Luận văn thạc sĩ về lãnh đạo giáo dục phổ thông tại Hưng Yên (1954-1967) - Đặng Thị Phương

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu đảng bộ tỉnh hưng yên lãnh đạo sự nghiệp giáo dục phổ thông từ năm 1954 đến năm 1967, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Đặng Thị Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Mai Hoa
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử
• Đề tài: Lãnh Đạo Sự Nghiệp Giáo Dục Phổ Thông Từ Năm 1954 Đến Năm 1967
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH HƢNG YÊN ĐỐI VỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỪ NĂM 1954 ĐẾN NĂM 1960
• 1.1.1. Căn cứ xác định chủ trương và chủ trương của Đảng bộ tỉnh
• 1.1.2. Căn cứ xác định chủ trương. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên. Sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên
• 1.1.3. Đảm bảo các điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục
• 1.1.4. Mở rộng quy mô giáo dục ở các cấp học
• 1.1.5. Tăng cường công tác giáo dục tư tưởng - chính trị trong nhà trường
• 1.1.6. Tiểu kết chương 1
• 1.2. SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH HƢNG YÊN ĐỐI VỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỪ NĂM 1961 ĐẾN NĂM 1967
• 1.2.1. Đặc điểm tình hình và chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên
• 1.2.2. Đặc điểm tình hình
• 1.2.3. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên. Chỉ đạo thực hiện
• 1.2.4. Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông
• 1.2.5. Phát triển về quy mô và tăng cường đội ngũ giáo viên
• 1.2.6. Tăng cường giáo dục chính trị - tư tưởng và xây dựng tổ chức Đảng, Đoàn thể trong nhà trường
• 1.2.7. Chăm lo phát triển giáo dục phổ thông vùng Công giáo
• 1.2.8. Chỉ đạo công tác phòng không, sơ tán
• 1.2.9. Tiểu kết chương 2
• 1.3. NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 1.3.1. Về ưu điểm và nguyên nhân
• 1.3.2. Về hạn chế và nguyên nhân
• 1.3.3. Một số kinh nghiệm chủ yếu
• 1.3.4. Nhận thức và quán triệt sâu sắc về vị trí, tầm quan trọng của giáo dục phổ thông
• 1.3.5. Chú trọng công tác kiểm tra, giám sát và tổng kết thực tiễn để đề ra chủ trương kịp thời, phù hợp
• 1.3.6. Đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ trong lãnh đạo, chỉ đạo đối với giáo dục phổ thông
• 1.3.7. Nhận diện rõ những điểm mạnh, điểm yếu của giáo dục phổ thông, thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục
• 1.3.8. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về lãnh đạo giáo dục phổ thông Hưng Yên 1954 1967

Giai đoạn 1954-1967 là thời kỳ quan trọng trong lịch sử giáo dục phổ thông tại tỉnh Hưng Yên. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, giáo dục phổ thông đã có những bước phát triển mạnh mẽ, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Các chính sách giáo dục được triển khai nhằm nâng cao chất lượng và mở rộng quy mô giáo dục, tạo điều kiện cho mọi tầng lớp nhân dân tiếp cận tri thức.

1.1. Lịch sử giáo dục Hưng Yên từ 1954 đến 1967

Trong giai đoạn này, giáo dục phổ thông Hưng Yên đã trải qua nhiều biến động. Sau khi giành được độc lập, Đảng bộ tỉnh đã nhanh chóng triển khai các chính sách giáo dục nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội. Các trường học được thành lập và mở rộng, tạo điều kiện cho học sinh có cơ hội học tập.

1.2. Vai trò của lãnh đạo trong giáo dục phổ thông

Lãnh đạo giáo dục phổ thông tại Hưng Yên đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và chỉ đạo các hoạt động giáo dục. Sự chỉ đạo kịp thời và hiệu quả của Đảng bộ tỉnh đã giúp nâng cao chất lượng giáo dục, đồng thời khắc phục những khó khăn, thách thức trong quá trình thực hiện.

II. Những thách thức trong lãnh đạo giáo dục phổ thông Hưng Yên

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng lãnh đạo giáo dục phổ thông Hưng Yên cũng gặp không ít thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu, và sự phân bố không đồng đều giữa các khu vực đã ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

2.1. Thiếu nguồn lực và cơ sở vật chất

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất cho các trường học. Điều này đã ảnh hưởng đến khả năng tổ chức dạy và học, cũng như chất lượng giáo dục tại Hưng Yên.

2.2. Sự phân bố không đồng đều giữa các khu vực

Sự phân bố không đồng đều về trường lớp và giáo viên giữa các khu vực thành phố và nông thôn đã tạo ra sự chênh lệch trong chất lượng giáo dục. Các vùng nông thôn thường gặp khó khăn hơn trong việc tiếp cận giáo dục chất lượng cao.

III. Phương pháp cải cách giáo dục phổ thông Hưng Yên 1954 1967

Để khắc phục những thách thức, Đảng bộ tỉnh Hưng Yên đã triển khai nhiều phương pháp cải cách giáo dục. Những cải cách này không chỉ tập trung vào việc nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn chú trọng đến việc phát triển đội ngũ giáo viên.

3.1. Đổi mới chương trình giảng dạy

Chương trình giảng dạy được đổi mới nhằm phù hợp với nhu cầu thực tiễn và yêu cầu phát triển của xã hội. Các môn học được điều chỉnh để tăng cường tính thực tiễn và khả năng ứng dụng trong cuộc sống.

3.2. Đào tạo và phát triển đội ngũ giáo viên

Đội ngũ giáo viên được chú trọng đào tạo và bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn. Các khóa tập huấn và hội thảo được tổ chức thường xuyên nhằm cập nhật kiến thức và phương pháp giảng dạy mới.

IV. Kết quả và ứng dụng thực tiễn của lãnh đạo giáo dục Hưng Yên

Những nỗ lực trong lãnh đạo giáo dục phổ thông đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Chất lượng giáo dục được nâng cao, số lượng học sinh đến trường tăng lên đáng kể, và nhiều mô hình giáo dục hiệu quả đã được áp dụng.

4.1. Tăng cường số lượng học sinh đến trường

Sự quan tâm của Đảng bộ tỉnh đã giúp tăng cường số lượng học sinh đến trường, đặc biệt là ở các vùng nông thôn. Nhiều chương trình khuyến học được triển khai nhằm khuyến khích học sinh đến trường.

4.2. Mô hình giáo dục hiệu quả

Nhiều mô hình giáo dục hiệu quả đã được áp dụng tại Hưng Yên, như mô hình giáo dục kết hợp giữa học tập và lao động sản xuất. Điều này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng thực tiễn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của giáo dục phổ thông Hưng Yên

Kết thúc giai đoạn 1954-1967, giáo dục phổ thông Hưng Yên đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển, cần có những chính sách và giải pháp phù hợp nhằm khắc phục những hạn chế còn tồn tại.

5.1. Đánh giá tổng quan về thành tựu

Nhìn chung, giai đoạn này đã ghi nhận nhiều thành tựu trong lãnh đạo giáo dục phổ thông. Những chính sách đúng đắn đã giúp nâng cao chất lượng giáo dục và mở rộng quy mô đào tạo.

5.2. Định hướng phát triển giáo dục trong tương lai

Trong tương lai, giáo dục phổ thông Hưng Yên cần tiếp tục đổi mới và cải cách để đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội. Cần chú trọng đến việc nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển nguồn nhân lực cho tỉnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Từ năm 1954 đến năm 1967, giáo dục phổ thông (GDPT) tại tỉnh Hưng Yên đã trải qua giai đoạn phát triển quan trọng dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh. Trong bối cảnh miền Bắc Việt Nam vừa giành được độc lập, bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, GDPT được xem là nền tảng cơ bản để phát triển nguồn nhân lực, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tỉnh Hưng Yên, nằm ở trung tâm đồng bằng sông Hồng, với truyền thống hiếu học lâu đời và vị trí chiến lược, đã có những đóng góp thiết thực trong sự nghiệp giáo dục phổ thông.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ chủ trương, biện pháp lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh đối với GDPT trong giai đoạn 1954-1967, đánh giá kết quả đạt được, hạn chế tồn tại và rút ra kinh nghiệm phục vụ phát triển giáo dục hiện đại. Phạm vi nghiên cứu tập trung trên toàn tỉnh Hưng Yên, bao gồm cả ba cấp học phổ thông: tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông. Nghiên cứu dựa trên các nguồn tư liệu phong phú như văn kiện Đảng, báo cáo ngành giáo dục, thống kê tỉnh và tài liệu lưu trữ địa phương.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cái nhìn toàn diện về sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh trong phát triển GDPT, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, mở rộng quy mô trường lớp, đồng thời tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng trong nhà trường. Kết quả nghiên cứu cũng là cơ sở tham khảo cho các chính sách giáo dục địa phương và quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và đào tạo, đặc biệt nhấn mạnh vai trò của giáo dục phổ thông trong xây dựng chủ nghĩa xã hội. Hai lý thuyết trọng tâm bao gồm:

• Lý thuyết giáo dục của chủ nghĩa Mác - Lênin: Giáo dục là công cụ để phát triển con người toàn diện, phục vụ sự nghiệp cách mạng và xây dựng xã hội mới. Giáo dục phải gắn liền với thực tiễn sản xuất và đời sống xã hội, đồng thời phải có tính chính trị rõ ràng.

• Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục: Giáo dục phải phục vụ đường lối chính trị của Đảng, kết hợp học với hành, lý luận với thực tiễn, đồng thời chú trọng bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho cán bộ giáo viên và học sinh.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: giáo dục phổ thông, lãnh đạo của Đảng bộ địa phương, phát triển nguồn nhân lực, giáo dục chính trị tư tưởng, và cải cách giáo dục.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp lịch sử và phương pháp logic để khôi phục quá trình lãnh đạo và phát triển GDPT tại Hưng Yên trong giai đoạn 1954-1967. Cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Bao gồm các văn kiện Đại hội Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Trung ương và tỉnh Hưng Yên; báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo; niên giám thống kê tỉnh; tài liệu lưu trữ tại kho lưu trữ văn phòng Tỉnh ủy, thư viện tỉnh; các công trình nghiên cứu liên quan.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định tính các chủ trương, chính sách, biện pháp lãnh đạo; phân tích định lượng qua số liệu thống kê về quy mô trường lớp, số lượng học sinh, giáo viên; so sánh kết quả giáo dục qua các năm; tổng hợp và đối chiếu với các nghiên cứu khác để đánh giá khách quan.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung vào giai đoạn 1954-1967, từ sau khi miền Bắc được giải phóng đến trước khi tỉnh Hưng Yên hợp nhất với tỉnh Hải Dương năm 1968.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các trường phổ thông trên địa bàn tỉnh, đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục và học sinh trong giai đoạn này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mở rộng quy mô giáo dục: Từ năm 1954 đến 1960, số trường phổ thông cấp I tăng từ 300 lớp với 12.000 học sinh lên 410 trường với 3.760 lớp và 26.756 học sinh, tăng khoảng 2,5 lần. Trường cấp II cũng phát triển từ 4 trường với 400 học sinh lên 57 trường với 407 lớp và 16.202 học sinh, tăng gần 40 lần về số lớp. Đến năm 1960, tổng số học sinh toàn tỉnh đạt khoảng 80.589 em, chiếm 13% dân số, tăng 71% so với năm trước.

2. Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý: Đảng bộ tỉnh đã chú trọng đào tạo, bồi dưỡng chính trị và nghiệp vụ cho giáo viên, tổ chức các hội thi giáo viên dạy giỏi, xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý đủ về số lượng và chuẩn hóa về chất lượng. Từ năm 1959, trường sư phạm cấp I và cấp II được mở rộng, thời gian đào tạo được kéo dài nhằm nâng cao trình độ chuyên môn.

3. Cải tiến nội dung và phương pháp dạy học: Phương pháp giảng dạy được đổi mới theo hướng gắn lý luận với thực tiễn, học phải đi đôi với hành. Các tổ chuyên môn soạn bài tập thể, tổ chức giờ dạy mẫu, thăm lớp và trao đổi kinh nghiệm. Học sinh tham gia lao động sản xuất, áp dụng kiến thức vào thực tế như kỹ thuật trồng bí ngô, cấy lúa, góp phần nâng cao hiệu quả học tập.

4. Tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng: Môn chính trị được đưa vào giảng dạy từ 2-3 tiết mỗi tuần ở cấp II và III, nội dung được điều chỉnh sát với thực tế cách mạng, gắn với phong trào đấu tranh thống nhất đất nước. Công tác xây dựng tổ chức Đảng, Đoàn trong nhà trường được chú trọng, góp phần nâng cao nhận thức chính trị cho giáo viên và học sinh.

Thảo luận kết quả

Sự phát triển mạnh mẽ về quy mô trường lớp và số lượng học sinh phản ánh hiệu quả của chủ trương “dựa vào nhân dân để phát triển giáo dục” do Đảng bộ tỉnh Hưng Yên triển khai. Việc huy động nguồn lực xã hội, phát triển trường dân lập đã góp phần quan trọng trong việc mở rộng mạng lưới giáo dục, đảm bảo học sinh đến tuổi đều được học.

Chất lượng đội ngũ giáo viên được nâng cao nhờ các chính sách đào tạo, bồi dưỡng và thi đua, tuy nhiên vẫn còn tồn tại hạn chế về phương pháp giảng dạy và cập nhật kiến thức mới. Điều này phù hợp với các nghiên cứu khác về giáo dục miền Bắc trong giai đoạn này, khi nguồn lực còn hạn chế do chiến tranh và điều kiện kinh tế khó khăn.

Việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng thực tiễn, kết hợp lao động sản xuất với học tập đã tạo ra môi trường giáo dục sinh động, giúp học sinh phát triển toàn diện. Đây là điểm sáng nổi bật của GDPT Hưng Yên, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và phù hợp với quan điểm giáo dục của Hồ Chí Minh.

Công tác giáo dục chính trị tư tưởng được tăng cường đã giúp nhà trường trở thành nơi bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, nâng cao tinh thần yêu nước và ý thức trách nhiệm xã hội cho thế hệ trẻ. Việc xây dựng tổ chức Đảng trong nhà trường cũng góp phần củng cố sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh đối với giáo dục.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng trường lớp, học sinh theo từng năm, bảng thống kê số lượng giáo viên và cán bộ quản lý được đào tạo, cũng như biểu đồ phân bổ thời gian giảng dạy môn chính trị trong chương trình học.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng giáo viên: Đẩy mạnh các chương trình đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ, đặc biệt chú trọng phương pháp giảng dạy hiện đại, kỹ năng thực hành và cập nhật kiến thức mới. Mục tiêu nâng tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn lên trên 90% trong vòng 3 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường sư phạm.

2. Mở rộng và nâng cấp cơ sở vật chất trường học: Đầu tư xây dựng mới, sửa chữa và trang bị đầy đủ thiết bị dạy học cho các trường phổ thông, đặc biệt ở vùng khó khăn. Mục tiêu hoàn thành nâng cấp 80% trường học trong tỉnh trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Sở Xây dựng, Sở Giáo dục và Đào tạo.

3. Đẩy mạnh giáo dục chính trị tư tưởng và đạo đức: Tăng cường nội dung giáo dục chính trị, đạo đức, kỹ năng sống trong chương trình học, tổ chức các hoạt động ngoại khóa gắn với thực tiễn địa phương. Mục tiêu nâng cao nhận thức chính trị cho 100% học sinh phổ thông trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Sở Giáo dục và Đào tạo.

4. Phát huy vai trò của nhân dân trong phát triển giáo dục: Tiếp tục vận động nhân dân tham gia xây dựng trường lớp, hỗ trợ giáo viên và học sinh, phát triển các trường dân lập theo hướng bền vững. Mục tiêu tăng tỷ lệ trường dân lập đạt chuẩn lên 50% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: UBND các huyện, xã, các tổ chức đoàn thể địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý giáo dục địa phương: Để hiểu rõ vai trò lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh trong phát triển GDPT, từ đó xây dựng chính sách phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Giáo viên và cán bộ quản lý trường học: Nắm bắt các phương pháp dạy học, quản lý giáo dục và giáo dục chính trị tư tưởng đã được áp dụng thành công, làm cơ sở nâng cao chất lượng giảng dạy.

3. Nhà nghiên cứu lịch sử và giáo dục: Tài liệu cung cấp tư liệu lịch sử phong phú về giáo dục miền Bắc trong giai đoạn 1954-1967, phục vụ các nghiên cứu chuyên sâu về lịch sử Đảng và giáo dục.

4. Sinh viên, học viên chuyên ngành Lịch sử Đảng và Giáo dục: Là nguồn tham khảo quý giá cho các luận văn, khóa luận về sự phát triển giáo dục và vai trò lãnh đạo của Đảng bộ địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao giáo dục phổ thông lại được coi là nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân?
   GDPT là bậc học “bản lề” hình thành và phát triển nhân cách, kiến thức cơ bản cho các lứa tuổi trẻ, tạo nền tảng cho các bậc học tiếp theo. Nó quyết định chất lượng nguồn nhân lực cho toàn bộ hệ thống giáo dục.

2. Đảng bộ tỉnh Hưng Yên đã áp dụng những biện pháp gì để nâng cao chất lượng giáo viên?
   Tỉnh tổ chức các lớp bồi dưỡng chính trị, nghiệp vụ, thi giáo viên dạy giỏi, xây dựng phong trào thi đua “Dạy tốt, học tốt” và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục theo chuẩn nghề nghiệp.

3. Làm thế nào để GDPT Hưng Yên kết hợp học với hành trong điều kiện chiến tranh?
   Nhà trường tổ chức cho học sinh tham gia lao động sản xuất, áp dụng kiến thức vào thực tế như kỹ thuật trồng trọt, cấy lúa, đồng thời tổ chức các hoạt động ngoại khóa gắn với đời sống xã hội.

4. Vai trò của giáo dục chính trị tư tưởng trong nhà trường phổ thông được thể hiện như thế nào?
   Môn chính trị được giảng dạy thường xuyên, nội dung sát với thực tế cách mạng, gắn với phong trào đấu tranh thống nhất đất nước, đồng thời xây dựng tổ chức Đảng, Đoàn trong nhà trường để nâng cao nhận thức chính trị.

5. Những khó khăn lớn nhất trong phát triển GDPT tại Hưng Yên giai đoạn 1954-1967 là gì?
   Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, đội ngũ giáo viên chưa đồng đều về chất lượng, phương pháp dạy học chưa được đổi mới mạnh mẽ, và ảnh hưởng của chiến tranh làm gián đoạn hoạt động giáo dục.

Kết luận

• Đảng bộ tỉnh Hưng Yên đã lãnh đạo hiệu quả sự nghiệp giáo dục phổ thông từ năm 1954 đến 1967, mở rộng quy mô trường lớp và nâng cao chất lượng giáo dục.
• Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý được chuẩn hóa và bồi dưỡng, góp phần nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ.
• Phương pháp dạy học được cải tiến theo hướng gắn lý luận với thực tiễn, học sinh được tham gia lao động sản xuất, phát triển toàn diện.
• Giáo dục chính trị tư tưởng được tăng cường, góp phần xây dựng thế hệ trẻ có lý tưởng cách mạng và tinh thần yêu nước.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách giáo dục địa phương và là tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu lịch sử và giáo dục hiện đại.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, mở rộng cơ sở vật chất và phát huy vai trò của nhân dân trong phát triển giáo dục. Mời các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và giáo viên tiếp tục khai thác và vận dụng kết quả nghiên cứu này để góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục tỉnh nhà.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên đối với giáo dục phổ thông từ năm 1954 đến năm 1960 Chương 2: Sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên đối với giáo dục phổ thông từ năm 1961 đến năm 1967 Chương 3: Nhận xét và kinh nghiệm 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH HƢNG YÊN ĐỐI VỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỪ NĂM 1954 ĐẾN NĂM 1960 1. Căn cứ xác định chủ trƣơng và chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh 1. Căn cứ xác định chủ trương 1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và truyền thống văn hóa - lịch sử của tỉnh Hưng Yên Tỉnh Hưng Yên nằm ở trung tâm Châu thổ Sông Hồng, được thành lập từ năm 1831 dưới thời Minh Mạng.

Dân cư ở Hưng Yên hầu hết là người Kinh, số đông theo đạo Phật thờ cúng tổ tiên, một số ít theo đạo Thiên Chúa, phân bố rải rác, không tập trung. Địa hình không có núi, đồi, nghiêng chênh chếch từ tây bắc xuống đông nam với các vùng đất cao, thấp xen kẽ nhau. Hưng Yên được bao bọc bởi sông Hồng và sông Luộc nên nguồn nước ngọt rất dồi dào, nguồn nước mặt phong phú, có những túi nước ngầm với dung tích lớn không chỉ cung cấp nước cho nhu cầu trong tỉnh mà còn có thể cung cấp khối lượng lớn cho các khu vực lân cận. Giao thông thủy, bộ của Hưng Yên rất thuận lợi… đó là tiềm năng lớn để Hưng Yên phát triển kinh tế, xã hội của Tỉnh.

Hưng Yên cũng là một vùng đất có lịch sử lâu đời, ngay từ buổi đầu lịch sử thời các vua Hùng dựng nước, vùng đất Hưng Yên đã có sự cư trú của con người, là nơi phát hiện ra các di chỉ khảo cổ học, các di tích như mộ cũi ở An Viên (huyện Tiên Lữ), mộ thuyền tại Đống Lương (huyện Kim Động), cùng truyền thuyết về Chử Đồng Tử - Tiên Dung… Hưng Yên có đầy đủ những mốc nổi tiếng đánh dấu các giai đoạn lớn của lịch sử. Hưng Yên còn là mảnh đất có truyền thống văn hiến, nơi sản sinh ra nhiều anh hùng hào kiệt, các nhà văn hóa lớn. Nhiều tên đất, tên làng đã đi vào sử sách như: Đầm Dạ Trạch, Bãi Sậy, Hàm Tử Quan, Phố Hiến. Hưng 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Yên là quê hương của nhiều nhà văn hóa, đại khoa, tướng tài của đất nước như Lê Như Hổ, Chu Mạnh Trinh, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, Đoàn Thị Điểm, Hoàng Hoa Thám, Phạm Ngũ Lão.

Thiên nhiên và văn hóa Hưng Yên đều thấm đượm màu sắc lịch sử. Cuối thế kỷ XIX, hưởng ứng phong trào Cần Vương chống Pháp. Hưng Yên đã trở thành một trung tâm kháng chiến lớn với cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy. Nhiều sĩ phu yêu nước như Nguyễn Thiện Thuật, Nguyễn Thiện Dương, Nguyện Thiện Kế… đã đứng lên lãnh đạo nhân dân chống giặc.

Tháng 7/1941, Đảng bộ Đảng Cộng sản tỉnh Hưng Yên được thành lập. Ngày 22/8/1945, nhân dân Hưng Yên đã nổi dậy khởi nghĩa phá tan xiềng xích của chế độ thực dân, phong kiến. Cùng với nhân dân cả nước, nhân dân Hưng Yên bước vào kỷ nguyên của độc lập và tự do. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), Hưng Yên là vùng đất tự do.

Chính vì vậy, Hưng Yên là nơi có điều kiện để cung cấp sức người, sức của đáp ứng yêu cầu của cuộc kháng chiến. Tháng 7/1954, chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi. Hiệp định Giơnevơ được ký kết. Miền Bắc hoàn toàn được giải phóng.

Cùng với các tỉnh miền Bắc, Hưng Yên bước vào thời kỳ mới: thời kỳ khôi phục, cải tạo và xây dựng XHCN, là hậu phương vững chắc cho tiền tuyến lớn miền Nam. Trải qua quá trình lịch sử lâu dài dựng nước - giữ nước của dân tộc, từ thế hệ này đến thế hệ khác, nhân dân Hưng Yên luôn thể hiện một sức sống mãnh liệt, không ngừng vươn lên trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm, chống áp bức, cường quyền. Trong suốt cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ, nhân dân Hưng Yên đã xây đắp lên truyền thống, những đức tính quý báu, trong đó có truyền thống hiếu học. 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Giáo dục phổ thông của tỉnh Hưng Yên trước năm 1954 Trong 845 năm nền giáo dục và khoa cử phong kiến (1075 - 1919), Hưng Yên khẳng định truyền thống hiếu học và khoa bảng tương đối rõ nét. Một trong những đặc điểm nổi bật của truyền thống hiếu học và khoa bảng của Hưng Yên là sự hình thành các gia đình, dòng họ khoa bảng. Việc hình thành các gia đình và dòng họ khoa bảng tạo tiền đề cho sự hình thành các làng khoa bảng. Các làng khoa bảng ở Hưng Yên là những ngôi sao sáng trên bầu trời giáo dục Việt Nam thời quân chủ.

Cùng với gia đình, dòng họ, làng xã cũng tiếp sức cho các sĩ tử học hành với các quy định khuyến học như miễn phu dịch, cấp ruộng “học điền” [85, tr. 15], đón rước về làng và ban cho quyền lợi về ngôi thứ, ruộng đất sau khi đỗ đạt. Song điều quyết định nhất là những người đi học đã nêu cao tinh thần vượt khó khăn, kiên trì học tập. Năm 1858, Pháp xâm lược Việt Nam.

Pháp vẫn giữ nguyên nền giáo dục phong kiến nho học được hình thành từ Trung ương đến các tỉnh, mãi đến năm 1917, mới ban hành bộ luật đầu tiên về giáo dục. Nét nổi bật của giáo dục Hưng Yên thời Pháp thuộc là sự hạn chế đối với nền giáo dục quốc dân. Nhìn chung, giáo dục Hưng Yên trước cách mạng, dù có nhiều khởi sắc dưới thời phong kiến chỉ là nền giáo dục của một bộ phận, của những cá nhân. Phải từ sau Cách mạng tháng Tám 1945, một nền giáo dục mới được xây dựng trên cơ sở khơi dậy và phát huy truyền thống giáo dục vốn có cùng với những yếu tố mới do cách mạng mang lại.

Đó là nền giáo dục dân tộc - dân chủ, nền giáo dục do dân, vì dân. Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, cùng với cả nước, nhân dân Hưng Yên hăng hái xông ra mặt trận diệt “giặc dốt”. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, phong trào Bình dân học vụ đã thực sự trở thành một phong trào cách mạng của quần chúng nhân dân Chiến dịch chống nạn mù chữ được tiến 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vào các ngõ xóm, mọi làng xã của tỉnh. Từ tháng 11/1945 đến tháng 12/1945, Bình dân học vụ của tỉnh Hưng Yên đã động viên được hàng chục vạn người đi học thuộc đủ đối tượng già trẻ, gái trai giàu nghèo không phân biệt tôn giáo, nô nức đua nhau đi học.

Hàng vạn người đua nhau dạy Bình dân học vụ, tham gia bảo trợ viên Bình dân học vụ, giúp đỡ giấy bút, tiền của sức lực, cơ sở vật chất cho phong trào Bình dân học vụ. Kết quả sau một năm, từ tháng 11/1945 đến tháng 11/1946 công tác Bình dân học vụ của tỉnh Hưng Yên đã xóa mù chữ được 26.700 người [85, tr. Cùng với Bình dân học vụ, GDPT cũng được chú ý, các trường tiểu học trong toàn tỉnh được ổn định. Ngành giáo dục phát lệnh chiêu sinh trở lại để chuẩn bị cho năm học mới.

Ngày 01/10/1945, các trường cả trường quốc lập, dân lập, tư thục trong tỉnh cùng các trường trên toàn quốc khai giảng năm 1945 - 1946. Tại Hưng Yên sau nhiều tháng nhiều trường học phải đóng cửa, Cách mạng tháng Tám thành công, học sinh lại được cắp sách tới trường đem lại một niềm vui lớn cho toàn dân. Năm học mới chưa có chương trình nên dạy theo chương trình thời đó gọi là chương trình Hoàng Xuân Hãn - có điều chỉnh theo hướng dân tộc - khoa học - đại chúng. Chương trình Hoàng Xuân Hãn được áp dụng cho tất cả các trường ở vùng kháng chiến cho mãi đến năm 1950 cải cách giáo dục lần thứ nhất mới có chương trình mới.

Thực hiện chủ trương của tỉnh, mỗi làng mở từ 1 đến 3 lớp ở bậc tiểu học. Mỗi xã mở một trường tiểu học hoàn chỉnh (lớp năm, lớp tư, lớp ba, lớp nhì, lớp nhất). Tại huyện lỵ, trường tiểu học thời Pháp vẫn được duy trì. Như vậy, thời thuộc Pháp mỗi huyện chỉ có một trường tiểu học.

Sau Cách mạng tháng Tám mỗi xã có một trường tiểu học, tăng gấp 15 lần. 17 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trước Cách mạng tháng Tám, Hưng Yên chưa có một trường trung học nào. Đầu năm 1945, Trường Cao đẳng tiểu học Đỗ Hữu Vị ở Hà Nội và Trường Nữ sinh Đồng Khánh cũng ở Hà Nội sơ tán về thị xã Hưng Yên. Cách mạng tháng Tám thành công hai trường này tiếp tục ở lại thị xã Hưng Yên.

Ngày 19/12/1946, cuộc kháng chiến toàn quốc chống Pháp bùng nổ, giáo dục phải chuyển hướng vào thời chiến, các trường lớp phải tản cư về nông thôn, vào vùng sâu, tiếp tục hoạt động với nhiều hình thức tổ chức đáp ứng yêu cầu cuộc kháng chiến, kiến quốc. Từ đó các cơ quan quản lí giáo dục ở tỉnh, ở huyện, các trường học ở thị xã, thị trấn sơ tán về nông thôn, vùng căn cứ. Chính trong quá trình chiến đấu gian khổ và ác liệt đó, công tác giáo dục đã không ngừng phát triển, phục vụ kịp thời và đắc lực cho nhu cầu ngày càng cao của kháng chiến. Đến cuối năm 1946 quân Pháp đánh chiếm một số khu vực phía Bắc Hưng Yên, các trường học trong vùng này bị gián đoạn, học sinh theo cha mẹ đi tản cư, sự nghiệp giáo dục của tỉnh gặp nhiều khó khăn.

Ngày 20/12/1946, thực hiện chỉ đạo của cấp trên, thị xã Hưng Yên thực hiện lệnh tiêu thổ kháng chiến. Ngày 22/12/1946 hai trường cao đẳng Tiểu học Đỗ Hữu Vi và Trường Nữ sinh Đồng Khánh đóng cửa. Đến tháng 4/1947 tản cư về đóng tại Đan Tràng và Bình Lăng, Thổ Cầu (Nam Ân Thi). Trường Cao đẳng tiểu học đổi tên là trường Trung học Nguyễn Thiện Thuật.

Đây là trường trung học công lập đầu tiên của tỉnh. Việc thành lập trường trung học đầu tiên có ý nghĩa lớn lao. Trường trung học là nền tảng của sự phát triển giáo dục sau này. Năm học đầu tiên có 2 lớp đệ nhất, 7 thầy cô với 100 học sinh.

Chương trình giảng dạy cho học sinh dựa theo chương trình của Pháp do giáo viên tự biên dịch. Vở viết là giấy cũ ngâm nước vôi phơi khô dùng lại. Năm học 1947 - 1948, trường đã có 2 lớp đệ nhất, 2 lớp đệ nhị với 198 học sinh và 10 thầy, cô [85, tr. Năm học 1948 - 1949 trường đã có 3 lớp đệ 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.