I. Tổng quan về luận án PhD hành vi quyên góp qua trung gian
Luận án PhD của Lesley Alborough (2019) tại Đại học Kent khám phá vai trò của người gây quỹ chuyên nghiệp trong việc tạo điều kiện cho quà tặng đến tổ chức phi lợi nhuận. Nghiên cứu thách thức cách hiểu phổ biến về quyên góp từ thiện. Cách tiếp cận truyền thống tập trung vào dự đoán động cơ và xác định kỹ thuật hiệu quả. Điều này bỏ qua chiều sâu xã hội của hành vi tặng quà. Luận án áp dụng lý thuyết quà tặng của Mauss và Titmuss. Hai lý thuyết này cung cấp khung phân tích mới. Quà tặng không chỉ là giao dịch đơn giản. Nó mang ý nghĩa xã hội phức tạp. Người gây quỹ đóng vai trò trung gian quan trọng. Họ kết nối người tặng và người nhận xa lạ. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu định tính từ phỏng vấn chuyên sâu. Đối tượng bao gồm người gây quỹ và đồng nghiệp trong 14 tổ chức phi lợi nhuận.
1.1. Bối cảnh nghiên cứu và lý thuyết quà tặng
Nghiên cứu bắt đầu từ lỗ hổng trong hiểu biết về hành vi quyên góp. Văn học hiện tại tập trung vào danh tính đạo đức chủ quan và kinh nghiệm xã hội của người tặng. Việc yêu cầu quyên góp được xem là bước đơn giản. Tuy nhiên, cách tiếp cận này không giải thích được tại sao nhà tài trợ tham gia vào mối quan hệ lâu dài với tổ chức từ thiện. Lý thuyết quà tặng của Mauss và Titmuss cung cấp nền tảng mới. Mauss xem quà tặng như thực hành xã hội tạo nghĩa vụ qua lại. Titmuss mở rộng sang hiến máu tình nguyện, nhấn mạnh quà tặng ẩn danh cho người lạ.
1.2. Khái niệm quà tặng qua trung gian và người gây quỹ
Quà tặng qua trung gian là khái niệm trung tâm của luận án. Đây là quà tặng được chuyển từ người tặng đến người nhận thông qua tổ chức phi lợi nhuận và người gây quỹ. Người gây quỹ không chỉ đơn thuần xin tiền. Họ là cầu nối xã hội có kỹ năng. Họ giúp người tặng kết nối với người nhận xa lạ mà không có quan hệ trực tiếp. Quá trình này biến quà tặng cá nhân thành hành động xã hội có ý nghĩa rộng hơn. Người gây quỹ được định nghĩa lại như diễn viên xã hội lành nghề.
II. Phân tích vấn đề và lỗ hổng trong nghiên cứu quyên góp
Cách tiếp cận truyền thống về quyên góp tồn tại nhiều vấn đề. Văn học hiện tại điều tra quà tặng từ thiện nhằm dự đoán động cơ chính. Nó tìm cách xác định kỹ thuật gây quỹ thuận lợi nhất. Người tặng được nghiên cứu như thể hành vi xuất phát hoàn toàn từ danh tính đạo đức cá nhân. Việc xin quyên góp chỉ được xem là bước kích hoạt đơn giản. Cách tiếp cận này giải thích tại sao cá nhân chọn tặng. Nhưng nó không giải thích cách thức và lý do nhà tài trợ hình thành mối quan hệ lâu dài. Tình hình trầm trọng hơn bởi thiếu nghiên cứu thực nghiệm về quy trình gây quỹ thực tế. Rất ít nghiên cứu xem xét ai chịu trách nhiệm gây quỹ trong tổ chức. Một vấn đề khác là tập trung quá mức vào nhà tài trợ giàu có. Điều này tạo ra hình ảnh lý tưởng hóa về mối quan hệ tặng-nhận. Nó bỏ qua thực tế rằng hầu hết tổ chức cần nhiều khoản tặng từ quy mô nhỏ đến lớn.
2.1. Thiếu nghiên cứu thực nghiệm về thực hành gây quỹ
Lỗ hổng lớn nhất là thiếu điều tra thực nghiệm về cách gây quỹ hoạt động trong tổ chức. Phần lớn nghiên cứu tập trung vào hành vi của người tặng. Rất ít nghiên cứu xem xét người gây quỹ là ai và làm gì hàng ngày. Không rõ ai chịu trách nhiệm về gây quỹ trong cơ cấu tổ chức. Điều này dẫn đến hiểu biết không đầy đủ về quy trình quyên góp. Cần nghiên cứu sâu hơn về thực hành gây quỹ tại nơi làm việc. Dữ liệu từ bên trong tổ chức là cần thiết để hiểu toàn diện.
2.2. Quan niệm sai lầm về mối quan hệ tặng nhận trực tiếp
Văn học từ thiện thường trình bày hình ảnh lý tưởng hóa về mối quan hệ trực tiếp giữa người tặng và người nhận. Cách tiếp cận này bỏ qua vai trò trung gian của tổ chức và người gây quỹ. Nó cũng tập trung vào nhà tài trợ lớn, tạo phụ thuộc vào người giàu có. Điều này mâu thuẫn với nguyên tắc bình đẳng trong từ thiện chân chính. Thực tế, hầu hết tổ chức cần đa dạng nguồn tài trợ. Nhiều khoản tặng nhỏ đến trung bình cũng quan trọng. Cần cách tiếp cận bao trùm hơn về mối quan hệ tặng-nhận.
III. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết quà tặng trong gây quỹ
Luận án sử dụng phương pháp định tính kết hợp lý thuyết xã hội. Nghiên cứu áp dụng lý thuyết quà tặng của Mauss và Titmuss làm khung phân tích. Mauss xem quà tặng như thực hành xã hội tạo nghĩa vụ. Titmuss nhấn mạnh quà tặng ẩn danh cho người lạ trong xã hội hiện đại. Phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm phỏng vấn chuyên sâu. Đối tượng là người gây quỹ và đồng nghiệp trong 14 tổ chức phi lợi nhuận. Phân tích thứ cấp cũng được sử dụng bổ sung. Cách tiếp cận này cho phép hiểu sâu về thực hành gây quỹ hàng ngày. Người gây quỹ được xem xét như diễn viên xã hội có kỹ năng đa dạng. Họ đóng vai trò người tạo điều kiện có năng lực cảm xúc. Nghiên cứu khám phá chiến lược xin tặng dưới điều kiện tổ chức cụ thể. Mục tiêu là cung cấp khung lý thuyết xã hội mới. Khung này xem xét vai trò của người gây quỹ trong việc định hình quà tặng và thực hành từ thiện.
3.1. Lý thuyết quà tặng của Mauss và Titmuss
Mauss ([1954] 2011) đề xuất quà tặng mang ba nghĩa vụ: cho, nhận và đáp trả. Quà tặng tạo mối liên kết xã hội và nghĩa vụ qua lại. Titmuss (1973) mở rộng lý thuyết sang hiến máu tình nguyện. Ông nhấn mạnh quà tặng ẩn danh cho người lạ trong xã hội hiện đại. Hai lý thuyết này tạo nền tảng để hiểu quà tặng từ thiện. Quà tặng qua tổ chức phi lợi nhuận là hình thức quà tặng cho người lạ. Người gây quỹ đóng vai trò trung gian thiết yếu trong quá trình này.
3.2. Phương pháp định tính và dữ liệu nghiên cứu
Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính với dữ liệu phỏng vấn chuyên sâu. Đối tượng bao gồm người gây quỹ và đồng nghiệp trong 14 tổ chức phi lợi nhuận. Phân tích thứ cấp bổ sung dữ liệu phỏng vấn. Cách tiếp cận này tiếp cận thực hành gây quỹ từ góc nhìn bên trong tổ chức. Người gây quỹ được xem là người tham gia chủ động chứ không phải người thực thi kỹ thuật đơn thuần. Dữ liệu cho phép hiểu quy trình gây quỹ hàng ngày và mối quan hệ giữa các bên liên quan.
IV. Kết luận và ứng dụng của lý thuyết quà tặng qua trung gian
Luận án đưa ra kết luận quan trọng về vai trò của người gây quỹ. Người gây quỹ là diễn viên xã hội lành nghề, không chỉ đơn thuần xin quyên góp. Họ là người tạo điều kiện có kỹ năng cảm xúc, giúp quà tặng đến với người lạ thông qua tổ chức. Kết luận này thay đổi cách hiểu về quyên góp từ thiện. Quà tặng không phải là giao dịch đơn giản giữa người tặng và người nhận. Nó là quá trình xã hội phức tạp có trung gian. Ứng dụng quan trọng là cải thiện đào tạo người gây quỹ. Cần xem họ như chuyên gia xã hội chứ không chỉ người bán hàng. Tổ chức phi lợi nhuận nên đầu tư vào phát triển kỹ năng mềm cho đội ngũ gây quỹ. Cách tiếp cận này cũng ảnh hưởng đến chính sách quản lý tổ chức. Cần cân nhắc vai trò trung gian trong chiến lược quyên góp. Hình ảnh người gây quỹ cần được định nghĩa lại trong công chúng.
4.1. Người gây quỹ như người tạo điều kiện có kỹ năng cảm xúc
Kết luận chính là định nghĩa lại vai trò người gây quỹ. Họ không phải người bán hàng hay người xin tiền đơn thuần. Họ là người tạo điều kiện có kỹ năng cảm xúc đa dạng. Kỹ năng bao gồm đồng cảm, giao tiếp, xây dựng mối quan hệ. Họ giúp người tặng kết nối với mục đích từ thiện. Họ biến quà tặng cá nhân thành hành động xã hội có ý nghĩa. Điều này đòi hỏi cách tiếp cận đào tạo mới cho nghề gây quỹ.
4.2. Ứng dụng trong quản lý tổ chức phi lợi nhuận
Nghiên cứu có nhiều ứng dụng thực tiễn cho tổ chức phi lợi nhuận. Thứ nhất, cần xem người gây quỹ là chuyên gia xã hội có giá trị. Thứ hai, đào tạo nên tập trung vào kỹ năng mềm và hiểu biết xã hội. Thứ ba, chiến lược quyên góp cần bao gồm mối quan hệ lâu dài với nhà tài trợ đa dạng. Thứ tư, tổ chức không nên phụ thuộc quá mức vào nhà tài trợ lớn. Cuối cùng, hình ảnh công chúng về nghề gây quỹ cần được cải thiện. Điều này giúp thu hút nhân tài và tăng hiệu quả quyên góp.
