Đảng bộ huyện nga sơn tỉnh thanh hóa lãnh đạo thực hiện xóa đói giảm nghèo từ năm 2000 đến năm 2010

Đảng bộ huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa đã lãnh đạo hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo giai đoạn 2000-2010, mang lại nhiều thành tựu đáng ghi nhận.

• Tác giả: Mai Thị Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Cao Văn Liến
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Lãnh Đạo Thực Hiện Xóa Đói, Giảm Nghèo Từ Năm 2000 Đến Năm 2010
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: QUAN NIỆM VỀ XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO VÀ ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA HUYỆN NGA SƠN (TỈNH THANH HÓA)
• 1.1. Quan niệm về đói nghèo và chủ trương của Đảng về xóa đói, giảm nghèo
• 1.1.1. Quan niệm về đói nghèo
• 1.1.2. Chủ trương của Đảng về xóa đói, giảm nghèo
• 1.2. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Nga Sơn (tỉnh Thanh Hóa)
• 1.2.1. Tình hình kinh tế - xã hội huyện Nga Sơn (tỉnh Thanh Hóa) trước năm 2000
• 1.2.2. Một số đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Nga Sơn (tỉnh Thanh Hóa) từ năm 2000 đến năm 2010
• 2. CHƯƠNG 2: CHỦ TRƯƠNG VÀ QUÁ TRÌNH CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN NGA SƠN (TỈNH THANH HÓA) THỰC HIỆN XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO TỪ NĂM 2000 ĐẾN NĂM 2010
• 2.1. Chủ trương và quá trình chỉ đạo của Đảng bộ huyện Nga Sơn (tỉnh Thanh Hóa) thực hiện xóa đói, giảm nghèo giai đoạn (2000-2005)
• 2.1.1. Chủ trương của Đảng bộ huyện Nga Sơn về xóa đói, giảm nghèo giai đoạn (2000-2005)
• 2.1.2. Quá trình chỉ đạo của Đảng bộ huyện Nga Sơn thực hiện xóa đói, giảm nghèo giai đoạn (2000-2005)
• 2.2. Chủ trương và quá trình chỉ đạo của Đảng bộ huyện Nga Sơn (tỉnh Thanh Hóa) thực hiện xóa đói, giảm nghèo giai đoạn (2006-2010)
• 2.2.1. Chủ trương của tỉnh Thanh Hóa và Đảng bộ huyện Nga Sơn về xóa đói, giảm nghèo giai đoạn (2006-2010)
• 2.2.2. Quá trình chỉ đạo của Đảng bộ huyện Nga Sơn thực hiện xóa đói, giảm nghèo giai đoạn (2006-2010)
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ KINH NGHIỆM CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN NGA SƠN (TỈNH THANH HÓA) LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO TỪ NĂM 2000 ĐẾN NĂM 2010
• 3.1. Thành tựu và hạn chế
• 3.1.1. Hạn chế và nguyên nhân
• 3.2. Kinh nghiệm
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Lãnh Đạo Giảm Nghèo Tại Huyện Nga Sơn

Lãnh đạo giảm nghèo tại huyện Nga Sơn giai đoạn 2000-2010 là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Trong giai đoạn này, huyện đã thực hiện nhiều chính sách nhằm giảm nghèo bền vững, cải thiện đời sống cho người dân. Các chương trình giảm nghèo không chỉ tập trung vào việc hỗ trợ tài chính mà còn chú trọng đến phát triển kinh tế bền vững, nâng cao nhận thức của cộng đồng.

1.1. Đặc Điểm Kinh Tế Xã Hội Của Huyện Nga Sơn

Huyện Nga Sơn có đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội đa dạng. Với dân số trên 15 vạn người, huyện vẫn còn nhiều khó khăn trong phát triển kinh tế. Tình hình kinh tế xã hội trước năm 2000 cho thấy tỷ lệ hộ nghèo cao, cần có những chính sách giảm nghèo hiệu quả.

1.2. Quan Niệm Về Giảm Nghèo Tại Huyện Nga Sơn

Giảm nghèo không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là trách nhiệm xã hội. Đảng bộ huyện Nga Sơn đã xác định rõ quan điểm này trong các chính sách giảm nghèo, nhằm tạo ra sự đồng thuận và tham gia của cộng đồng.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Giảm Nghèo Tại Nga Sơn

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc giảm nghèo, huyện Nga Sơn vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Tình trạng nghèo đói vẫn còn phổ biến, đặc biệt là ở các vùng sâu, vùng xa. Việc thiếu hụt nguồn lực và cơ sở hạ tầng cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.1. Tình Hình Nghèo Đói Tại Huyện Nga Sơn

Tỷ lệ hộ nghèo tại huyện Nga Sơn vẫn còn cao, đặc biệt là ở các xã miền núi. Nhiều hộ gia đình vẫn sống dưới mức nghèo khổ, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của địa phương.

2.2. Những Thách Thức Trong Chính Sách Giảm Nghèo

Chính sách giảm nghèo gặp khó khăn trong việc triển khai đồng bộ. Sự thiếu hụt thông tin và nhận thức của người dân về các chương trình hỗ trợ cũng là một thách thức lớn.

III. Phương Pháp Giảm Nghèo Hiệu Quả Tại Huyện Nga Sơn

Để đạt được mục tiêu giảm nghèo, huyện Nga Sơn đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các chương trình hỗ trợ tài chính, đào tạo nghề và phát triển nông nghiệp là những giải pháp chính được triển khai.

3.1. Chính Sách Hỗ Trợ Tài Chính Cho Hộ Nghèo

Chính sách hỗ trợ tài chính đã giúp nhiều hộ nghèo có cơ hội tiếp cận nguồn vốn để phát triển sản xuất. Các chương trình cho vay ưu đãi đã được triển khai rộng rãi.

3.2. Đào Tạo Nghề Và Tạo Việc Làm

Đào tạo nghề cho người dân là một trong những giải pháp quan trọng. Huyện đã tổ chức nhiều khóa đào tạo nghề nhằm nâng cao kỹ năng lao động cho người dân, giúp họ có việc làm ổn định.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Giảm Nghèo Tại Nga Sơn

Kết quả của các chương trình giảm nghèo tại huyện Nga Sơn đã đạt được những thành tựu nhất định. Số hộ nghèo đã giảm đáng kể, tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục nỗ lực để duy trì và phát triển bền vững.

4.1. Thành Tựu Đạt Được Trong Giảm Nghèo

Trong giai đoạn 2000-2005, huyện đã giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống hơn 1% mỗi năm. Những thành tựu này đã góp phần nâng cao đời sống cho người dân.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Các Chương Trình Giảm Nghèo

Đánh giá hiệu quả của các chương trình giảm nghèo cho thấy nhiều chương trình đã phát huy tác dụng, nhưng cũng cần điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế địa phương.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Giảm Nghèo Tại Huyện Nga Sơn

Kết luận từ quá trình lãnh đạo giảm nghèo tại huyện Nga Sơn cho thấy cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả hơn trong tương lai. Việc duy trì và phát triển các chương trình giảm nghèo là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.1. Định Hướng Giảm Nghèo Trong Tương Lai

Định hướng giảm nghèo trong tương lai cần tập trung vào phát triển bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và tạo ra cơ hội việc làm.

5.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Quá Trình Giảm Nghèo

Những bài học kinh nghiệm từ quá trình giảm nghèo tại huyện Nga Sơn có thể áp dụng cho các địa phương khác, nhằm nâng cao hiệu quả của các chương trình giảm nghèo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bước vào thế kỷ XXI, thế giới ghi nhận hơn 1,3 tỷ người sống dưới mức nghèo khổ, trong đó khoảng 800 triệu người tập trung tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tại Việt Nam, với gần 80% dân cư sinh sống ở khu vực nông thôn và khoảng 70% lực lượng lao động hoạt động trong ngành nông nghiệp, áp lực về an sinh xã hội và giảm nghèo luôn là thách thức mang tính chiến lược quốc gia.

Nga Sơn là một huyện ven biển phía Đông Bắc tỉnh Thanh Hóa với diện tích tự nhiên 15.829,15 ha, gồm 26 xã và 1 thị trấn, quy mô dân số đạt 150.268 người, trong đó có hơn 30.000 đồng bào theo đạo Công giáo. Trước năm 2000, Nga Sơn là huyện thuần nông có tỷ lệ hộ đói nghèo cao, kết cấu hạ tầng kỹ thuật thấp kém, thu nhập bình quân đầu người hạn chế và nguy cơ tái nghèo thường trực. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là làm rõ vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng bộ huyện trong việc hoạch định chủ trương, vận dụng linh hoạt đường lối của Trung ương và Tỉnh ủy Thanh Hóa nhằm giải quyết bài toán an sinh xã hội.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng kinh tế - xã hội, đánh giá quá trình chỉ đạo thực hiện và đúc kết các bài học kinh nghiệm thực tiễn trong công tác xóa đói, giảm nghèo. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ 27 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn của huyện Nga Sơn trong khung thời gian từ năm 2000 đến năm 2010. Công trình có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ lịch sử minh chứng cho sự chuyển biến kinh tế - xã hội khi tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 10,2% năm 1999 xuống dưới 3% vào năm 2005 theo chuẩn cũ và tiếp tục tạo thế phát triển bền vững cho giai đoạn 2006 - 2010.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về giải phóng con người và phát triển lực lượng sản xuất, kết hợp với tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm lo đời sống nhân dân với triết lý "Dân dĩ thực vi thiên" và quan điểm thực hành tiết kiệm, tăng gia sản xuất. Đồng thời, nghiên cứu bám sát quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các kỳ Đại hội VI, VII, VIII, IX và X về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội.

Khung lý thuyết của công trình làm rõ 4 khái niệm cốt lõi:

• Hộ đói: Bộ phận dân cư có mức thu nhập bình quân dưới 13 kg gạo/người/tháng, tương đương dưới 45.000 đồng/người/tháng.
• Hộ nghèo: Xác định theo chuẩn nghèo quốc gia từng thời kỳ, cụ thể giai đoạn 2001 - 2005 theo Quyết định số 1143/2000/QĐ-LĐTBXH là dưới 100.000 đồng/người/tháng tại nông thôn đồng bằng; giai đoạn 2006 - 2010 theo Quyết định số 170/2005/QĐ-TTg nâng lên 200.000 đồng/người/tháng.
• Nghèo tuyệt đối: Tình trạng không thể thỏa mãn các nhu cầu sinh hoạt tối thiểu như ăn, mặc, ở và y tế.
• Nghèo tương đối: Sự chênh lệch mức sống của một bộ phận dân cư so với mức sống trung bình của cộng đồng sở tại.

Mô hình nghiên cứu phân tích tác động tương hỗ giữa sự lãnh đạo của Đảng bộ với 3 trụ cột: đầu tư kết cấu hạ tầng, hỗ trợ tín dụng ưu đãi và chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ngành nghề truyền thống.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ các văn kiện chính thức của Đảng bộ huyện Nga Sơn khóa XVII, XVIII, XIX; báo cáo kinh tế - xã hội định kỳ của UBND huyện; số liệu thống kê của Phòng Thống kê huyện Nga Sơn từ năm 1992 đến năm 2010; cùng các nghị quyết của Tỉnh ủy và UBND tỉnh Thanh Hóa.

Cỡ mẫu khảo sát bao trùm toàn bộ 27 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn trên địa bàn huyện Nga Sơn. Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu điển hình đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái đặc trưng: vùng lúa thâm canh tập trung gồm Nga Điền, Nga Phú, Nga Thái; vùng tiểu thủ công nghiệp làng nghề trồng và chế biến cói gồm Nga Liên, Nga Bạch, Nga Tân; và vùng kinh tế ven biển, đầm bãi nước mặn gồm Nga Thủy, Nga Tiến.

Tác giả sử dụng phương pháp lịch sử kết hợp phương pháp logic làm chủ đạo, tích hợp kỹ thuật phân tích - tổng hợp, so sánh kinh tế và thống kê xã hội học. Việc lựa chọn phương pháp lịch sử - logic giúp tái hiện chân thực tiến trình lãnh đạo theo trục thời gian 2000 - 2010, đồng thời phân tích bản chất quy luật phát triển kinh tế nông thôn và đánh giá tính đúng đắn của các quyết sách giảm nghèo tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tỷ lệ hộ nghèo giảm rõ rệt và ổn định qua từng năm. Giai đoạn 2000 - 2005, tốc độ giảm nghèo bình quân đạt trên 1% mỗi năm. Tỷ lệ hộ nghèo từ mức 14,5% năm 1998 giảm xuống 10,2% năm 1999 và chỉ còn dưới 3% vào năm 2005 theo chuẩn nghèo cũ. Thành quả này tạo nền tảng vững chắc để huyện bước vào thực hiện chuẩn nghèo giai đoạn 2006 - 2010 theo Quyết định 170/2005/QĐ-TTg.

Thứ hai, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp. Tỷ trọng ngành nông - lâm - ngư nghiệp giảm dần từ 57,7% năm 1992 xuống 54% năm 1997, 49% năm 2002 và đạt 43,5% năm 2007. Ngược lại, công nghiệp - xây dựng tăng từ 15% năm 1992 lên 24,8% năm 2007; ngành thương mại - dịch vụ tăng từ 27,3% lên 31,7% trong cùng thời kỳ. Đột phá nổi bật là việc hình thành vùng lúa lai tập trung trên 1.000 ha tại các xã Nga Điền, Nga Phú, Nga Thái với năng suất đạt 65 - 70 tạ/ha, cao gấp 2 lần so với các giống lúa truyền thống, đưa sản lượng lương thực năm 1999 đạt 45,7 nghìn tấn.

Thứ ba, hệ thống hạ tầng nông thôn và phúc lợi xã hội có bước nhảy vọt. Huyện đã hoàn thành kiên cố hóa 63,7% phòng học với 14 trường mới gồm 130 phòng học đạt chuẩn, 27/27 xã có trạm hạ thế điện với 62 trạm biến áp, bảo đảm 100% hộ dân được dùng điện lưới. Mạng lưới giao thông mở rộng với 34,6 km đường liên xã và hơn 100 km đường liên thôn, cùng đợt phát hành công trái giáo dục và trái phiếu chính phủ năm 2004 đạt 330% kế hoạch được giao.

Thảo luận kết quả

Thành công trong công tác xóa đói, giảm nghèo tại Nga Sơn xuất phát từ chủ trương đúng đắn của Đảng bộ huyện khi gắn việc hỗ trợ an sinh với phát huy nội lực và thế mạnh kinh tế địa phương. Việc khôi phục và phát triển cụm làng nghề chế biến cói tại Nga Liên, Tư Sy và Khe Niễng đã nâng giá trị thu hoạch vùng đất mặn lên mức 25 triệu đồng/ha/năm, so với 11 triệu đồng/ha/năm ở vùng 2 vụ lúa và 13,5 triệu đồng/ha/năm ở vùng cây màu.

Khi so sánh với các nghiên cứu tương đồng tại khu vực Bắc Trung Bộ, Nga Sơn nổi bật ở khả năng xã hội hóa nguồn lực và chuyển giao khoa học kỹ thuật. Dữ liệu nghiên cứu có thể được mô tả trực quan qua bảng cơ cấu kinh tế 4 giai đoạn (1992, 1997, 2002, 2007) và biểu đồ đường thể hiện sự suy giảm tỷ lệ hộ nghèo tương ứng với mức tăng sản lượng lương thực. Tuy nhiên, luận văn cũng chỉ ra một số hạn chế: nguy cơ tái nghèo còn cao tại các xã bãi ngang ven biển do thiên tai bão lũ, việc huy động vốn tín dụng ưu đãi đôi lúc chưa đáp ứng kịp nhu cầu sản xuất quy mô lớn, và một bộ phận người dân vẫn còn tâm lý ỷ lại vào trợ cấp của Nhà nước.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp kỹ thuật cao và kinh tế biển. Huyện ủy và UBND huyện Nga Sơn cần chỉ đạo mở rộng mô hình kinh tế trang trại kết hợp lúa - cá - tôm và thâm canh vùng cói chất lượng cao, phấn đấu nâng giá trị thu nhập bình quân lên trên 30 triệu đồng/ha/năm trong giai đoạn 2011 - 2015, do Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện chủ trì triển khai.

Thứ hai, nâng cao hiệu quả hoạt động của nguồn vốn tín dụng chính sách. Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện phối hợp với Hội Nông dân và Hội Liên hiệp Phụ nữ triển khai các gói tín dụng ưu đãi hàng năm đạt quy mô giải ngân trên 20 tỷ đồng, hướng tới hỗ trợ trực tiếp cho khoảng 2.000 hộ nghèo và cận nghèo vay vốn phát triển chăn nuôi, duy trì tỷ lệ thu hồi nợ đúng hạn đạt trên 98%.

Thứ ba, hiện đại hóa kết cấu hạ tầng giao thông và thủy lợi nội đồng. UBND huyện làm đầu mối huy động nguồn lực từ ngân sách và đóng góp tự nguyện của nhân dân nhằm bê tông hóa 100% đường giao thông liên thôn và kiên cố hóa 100% hệ thống kênh mương tưới tiêu phục vụ sản xuất cói và lúa trong lộ trình từ năm 2011 đến năm 2015.

Thứ tư, đẩy mạnh đào tạo nghề và khôi phục làng nghề truyền thống. Trung tâm Dạy nghề phối hợp với Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ thuật dệt chiếu cói cao cấp, may công nghiệp và chế biến hải sản cho ít nhất 3.500 lao động nông thôn mỗi năm, bảo đảm tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 40% vào năm 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ lãnh đạo và chuyên viên hoạch định chính sách cấp huyện, cấp xã: Luận văn cung cấp khung tham chiếu thực tiễn về phương thức ban hành nghị quyết, tổ chức bộ máy Ban chỉ đạo giảm nghèo và cơ chế lồng ghép nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia vào đặc thù địa bàn ven biển.

Thứ hai, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam: Tài liệu là nguồn tham khảo khoa học có giá trị về phương pháp nghiên cứu lịch sử địa phương, làm rõ vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng cơ sở trong thực thi chính sách an sinh xã hội giai đoạn 2000 - 2010.

Thứ ba, cán bộ quản lý ngành Lao động - Thương binh và Xã hội: Tác phẩm mang lại góc nhìn sâu sắc về phương pháp điều tra, phân loại hộ nghèo theo chuẩn đa chiều, cùng kinh nghiệm triển khai hiệu quả các quỹ hỗ trợ phụ nữ, nông dân thoát nghèo bền vững.

Thứ tư, sinh viên và nhà nghiên cứu khối ngành Kinh tế phát triển, Xã hội học: Công trình cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm phong phú, minh họa cho mô hình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn gắn liền với bảo tồn làng nghề truyền thống và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Câu hỏi thường gặp

Chuẩn hộ nghèo tại Việt Nam và huyện Nga Sơn có sự thay đổi như thế nào trong giai đoạn nghiên cứu? Trước năm 2000, chuẩn nghèo áp dụng mức thu nhập dưới 15 đến 20 kg gạo/người/tháng. Giai đoạn 2001 - 2005 theo Quyết định số 1143/2000/QĐ-LĐTBXH, chuẩn nghèo nông thôn đồng bằng là dưới 100.000 đồng/người/tháng. Đến giai đoạn 2006 - 2010, Quyết định số 170/2005/QĐ-TTg nâng mức chuẩn nghèo nông thôn lên 200.000 đồng/người/tháng, thể hiện sự phát triển kinh tế và yêu cầu mức sống cao hơn của xã hội.

Yếu tố đột phá nào trong sản xuất nông nghiệp giúp Nga Sơn giảm nhanh tỷ lệ hộ đói nghèo? Đó là chiến lược chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng với mô hình thâm canh lúa lai trên 1.000 ha tại các xã Nga Điền, Nga Phú, Nga Thái. Năng suất đạt 65 - 70 tạ/ha, cao gấp đôi giống lúa cũ, nâng tổng sản lượng lương thực năm 1999 lên 45,7 nghìn tấn và đưa Nga Sơn trở thành huyện dẫn đầu toàn tỉnh Thanh Hóa về năng suất lúa.

Làng nghề truyền thống có vai trò cụ thể ra sao trong công tác giảm nghèo tại địa phương? Cây cói và nghề dệt chiếu truyền thống tại các xã Nga Liên, Nga Bạch, Nga Tân mang lại giá trị canh tác 25 triệu đồng/ha/năm, cao vượt trội so với trồng lúa. Làng nghề đã giải quyết việc làm tại chỗ cho hàng nghìn lao động nông nhàn, tăng tỷ trọng công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp lên 25,6% năm 1999, tạo nguồn thu nhập bền vững.

Hạ tầng kỹ thuật của huyện Nga Sơn chuyển biến ra sao dưới sự lãnh đạo của Huyện ủy? Trong giai đoạn nghiên cứu, toàn huyện đã kiên cố hóa 63,7% phòng học trường học với 130 phòng học mới, xây dựng 62 trạm biến áp cấp điện cho 100% hộ dân, hoàn thành 34,6 km đường liên xã và trên 100 km đường thôn xóm, làm thay đổi toàn diện diện mạo nông thôn.

Kinh nghiệm cốt lõi nhất được đúc kết từ công tác giảm nghèo của Đảng bộ huyện Nga Sơn là gì? Đảng bộ huyện đã phát huy cao độ phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm", kết hợp đồng bộ việc xây dựng hạ tầng với hỗ trợ vốn vay chính sách và chuyển giao kỹ thuật. Huyện đã khơi dậy truyền thống đoàn kết tương trợ "lá lành đùm lá rách", giúp người nghèo tự lực vươn lên thoát nghèo bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã phục dựng toàn diện và chân thực quá trình Đảng bộ huyện Nga Sơn lãnh đạo công tác xóa đói, giảm nghèo giai đoạn 2000 - 2010.
• Khẳng định mô hình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp - làng nghề cói là hướng đi đúng đắn, giúp hạ tỷ lệ hộ nghèo từ 10,2% xuống dưới 3% vào năm 2005.
• Đánh giá vai trò nền tảng của hệ thống hạ tầng kỹ thuật với 100% hộ dân dùng điện và 63,7% trường học được kiên cố hóa.
• Đúc kết hệ thống 5 bài học kinh nghiệm lịch sử có giá trị thực tiễn đối với sự nghiệp xây dựng nông thôn mới tại các huyện đồng bằng ven biển.
• Đề ra định hướng chiến lược cho giai đoạn 2011 - 2020 nhằm phát triển kinh tế bền vững, ngăn chặn triệt để nguy cơ tái nghèo.

Công trình là tài liệu khoa học quý báu, đóng góp thiết thực cho kho tàng tư liệu lịch sử Đảng bộ địa phương và cung cấp nhiều giải pháp có tính ứng dụng cao. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý quan tâm có thể khai thác chi tiết toàn văn luận văn để vận dụng hiệu quả vào công tác thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 QUAN NIỆM VỀ XểA ĐểI, GIẢM NGHÈO VÀ ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIấN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA HUYỆN NGA SƠN (TỈNH THANH HểA) 1. Quan niệm về đúi nghốo và chủ trương của Đảng về xúa đúi, giảm nghèo 1. Quan niệm về đúi nghốo Đúi nghèo là vấn đề xã hội mang tính toàn cầu. Cho đến nay, đúi nghốo vẫn là nỗi ám ảnh đối với các quốc gia trên thế giới.

Loài người chúng ta đã chứng kiến những thảm họa của các cuộc chiến tranh tàn sát, thiên tai, dịch bệnh và những hậu quả do nạn đói gây ra vô cùng khủng khiếp. Nó cướp đi nhiều sinh mạng, làm cho hàng triệu người không được hưởng thụ những thành quả của nền văn minh tiến bộ mà còn gây ra hậu quả nghiêm trọng về kinh tế xã hội đối với sự phát triển, tàn phá môi trường sinh thái. Vấn đề đúi nghốo nếu không được giải quyết thỡ khụng một mục tiêu nào của thế giới cũng như quốc gia đặt ra như tăng trưởng kinh tế, cải thiện đời sống, ổn định hòa bình, công bằng, bình đẳng, bảo đảm các quyền con người được thực hiện. Rõ ràng, vấn đề xúa đúi, giảm nghèo trở thành vấn đề toàn cầu phải được quan tâm, chú ý và giải quyết.

Khái niệm đúi nghốo có thể tách ra, phân tích và nhận dạng giữa đói và nghèo: Đói là một khái niệm thường được nhận diện ở 2 dạng: thiếu đói và đói gay gắt. Thiếu đói là tình trạng một bộ phận dân cư có mức sống dưới tối thiểu, chỉ đủ khả năng đảm bảo mức lương thực bữa đói, bữa no và có những khi phải đứt bữa từ một, hai hoặc ba tháng. Đói gay gắt là tình trạng của một bộ phận dân cư có mức sống tối thiểu, đói ăn, đứt bữa, đang phải sống trong một tình trạng hết sức khó khăn. Chúng ta thấy khái niệm này vẫn thuần túy là đói ăn thuộc phạm trù kinh tế - xã hội.

Nó khác với đói thông tin, đói hưởng thụ văn hóa. 17 Nghèo là tình trạng một bộ phận dân cư chỉ có những điều kiện thỏa mãn những nhu cầu tối thiểu và cơ bản nhất trong cuộc sống và có mức thu nhập thấp hơn mức sống của cộng đồng xột trờn mọi phương diện: ăn, mặc, ở, vệ sinh, giáo dục, y tế và nhiều nhu cầu khác. Theo cách hiểu khỏc: Nghốo là một bộ phận dân cư có mức sống dưới ngưỡng quy định của sự nghèo. Nhưng ngưỡng nghốo cũn phụ thuộc vào đặc điểm cụ thể của từng địa phương, từng thời kỳ, từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội cụ thể của từng địa phương hay từng quốc gia.

Nghèo chia thành nhiều mức khác nhau: nghèo tuyệt đối, nghèo tương đối, nghốo cú nhu cầu tối thiểu. Nghèo tuyệt đối là tình trạng một bộ phận dân cư thuộc diện nghèo không có khả năng thỏa mãn nhu cầu tối thiểu của cuộc sống như ăn, mặc, ở, đi lại… Nghèo tương đối là tình trạng một bộ phận dân cư thuộc diện nghốo cú mức sống dưới mức sống trung bình của cộng đồng và địa phương đang xột. Nghốo cú nhu cầu tối thiểu là tình trạng một bộ phận dân cư có những đảm bảo tối thiểu để duy trì cuộc sống như đủ ăn, đủ mặc, đủ ở và một số sinh hoạt hàng ngày nhưng ở mức tối thiểu. Trên đây là những khái niệm chung nhất, phương pháp đánh giá, nhận diện nét chủ yếu, phổ biến về nghèo đói.

Trọng tâm của vấn đề là nhu cầu của con người. Tuy vậy, trong khái niệm chưa thể hiện rõ chuẩn mực đánh giá về mặt định lượng, chưa tính đến sự khác biệt, chênh lệch giữa cỏc vựng lãnh thổ, quốc gia, các điều kiện cụ thể. Sự phát triển của sản xuất, tăng trưởng kinh tế làm tăng thêm nhu cầu của đời sống con người, tạo ra những biến đổi của xã hội. Do đó, khái niệm về “nghốo” và “đúi nghốo” cũng biến động theo nó.

Thực tế cho thấy các chỉ số xác định đúi nghốo thường được gắn liền với điều kiện kinh tế - xã hội. Hiện tượng đúi nghốo có tính lịch sử và đang có sự biến động trong sự vận động chung của đất nước. Ở nước ta, việc xác định chuẩn nghốo luụn thay đổi theo từng thời kỳ. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội là cơ quan được Chính phủ giao trách nhiệm nghiên cứu và xem xét chuẩn mực nghèo đói của cả nước qua từng thời 18 kỳ.

Chuẩn mực nghèo đói là một khái niệm động phụ thuộc vào phương pháp tiếp cận, điều kiện kinh tế và thời gian. Từ đó xác lập được chuẩn mực đúi nghốo. Năm 1996 chuẩn mực đói được đánh giá như sau: Bảng 1: Chuẩn mực đúi nghốo năm 1996 Thu nhập bình quân đầu người/tháng Loại hộ Địa bàn Hiện vật kg Giá trị đồng gạo/người Nông thôn, miền Dưới 15 kg < 60.000 núi, hải đảo Nông thôn, đồng < 80.000 Nghèo Dưới 20 kg bằng, trung du Thành thị Dưới 25 kg < 100.000 Đói Cả nước Dưới 13 kg < 52.000 (Nguồn: Bộ lao động – thương binh xã hội năm 1996) Chuẩn mực đúi nghốo năm 1997 được đánh giá tại quy định số 1751/LĐTBXH ngày 20/5/1997 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội như sau: Hộ đói: là hộ có mức thu nhập bình quân một người trong hộ một tháng quy ra gạo dưới 13 kg, tương đương với 45.000 đồng/người/thỏng (tớnh cho mọi vùng) Hộ nghèo: là những hộ có mức thu nhập bình quân quy ra gạo: vùng nông thôn, miền núi, hải đảo dưới 15kg/người/thỏng (tương đương với 700.000 đồng); vùng nông thôn đồng bằng, trung du dưới 20kg/người/thỏng; vựng thành thị dưới 25kg/người/thỏng (tương đương với 90. Chuẩn mực này áp dụng đến hết năm 2000.

Từ ngày 1/1/2001 nước ta áp dụng chuẩn nghèo mới theo quyết định số 1143/2000 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định: 19 Vùng nông thôn miền núi và hải đảo: Hộ nghèo là những hộ có thu nhập bình quân dưới 80.000 đồng/người/thỏng; 960.000 đồng/người/năm. Vùng nông thôn đồng bằng: hộ nghèo là những hộ có mức thu nhập dưới 100.000 đồng/người/ tháng; 1.000 đồng/người/năm. Vùng thành thị: hộ nghèo là hộ có mức thu nhập bình quân dưới 150.000 đồng/người/thỏng; 1.000 đồng/người/năm. Chuẩn mực nghèo đói năm 2003 được đánh giá như sau: Hộ đói: ở nông thôn là những hộ có thu nhập bình quân dưới 8kg gạo/người/thỏng; ở thành thị là những hộ có thu nhập bình quân dưới 13kg gạo/người/thỏng.

Hộ nghèo: ở nông thôn là những hộ có mức thu nhập bình quân dưới 13kg gạo/người/thỏng; ở thành thị là những hộ có mức thu nhập dưới 18kg gạo/người/thỏng. Theo quyết định số 170/2005/QĐ - TTg của Thủ tướng Chính phủ, thì chuẩn nghèo mới được áp dụng cho giai đoạn 2006 - 2010 được xác định như sau: Khu vực thành thị: 260.000 đồng/người/thỏng. Khu vực nông thôn (cho cả miền núi và đồng bằng): 200.000 đồng/người/thỏng. Chuẩn nghèo đói Việt Nam do Tổng cục Thống kê và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đưa ra ở các giai đoạn khác nhau, đây là những chuẩn nghèo quốc gia.

Chuẩn nghèo được xác định dựa trên nhiều yếu tố nhưng trong đó thu nhập theo đầu người trờn thỏng (được tính bằng VNĐ hoặc tương đương kg gạo) là chỉ tiêu hàng đầu. 20 Bảng 2: Chuẩn nghèo của Việt Nam qua các giai đoạn Thu nhập theo đầu người/tháng Giai đoạn Nông thôn, miền núi, Nông thôn đồng bằng Thành phố hải đảo 1996 - 2000 < 55.000đ (Nguồn: Tạp chí khoa học, số 2, năm 2007) Như vậy, chuẩn nghèo đói luôn thay đổi biến động, phụ thuộc vào phương pháp, cách tiếp cận, điều kiện kinh tế - xã hội và thời gian. Đúi nghèo là hậu quả của nhiều nguyên nhân, nhưng những nguyên nhân chính gây ra đúi nghốo có thể phân theo 3 nhóm: Nhóm nguyên nhân do điều kiện kinh tế - xã hội: khí hậu khắc nghiệt, thiên tai, bão lụt, hạn hán, đất đai cằn cỗi, địa hình phức tạp, giao thông khó khăn, kinh tế chậm phát triển, hậu quả chiến tranh để lại. Nguyên nhân chủ quan của người nghèo: thiếu kiến thức làm ăn, thiếu vốn, đông con, thiếu lao động, không có việc làm, mắc các tệ nạn xã hội hay lười lao động.

Nhóm nguyên nhân thuộc về cơ chế chính sách: thiếu hoặc không đồng bộ về chính sách đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho các khu vực khó khăn; chính sách khuyến khích sản xuất; vốn tín dụng, hướng dẫn cách làm ăn, khuyến nông - lâm - ngư nghiệp, chính sách trong giáo dục, đào tạo, y tế… Đúi nghèo là hiện tượng kinh tế xã hội, nó ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của cả cộng đồng xã hội, phổ biến ở mọi quốc gia nhưng không thể giải quyết triệt để vấn đề này trong một thời gian ngắn và trên quy mô toàn xã hội. Vì vậy, vấn đề xóa đói giảm nghèo chỉ có thể giải quyết dần từng bước và là cả một quá trình lâu dài. Chủ trương của Đảng về xúa đúi, giảm nghèo Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xóa đói giảm nghèo 21 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi vào lịch sử như một lãnh tụ tối cao của Đảng và của dân tộc, người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, nhà hoạt động lỗi lạc của phong trào giải phóng dân tộc, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, người bạn của các dân tộc bị áp bức và nhân loại của thế kỷ XX. Lịch sử dân tộc và lịch sử nhân loại sẽ mãi mãi ghi nhớ tên tuổi chói lọi Hồ Chí Minh - “Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn húa” thế giới.

Những di sản của Người sẽ sống mãi với thời gian, với cuộc đấu tranh cho hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, cho quyền được sống và được hưởng tự do, hạnh phúc của các dân tộc, của mỗi con người. Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mỏc-Lờ nin vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam. Do đó, tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh đối với con người, đặc biệt là những người nghèo khổ xuất phát từ quan điểm Mác xít về con người và giải phóng con người. Chủ tịch Hồ Chí Minh khi còn là thiếu niên đã sớm hiểu biết và rất đau xót trước cảnh thống khổ của đồng bào.

Lúc bấy giờ, Người đã có chí đuổi thực dân Pháp, giải phóng dõn tộc. Với tình yêu thương đồng bào phải chịu cảnh nước mất, nhà tan, Người đã ra đi tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc. Trong hành trang ra đi tìm đường cứu nước của Hồ Chí Minh, yêu nước và thương dân là hai yếu tố quan trọng nhất. Người đã từng khẳng định rằng: Lòng yêu nước của tôi với nhân dân và nhân loại không bao giờ thay đổi.