Luận án tiến sĩ phát triển bền vững du lịch tại Thanh Hóa - Mai Anh Vũ

• Tác giả: Mai Anh Vũ
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Bá Lâm
• Trường học: Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Phát triển bền vững du lịch tại Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan luận án tiến sỹ phát triển bền vững du lịch tại Thanh Hóa

Luận án tiến sỹ của Mai Anh Vũ (2021) đặt trọng tâm vào phát triển bền vững du lịch tại Thanh Hóa. Nghiên cứu này xây dựng trên nền tảng các công trình quốc tế và trong nước về du lịch bền vững. Luận án phân tích ba trụ cột chính: kinh tế, xã hội và môi trường. Mục tiêu là đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho Thanh Hóa. Phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng. Phạm vi tập trung vào giai đoạn 2015-2020. Kết quả nhằm đóng góp vào lý luận và thực tiễn quản lý du lịch tỉnh nhà.

1.1. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu chính

Mục tiêu cốt lõi của luận án là hệ thống hóa lý luận về phát triển bền vững du lịch. Từ đó, đánh giá thực trạng tại Thanh Hóa một cách toàn diện. Luận án đặt ra các câu hỏi nghiên cứu cụ thể về các nhân tố ảnh hưởng. Các tiêu chí đánh giá được xây dựng phù hợp với bối cảnh địa phương. Mục tiêu cuối cùng là đề ra giải pháp khả thi, giúp du lịch Thanh Hóa phát triển hài hòa và lâu dài.

1.2. Phương pháp và phạm vi nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu trong luận án rất đa dạng. Nghiên cứu sử dụng phân tích số liệu thống kê, điều tra khảo sát và phỏng vấn chuyên gia. Phạm vi không gian là toàn tỉnh Thanh Hóa. Phạm vi thời gian chủ yếu từ 2015 đến 2020. Phương pháp SWOT cũng được áp dụng để đánh giá điểm mạnh, yếu. Cách tiếp cận này đảm bảo cái nhìn tổng thể và sâu sắc về vấn đề.

II. Phân tích vấn đề và thách thức phát triển du lịch bền vững Thanh Hóa

Luận án chỉ ra nhiều thách thức trong phát triển bền vững du lịch Thanh Hóa. Các vấn đề về cơ sở hạ tầng còn nhiều hạn chế. Nguồn nhân lực du lịch thiếu và yếu về chuyên môn. Công tác quản lý và quy hoạch chưa đồng bộ. Sự tham gia của cộng đồng địa phương còn thấp. Các yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến ba trụ cột bền vững. Về kinh tế, hiệu quả kinh doanh du lịch chưa cao. Về xã hội, tác động tiêu cực đến văn hóa bản địa có nguy cơ xảy ra. Về môi trường, áp lực từ rác thải và quá tải khách là đáng lo ngại.

2.1. Bộ tiêu chí đánh giá phát triển bền vững du lịch

Luận án xây dựng bộ tiêu chí đánh giá dựa trên các nghiên cứu trước. Bộ tiêu chí bao gồm các nhóm: kinh tế, xã hội và môi trường. Các tiêu chí kinh tế xét đến lợi nhuận, việc làm và doanh thu. Tiêu chí xã hội tập trung vào sự hài lòng của du khách và cộng đồng. Tiêu chí môi trường đánh giá việc bảo tồn tài nguyên và xử lý chất thải. Bộ công cụ này giúp đo lường mức độ bền vững một cách khách quan.

2.2. Thực trạng phát triển du lịch tại Thanh Hóa

Thực trạng cho thấy du lịch Thanh Hóa có tiềm năng lớn. Tài nguyên du lịch tự nhiên và văn hóa phong phú. Tuy nhiên, khai thác chưa hiệu quả và thiếu quy hoạch tổng thể. Sản phẩm du lịch còn đơn điệu, thiếu bản sắc. Cơ sở vật chất kỹ thuật ngành du lịch chưa đáp ứng nhu cầu. Tình trạng ô nhiễm môi trường tại một số điểm du lịch bắt đầu xuất hiện. Đây là những vấn đề cấp thiết cần được giải quyết.

III. Giải pháp và phương pháp phát triển bền vững du lịch Thanh Hóa

Luận án đề xuất một hệ thống giải pháp đồng bộ để phát triển bền vững du lịch Thanh Hóa. Giải pháp tập trung vào ba nhóm chính: kinh tế, xã hội và môi trường. Về kinh tế, cần đa dạng hóa sản phẩm du lịch và nâng cao chất lượng dịch vụ. Về xã hội, tăng cường đào tạo nguồn nhân lực và phát huy vai trò cộng đồng. Về môi trường, áp dụng công nghệ xanh và quản lý chất thải nghiêm ngặt. Các giải pháp này đòi hỏi sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân. Quy hoạch tổng thể và chiến lược marketing cần được xây dựng lại. Mục tiêu là đạt được sự cân bằng giữa tăng trưởng và bảo tồn.

3.1. Giải pháp về phát triển kinh tế và xã hội

Giải pháp kinh tế bao gồm đầu tư hạ tầng giao thông, lưu trú. Phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù như du lịch sinh thái, văn hóa. Giải pháp xã hội nhấn mạnh đào tạo nhân lực có tay nghề cao. Xây dựng mô hình du lịch cộng đồng, để người dân hưởng lợi trực tiếp. Tăng cường hợp tác liên kết vùng trong phát triển du lịch. Các hoạt động xúc tiến, quảng bá hình ảnh Thanh Hóa cần được đẩy mạnh.

3.2. Giải pháp về bảo vệ môi trường và quản lý

Giải pháp môi trường yêu cầu áp dụng quy trình quản lý môi trường du lịch. Đầu tư hệ thống xử lý nước thải, rác thải tại các khu, điểm du lịch. Xây dựng quy định về sức chứa của điểm du lịch để tránh quá tải. Nâng cao nhận thức của du khách và người dân về bảo vệ môi trường. Giải pháp quản lý bao gồm hoàn thiện thể chế, chính sách. Thành lập ban quản lý du lịch liên ngành để giám sát thực thi.

IV. Kết luận và ứng dụng của luận án phát triển bền vững du lịch

Luận án đã hoàn thành các mục tiêu đề ra, cung cấp cái nhìn tổng thể. Kết luận khẳng định du lịch Thanh Hóa có tiềm năng lớn nhưng chưa phát triển bền vững. Các nhân tố ảnh hưởng chính là hạ tầng, nhân lực, quản lý và sản phẩm. Hệ thống giải pháp đề xuất mang tính khả thi và toàn diện. Ứng dụng thực tiễn của luận án rất rộng rãi cho các nhà hoạch định chính sách. Nghiên cứu cũng là tài liệu tham khảo quý giá cho sinh viên và nhà đầu tư. Hướng phát triển bền vững sẽ giúp Thanh Hóa trở thành điểm đến hấp dẫn, có trách nhiệm.

4.1. Đóng góp lý luận và thực tiễn của luận án

Về lý luận, luận án hệ thống hóa và phát triển lý thuyết về phát triển bền vững du lịch. Bộ tiêu chí đánh giá được xây dựng có giá trị tham chiếu cho các nghiên cứu khác. Về thực tiễn, các giải pháp cụ thể giúp tỉnh Thanh Hóa có cơ sở để hành động. Luận án cũng chỉ ra những thiếu hốt trong nghiên cứu trước đó. Đóng góp này hỗ trợ quá trình ra quyết định dựa trên bằng chứng.

4.2. Hướng phát triển bền vững du lịch Thanh Hóa trong tương lai

Phát triển bền vững du lịch Thanh Hóa cần một tầm nhìn dài hạn. Ưu tiên xây dựng thương hiệu du lịch dựa trên giá trị văn hóa và thiên nhiên. Thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý và kinh doanh du lịch. Tăng cường hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và thu hút đầu tư. Sự tham gia chủ động của cộng đồng là yếu tố then chốt. Mục tiêu cuối cùng là một ngành du lịch thịnh vượng, bền vững, đóng góp tích cực cho tỉnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI MAI ANH VŨ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DU LỊCH TẠI THANH HÓA LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI MAI ANH VŨ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DU LỊCH THANH HÓA Ngành: Quản trị Kinh doanh Mã số : 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Quang Vĩnh HÀ NỘI - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Bá Lâm và TS. Nguyễn Quang Vĩnh. Các số liệu sử dụng phân tích trong luận án có nguồn gốc rõ ràng, đã được công bố theo đúng quy định. Các kết quả nghiên cứu trong luận án là do tác giả tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan. Tác giả luận án NCS. Mai Anh Vũ Mục lục LỜI CAM ĐOAN. 6 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.10 DANH MỤC CÁC BẢNG. 11 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ.12 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ.Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Kết cấu của luận án. 10 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Công trình nghiên cứu trên thế giới.1 Công trình liên quan tới du lịch bền vững.2 Công trình liên quan tới tiêu chí đánh giá phát triển bền vững du lịch.3 Công trình liên quan tới nhân tố ảnh hưởng đến phát triển bền vững du lịch. Công trình nghiên cứu trong nước.1 Công trình có liên quan tới du lịch bền vững.2 Công trình liên quan tới tiêu chí đánh giá phát triển bền vững du lịch.3 Các công trình có liên quan tới nhân tố ảnh hưởng đến phát triển bền vững du lịch. Nhận xét về những công trình nghiên cứu đã được công bố. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu.25 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1.26 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DU LỊCH. Cơ sở lý luận về phát triển bền vững du lịch. Khái niệm về du lịch và phát triển bền vững du lịch. Mục tiêu phát triển bền vững du lịch. Những nội dung cơ bản về phát triển bền vững du lịch. Phát triển bền vững du lịch về kinh tế. Phát triển bền vững du lịch gắn với các vấn đề xã hội. Phát triển bền vững du lịch phải gắn với bảo vệ môi trường. Tiêu chí đánh giá phát triển bền vững du lịch.1 Du lịch bền vững và du lịch không bền vững. Tiêu chí đánh giá phát triển bền vững du lịch. Tiêu chí đánh giá phát triển bền vững du lịch của luận án. Nhân tố ảnh hưởng đến phát triển bền vững du lịch. Phát triển cơ sở hạ tầng. Phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật ngành du lịch. Tài nguyên du lịch. Phát triển nguồn nhân lực. Tổ chức quản lí ngành du lịch. Chất lượng dịch vụ du lịch. Sự tham gia của cộng đồng trong phát triển bền vững du lịch. Kinh nghiệm phát triển bền vững du lịch và bài học cho Thanh Hóa. Kinh nghiệm phát triển bền vững du lịch trên thế giới và trong nước. Kinh nghiệm rút ra cho phát triển bền vững du lịch tại Thanh Hóa.65 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2.66 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DU LỊCH TẠI THANH HÓA. Khái quát về kinh tế - xã hội và phát triển du lịch tại Thanh Hóa. Vị trí địa lí và môi trường tự nhiên. Dân số và lao động. Tốc độ phát triển kinh tế xã hội. Tài nguyên du lịch. Cơ sở hạ tầng kinh tế – xã hội. Những thuận lợi của Thanh Hóa trong phát triển bền vững du lịch. Thực trạng phát triển bền vững du lịch tại Thanh Hóa. Thực trạng phát triển bền vững du lịch tại Thanh Hóa vể kinh tế. Thực trạng phát triển bền vững du lịch tại Thanh Hóa vể xã hội. Thực trạng phát triển du lịch tại Thanh Hóa vể môi trường. Đánh giá thực trạng triển bền vững du lịch tại Thanh Hóa. Nhân tố ảnh hưởng đến phát triển bền vững du lịch tại Thanh Hóa. Giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Nghiên cứu định tính. Nghiên cứu định lượng. Kết quả nghiên cứu sơ bộ. Kết quả nghiên cứu chính thức.122 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.128 CHƯƠNG 4: CÁC GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ NHẰM PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DU LỊCH TẠI THANH HÓA. Phương hướng mục tiêu phát triển du lịch tại Thanh Hóa. Dự báo về tình hình phát triển du lịch. Phương hướng phát triển du lịch tại Thanh Hóa. Mục tiêu phát triển du lịch tại Thanh Hóa. Một số giải pháp phát triển bền vững du lịch tại Thanh Hóa. Nâng cao vai trò của cộng đồng trong phát triển du lịch. Về nâng cao tổ chức quản lý ngành du lịch. Về phát triển nguồn nhân lực. Về nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch. Về phát triển cơ sở hạ tầng. Về phát triển hệ thống cơ sở vật chất du lịch. Giải pháp đối với khai thác và bảo vệ tài nguyên du lịch. Ứng dụng công nghệ vào phát triển bền vững du lịch. Một số khuyến nghị. Khuyến nghị đối với các cơ quan Chính phủ. Khuyến nghị đối với Thanh Hóa.153 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4.156 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ.158 LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.158 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.159 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CHỮ STT TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT VIẾT TẮT 1. Chiến lược phát triển du lịch CLPTDL 2. Đơn vị tính ĐVT 3. Du lịch DL 4. Lao động thương binh và xã hội LĐTBXH 5. Phát triển bền vững PTBV 6. Phát triển bền vững du lịch PTBVDL 7. Quản lý nhà nước QLNN 8. Ủy ban nhân dân UBND 9. Văn hóa Thể thao Du lịch VHTTDL CHỮ STT TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH TIẾNG VIỆT VIẾT TẮT Diễn đàn Hợp tác Kinh 1. Asia-Pacific Economic Cooperation tế châu Á – Thái Bình APEC Dương 2. Average Variance Extracted Phương sai trích AVE Phương pháp phân tích 3. Exploratory Factor Analysis AFA nhân tố khám phá Heterotrait-Monotrait Ratio Chỉ số dùng để xem xét 4. HTMT giá trị phân biệt International Union for Liên minh Bảo tồn 5. Conservation of Nature and IUCN thiên nhiên Quốc tế Natural Resources Chỉ số dùng để xem xét 6. Kaiser Meyer Olkin sự thích hợp của phân KMO tích nhân tố Partial Least Squares – Structural Mô hình phương trình 7. Equation Model cấu trúc bình phương PLS-SEM tối thiểu riêng phần Standardized Root Mean Square Tiêu chuẩn hóa gốc 8. vuông dư SRMR Residual Tổ chức Du lịch 9. The World Tourism Organization UNWTO Thế giới Chương trình Môi United Nations Environment 10. trường Liên UNEP Programme Hiệp Quốc Hệ số phóng đại 11. Variance Inflation Factor VIF phương sai World Commission on Ủy ban Môi trường và 12. Phát triển Thế giới WCED Environment and Development DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Du lịch bền vững và du lịch không bền vững.2: Các chỉ tiêu chung cho du lịch bền vững.3: Xây dựng các tiêu chí đánh giá phát triển bền vững du lịch của luận án .1: Doanh thu từ hoạt động du lịch tại Thanh Hóa giai đoạn 2015-2019 78 Bảng 3.2: Số lượt khách theo ghi nhận từ các cơ sở lưu trú giai đoạn 2015-2019 79 Bảng 3.3: Thực trạng phát triển các cơ sở lưu trú tại Thanh Hóa 79 Bảng 3.4: Thực trạng phát triển các cơ sở lữ hành tại Thanh Hóa giai đoạn 80 Bảng 3.5: Doanh thu và lượt khách phục vụ của các cơ sở kinh doanh lữ hành giai đoạn 2015-2019 81 Bảng 3.6: Tổng số lượt khách và số ngày khách giai đoạn 2015-2019 81 Bảng 3.7: Chi tiêu bình quân khách tới du lịch tại Thanh Hóa khảo sát 2019 84 Bảng 3.8: Nguồn vốn thực hiện phát triển du lịch của Thanh Hóa 85 Bảng 3.9: Thực trạng nguồn nhân lực du lịch tại Thanh Hóa 86 Bảng 3.10: Tổng hợp đánh giá thực trạng phát triển du lịch Thanh Hóa theo các tiêu chí đánh giá phát triển bền vững du lịch giai đoạn 2015-2019 96 Bảng 3.11: Thiết kế nghiên cứu 108 Bảng 3.12: Thông tin cơ bản của các chuyên gia mời phỏng vấn 115 Bảng 3.13: Kết quả phân tích độ tin cậy khi kiểm định hệ số tin cậy 118 Bảng 3.14: Kết quả phân tích độ tin cậy khi kiểm định hệ số tin cậy 118 Bảng 3.15: Tổng hợp các biến cấu trúc và thang đo 122 Bảng 3.16: Các hệ số xác định độ tin cậy của dữ liệu phân tích 124 Bảng 3.17: Các kết quả xác định mức độ ý nghĩa và tác động tổng hợp của các yếu tố (sử dụng Bootrapping trên Smart PLS) 125 Bảng 3.18: Chỉ số độ tin cậy Standardized Root Mean Square Residual (SRMR)125 Bảng 4.1: Mục tiêu thu hút khách du lịch 135 Bảng 4.2: Mục tiêu tổng thu từ khách du lịch 135 Bảng 4.3: Mục tiêu số lượng phòng phục vụ du lịch 136 Bảng 4.4: Mục tiêu số lượng lao động trong ngành du lịch 136 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 2.1: Mô hình phát triển bền vững.1: Mô hình nghiên cứu các nhân tố PTBVDL tại Thanh Hóa.2: Quy trình thực hiện nghiên cứu.3: Mô hình nghiên cứu và kết quả sử lý số liệu.1: Dự báo phát triển du lịch thế giới tới năm 2030.129 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.1: Tổng sản phẩm theo giá hiện hành bình quân đầu người Thanh Hóa giai đoạn 2015-2019 (USD/Người).Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây, du lịch ngày càng trở thành một hiện tượng kinh tế - xã hội phổ biến, khi đời sống người dân dần được cải thiện, nhu cầu đi du lịch cũng tăng lên, nó trở thành tiêu chuẩn để đánh giá mức sống và chất lượng cuộc sống của các tầng lớp dân cư trong xã hội. Trên bình diện chung, hoạt động du lịch có tác dụng làm biến đổi cán cân thu chi của đất nước. Du khách quốc tế mang ngoại tệ vào đất nước có địa điểm du lịch, làm tăng thêm nguồn thu ngoại tệ của đất nước đó. Ngược lại, phần chi ngoại tệ sẽ tăng lên đối với những quốc gia có nhiều người đi du lịch ở nước ngoài. Trong phạm vi một quốc gia, hoạt động du lịch làm cho hoạt động luân chuyển tiền tệ, hàng hoá, điều hoà nguồn vốn từ vùng kinh tế phát triển sang vùng kinh tế kém phát triển hơn, kích thích sự tăng trưởng kinh tế ở các vùng sâu, vùng xa… Du lịch Việt Nam trong thời gian qua cũng đã đóng góp rất nhiều cho sự tăng trưởng và phát triển kinh tế của đất nước. Tốc độ tăng trưởng cao đóng góp vào tốc độ tăng trưởng của toàn bộ nền kinh tế.