đặt vấn đề xin trợ giúp từ chƣơng trình rau sạch Hà Nội về kỹ thuật và đầu tƣ ban đầu (giống, nhà lƣới, giếng đào. Dƣới sự giúp đỡ của các chƣơng trình, nông dân xin đƣợc giấy chứng nhận rau an toàn từ sở khoa học và kỹ thuật môi trƣờng hoặc từ UBND các cấp. Đề tài mới chỉ mang tính tổng hợp thông tin, sơ lƣợc một vài khó khăn căn bản của từng đối tƣợng trong CGT; Chƣa nghiên cứu sâu về giá trị lợi ích của từng mối quan hệ, nguyên nhân và các hạn chế của từng mối liên hệ đó. Cho đến nay, sản xuất và thiêu thụ rau an toàn trên địa bàn Hà Nội đã có nhiều thay đổi, đòi hỏi phải có những nghiên cứu thật sự chi tiết và công phu nhằm đáp ứng nhu cầu của ngƣời dân và làm gia tăng giá trị sản phẩm của chuỗi nghiên cứu.
Tóm lại, các công trình nghiên cứu tại Hà Nội mới chỉ tập trung vào xây dựng một số chuỗi rau an toàn hay tình hình sản xuất và tiêu thụ rau trên địa bàn. Với sản phẩm là quả ít đƣợc quan tâm nghiên cứu hơn hẳn. Đặc biệt, chƣa có công trình nào nghiên cứu về phát triển mô hình CCƢ rau quả với tiếp cận nâng cao GTGT tại Hà Nội. Khoảng trống nghiên cứu Sau quá trình nghiên cứu tổng quan nghiêm túc, kĩ lƣỡng cả trong và ngoài nƣớc, tác giả nhận thấy còn một số khoảng trống trong nghiên cứu sau đây: 8 Về lý luận Các lý luận cơ bản về chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị hiện nay chủ yếu do các học giả nƣớc ngoài xây dựng và phát triển; Các lý luận về phát triển mô hình chuỗi theo tiếp cận GTGT chƣa đƣợc đề cập.
Ở Việt Nam, các lý luận về chuỗi đƣợc kế thừa từ các tài liệu nƣớc ngoài và đƣợc phổ biến qua nguồn dịch thuật. Mặt khác, các lý luận trong nƣớc về phát triển mô hình CCƢ theo tiếp cận nâng cao GTGT chƣa đƣợc đi sâu nghiên cứu. Về thực tiễn - Các nghiên cứu đã đề cập tới các CCƢ rau quả theo nhiều cách tiếp cận khác nhau. Tuy nhiên, chƣa có nhiều công trình nghiên cứu cụ thể về mối tƣơng tác giữa mô hình CCƢ với GTGT dành cho ngành hàng này.
Mỗi nghiên cứu chỉ đề cập sâu tới từng mô hình CCƢ đơn lẻ, chƣa có đối sánh các mô hình trong một phạm vi không gian cụ thể. - Chƣa có công trình nghiên cứu nào đã công bố liên quan đến phát triển mô hình CCƢ theo tiếp cận nâng cao GTGT mặt hàng rau quả trên địa bàn TP. - Chƣa có nhiều nghiên cứu nào về phát triển mô hình CCƢ theo tiếp cận nâng cao GTGT mặt hàng rau quả tại Việt Nam. Mục tiêu, nhiệm vụ và các câu hỏi nghiên cứu 3.
Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu chung Đề xuất các giải pháp phát triển mô hình chuỗi cung ứng theo tiếp cận nâng cao giá trị gia tăng mặt hàng rau quả trên địa bàn thành phố Hà Nội trên cơ sở đánh giá thực trạng các mô hình chuỗi cung ứng rau quả trên địa bàn và các luận điểm phát triển mô hình chuỗi cung ứng rau quả của thành phố Hà Nội. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển mô hình chuỗi cung ứng theo tiếp cận nâng cao giá trị gia tăng mặt hàng rau quả. - Đánh giá thực trạng các mô hình chuỗi cung ứng rau quả trên địa bàn thành phố Hà Nội. Đồng thời phân tích các căn cứ đề xuất mô hình chuỗi cung ứng theo tiếp cận nâng cao giá trị gia tăng mặt hàng rau quả trên địa bàn thành phố Hà Nội.
- Đề xuất mô hình và hệ thống các giải pháp phát triển mô hình chuỗi cung ứng theo tiếp cận nâng cao giá trị gia tăng mặt hàng rau quả trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiệm vụ và các câu hỏi nghiên cứu Nhiệm vụ 1: Xác lập cơ sở lý luận về phát triển mô hình CCƢ rau quả theo tiếp cận nâng cao giá trị gia tăng. Câu hỏi nghiên cứu của nhiệm vụ 1 9 - Mô hình CCƢ rau quả là gì? Phát triển mô hình CCƢ rau quả theo tiếp cận nâng cao GTGT là gì? - Phát triển mô hình CCƢ rau quả theo tiếp cận nâng cao GTGT nhƣ thế nào? - Giá trị hàng rau quả đƣợc tạo lập trong CCƢ nhƣ thế nào? - Kinh nghiệm phát triển mô hình CCƢ rau quả theo tiếp cận nâng cao GTGT của các các nƣớc trên thế giới và một số địa phƣơng của Việt Nam đem lại cho Hà Nội những bài học nào? - Yếu tố trong và ngoài chuỗi ảnh hƣởng thế nào đến việc tạo lập giá trị gia tăng mặt hàng rau quả? Nhiệm vụ 2: Khảo sát, đánh giá thực trạng CCƢ và tạo lập giá trị trong CCƢ hàng rau quả trên địa bàn thành phố Hà Nội. Câu hỏi nghiên cứu của nhiệm vụ 2: - Bối cảnh của Hà Nội khi vận hành các mô hình CCƢ rau quả? - Trên địa bàn TP.Hà Nội hiện có những mô hình CCƢ rau quả nào? - Các liên kết ngang – dọc, tích hợp trong chuỗi? Tổ chức quản trị và cơ chế vận hành trong các chuỗi hiện có của Hà Nội? - Giá trị gia tăng trong các mô hình CCƢ rau quả hiện có ở Hà Nội? Nhiệm vụ 3: Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, đề xuất mô hình CCƢ phù hợp và giải pháp nâng cao giá trị trong CCƢ rau quả đã lựa chọn.
Câu hỏi nghiên cứu của nhiệm vụ 3: - Đánh giá nhƣ thế nào đối với các mô hình CCƢ rau quả trên địa bàn Hà Nội? - Việc đề xuất mô hình CCƢ theo tiếp cận nâng cao GTGT hàng rau quả trên địa bàn Hà Nội dựa trên những căn cứ nào? - Quan điểm, mục tiêu và các yêu cầu đặt ra đối với phát triển mô hình CCƢ theo tiếp cận nâng cao GTGT hàng rau quả trên địa bàn Hà Nội? - Đề xuất mô hình nào để phát triển mô hình CCƢ theo tiếp cận nâng cao GTGT hàng rau quả trên địa bàn Hà Nội? - Giải pháp nào để phát triển mô hình chuỗi cung ứng rau quả theo tiếp cận nâng cao GTGT đã đƣợc lựa chọn? 4. Đối tƣợng, phạm vi và phƣơng pháp nghiên cứu 4. Đối tượng nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu chính của luận án là những vấn đề lý luận và thực tiễn về chuỗi cung ứng và phát triển mô hình chuỗi cung ứng rau quả tƣơi theo tiếp cận nâng cao giá trị gia tăng trên địa bàn một địa phƣơng (tỉnh hoặc thành phố) của một quốc gia. Hƣớng tiếp cận của luận án là: Giá trị gia tăng bền vững, phát triển nông nghiệp công nghệ cao và xanh.
Phạm vi nghiên cứu Phạm vi về nội dung: NCS tập trung nghiên cứu về lý luận và thực tiễn các mô hình chuỗi cung ứng nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho chuỗi cung ứng mặt hàng rau quả tƣơi, bao gồm các nội dung: (1) Cơ cấu tổ chức của chuỗi; (2) Hoạt động trong chuỗi; (3) Liên kết thành viên trong và ngoài chuỗi. Phạm vi về thời gian: + Luận án nghiên cứu các mô hình chuỗi cung ứng và lƣợng hoá giá trị gia tăng trong chuỗi cung ứng rau quả Hà Nội trong khoảng thời gian từ 2014 – 2018 (đối với nguồn dữ liệu thứ cấp) và từ tháng 2/2017 – tháng 5/2017 (đối với dữ liệu sơ cấp). + Thời gian áp dụng các đề xuất định hƣớng và tổng thể giải pháp từ nay đến năm 2030. Phạm vi về không gian: Luận án nghiên cứu phát triển mô hình chuỗi cung ứng theo tiếp cận nâng cao giá trị gia tăng mặt hàng rau quả trên địa bàn TP.
Trong đó, đặt trọng tâm là các chuỗi cung ứng rau quả tƣơi nội địa phục vụ cho thị trƣờng thành phố Hà Nội. Cụ thể nhƣ sau: + Với thành viên ngƣời sản xuất, NCS nghiên cứu tại một số quận, huyện: Đông Anh, Gia Lâm, Sóc Sơn, Hoài Đức, Chƣơng Mỹ, Hà Đông. + Với các thành viên còn lại, NCS nghiên cứu trên toàn địa bàn TP. + Với ngƣời tiêu dùng, NCS nghiên cứu trên toàn địa bàn TP.
Hà Nội nhằm làm rõ nhu cầu, mong muốn đối với chuỗi rau quả trên địa bàn TP. Phương pháp nghiên cứu 4. Phương pháp thu thập dữ liệu (1) Đối với nguồn dữ liệu thứ cấp Dữ liệu thứ cấp đƣợc thu thập là những nguồn tin cậy trong và ngoài nƣớc, bao gồm: - Các nghị định, thông tƣ, quyết định, văn bản hƣớng dẫn có liên quan đến vấn đề nghiên cứu đƣợc công bố chính thức trên cổng thông tin điện tử của Chính phủ, sở nông nghiệp và PTNT Hà Nội, sở công thƣơng Hà Nội. - Các số liệu thống kê, tài liệu từ các cơ quan ban ngành, tổ chức và tập thể có liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
Cụ thể đó là: Sở NN&PTNT Hà Nội, Sở công thƣơng Hà Nội, các Chi cục trực thuộc Sở NN&PTNT, Chi cục thống kê Hà Nội, Trung tâm phát triển cây trồng Hà Nội; Phòng kinh tế các quận huyện: Đông Anh, Gia Lâm, Sóc Sơn, Chƣơng Mỹ, Hoài Đức, Hà Đông; Các HTX, các hộ, nhóm sản xuất rau quả; Các siêu thị và công ty phân phối rau quả trên địa bàn Hà Nội. 11 - Các tài liệu tổng quan về chuỗi cung ứng và mô hình chuỗi cung ứng rau quả ở cả trong nƣớc và nƣớc ngoài. Các tài liệu này bao gồm: Báo cáo dự án, công trình nghiên cứu, luận án tiến sỹ, bài báo khoa học có uy tín… (2) Đối với nguồn dữ liệu sơ cấp NCS thực hiện khảo sát địa bàn và phỏng vấn xin ý kiến chuyên gia. Việc sử dụng phƣơng pháp này nhằm xác định các mô hình của chuỗi cung ứng rau quả tƣơi, các mối liên kết và tƣơng tác giữa các thành viên trong chuỗi, cơ chế vận hành chuỗi.
Phương pháp phỏng vấn chuyên gia Mục đích: Phỏng vấn chuyên gia nhằm tăng hàm lƣợng giá trị về mặt chuyên môn và thực tiễn về tổ chức quản trị và vận hành các mô hình chuỗi cung ứng rau quả trên địa bàn TP. Các quan điểm và ý kiến tham vấn của các chuyên gia giúp NCS đề xuất đƣợc các giải pháp có giá trị thực tiễn, nâng cao chất lƣợng và hàm lƣợng khoa học của luận án. Toàn bộ kết quả phỏng vấn chuyên gia đƣợc sử dụng trong phân tích các vấn đề thuộc chƣơng 2 của luận án.