Luận văn thạc sĩ ngôn ngữ việt nam lỗi viết tiếng việt của học sinh trường trung học cơ sở quán toan hải phòng

Luận văn thạc sĩ phân tích lỗi viết tiếng Việt của học sinh THCS Quán Toan, Hải Phòng, đề xuất giải pháp nâng cao kỹ năng ngôn ngữ.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hương
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Văn Khang
• Trường học: Đại học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Việt Nam
• Đề tài: Lỗi viết tiếng Việt của học sinh trường Trung học cơ sở Quán Toan, Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT LIÊN QUAN ĐỀN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN
• 1.1. Khái niệm “lỗi ngôn ngữ”
• 1.2. Một số hướng nghiên cứu về “lỗi ngôn ngữ”
• 1.3. Các hướng phân tích lỗi
• 1.4. Một số cách phân loại lỗi
• 1.5. Các nguyên nhân tạo lỗi
• 1.6. Giới thiệu khái quát về địa bàn khảo sát
• 1.7. Giới thiệu khái quát về thành phố Hải Phòng và đặc điểm tiếng Hải Phòng
• 1.8. Giới thiệu về Trường Trung học cơ sở Quán Toan, thành phố Hải Phòng
• 1.9. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT LỖI VIẾT TIẾNG VIỆT CỦA HỌC SINH TRƯỜNG THCS QUÁN TOAN, HẢI PHÒNG
• 2.1. Lỗi viết chính tả của học sinh
• 2.2. Một số vấn đề về chính tả tiếng Việt
• 2.3. Khảo sát lỗi chính tả của học sinh
• 2.4. Lỗi dùng từ của học sinh
• 2.5. Một số vấn đề về từ tiếng Việt
• 2.6. Khảo sát các lỗi dùng từ của học sinh
• 2.7. Lỗi ngữ pháp của học sinh THCS Quán Toan
• 2.8. Một số vấn đề về ngữ pháp tiếng Việt
• 2.9. Khảo sát các lỗi ngữ pháp của học sinh
• 2.10. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NGUYÊN NHÂN GÂY LỖI VÀ GIẢI PHÁP CHỮA LỖI VIẾT TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH TRƯỜNG THCS QUÁN TOAN, HẢI PHÒNG
• 3.1. Đánh giá chung về lỗi viết tiếng Việt của học sinh Trường THCS Quán Toan, Hải Phòng
• 3.2. Nguyên nhân gây lỗi viết tiếng Việt của học sinh Trường THCS Quán Toan, Hải Phòng
• 3.3. Môi trường giao tiếp
• 3.4. Ảnh hưởng cách phát âm địa phương
• 3.5. Ảnh hưởng của ngôn ngữ nói đời thường
• 3.6. Ảnh hưởng của ngôn ngữ mạng
• 3.7. Một số nguyên nhân chủ quan
• 3.8. Đề xuất một số giải pháp
• 3.9. Các giải pháp chung
• 3.10. Các giải pháp cụ thể
• 3.11. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý thuyết về lỗi viết tiếng Việt

Chương này trình bày cơ sở lý thuyết liên quan đến lỗi viết tiếng Việt của học sinh THCS Quán Toan, Hải Phòng. Tác giả định nghĩa lỗi ngôn ngữ là sự sai lệch trong việc sử dụng ngôn ngữ, bao gồm cả lỗi chính tả, lỗi dùng từ, và lỗi ngữ pháp. Các nhà nghiên cứu như Pit Corder và Hendrickson nhấn mạnh rằng lỗi ngôn ngữ không chỉ là sự sai sót mà còn là cơ hội để học hỏi và cải thiện. Tác giả cũng phân tích các nguyên nhân gây lỗi, bao gồm ảnh hưởng của ngôn ngữ nói đời thường, ngôn ngữ mạng, và cách phát âm địa phương.

1.1 Khái niệm lỗi ngôn ngữ

Lỗi ngôn ngữ được định nghĩa là sự sai lệch trong việc sử dụng ngôn ngữ, bao gồm cả lỗi chính tả, lỗi dùng từ, và lỗi ngữ pháp. Pit Corder cho rằng lỗi ngôn ngữ là một phần tự nhiên của quá trình học tập và cung cấp thông tin quý giá về cách người học tiếp thu ngôn ngữ. Hendrickson nhấn mạnh rằng sự khoan dung của giáo viên đối với lỗi ngôn ngữ có thể giúp học sinh tự tin hơn trong việc sử dụng ngôn ngữ.

1.2 Nguyên nhân gây lỗi

Các nguyên nhân gây lỗi bao gồm ảnh hưởng của ngôn ngữ nói đời thường, ngôn ngữ mạng, và cách phát âm địa phương. Ngôn ngữ nói đời thường thường không tuân theo các quy tắc ngữ pháp chặt chẽ, dẫn đến lỗi viết khi học sinh áp dụng cách nói vào văn bản. Ngôn ngữ mạng với các từ viết tắt và cách diễn đạt không chính thống cũng góp phần làm tăng lỗi viết. Cách phát âm địa phương có thể khiến học sinh viết sai chính tả do ảnh hưởng của âm địa phương.

II. Khảo sát lỗi viết tiếng Việt của học sinh THCS Quán Toan

Chương này tập trung vào việc khảo sát lỗi viết tiếng Việt của học sinh THCS Quán Toan, Hải Phòng. Tác giả tiến hành phân tích 940 bài viết của học sinh, bao gồm các bài kiểm tra và thi học kỳ. Kết quả cho thấy các lỗi chính tả, lỗi dùng từ, và lỗi ngữ pháp xuất hiện phổ biến. Lỗi chính tả bao gồm sai âm đầu, sai vần, và viết hoa không đúng quy tắc. Lỗi dùng từ bao gồm dùng từ sai nghĩa, sai phong cách, và lặp từ. Lỗi ngữ pháp bao gồm sai cấu trúc câu và sử dụng sai dấu câu.

2.1 Lỗi chính tả

Lỗi chính tả là loại lỗi phổ biến nhất, bao gồm sai âm đầu, sai vần, và viết hoa không đúng quy tắc. Ví dụ, học sinh thường viết sai các từ có âm đầu 'tr' thành 'ch' do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương. Việc viết hoa không đúng quy tắc cũng là một vấn đề thường gặp, đặc biệt là trong các bài viết dài.

2.2 Lỗi dùng từ

Lỗi dùng từ bao gồm dùng từ sai nghĩa, sai phong cách, và lặp từ. Học sinh thường sử dụng từ ngữ không phù hợp với ngữ cảnh, dẫn đến việc diễn đạt không chính xác. Ví dụ, học sinh có thể sử dụng từ ngữ quá đơn giản hoặc quá phức tạp so với yêu cầu của bài viết. Lặp từ cũng là một vấn đề thường gặp, làm giảm tính mạch lạc của văn bản.

2.3 Lỗi ngữ pháp

Lỗi ngữ pháp bao gồm sai cấu trúc câu và sử dụng sai dấu câu. Học sinh thường mắc lỗi trong việc sắp xếp các thành phần câu, dẫn đến câu văn không rõ nghĩa. Việc sử dụng sai dấu câu cũng là một vấn đề phổ biến, đặc biệt là trong các bài viết dài, làm giảm tính logic của văn bản.

III. Nguyên nhân và giải pháp cải thiện lỗi viết tiếng Việt

Chương này phân tích các nguyên nhân gây lỗi và đề xuất giải pháp cải thiện lỗi viết tiếng Việt của học sinh THCS Quán Toan, Hải Phòng. Các nguyên nhân gây lỗi bao gồm ảnh hưởng của ngôn ngữ nói đời thường, ngôn ngữ mạng, và cách phát âm địa phương. Tác giả đề xuất các giải pháp như tăng cường luyện tập viết, sử dụng các bài tập chữa lỗi, và nâng cao nhận thức của học sinh về tầm quan trọng của việc viết đúng tiếng Việt.

3.1 Nguyên nhân gây lỗi

Các nguyên nhân gây lỗi bao gồm ảnh hưởng của ngôn ngữ nói đời thường, ngôn ngữ mạng, và cách phát âm địa phương. Ngôn ngữ nói đời thường thường không tuân theo các quy tắc ngữ pháp chặt chẽ, dẫn đến lỗi viết khi học sinh áp dụng cách nói vào văn bản. Ngôn ngữ mạng với các từ viết tắt và cách diễn đạt không chính thống cũng góp phần làm tăng lỗi viết. Cách phát âm địa phương có thể khiến học sinh viết sai chính tả do ảnh hưởng của âm địa phương.

3.2 Giải pháp cải thiện

Tác giả đề xuất các giải pháp như tăng cường luyện tập viết, sử dụng các bài tập chữa lỗi, và nâng cao nhận thức của học sinh về tầm quan trọng của việc viết đúng tiếng Việt. Các bài tập chữa lỗi có thể giúp học sinh nhận ra và sửa chữa các lỗi chính tả, lỗi dùng từ, và lỗi ngữ pháp. Nâng cao nhận thức của học sinh về tầm quan trọng của việc viết đúng tiếng Việt cũng là một yếu tố quan trọng trong việc cải thiện kỹ năng viết.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc sử dụng tiếng Việt chuẩn mực trong giáo dục phổ thông đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành năng lực ngôn ngữ cho học sinh. Tại trường Trung học cơ sở Quán Toan, Hải Phòng, khảo sát trên 940 bài viết của học sinh từ lớp 6 đến lớp 9 cho thấy trung bình mỗi bài có khoảng 2 đến 3 lỗi chính tả, trong đó lỗi âm đầu chiếm tỷ lệ cao nhất với 46,6%. Thực trạng này phản ánh những khó khăn trong việc viết tiếng Việt chuẩn của học sinh, ảnh hưởng bởi đặc điểm ngôn ngữ địa phương, môi trường giao tiếp và thói quen sử dụng ngôn ngữ mạng. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định thực trạng lỗi viết tiếng Việt của học sinh trường THCS Quán Toan, phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao khả năng viết tiếng Việt chuẩn cho học sinh trong giai đoạn 2018-2020 tại địa bàn Hải Phòng. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc cải thiện chất lượng dạy học tiếng Việt, góp phần nâng cao năng lực ngôn ngữ cho học sinh, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà giáo dục và quản lý giáo dục trong việc xây dựng chương trình và phương pháp giảng dạy phù hợp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên khung lý thuyết phân tích lỗi ngôn ngữ do S. Corder đề xuất, nhấn mạnh vai trò của lỗi trong quá trình thụ đắc ngôn ngữ thứ hai như một phương tiện để nhận diện và sửa chữa sai sót. Lỗi được phân loại thành lỗi chính tả, lỗi dùng từ và lỗi ngữ pháp, phản ánh các khía cạnh khác nhau của việc sử dụng tiếng Việt. Ngoài ra, thuyết hành vi được vận dụng để giải thích nguyên nhân gây lỗi, trong đó thói quen và sự chuyển di ngôn ngữ từ tiếng mẹ đẻ sang tiếng Việt chuẩn là những yếu tố chủ đạo. Các khái niệm chính bao gồm: lỗi ngôn ngữ (error), phân tích lỗi (error analysis), chuyển di ngôn ngữ (language transfer), và chuẩn chính tả tiếng Việt. Lý thuyết phân tích lỗi giúp xác định, mô tả và giải thích các lỗi phổ biến, từ đó đề xuất các biện pháp khắc phục hiệu quả.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê, phân loại và phân tích định tính trên cơ sở 940 bài viết của học sinh THCS Quán Toan, thu thập từ các bài kiểm tra 90 phút và thi học kỳ trong năm học 2018-2020. Mẫu được chọn theo phương pháp chủ ý, đảm bảo đại diện cho các khối lớp 6, 7, 8, 9. Phân tích lỗi được thực hiện theo ba bước: nhận diện lỗi, miêu tả lỗi và giải thích lỗi dựa trên chuẩn chính tả tiếng Việt hiện hành. Các số liệu được tổng hợp, phân tích bằng công cụ thống kê cơ bản để xác định tỷ lệ và loại lỗi phổ biến. Timeline nghiên cứu kéo dài trong 2 năm, từ khảo sát dữ liệu đến phân tích và đề xuất giải pháp. Nguồn dữ liệu chính là các bài viết học sinh, kết hợp với tài liệu tham khảo về ngôn ngữ học ứng dụng và giáo dục tiếng Việt.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Lỗi chính tả phổ biến: Tổng cộng 2375 lỗi chính tả được phát hiện trong 940 bài viết, trung bình mỗi bài có 2,5 lỗi. Lỗi âm đầu chiếm tỷ lệ cao nhất với 46,6% (1106 lỗi), tiếp theo là lỗi viết tắt 22,7% (537 lỗi) và lỗi viết hoa 19,1% (454 lỗi). Lỗi âm đầu chủ yếu là nhầm lẫn giữa các cặp âm l/n (54,6%), r/d/gi (16,1%), tr/ch (13,8%) và s/x (12,1%).

2. Phân bố lỗi theo khối lớp: Học sinh lớp 6 mắc lỗi chính tả nhiều nhất, trung bình 3-4 lỗi/bài, trong khi học sinh lớp 9 giảm còn 1-2 lỗi/bài. Tỷ lệ lỗi âm đầu giảm dần từ lớp 6 (47,4%) đến lớp 9 (16,5%), cho thấy sự tiến bộ theo thời gian học tập.

3. Lỗi dùng từ và ngữ pháp: Học sinh thường dùng từ sai nghĩa, sai sắc thái hoặc dùng từ lặp, thừa, thiếu từ. Lỗi ngữ pháp chủ yếu liên quan đến cấu trúc câu, sai hình thái và cú pháp, ảnh hưởng đến tính mạch lạc và hiểu nghĩa của văn bản.

4. Nguyên nhân gây lỗi: Bao gồm ảnh hưởng phát âm địa phương (giọng Hải Phòng), thói quen sử dụng ngôn ngữ mạng xã hội, môi trường giao tiếp hạn chế, và thiếu sự theo sát, hướng dẫn từ gia đình do điều kiện công việc của phụ huynh.

Thảo luận kết quả

Kết quả khảo sát cho thấy lỗi chính tả âm đầu là khó khăn lớn nhất đối với học sinh THCS Quán Toan, phản ánh ảnh hưởng sâu sắc của giọng nói địa phương lên kỹ năng viết. Sự giảm dần tỷ lệ lỗi theo từng khối lớp chứng tỏ hiệu quả của quá trình học tập và rèn luyện, tuy nhiên vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. So sánh với các nghiên cứu tại các địa phương khác, tỷ lệ lỗi tương tự cho thấy đây là vấn đề phổ biến trong giáo dục tiếng Việt ở bậc THCS. Việc học sinh viết tắt tùy tiện và viết hoa sai quy định cũng phản ánh sự thiếu nghiêm túc và chưa nắm vững quy tắc chính tả. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ lỗi theo loại và khối lớp, giúp minh họa rõ ràng xu hướng và mức độ lỗi. Những phát hiện này nhấn mạnh vai trò của môi trường giáo dục và gia đình trong việc hình thành thói quen viết đúng chính tả, đồng thời cho thấy cần có các biện pháp can thiệp kịp thời, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh và đặc thù địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường rèn luyện chính tả âm đầu: Tổ chức các hoạt động luyện tập chuyên sâu về phát âm và viết đúng các cặp âm dễ nhầm lẫn như l/n, r/d/gi, tr/ch, s/x. Mục tiêu giảm tỷ lệ lỗi âm đầu xuống dưới 30% trong vòng 1 năm học. Chủ thể thực hiện là giáo viên Ngữ văn phối hợp với giáo viên phụ trách phát âm.

2. Xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn viết đúng chính tả và dùng từ: Soạn thảo tài liệu tham khảo dễ hiểu, có ví dụ minh họa cụ thể, phù hợp với trình độ học sinh THCS. Thời gian hoàn thành trong 6 tháng, áp dụng trong giảng dạy và ôn tập. Chủ thể thực hiện là tổ chuyên môn Ngữ văn trường THCS Quán Toan.

3. Tổ chức các buổi tập huấn cho giáo viên và phụ huynh: Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc sửa lỗi chính tả và cách hỗ trợ học sinh tại nhà. Mục tiêu tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong việc rèn luyện ngôn ngữ. Thời gian tổ chức định kỳ mỗi học kỳ, do Ban giám hiệu và Hội cha mẹ học sinh phối hợp thực hiện.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy: Sử dụng phần mềm, ứng dụng học tập trực tuyến để luyện tập chính tả, dùng từ và ngữ pháp. Mục tiêu tăng cường hứng thú học tập và cải thiện kỹ năng viết của học sinh trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện là giáo viên và bộ phận công nghệ thông tin của trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên Ngữ văn THCS: Nắm bắt thực trạng lỗi viết tiếng Việt của học sinh, từ đó điều chỉnh phương pháp giảng dạy, xây dựng kế hoạch ôn tập phù hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy học.

2. Nhà quản lý giáo dục: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, chương trình đào tạo và bồi dưỡng giáo viên, đồng thời phát triển các chương trình hỗ trợ học sinh yếu kém về ngôn ngữ.

3. Phụ huynh học sinh: Hiểu rõ nguyên nhân và các dạng lỗi phổ biến để phối hợp cùng nhà trường trong việc hỗ trợ con em rèn luyện kỹ năng viết tiếng Việt chuẩn tại nhà.

4. Nghiên cứu sinh, sinh viên ngành Ngôn ngữ học và Giáo dục: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, phân tích lỗi ngôn ngữ và các giải pháp thực tiễn trong việc nâng cao năng lực ngôn ngữ cho học sinh THCS, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao học sinh THCS Quán Toan mắc nhiều lỗi chính tả âm đầu?
   Nguyên nhân chính là do ảnh hưởng của giọng nói địa phương Hải Phòng, nơi có hiện tượng nhầm lẫn âm l/n, r/d/gi, tr/ch, s/x trong phát âm, dẫn đến viết sai chính tả. Ngoài ra, thói quen sử dụng ngôn ngữ mạng và thiếu sự hướng dẫn kỹ càng cũng góp phần gây lỗi.

2. Lỗi viết tắt tùy tiện ảnh hưởng thế nào đến khả năng viết của học sinh?
   Viết tắt tùy tiện làm giảm tính chuẩn mực và rõ ràng của văn bản, gây khó khăn trong giao tiếp và đánh giá năng lực học tập. Việc này còn phản ánh sự thiếu nghiêm túc và thói quen không tốt trong việc sử dụng ngôn ngữ viết.

3. Giải pháp nào hiệu quả nhất để giảm lỗi viết hoa sai quy định?
   Tăng cường ôn tập quy tắc viết hoa qua các bài tập thực hành, trò chơi ngôn ngữ và kiểm tra định kỳ. Đồng thời, giáo viên cần nhắc nhở học sinh chú ý khi viết và xem lại bài sau khi hoàn thành để phát hiện và sửa lỗi kịp thời.

4. Làm thế nào để phụ huynh hỗ trợ con em trong việc cải thiện lỗi viết tiếng Việt?
   Phụ huynh nên tạo môi trường giao tiếp chuẩn mực tại nhà, khuyến khích con đọc sách, viết nhật ký và tham gia các hoạt động luyện viết. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với giáo viên để nắm bắt tiến độ và khó khăn của con.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các trường THCS khác không?
   Kết quả nghiên cứu có tính tham khảo cao cho các trường THCS tại Hải Phòng và các địa phương có đặc điểm ngôn ngữ tương tự. Tuy nhiên, cần điều chỉnh phù hợp với đặc thù từng vùng miền và đối tượng học sinh cụ thể.

Kết luận

• Khảo sát 940 bài viết của học sinh THCS Quán Toan cho thấy lỗi chính tả âm đầu chiếm tỷ lệ cao nhất (46,6%), tiếp theo là lỗi viết tắt (22,7%) và lỗi viết hoa (19,1%).
• Tỷ lệ lỗi giảm dần theo từng khối lớp, phản ánh sự tiến bộ trong quá trình học tập nhưng vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục.
• Nguyên nhân chính gồm ảnh hưởng phát âm địa phương, thói quen sử dụng ngôn ngữ mạng, môi trường giao tiếp và sự thiếu theo sát của gia đình.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể như tăng cường luyện tập chính tả, xây dựng tài liệu hướng dẫn, tập huấn giáo viên và phụ huynh, ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc nâng cao chất lượng dạy học tiếng Việt tại trường THCS Quán Toan và có thể mở rộng áp dụng cho các trường THCS khác trong khu vực.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiến hành đánh giá hiệu quả định kỳ để điều chỉnh phù hợp. Các nhà giáo dục và quản lý được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao năng lực ngôn ngữ cho học sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYÉT LIÊN QUAN ĐÈN ĐÈ TÀI LUẬN VĂN 1.1 Khái niệm “lỗi ngôn ngữ” Lỗi ngôn ngữ được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm từ rất sớm, ngay từ đầu những năm 30 của thế kỷ XX. Tuy nhiên, cho đến nay, các công trình nghiên cứu của các tác giả vẫn còn tồn tại những quan điểm và cách tiếp cận khác nhau. Nhà ngôn ngữ học Pit Corder (1918 — 1990) là một trong những người đầu tiên nhấn mạnh tầm quan trọng của lỗi. Theo ông, lỗi không phải một điều gì sai trái, hay đáng xấu hỗ bắt buộc phải xóa bỏ.

Lỗi phát sinh một cách tự nhiên và có vai trò quan trọng đối với giáo viên cũng như với bản thân người học. Lỗi cung cấp cho ta những sự hiểu biết, cho ta cái nhìn đúng hon về cách sử dụng ngôn ngữ để từ đó rút ra kinh nghiệm cho chính bản thân mình cũng như mọi người để viết, nói một cách chính xác. Corder trong quá trình nghiên cứu và giảng dạy đã tìm hiểu và phân tích các loại lỗi ngôn ngữ. Ông cho rằng, lỗi ngôn ngữ là kết quá của sự thể hiện chưa thành công khi người học thụ đắc một ngôn ngữ nào đó với tư cách là ngôn ngữ thứ hai.

Corder nhận định rằng, lỗi ngôn ngữ “không phải là vấn đề phải vượt qua hay những cái gì sai trái, hay là điều đáng xấu hồ cần xóa bỏ. Thực ra, lỗi là một phần của việc học và qua lỗi có thê phát hiện ra những chiến lược mả người học đã sử dụng để học một ngoại ngữ. Lỗi cung cấp cho chúng ta những hiểu biết, những cái nhìn giá trị, những kinh nghiệm quý báu trong quá trình học một ngoại ngữ” [dan theo 9, tr. Trong công trình Tờ điển ngôn ngữ học ứng dụng của Nhà xuất bản Longman năm 1985, lỗi ngôn ngữ được định nghĩa như sau: “Lỗi của người học (trong khi nói hoặc viết một ngôn ngữ thứ hai hay ngoại ngữ) là hiện tượng sử dụng một đơn vị ngôn ngữ (chẳng hạn một từ, một đơn vị ngữ pháp, một hoạt động nói năng.) bằng cách mà người bản ngữ hoặc người giỏi thứ tiếng đó cho là sai hoặc là chưa đầy đủ” [dẫn theo 32, tr.

Như vậy, so với quan điểm của S. Corder, quan điểm của các tác giả trong Từ điển ngôn ngữ học ứng dụng về lỗi ngôn ngữ có phần đơn giản hơn. Nhà ngôn ngữ học Hendrickson cũng có chung quan điểm khi nhìn nhận lỗi ngôn ngữ như một hiện tượng xảy ra trong quá trình tiếp nhận ngoại ngữ của người học. Ông cho rằng lỗi ngôn ngữ là một hình thức biểu đạt, một phát ngôn hoặc một kết cấu mà giáo viên ngôn ngữ đặc biệt thấy rằng không thê chấp nhận được, bởi lý do cách sử dụng không hợp lý của chúng, hoặc là sự vắng mặt của chúng trong các diễn ngôn đời thường.

Tác giả nhắn mạnh, trong quá trình giảng dạy ngôn ngữ thứ hai, sự khoan dung của người dạy trong việc mắc lỗi sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lí người học. Tác giả khang định khi giáo viên khoan dung hơn trong đối với một số lỗi của người học thì sẽ giúp cho người học sẽ cảm thấy tự tin hơn khi sử dụng ngôn ngữ. Qua đó, chúng ta có thể thấy rằng, các nhả ngôn ngữ học nhìn nhận lỗi ngôn ngữ như một sự sai lệch về âm vị hoặc sai lệch về quy tắc cấu trúc, một dạng thức sử dụng hoặc là diễn đạt không chuẩn mực của người học trong những tình huống cụ thể. Phần lớn các nhà ngôn ngữ học nhìn nhận bản chất của việc mac lỗi như những biểu hiện của hoạt động tích cực nhằm kiểm nghiệm các giả thuyết của mình về bản chất ngôn ngữ mình đang học.

Dưới góc độ sư phạm, lỗi cung cấp cho người dạy những thông tin vô cùng quý báu để đưa ra quyết định nên chú ý hơn tới những phần nào trong quá trình dạy học. Quá trình tìm hiểu và nghiên cứu về lỗi ngôn ngữ, các nhà ngôn ngữ học ứng dụng đã phân biệt hai loại lỗi, d6 1a “16%” (error) va “lam” (mistake). Lỗi (error) hình thành do những tri thức về ngôn ngữ đích (ngôn ngữ được học) còn hạn chế. Corder cho rằng, loại lỗi này lặp đi lặp lại nhiều lần, mang tính hệ thống và cần được đặc biệt qun tâm và đây chính là đối tượng của phân tích lỗi.

Tuy nhiên theo gợi ý của W. Little Wood “tiêu chí đáng tin cậy nhất là tính xuất hiện thường xuyên (regularity)- chứng cớ tốt nhất mà một lỗi (error) phản ánh hệ thống chiều sâu của người học là khi nó xuất hiện đều đặn trong lời nói của người học” [25, tr. Theo gợi ý này, chúng tôi chỉ khảo sát những lỗi có tần số xuất hiện nhiều lần. Loại lỗi thứ hai được các nhà ngôn ngữ học phân biệt là “mistake” (lầm).

Loại lỗi này, theo các nhà nghiên cứu, chúng thường xuất hiện do những yếu tố tâm lý, sinh lý của người học. Khi họ không đảm bảo về sức khỏe như mệt mỏi, lơ đãng, thiếu quan tâm, không tập trung học tập. Những loại lỗi này không xuất hiện thường xuyên và có tính chất ngẫu nhiên, không tạo thành hệ thống nên chúng không được coi là đối tượng phân tích lỗi. Trong quá trình nghiên cứu các loại lỗi để thực hiện luận văn của mình, căn cứ vào đối tượng khảo sát với phạm vi là lỗi tiếng Việt của học sinh bậc học THCS thông qua các bài làm văn nên tác giả không phân định rõ ràng và chỉ tiết các loại theo những tiêu chí phân loại như trên.

Do đó, trong quá trình khái quát và phân tích các kết quả khảo sát thực tế, tác giả sử dụng thuật ngữ cơ bản “lỗi ngôn ngữ” cho toàn bộ các nội dung, hiện tương ngôn ngữ. Một số hướng nghiên cứu về “lỗi ngôn ngữ” Lỗi ngôn ngữ được nghiên cứu từ sớm, và trải qua nhiều giai đoạn khác nhau, cùng với sự thay đổi và phát triển của xã hội, lỗi ngôn ngữ được các nhà khoa học nhìn nhận cũng có những thay đổi nhất định theo các cách khác nhau. Trong khuôn khổ của luận văn, tác giả tập trung trình ba khuynh hướng nghiên cứu cơ bản nhất về "lỗi ngôn ngữ" bao gồm: thuyết hành vi - cơ sở lí thuyết của phân tích tương phản, phương pháp phân tích tương phản và phân tích lỗi. Thuyết hành vi Những năm đầu thế kỷ XX, tâm lý học thế giới nghiên cứu tâm lý người thường thiên về cảm nhận chủ quan của các nhà khoa học.

Chính vì 10 vậy, thuyết tiếp cận hành vi ra đời là một trong những nỗ lực lớn của các nhà khoa học thời kỳ này để khắc phục khuyết điểm đó. Giữa thể kỷ XX, tâm lý học hành vi ra đời, đây là trường phái có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển của tâm lý học thế giới trong suốt thế kỷ XX với các đại biểu xuất sắc của trường phái này là các nhà tâm lý học hàng đầu như: A. Theo quan điểm của thuyết hành vi, mỗi con người có khả năng thực hiện nhiều hành vi khác nhau, con người là một tô chức. Sự xuất hiện của những hành vi này phụ thuộc vào các yếu tổ chủ yếu trong quá trình học, đó là: kích thích (stimulus) để tạo ra hành vi phản ứng (respone) và củng cố (reinforcement) nham khang định sự phù hợp (hay không phủ hợp) của phản ứng và khuyến khích sự lặp lại (hoặc mất đi) phản ứng trong tương lai để có được thói quen.

Dưới góc độ ngôn ngữ học, thuyết hành vi nghiên cứu sự thụ đắc ngôn ngữ thứ hai dựa trên ngôn ngữ thực mà người học đã tạo ra, cùng với đó là nghiên cứu và phân tích, xem xét quá trình thụ đắc ngôn ngữ thứ hai. Qua góc nhìn của thuyết hành vi, các nhà ngôn ngữ học cho rằng, việc học ngôn ngữ thứ hai cũng tương đồng với các hình thức học khác, đó là sự hình thành thói quen. Một thói quen sẽ tạo nên bởi một phản hồi một cách tự động trước một kích thích có sẵn. Như vậy, chỉ có hành vi nói đúng và chính xác, người học mới có thể học được ngôn ngữ thứ hai.

Và hành vi này phải thường xuyên được củng cố, trau đồi thì thói quen mới được hình thành. Cũng theo thuyết hành vi, trong quá trình tiếp nhận ngôn ngữ thứ hai, dù là lỗi đơn giản hay phức tạp, nhiều hay ít cũng phải được ngăn chặn ngay từ đầu, bởi đó là sự lệch chuẩn, không được chấp nhận và phải khắc phục bằng mọi cách. Lỗi là những nhân tố chủ yếu ngăn cản việc hình thành thói quen sử dụng ngôn ngữ đích và là những biểu hiện không tốt cho việc học tiếng. Lỗi là những nhân tố ngăn cản việc hình thành thói quen sử dụng đúng ngôn ngữ đích và là những biểu hiện không tốt cho việc học tiếng.

Theo thuyết hành 11 vi, hai vấn dé chính gây lỗi trong quá trình người học tiếp nhận ngôn ngữ thứ hai đó chính là thói quen và sự chuyển di ngôn ngữ. * Thói quen Dưới góc nhìn của thuyết hành vi, các nhà ngôn ngữ học cho rằng, thói quen được hình thành trong quá trình thụ đắc ngôn ngữ của con người cả khi học tiếng mẹ đẻ cho đến khi học ngôn ngữ thứ hai. Thói quen được hình thành trong điều kiện có một kích tích dẫn đến những phản ứng thông qua bắt chước và phản xạ. Thói quen có hai đặc trưng quan trọng, đó chính là chúng có thể quan sát được và mang tính tự động.

Vì mang tính tự động nên việc xóa bỏ thói quen là hết sức khó khăn, cho nên muốn thay đổi được thói quen, phải thay đổi môi trường, lúc đó các kích thích dẫn đến thói quen sẽ không còn. Cũng theo thuyết hành vi, thói quen được hình thành từ những kích thước đặc biệt có liên hệ với một phản ứng đặc biệt. Watson là một nhà tâm lý học tiêu biểu đại diện cho thuyết hành vi. Ông cho rằng, kích thích sẽ gợi ra phản ứng, có nghĩa là nếu kích thích xuất hiện thì phản ứng theo đó cũng xuất hiện theo.

Còn đối với Skinner, ông nhấn mạnh đến phản ứng mà không quan tâm đến tầm quan trọng của kích thích, bởi theo ông, hành vi tiếp theo của phản ứng sẽ củng có, và qua đó giúp cho việc tạo nên mối liên hệ chặt chẽ giữa chúng. Kết quả là việc học một thói quen cần diễn ra qua sự bắt chước hoặc qua củng có. Các nhà ngôn ngữ học cho rằng, việc thụ đắc ngôn ngữ thứ hai diễn ra giống như quá trình thụ đắc ngôn ngữ thứ nhất.