Luận án tiến sĩ nghiên cứu sự biến đổi của tiếng Việt tại tỉnh Ubon Ratchathani, Thái Lan

Luận án tiến sĩ phân tích sự biến đổi của tiếng việt trong tỉnh ubonratchathanee thái lan, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm, đóng góp tri thức mới cho ngành.

• Tác giả: Sroysuda Suwanna
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Ngọc Bình
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Sự biến đổi của tiếng Việt trong tỉnh Ubonratchathanee, Thái Lan
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Thổ ngữ hoặc phương ngữ địa lý
• 1.2. Biến đổi ngôn ngữ
• 1.3. Các nghiên cứu về sự biến đổi ngôn ngữ
• 1.4. Những công trình về biến đổi ngôn ngữ trong họ ngôn ngữ Mon-Khmer
• 1.5. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.5.1. Khảo sát cộng đồng người gốc Việt
• 1.5.2. Danh sách từ của ngôn ngữ Việt – Mường
• 1.6. Công cụ nghiên cứu
• 1.6.1. Bảng từ vựng ngôn ngữ nhóm Việt – Mường
• 1.6.2. Máy tính xách tay
• 1.6.3. Chương trình WINCECIL
• 1.6.4. Chương trình Microsoft Excel
• 1.7. Phân tích dữ liệu
• 1.7.1. Phân tích thính giác
• 1.7.2. Phân tích máy tính
• 1.8. Tiểu kết
• 2. CHƯƠNG 2: BIẾN THỂ CỦA PHỤ ÂM VÀ NGUYÊN ÂM
• 2.1. Hệ thống âm vị học của tiếng Việt chuẩn
• 2.3. Thanh điệu tiếng Việt
• 2.2. Hệ thống chữ viết của tiếng Việt
• 2.3. Biến thể phụ âm đầu trong tiếng Việt Thái (TV)
• 2.4. Biến thể phụ âm cuối
• 2.5. Sự biến đổi của nguyên âm
• 2.6. Đặc điểm đặc biệt
• 2.7. So sánh một vài từ vựng của miền Bắc Trung Bộ Việt Nam (NCV) với tiếng Việt Thái (TV)
• 2.8. Tiểu kết
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Luận án tiến sĩ và bối cảnh nghiên cứu

Luận án tiến sĩ này tập trung vào sự biến đổi của tiếng Việt tại tỉnh Ubon Ratchathani, Thái Lan. Nghiên cứu này nằm trong lĩnh vực ngôn ngữ học, đặc biệt là biến đổi ngôn ngữ trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Tiếng Việt tại Thái Lan đã trải qua nhiều thay đổi do ảnh hưởng của văn hóa Việt Nam và ngôn ngữ địa phương Thái Lan. Nghiên cứu này nhằm mục đích phân tích các biến thể ngôn ngữ trong ba thế hệ người Việt tại Ubon Ratchathani, từ đó đưa ra nhận định về xu hướng biến đổi ngôn ngữ trong tương lai.

1.1. Bối cảnh lịch sử và văn hóa

Người Việt tại Thái Lan chủ yếu di cư từ miền Trung và Bắc Trung Bộ Việt Nam, đặc biệt là từ Huế và Hà Tĩnh. Họ đến Thái Lan để tránh sự đàn áp chính trị và tôn giáo, cũng như do hậu quả của chiến tranh. Cộng đồng người Việt tại Ubon Ratchathani đã hình thành từ những năm 1945-1946, với sự đa dạng về văn hóa và ngôn ngữ. Tiếng Việt tại đây chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của ngôn ngữ Thái Lan, dẫn đến sự biến đổi ngôn ngữ đáng kể.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu này nhằm xác định và mô tả các biến thể ngôn ngữ của tiếng Việt tại Ubon Ratchathani, so sánh sự khác biệt giữa ba thế hệ người Việt. Kết quả nghiên cứu sẽ là nền tảng cho các nghiên cứu tương tự tại các khu vực khác của Thái Lan, đồng thời góp phần thúc đẩy quan hệ văn hóa và kinh tế giữa hai quốc gia.

II. Phương pháp nghiên cứu và phạm vi

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính, tập trung vào phân tích biến đổi ngữ âm của tiếng Việt tại Ubon Ratchathani. Dữ liệu được thu thập từ ba thế hệ người Việt: ≥ 60 tuổi, 41-59 tuổi, và ≤ 40 tuổi. Các công cụ nghiên cứu bao gồm bảng từ vựng và phần mềm phân tích ngôn ngữ như WINCECIL và Microsoft Excel. Nghiên cứu này giới hạn trong phạm vi ngữ âm, không đề cập đến từ vựng hoặc ngữ pháp.

2.1. Phương pháp thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ 36 người thuộc ba thế hệ, đại diện cho bốn cộng đồng người Việt tại Ubon Ratchathani. Bảng từ vựng được xây dựng bởi Viện Ngôn ngữ học mùa hè (SIL), bao gồm 281 đơn vị từ vựng liên quan đến nhóm Việt-Mường. Phương pháp này cho phép phân tích chi tiết sự biến đổi của phụ âm và nguyên âm.

2.2. Phạm vi và giới hạn nghiên cứu

Nghiên cứu chỉ tập trung vào ngữ âm của tiếng Việt tại Ubon Ratchathani, không bao gồm các khía cạnh khác như từ vựng hoặc ngữ pháp. Điều này giúp nghiên cứu có tính chuyên sâu hơn, nhưng cũng hạn chế khả năng tổng quát hóa kết quả.

III. Kết quả nghiên cứu và phân tích

Nghiên cứu đã chỉ ra sự biến đổi đáng kể trong ngữ âm của tiếng Việt tại Ubon Ratchathani. Các biến thể phụ âm và nguyên âm được ghi nhận khác biệt giữa ba thế hệ. Thế hệ lớn tuổi duy trì các hình thức ngôn ngữ bảo thủ hơn, trong khi thế hệ trẻ thể hiện sự ảnh hưởng mạnh mẽ của ngôn ngữ Thái Lan. Kết quả này phù hợp với lý thuyết sóng, cho thấy sự lan tỏa của các đổi mới ngôn ngữ từ trung tâm ra ngoại vi.

3.1. Biến thể phụ âm và nguyên âm

Các biến thể phụ âm và nguyên âm được phân tích chi tiết, cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa ba thế hệ. Thế hệ lớn tuổi sử dụng các phụ âm và nguyên âm gần với tiếng Việt chuẩn, trong khi thế hệ trẻ có xu hướng thay đổi để phù hợp với ngôn ngữ Thái Lan.

3.2. So sánh giữa các thế hệ

Nghiên cứu so sánh sự biến đổi ngôn ngữ giữa ba thế hệ, cho thấy xu hướng đồng hóa ngôn ngữ mạnh mẽ ở thế hệ trẻ. Điều này phản ánh sự thay đổi trong môi trường văn hóa và xã hội của cộng đồng người Việt tại Ubon Ratchathani.

IV. Ý nghĩa và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn tiếng Việt tại Thái Lan, đồng thời góp phần thúc đẩy quan hệ văn hóa và kinh tế giữa hai quốc gia. Kết quả nghiên cứu cũng là nền tảng cho các nghiên cứu tương tự tại các khu vực khác, giúp hiểu rõ hơn về biến đổi ngôn ngữ trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

4.1. Bảo tồn ngôn ngữ

Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo tồn tiếng Việt trong cộng đồng người Việt tại Thái Lan, đặc biệt là trong bối cảnh ngôn ngữ đang dần bị đồng hóa với tiếng Thái.

4.2. Ứng dụng trong giáo dục và văn hóa

Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng trong giáo dục, giúp thiết kế các chương trình dạy tiếng Việt phù hợp với cộng đồng người Việt tại Thái Lan. Đồng thời, nghiên cứu cũng góp phần thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa hai quốc gia.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trải qua hơn 200 năm định cư kể từ làn sóng di cư đầu tiên giai đoạn 1786–1910 và đợt di chuyển khoảng 50.000 người vào những năm 1945–1946, cộng đồng người Việt tại vùng Đông Bắc Thái Lan đã hình thành nên một không gian văn hóa và ngôn ngữ độc đáo. Tuy nhiên, dưới áp lực hội nhập xã hội và sự tiếp xúc ngôn ngữ liên tục với tiếng Thái bản địa, tiếng Việt tại khu vực này đang trải qua những biến đổi sâu sắc về mặt ngữ âm và đối mặt với nguy cơ đồng hóa cao.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là xác định quy luật biến đổi ngữ âm theo thế hệ trong một môi trường đa ngôn ngữ. Mục tiêu cụ thể của luận văn là nhận diện, phân loại và mô tả chi tiết các biến thể của hệ thống phụ âm đầu, phụ âm cuối, nguyên âm và thanh điệu của tiếng Việt đang được sử dụng tại tỉnh Ubonratchathanee. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 4 cộng đồng dân cư người Việt tiêu biểu dọc lưu vực sông Mê Kông, khảo sát đối sánh đồng bộ qua 3 nhóm tuổi khác nhau.

Ý nghĩa của đề tài thể hiện rõ nét qua việc cung cấp hệ thống dữ liệu thực địa chuẩn hóa gồm 281 đơn vị từ vựng cơ bản, hỗ trợ đắc lực cho việc nghiên cứu ngôn ngữ học lịch sử và phương ngữ học nhóm Việt - Mường. Kết quả nghiên cứu đóng vai trò nền tảng để xây dựng các chính sách ngôn ngữ và giáo dục nhằm duy trì tiếng mẹ đẻ cho hơn 100.000 kiều bào đang sinh sống tại Vương quốc Thái Lan.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của ba trụ cột lý thuyết kinh điển trong ngôn ngữ học:

• Lý thuyết sóng (Wave Theory) của Johannes Schmidt (1872): Giải thích cơ chế lan truyền các đổi mới ngôn ngữ từ trung tâm tác động ra các vùng ngoại vi theo không gian và thời gian. Mô hình này giúp lý giải vì sao các thế hệ đi trước bảo lưu nhiều dạng thức cổ, trong khi thế hệ trẻ tiếp nhận nhanh các biến thể mới.
• Lý thuyết biến đổi ngôn ngữ xã hội (Sociolinguistic Variation) của William Labov (1966): Cung cấp khung phân tích mối tương quan giữa các biến phụ thuộc ngữ âm với biến độc lập nhân khẩu học (đặc biệt là độ tuổi).
• Địa lý phương ngữ (Dialect Geography) của Chambers và Trudgill (1998): Định hình phương pháp khảo sát không gian phân bố của các biến thể và đánh giá tính dễ hiểu lẫn nhau giữa các cộng đồng.

Nghiên cứu vận dụng 5 khái niệm chuyên ngành then chốt bao gồm: âm vị đoạn tính, âm vị siêu đoạn tính, tính dễ hiểu lẫn nhau, sự đánh dấu âm vị học (markedness) và hiện tượng tiếp xúc ngôn ngữ (language contact).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra điền dã kết hợp phân tích thực nghiệm với các thông số cụ thể:

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tổng cộng 36 cộng tác viên được lựa chọn từ 4 cộng đồng người Việt tại tỉnh Ubonratchathanee. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng để chia mẫu thành 3 nhóm thế hệ: thế hệ I (từ 60 tuổi trở lên), thế hệ II (41–59 tuổi) và thế hệ III (dưới 40 tuổi). Tiêu chuẩn chọn mẫu bảo đảm người tham gia có năng lực song ngữ Việt - Thái, cư trú lâu năm tại địa phương và có cơ quan phát âm bình thường.
• Nguồn dữ liệu: Sử dụng bảng từ 281 đơn vị từ vựng văn hóa - ngôn ngữ cơ bản thuộc nhóm Việt - Mường do Viện Ngôn ngữ học Mùa hè (SIL) xây dựng dựa trên danh sách Swadesh, kết hợp bộ ngữ liệu kiểm tra 6 thanh điệu tiếng Việt.
• Phương pháp phân tích: Kết hợp phân tích thính giác ghi nhận theo bảng ký hiệu ngữ âm quốc tế (IPA) cho các âm vị đoạn tính và phân tích âm học thực nghiệm bằng phần mềm chuyên dụng WINCECIL phiên bản 2.2. Lý do lựa chọn phân tích bằng máy tính là nhằm chuẩn hóa việc chuyển đổi tần số cơ bản F0 từ Hertz sang Semitone, bảo đảm tính khách quan tuyệt đối khi đo đạc đường nét và cao độ thanh điệu. Toàn bộ tiến trình thu thập và xử lý dữ liệu được hoàn tất trong giai đoạn 2014–2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ 36 cộng tác viên qua 3 thế hệ đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng về diện mạo ngữ âm của tiếng Việt tại Ubonratchathanee:

1. Sự thoái trào của các âm phụ âm quặt lưỡi: Phụ âm xát quặt lưỡi /s-/ và âm tắc xát quặt lưỡi /tr-/ có sự sụt giảm nghiêm trọng theo độ tuổi. Ở thế hệ I, tỷ lệ sử dụng biến thể âm quặt lưỡi đạt 75%, thế hệ II duy trì ở mức 66%, nhưng sang thế hệ III con số này giảm mạnh xuống chỉ còn 38%. Ngược lại, biến thể không quặt lưỡi tăng vọt lên 61% ở nhóm người trẻ.
2. Hiện tượng môi hóa và bật hơi hóa phụ âm đầu: Khoảng 90% người nói thuộc thế hệ III đã thay thế hoàn toàn phụ âm xát môi-răng hữu thanh /v-/ bằng bán nguyên âm môi hữu thanh [w]. Đồng thời, âm xát vòm mềm vô thanh /kh-/ [x] có xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang âm tắc xát bật hơi [kh] ở thế hệ II và III.
3. Biến đổi sâu sắc ở hệ thống phụ âm cuối: Âm mũi vòm miệng /-ɲ/ (chính tả ghi -nh) trải qua quá trình đồng hóa mạnh với 64% chuyển thành âm mũi vòm mềm [-ŋ] và 29% chuyển thành âm mũi răng [-n], đi kèm hiện tượng biến đổi nguyên âm /a/ thành [ɛ] (ví dụ: "cánh" phát âm thành [kɛŋ] hoặc [kɛn]). Phụ âm cuối /-m/ được ghi nhận là âm vị ổn định và bảo tồn tốt nhất.
4. Hợp nhất thanh điệu: Ghi nhận sự sáp nhập triệt để giữa thanh hỏi và thanh ngã ở đa số người nói có gốc gác Bắc Trung Bộ, đồng thời có hiện tượng đơn giản hóa đường nét cao độ ở thế hệ trẻ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến các biến đổi trên bắt nguồn từ cơ chế tiếp xúc ngôn ngữ với tiếng Thái. Tiếng Thái không sở hữu các âm vị như phụ âm xát môi-răng hữu thanh /v/ hay các âm tắc xát quặt lưỡi, khiến người nói thế hệ trẻ tự động chuyển đổi sang các âm vị tương đương trong tiếng Thái (như [w] và [s]) nhằm giảm thiểu độ đánh dấu âm vị học và thuận tiện cho việc phát âm.

Kết quả này hoàn toàn tương thích với các nghiên cứu của Alves (2002) về phương ngữ Bắc Trung Bộ và công trình của Premsrirat (1999) về các ngôn ngữ Môn - Khmer tại Thái Lan, khẳng định quy luật chuyển dịch từ các dạng thức ngôn ngữ bảo thủ sang các dạng thức đơn giản hóa.

Về mặt trình bày trực quan, các dữ liệu biến đổi phụ âm theo thế hệ có thể được biểu diễn tối ưu thông qua biểu đồ cột chồng (stacked bar chart) thể hiện tỷ lệ phần trăm dịch chuyển âm vị, kết hợp cùng bảng ma trận đối sánh 21 phụ âm chuẩn với các tha âm vị thực địa nhằm làm nổi bật quy luật phân hóa không gian và xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát thực địa, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao nhằm bảo tồn và phát triển tiếng Việt trong cộng đồng kiều bào:

• Chuẩn hóa chương trình giảng dạy ngữ âm thích ứng: Thiết kế tài liệu luyện phát âm chuyên biệt tập trung khắc phục lỗi ở 8 cặp âm vị biến đổi mạnh (như /v/ - [w], /tr/ - [c], /s/ - [s]), đặt mục tiêu nâng tỷ lệ phát âm chuẩn đạt trên 80% cho học viên thế hệ trẻ trong giai đoạn 2026–2028, do các trung tâm ngôn ngữ kiều bào phối hợp với chuyên gia ngôn ngữ học thực hiện.
• Xây dựng bản đồ phương ngữ số tương tác: Số hóa toàn bộ cơ sở dữ liệu 281 mục từ ngữ âm của 4 cộng đồng tại Ubonratchathanee lên nền tảng web GIS mở trong vòng 18 tháng, do các viện nghiên cứu ngôn ngữ chủ trì nhằm phục vụ công tác tra cứu học thuật quốc tế.
• Tổ chức không gian thực hành giao tiếp đa thế hệ: Thiết lập mạng lưới câu lạc bộ văn hóa - ngôn ngữ sinh hoạt định kỳ 2 lần mỗi tháng tại 100% các chi hội Việt kiều, tạo môi trường tương tác tự nhiên giữa thế hệ cao niên (trên 60 tuổi) và thanh thiếu niên (dưới 40 tuổi).
• Ban hành sổ tay đối chiếu phương ngữ học đường: Biên soạn cẩm nang tra cứu 24 âm vị đoạn tính tiếng Việt dành cho giáo viên bản địa trước quý IV năm 2027, do các cơ quan đại diện ngoại giao và văn hóa bảo trợ xuất bản.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và dữ liệu thực chứng của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Nhà nghiên cứu ngôn ngữ học và nhân học: Tiếp cận nguồn ngữ liệu điền dã gồm 281 từ vựng chuẩn hóa để phục vụ các công trình nghiên cứu sâu về ngữ hệ Nam Á, phương ngữ học lịch sử và hiện tượng tiếp xúc ngôn ngữ Đông Nam Á.
• Giảng viên và giáo viên dạy tiếng Việt cho người nước ngoài: Vận dụng hệ thống phân tích 8 biến thể phụ âm đầu để xây dựng giáo trình sửa lỗi phát âm chuẩn xác cho học viên gốc Thái Lan.
• Cán bộ hoạch định chính sách ngoại giao văn hóa: Sử dụng kết quả khảo sát từ 36 cộng tác viên để xây dựng các đề án bảo tồn tiếng Việt và phát triển mạng lưới văn hóa cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hiệu quả hơn.
• Học viên sau đại học chuyên ngành Ngôn ngữ học xã hội: Tham khảo khung phương pháp luận nghiên cứu thời gian biểu kiến qua 3 thế hệ như một mô hình mẫu mực cho các đề tài điền dã xã hội ngôn ngữ học.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn khảo sát trên cỡ mẫu và nhóm đối tượng cụ thể nào?
Nghiên cứu khảo sát 36 cộng tác viên tại 4 cộng đồng người Việt ở tỉnh Ubonratchathanee, chia đều theo 3 nhóm tuổi: trên 60 tuổi, 41 đến 59 tuổi và dưới 40 tuổi. Người tham gia đáp ứng đầy đủ tiêu chí song ngữ Việt - Thái và sinh sống ổn định tại vùng Đông Bắc Thái Lan.

Tại sao phụ âm /v/ lại biến đổi thành [w] ở 90% người nói thế hệ trẻ?
Do hệ thống âm vị tiếng Thái hoàn toàn không có phụ âm xát môi-răng hữu thanh /v/, khoảng 90% người nói thế hệ III đã tiếp nhận bán nguyên âm môi hữu thanh [w] từ tiếng Thái làm tha âm vị thay thế nhằm tạo sự thuận lợi trong cơ chế phát âm hàng ngày.

Phương pháp nào được sử dụng để phân tích độ cao thanh điệu trong nghiên cứu?
Dữ liệu thanh điệu được ghi âm trực tiếp qua microphone chuyên dụng và phân tích định lượng bằng phần mềm WINCECIL phiên bản 2.2. Tần số cơ bản F0 được chuyển đổi từ Hertz sang Semitone để bảo đảm tính chuẩn xác khi so sánh độ cao tương đối giữa 6 thanh tiếng Việt.

Nguồn gốc địa lý của kiều bào tại Ubonratchathanee ảnh hưởng thế nào đến phương ngữ?
Hơn 60% người Việt tại khu vực nghiên cứu có gốc gác từ miền Trung và Bắc Trung Bộ (Nghệ An, Hà Tĩnh, Huế). Do đó, tiếng Việt tại đây bảo lưu đậm nét các đặc trưng phương ngữ như sáp nhập thanh hỏi - ngã và sử dụng phụ âm cuối [-ŋ] thay vì phụ âm mũi vòm miệng chuẩn miền Bắc.

Lý thuyết sóng của Johannes Schmidt đóng vai trò gì trong việc giải thích kết quả?
Lý thuyết sóng (1872) cung cấp cơ sở để chứng minh rằng các đổi mới ngữ âm lan truyền theo từng tầng thế hệ. Thế hệ thứ nhất đóng vai trò vùng đệm bảo lưu các dạng thức ngôn ngữ cổ, trong khi thế hệ thứ hai và thứ ba trở thành tâm điểm tiếp nhận các biến đổi ngữ âm do áp lực môi trường bản địa.

Kết luận

• Công trình đã phác thảo toàn diện bức tranh biến đổi ngữ âm tiếng Việt qua 3 thế hệ tại 4 cộng đồng dân cư tỉnh Ubonratchathanee.
• Cung cấp hệ thống bằng chứng thực nghiệm rõ nét về sự chuyển dịch của 8 âm vị phụ âm đầu, hệ thống phụ âm cuối và thanh điệu.
• Xác lập mối liên hệ biện chứng giữa quy luật âm vị học nội tại và các yếu tố tiếp xúc ngôn ngữ xã hội với tiếng Thái.
• Khẳng định giá trị học thuật của kho ngữ liệu 281 mục từ vựng đối với việc nghiên cứu phương ngữ học lịch sử nhóm Việt - Mường.
• Tạo lập cơ sở dữ liệu khoa học tin cậy phục vụ công tác hoạch định chính sách giáo dục ngôn ngữ kiều bào.

Trong kế hoạch giai đoạn 2026–2030, việc mở rộng mô hình điều tra ngữ âm thực địa ra toàn bộ 20 tỉnh thuộc vùng Đông Bắc Thái Lan là hướng đi cấp thiết. Các nhà nghiên cứu, nhà giáo dục và nhà hoạch định chính sách hãy chủ động khai thác triệt để nguồn dữ liệu từ luận văn này để triển khai những chương trình hành động thiết thực nhằm gìn giữ và phát huy tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.