Xác lập Cơ sở Khoa học Phục vụ Bảo vệ Môi trường Tỉnh Thừa Thiên Huế

Luận án Tiến sĩ về cơ sở khoa học bảo vệ môi trường tỉnh. Nghiên cứu chuyên sâu về quản lý tài nguyên và môi trường, phân vùng môi trường Thừa Thiên Huế.

• Tác giả: Phan Anh Hằng
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Văn Thăng
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học, Đại Học Huế
• Chuyên ngành: Quản Lý Tài Nguyên Và Môi Trường
• Đề tài: Xác Lập Cơ Sở Khoa Học Phục Vụ Bảo Vệ Môi Trường Tỉnh Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu bảo vệ môi trường
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.1.2. Ở tỉnh Thừa Thiên Huế
• 1.2. Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
• 1.2.1. Một số khái niệm và thuật ngữ liên quan
• 1.2.2. Cơ sở lý luận về bảo vệ môi trường
• 1.2.3. Cơ sở lý luận về phân vùng môi trường
• 1.3. Quan điểm, phương pháp và quy trình nghiên cứu
• 1.3.1. Quan điểm nghiên cứu
• 1.3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.3.3. Quy trình nghiên cứu
• 1.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ PHÂN VÙNG, BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
• 2.1. Vị trí địa lý, các điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Thủy văn và tài nguyên nước
• 2.1.3. Thổ nhưỡng và tài nguyên đất
• 2.1.4. Sinh vật và đa dạng sinh học
• 2.1.5. Tài nguyên khoáng sản
• 2.1.6. Biến đổi khí hậu
• 2.1.7. Tai biến thiên nhiên
• 2.2. Đặc điểm hoạt động kinh tế - xã hội, khai thác tài nguyên thiên nhiên và các tác động môi trường
• 2.2.1. Đặc điểm dân số và các tác động môi trường
• 2.2.2. Các hoạt động kinh tế - xã hội, khai thác tài nguyên và các tác động môi trường
• 2.3. Hệ thống cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng bảo vệ môi trường tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.4. Thực trạng và xu thế diễn biến môi trường tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.4.1. Môi trường không khí
• 2.4.2. Môi trường nước
• 2.4.3. Môi trường đất
• 2.4.4. Hiện trạng quản lý chất thải rắn
• 2.4.5. Công tác quản lý môi trường
• 2.5. Dự báo xu hướng biến đổi môi trường tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2050
• 2.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN VÙNG MÔI TRƯỜNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
• 3.1. Phân vùng môi trường tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.2. Cơ sở phân vùng môi trường
• 3.3. Quy trình, kết quả phân vùng môi trường
• 3.4. Định hướng các giải pháp bảo vệ môi trường tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.4.1. Cơ sở đề xuất giải pháp
• 3.4.2. Định hướng các giải pháp bảo vệ môi trường tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Luận Án Tiến Sĩ Tổng Quan Bảo Vệ Môi Trường Huế 55 ký tự

Luận án Tiến sĩ tập trung vào cơ sở khoa học cho bảo vệ môi trường tỉnh Thừa Thiên Huế, một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội. Thừa Thiên Huế, với vai trò là một cực tăng trưởng kinh tế của miền Trung, đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm và suy thoái môi trường. Luận án này nhằm xác lập các luận cứ khoa học vững chắc để hỗ trợ tỉnh trong việc xây dựng các chính sách và giải pháp bảo vệ môi trường hiệu quả, hướng tới phát triển bền vững. Luận án khẳng định, bảo vệ môi trường không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan quản lý mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội, từ doanh nghiệp đến cộng đồng dân cư. Các nghiên cứu tập trung vào đánh giá tác động của các hoạt động kinh tế đến môi trường Thừa Thiên Huế, từ đó đề xuất các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.

1.1. Lý Do Chọn Đề Tài Tính Cấp Thiết Bảo Vệ Môi Trường

Đề tài được chọn vì sự cấp thiết của việc bảo vệ môi trường trước những thách thức từ suy thoái tài nguyên và ô nhiễm. Sự phát triển kinh tế nhanh chóng, thiếu bền vững và quản lý tài nguyên môi trường chưa hiệu quả đã gây ra những hệ lụy nghiêm trọng. Tình trạng này ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng, nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và các ngành công nghiệp, dịch vụ khác. Theo luận án, một trong những nguyên nhân chính của tình trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam là do phát triển kinh tế với tốc độ nhanh chóng, mạnh mẽ, thiếu bền vững; công tác QLTNMT còn nhiều bất cập. Ô nhiễm môi trường đang gây ra những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, ảnh hưởng tiêu cực đến ngành nông - lâm - thủy sản và một số lĩnh vực của ngành công nghiệp, dịch vụ.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Phân Vùng Môi Trường Thừa Thiên Huế

Mục tiêu chính của nghiên cứu là phân vùng môi trường và đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường cho tỉnh Thừa Thiên Huế. Nghiên cứu dựa trên phân tích tác động của các yếu tố tự nhiên và hoạt động nhân sinh đến môi trường. Các nội dung nghiên cứu bao gồm: tổng hợp và xử lý tài liệu về phân vùng môi trường; phân tích tác động của các yếu tố tự nhiên, nhân sinh; phân vùng môi trường tỉnh Thừa Thiên Huế; và định hướng các giải pháp bảo vệ môi trường phù hợp. Phân vùng môi trường (PVMT) và đề xuất giải pháp BVMT tỉnh Thừa Thiên Huế trên cơ sở phân tích tác động của các yếu tố tự nhiên, hoạt động nhân sinh đến môi trường.

II. Thách Thức Bảo Vệ Môi Trường Đô Thị Thừa Thiên Huế 59 ký tự

Thừa Thiên Huế đối mặt với nhiều thách thức trong bảo vệ môi trường, đặc biệt là ở khu vực đô thị và nông thôn. Các nguồn thải từ khu dân cư, khu công nghiệp, làng nghề gây ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí. Bên cạnh đó, sự suy giảm đa dạng sinh học và biến đổi khí hậu cũng đặt ra những áp lực lớn. Các vấn đề như quản lý chất thải rắn, xử lý nước thải và bảo tồn các hệ sinh thái đang đòi hỏi những giải pháp hiệu quả và bền vững. Luận án này nhấn mạnh sự cần thiết phải có một hệ thống quản lý môi trường đồng bộ và sự tham gia của cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường.

2.1. Ô Nhiễm Nguồn Thải Từ Khu Dân Cư và Khu Công Nghiệp

Nguồn thải từ khu dân cư, khu công nghiệp và làng nghề chưa qua xử lý gây ô nhiễm nghiêm trọng môi trường đất, nước và không khí. Tình trạng này đòi hỏi các biện pháp xử lý chất thải hiệu quả và kiểm soát chặt chẽ các nguồn thải. Bên cạnh đó, việc sử dụng quá mức phân bón hóa học và hóa chất bảo vệ thực vật trong nông nghiệp cũng góp phần gây ô nhiễm môi trường. Luận án này nhấn mạnh sự cần thiết phải có một hệ thống quản lý môi trường đồng bộ và sự tham gia của cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường. Mặt trái của sự tăng trưởng kinh tế ở Thừa Thiên Huế là vấn đề ONMT cục bộ gia tăng. Nguồn thải ở khu vực nông thôn như CTR, nước thải chưa qua xử lý ở các làng nghề, cụm công nghiệp (CCN); việc lạm dụng quá mức phân bón hóa học, hóa chất bảo vệ thực vật trong ngành trồng trọt; chất thải chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản.

2.2. Suy Giảm Đa Dạng Sinh Học và Tác Động Biến Đổi Khí Hậu

Sự suy giảm đa dạng sinh học và tác động của biến đổi khí hậu đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho môi trường Thừa Thiên Huế. Các hệ sinh thái bị suy thoái, nhiều loài động thực vật quý hiếm đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Biến đổi khí hậu gây ra các hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ lụt, hạn hán, ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân. Cần có các biện pháp bảo tồn đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu một cách hiệu quả. BĐKH ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường. Tất các những vấn đề trên đã gây tác động tiêu cực đến cảnh quan, môi trường, đời sống của nhân dân và quá trình phát triển KT - XH theo mục tiêu PTBV của địa phương.

III. Phân Vùng Môi Trường Huế Phương Pháp Khoa Học 54 ký tự

Luận án đề xuất phương pháp phân vùng môi trường dựa trên đánh giá tổng hợp các yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội và hiện trạng môi trường. Phương pháp này giúp xác định các khu vực có mức độ nhạy cảm khác nhau, từ đó đề xuất các giải pháp bảo vệ phù hợp. Việc phân vùng môi trường được thực hiện dựa trên các tiêu chí như địa hình, mức độ dễ bị tổn thương và hiện trạng sử dụng đất. Kết quả phân vùng môi trường là cơ sở quan trọng cho việc xây dựng quy hoạch bảo vệ môi trường và quản lý tài nguyên thiên nhiên.

3.1. Tiêu Chí Phân Vùng Địa Hình và Mức Độ Dễ Bị Tổn Thương

Việc phân vùng môi trường dựa trên các tiêu chí như địa hình, mức độ dễ bị tổn thương về môi trường và hiện trạng sử dụng đất. Mỗi khu vực địa hình được phân thành vùng bảo vệ nghiêm ngặt, vùng hạn chế phát thải và vùng phát triển kinh tế. Điều này đảm bảo rằng các hoạt động kinh tế được thực hiện một cách bền vững và không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường. Luận điểm 1: PVMT là cơ sở cho BVMT tỉnh Thừa Thiên Huế, phù hợp với pháp lý và đảm bảo được các chức năng môi trường. PVMT được thực hiện dựa trên tiêu chí về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiện trạng môi trường, tai biến thiên nhiên và tác động của biến đổi khí hậu trên lãnh thổ.

3.2. Kết Quả Phân Vùng Cơ Sở Xây Dựng Quy Hoạch Bảo Vệ

Kết quả phân vùng môi trường là cơ sở quan trọng cho việc xây dựng quy hoạch bảo vệ môi trường và quản lý tài nguyên thiên nhiên. Dựa trên phân vùng môi trường, có thể đề xuất các giải pháp bảo vệ phù hợp cho từng khu vực, đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Luận án này nhấn mạnh sự cần thiết phải có một hệ thống quản lý môi trường đồng bộ và sự tham gia của cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường. Dựa trên các đơn vị PVMT đã được xác lập, các định hướng BVMT được đề xuất dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn mang tính đặc thù của địa phương, là những giải pháp đồng bộ và phù hợp với hiện trạng và các quy hoạch phát triển của tỉnh Thừa Thiên Huế.

IV. Giải Pháp Bảo Vệ Môi Trường Thừa Thiên Huế Hiệu Quả 60 ký tự

Luận án đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn, phù hợp với đặc thù của tỉnh Thừa Thiên Huế. Các giải pháp này bao gồm quản lý chất thải, xử lý nước thải, bảo tồn đa dạng sinh học, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao nhận thức cộng đồng. Việc triển khai các giải pháp này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng.

4.1. Quản Lý Chất Thải và Xử Lý Nước Thải Toàn Diện

Quản lý chất thải và xử lý nước thải là những giải pháp quan trọng để giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Cần có các biện pháp phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải một cách hiệu quả. Xây dựng và nâng cấp các hệ thống xử lý nước thải đảm bảo nước thải được xử lý đạt tiêu chuẩn trước khi xả ra môi trường. Việc triển khai các giải pháp này cần có sự đầu tư thích đáng và sự tham gia của cộng đồng. Mức độ ĐDSH có chiều hướng suy giảm trên toàn tỉnh. Bên cạnh đó, công tác quản lý môi trường (QLMT) còn xảy ra nhiều mâu thuẫn, chồng chéo giữa các cơ quan ban ngành.

4.2. Bảo Tồn Đa Dạng Sinh Học và Ứng Phó Biến Đổi Khí Hậu

Bảo tồn đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu là những nhiệm vụ cấp bách. Cần có các biện pháp bảo vệ các hệ sinh thái tự nhiên, đặc biệt là các khu bảo tồn và vườn quốc gia. Triển khai các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu như trồng rừng, sử dụng năng lượng tái tạo và xây dựng các công trình phòng chống thiên tai. Bên cạnh đó, cần nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo tồn đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu. Ngày 10/12/2019, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 54-NQ/TW về việc xây dựng tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 với mục tiêu đưa Thừa Thiên Huế trở thành thành phố (TP) trực thuộc Trung ương trên nền tảng bảo tồn, phát huy giá trị di sản cố đô và bản sắc văn hóa Huế, với đặc trưng văn hóa, di sản, sinh thái, cảnh quan, thân thiện với môi trường và thông minh.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Bảo Vệ Môi Trường Phát Triển Huế 60 ký tự

Luận án có ý nghĩa thực tiễn lớn trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chính sách và giải pháp bảo vệ môi trường của tỉnh Thừa Thiên Huế. Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng trong quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quản lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường. Luận án cũng góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường.

5.1. Cơ Sở Khoa Học Cho Chính Sách và Giải Pháp Cụ Thể

Luận án cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chính sách và giải pháp bảo vệ môi trường cụ thể. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các quy định về quản lý chất thải, xử lý nước thải, bảo tồn đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu. Việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường. Để thực hiện được nhiệm vụ trọng tâm này, bên cạnh xây dựng mục tiêu về phát triển KT - XH, công tác BVMT là một trong những nhiệm vụ hàng đầu để đảm bảo sự PTBV của địa phương.

5.2. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng Về Bảo Vệ Môi Trường

Luận án góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chương trình giáo dục môi trường và tuyên truyền về bảo vệ môi trường. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng sẽ tạo động lực cho sự tham gia của người dân vào các hoạt động bảo vệ môi trường. Do vậy, việc xác lập các luận cứ khoa học phục vụ BVMT tỉnh Thừa Thiên Huế sẽ góp phần hình thành cơ sở lý luận, thực tiễn nhằm giúp tỉnh Thừa Thiên Huế phát triển xứng tầm với những gì đã, đang được tạo dựng và PTBV nền KT - XH.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG 1. Trên thế giới Các nghiên cứu về BVMT trên thế giới có thể được khái quát theo các nội dung như sau: (1) Hướng nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn về BVMT quy mô toàn cầu Các tổ chức quốc tế đã có những nghiên cứu và chương trình hành động cụ thể trong BVMT trên quy mô toàn cầu như Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP có nhiệm vụ giúp các quốc gia trên thế giới phát huy, tăng cường năng lực và trách nhiệm của mình để BVMT và PTBV thông qua các chương trình hỗ trợ, nghiên cứu, đào tạo và truyền thông. Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (IUCN) có nhiệm vụ chính là tăng cường việc bảo tồn và sử dụng bền vững các TNTN, bao gồm cả đất đai, nước và ĐDSH.

Tổ chức Bảo tồn Động vật hoang dã Thế giới (WCS) thực hiện các chương trình nghiên cứu, đào tạo và truyền thông về các vấn đề liên quan đến bảo tồn động vật hoang dã và môi trường sống của chúng. Các nghiên cứu về BVMT trên thế giới khá đa dạng, bao gồm các nghiên cứu về ONMT, bảo tồn ĐDSH, BĐKH, quản lý chất thải (QLCT), QLTNMT… Các nghiên cứu có thể được khái quát theo các nội dung: Ô nhiễm môi trường: Các nghiên cứu đã tập trung vào việc xác định nguồn gốc và cơ chế gây ô nhiễm (Girard, J. E, 2017) [248]; tác động của ONMT đến sức khỏe của con người và sinh vật (Murray, C. L, 2020) [267]; đề xuất giải pháp kiểm soát ONMT (Peirce, J.

Trong các nghiên cứu về ONMT, công trình có quy mô lớn, thể hiện có hệ thống và cập nhật thường niên về hiện trạng môi trường thế giới là ấn phẩm “Triển vọng môi trường toàn cầu” của UNEP. Đây là một báo cáo định kỳ về tình trạng môi trường toàn cầu, cung cấp các thông tin về ONMT từ các nguồn khác nhau cũng như đánh giá tác động của nó đến sức khỏe của con người, sự tồn tại và phát triển của các loài sinh vật, đưa ra các giải pháp BVMT (UNEP, 2019) [288]. Bảo tồn đa dạng sinh học: Các nghiên cứu về bảo tồn ĐDSH tập trung vào việc thống kê sự đa dạng của các loài trên trái đất (UNEP, 2022) [290]; phân tích giá trị kinh tế của ĐDSH, dịch vụ sinh thái (TEEB, 2010) [281]; nhấn mạnh rằng bảo tồn ĐDSH có vai trò quan trọng để BVMT, sức khỏe con người và sự sống trên trái đất (Edward O. Một trong những công trình có quy mô lớn về bảo tồn ĐDSH là “Cuộc đánh giá Đỏ về nguy cơ tuyệt chủng của các loài” do IUCN thực hiện.

IUCN đã đánh giá tình trạng của hơn 100.000 loài động thực vật trên thế giới và đưa ra những đề xuất về bảo vệ, phục hồi, quản lý các loài đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Sách đỏ IUCN được cập nhật liên tục và đưa ra những thông tin cần thiết giúp các địa phương, quốc gia, toàn cầu có 5 Tng hp các án, khóa lun, tiu lun, chuyên và lun vn tt nghip i hc v các chuyên ngành: Kinh t, Tài Chính & Ngân Hàng, Công ngh thông tin document, khoa luan, tieu luan, 123 17 of 98. những chính sách, hoạt động bảo tồn ĐDSH (IUCN, 2021) [257]. Quản lý chất thải: Các vấn đề nghiên cứu bao gồm lý thuyết về QLCT (Tchobanoglous, G, 1993) [280]; tình trạng QLCT (Lavagnolo, M.

Một trong những nghiên cứu có quy mô toàn cầu, nội dung tương đối khái quát về các vấn đề liên quan đến quản lý CTR là “Triển vọng toàn cầu về quản lý chất thải”. Báo cáo tóm tắt thực trạng quản lý CTR trên toàn thế giới, cho thấy CTR đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng trên toàn cầu, đặc biệt các nước đang phát triển. Báo cáo đề xuất các giải pháp để cải thiện công tác quản lý CTR, bao gồm sử dụng công nghệ, phương pháp mới để xử lý và tái chế chất thải, thúc đẩy sự tham gia của các bộ, ngành, cộng đồng trong giám sát, QLCT (UNEP, 2021) [283]. Biến đổi khí hậu: Các nghiên cứu phân tích biểu hiện của BĐKH toàn cầu; nguyên nhân của BĐKH (Swan, R, 2021) [278]; dự báo những thay đổi của khí hậu trên toàn cầu (Figueres, C, 2020) [244]; đánh giá tác động của BĐKH đến tài nguyên, môi trường, các quá trình sinh học, sức khỏe của con người và nền KT - XH (European Union, 2016) [242], (Watts, N, 2018) [294], (Wallace-Wells, D, 2019) [293]; đưa ra giải pháp thích ứng với BĐKH, giảm thiểu tác động của BĐKH (Susskind, L.

Trong các công trình nghiên cứu về BĐKH, “Báo cáo đánh giá toàn cầu về biến đổi khí hậu năm 2021 (AR6)” của IPCC là một trong những công trình có quy mô lớn trên phạm vi toàn cầu (AR5 được thực hiện năm 2014 [256]). Công trình có sự tham gia của hơn 200 tác giả chính và hơn 2.500 nhà khoa học từ hơn 130 quốc gia. Báo cáo đánh giá chi tiết về tình hình BĐKH hiện tại và dự báo về tương lai, đồng thời đưa ra các biện pháp giảm thiểu khí nhà kính, thích ứng và giảm thiểu tác động của BĐKH. Báo cáo được xem là một tài liệu quan trọng để đưa ra các quyết định chính sách về BĐKH tại các cuộc họp cấp cao như Hội nghị về BĐKH Liên hợp quốc COP 26 năm 2021 (IPCC, 2021) [255].

Quản lý tài nguyên và môi trường: Các nội dung về QLTNMT bao gồm đánh giá tình trạng và xu hướng biến đổi tài nguyên, môi trường; các công cụ, chính sách, giải pháp nhằm sử dụng hợp lý TNTN, BVMT. Công trình nghiên cứu quy mô lớn thuộc nội dung này là “Tầm nhìn toàn cầu về môi trường”. Đây là báo cáo của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc, được phát hành định kỳ. Báo cáo đánh giá tình trạng và xu hướng biến đổi của môi trường trên thế giới, từ đó đưa ra các chính sách và hành động để đảm bảo một môi trường bền vững cho các thế hệ tương lai (UNEP, 2021) [289].

Các công cụ QLTNMT cũng được các tổ chức, nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Một số công cụ QLTNMT được sử dụng phổ biến trên toàn cầu để đánh giá và quản lý tác động của các hoạt động của con người đến môi trường như hệ thống QLMT ISO 14001. Cộng cụ này đưa ra các yêu cầu về QLMT và đảm bảo tuân thủ các quy định liên quan đến môi trường (Khodamoradi, H, 2018) [299]. Công cụ đánh giá chu kỳ đời sống sản phẩm (LCA) là phương pháp để ĐMT của một sản phẩm từ giai đoạn khai thác nguyên liệu đến giai đoạn xử lý chất thải.

Công cụ này được sử dụng để đưa ra quyết định về việc thiết kế sản phẩm, tối ưu hóa quá trình sản xuất và ĐMT của sản phẩm (Goedkoop, M, 2008) [249]. Công cụ ĐMT (EIA) là một quá trình để ĐMT của một dự án trước khi nó được thực hiện. EIA bao gồm việc thu thập thông 6 Tng hp các án, khóa lun, tiu lun, chuyên và lun vn tt nghip i hc v các chuyên ngành: Kinh t, Tài Chính & Ngân Hàng, Công ngh thông tin document, khoa luan, tieu luan, 123 18 of 98. tin về môi trường, đánh giá tác động và đưa ra các giải pháp để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường (Khan, S.

Công cụ quản lý nước (Water Management Tool) dùng để ĐMT của các hoạt động khai thác nguồn nước, xử lý nước thải (XLNT) và quản lý đập. Công cụ được sử dụng để đưa ra các giải pháp giảm thiểu tác động môi trường của các hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước (Morrison, J, 2017) [266]. Công cụ quản lý rừng (FMS) được sử dụng để quản lý các hoạt động liên quan đến rừng như khai thác, nuôi trồng, chế biến các sản phẩm từ rừng (Galloway, G, 2013) [245]. Công cụ quản lý đất (LandPKS) là một ứng dụng di động để giúp những người làm việc trong ngành nông nghiệp quản lý đất đai một cách bền vững.

Công cụ này cung cấp thông tin về độ ẩm đất, chất lượng đất và khả năng trồng cây trên một diện tích đất (Herrick, J. Công cụ quản lý rác thải (Waste Management Tool) dùng để ĐMT các hoạt động quản lý rác thải, bao gồm thu gom, vận chuyển, xử lý; trên cơ sở đó đưa ra giải pháp để giảm thiểu tác động môi trường trong hoạt động quản lý rác thải (Mbengue, W, 2020) [264]. Công cụ đánh giá tác động của hệ thống sản xuất nông nghiệp (AWERE) dùng để ĐMT của hệ thống sản xuất nông nghiệp, từ khâu sản xuất đến vận chuyển, chế biến và tiêu thụ. Công cụ giúp đưa ra giải pháp để giảm thiểu tác động môi trường của ngành nông nghiệp (García-Torres, J, 2019) [246].

Ngoài ra còn có một số công cụ khác phục vụ QLTNMT được phân loại theo các nhóm công cụ như công cụ kỹ thuật, công cụ kinh tế, pháp lý… Ấn phẩm được xem như tài liệu tham khảo có giá trị trong công tác QLTNMT là “Sổ tay bảo vệ và thực thi pháp luật môi trường: Nguyên tắc và thực hành”. Sách được trình bày trong 12 chương: (1) giới thiệu về hệ thống BVMT; (2) luật và chính sách môi trường tại Hoa Kỳ; (3) bảo vệ và thực thi pháp luật môi trường ở Liên minh châu Âu; (4) bảo vệ và thực thi pháp luật môi trường ở Trung Quốc; (5) bảo vệ và thực thi pháp luật môi trường ở Ấn Độ; (6) bảo vệ và thực thi pháp luật môi trường ở châu Mỹ Latinh; (7) vai trò của xã hội dân sự trong bảo vệ và thực thi pháp luật môi trường; (8) các công cụ và kỹ thuật tuân thủ, thực thi pháp luật môi trường; (9) vai trò của cơ chế thị trường trong bảo vệ và thực thi pháp luật về môi trường; (10) sự tham gia của công chúng trong bảo vệ và thực thi pháp luật môi trường; (11) công bằng môi trường; (12) kết luận: tương lai của bảo vệ và thực thi pháp luật môi trường (Percival, R. Quy hoạch môi trường (QHMT): Các nghiên cứu về QHMT trên thế giới hướng vào các chủ đề như lý thuyết về QHMT (Cernea, M. M, 1991) [236], (Jabareen, Y, 2006) [258]; nền tảng của QHMT (Senecah, S.

L, 2004) [275]; QHMT cho việc phát triển các địa điểm xây dựng (Beer, A, 2010) [234]; QHMT trong các dự án tạo việc làm xanh (Pedersen, S, 2013) [269]; QHMT ở các nước đang phát triển (Makun, H.