và định hướng sử dụng đất đặc biệt cần quan tâm. Tiềm năng đất đai trên địa bàn huyện cho phát triển trang trại còn nhiều.

Việc chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp theo hướng trang trại phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội, cũng như quy hoạch của toàn huyện là một vấn đề có ý nghĩa khoa học và thực tiễn đáng chú ý. Chính vì vậy cần có những nghiên cứu về đánh giá thực trạng và đề ra những giải pháp cụ thể nhằm phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững và đem lại hiệu quả cao. 2 Xuất phát từ những vấn đề thực tế đó, với mong muốn góp phần vào việc phát triển kinh tế huyện nhà, tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp theo hướng phát triển kinh tế trang trại tại huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh” 1. MỤC ĐÍCH ĐỀ TÀI 1.

Mục đích chung Xây dựng định hướng sử dụng đất nông nghiệp cho phát triển kinh tế trang trại tại huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Mục đích cụ thể - Nắm được thưc trạng sử dụng đất nông nghiệp cho phát triển kinh tế trang trại tại huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh - Đánh giá được hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp cho phát triển kinh tế trang trại tại huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh - Tạo lập thêm những cơ sở khoa học cho việc quy hoạch phát triển trang trại, khắc phục tình trạng tự phát, hiệu quả thấp và kém bền vững. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN 1. Ý nghĩa khoa học Đề tài làm rõ lý luận về kinh tế trang trại và định hướng sử dụng đất để phát triển kinh tế trang trại có hiệu quả cao trên địa bàn huyện.

Ý nghĩa thực tiễn - Góp phần giúp cơ quan chuyên môn trong sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả hơn. - Làm tài liệu tham khảo cho các chủ trang trại trong quá trình sử dụng đất trang trại - Góp phần cung cấp luận chứng kinh tế kỹ thuật để lập quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp và xây dựng các vùng chuyên canh trên địa bàn huyện. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái niệm về đất đai Cho đến nay đã có rất nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến những khái niệm, định nghĩa về đất.

Khái niệm đầu tiên khá hoàn chỉnh của học giả người Nga Docuchaiep 1879 cho rằng “ Đất là vật thể thiên nhiên cấu tạo độc lập, lâu đời do kết quả của quá trình hoạt động tổng hợp của 5 yếu tố hình thành bao gồm: đá mẹ, sinh vật, khí hậu, địa hình và thời gian”. Tuy vậy khái niệm này chưa đề cập tới sự tác động của các yếu tố khác tồn tại trong môi trường xung quanh, do đó sau này một số học giả khác đã bổ sung các yếu tố như nước ngầm và đặc biệt là vai trò của con người để hoàn chỉnh khái niệm nêu trên. Học giả người Anh Wiliam đã đưa thêm khái niệm về đất như sau “Đất là lớp mặt tơi xốp của lục địa có khả năng tạo ra sản phẩm cho cây” [10]. Bàn về vấn đề này, C.