Phục hồi Lãnh đạo Truyền thống Châu Phi: Quan điểm từ Cộng đồng người gốc Phi Hải ngoại (Daniel Kyei-Poakwa)

Bài viết khám phá quan điểm của cộng đồng người gốc Phi hải ngoại về vai trò lãnh đạo tại Châu Phi, phân tích các thách thức và cơ hội.

• Tác giả: Daniel Kyei-Poakwa
• Người hướng dẫn: Lize Booysen, DBL, Chairperson
• Trường học: Antioch University
• Chuyên ngành: Leadership & Change
• Đề tài: Restoring the traditional quality of African leadership: perspectives from the Diaspora
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Yellow Springs

Tóm tắt

I. Tổng quan về lãnh đạo Châu Phi và vai trò người hải ngoại

Quan điểm về lãnh đạo Châu Phi từ cộng đồng người gốc Phi hải ngoại là một chủ đề học thuật quan trọng trong nghiên cứu về quản trị và phát triển lục địa. Luận văn của Daniel Kyei-Poakwa năm 2021 tại Đại học Antioch đã khám phá cách cộng đồng người Châu Phi sống ở hải ngoại nhìn nhận và mong muốn cải thiện chất lượng lãnh đạo tại quê hương. Nghiên cứu được thực hiện thông qua các nhóm thảo luận quy tụ thành viên của Diễn đàn Lãnh đạo Cộng đồng Châu Phi tại Rhode Island, đại diện cho hơn 40 quốc gia Châu Phi. Cộng đồng hải ngoại từ lâu đã đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế xã hội Châu Phi. Liên minh Châu Phi chính thức công nhận hải ngoại là khu vực thứ sáu vào năm 203. Lượng kiều hối gửi về vùng hạ Sahara Châu Phi tăng từ 20 tỷ USD năm 1980 lên 317 tỷ USD năm 2009. Những con số này phản ánh tiềm năng to lớn của cộng đồng hải ngoại trong việc tác động đến cải cách lãnh đạo tại Châu Phi.

1.1. Bối cảnh nghiên cứu về lãnh đạo Châu Phi

Nghiên cứu về lãnh đạo Châu Phi đặt trong bối cảnh lục địa đối mặt nhiều thách thức quản trị nghiêm trọng. Quan điểm phổ biến cho rằng lãnh đạo đương đại Châu Phi tồn tại nhiều khiếm khuyết sâu sắc cần được cải cách. Phương pháp nhóm tập trung được sử dụng từ những năm 1940 bởi Robert Merton và Paul Lazarsfeld để thu thập dữ liệu định tính. Bốn nhóm thảo luận đã được tổ chức với người gốc Phi hải ngoại sống tại Rhode Island. Mỗi nhóm được điều phối bởi nhà nghiên cứu và thảo luận nhiều câu hỏi về những thay đổi cần thiết nhất trong lãnh đạo Châu Phi hiện nay.

1.2. Vai trò của cộng đồng hải ngoại Châu Phi

Cộng đồng người Châu Phi hải ngoại đóng vai trò ngày càng quan trọng trong phát triển lục địa. Ngoài kiều hối trực tiếp, hải ngoại còn thúc đẩy đầu tư nước ngoài, phát triển thị trường và hỗ trợ xã hội dân sự tại quê hương. Điều này đặc biệt quan trọng ở các quốc gia đang phục hồi sau nội chiến kéo dài. Năm 2003, các nguyên thủ quốc gia Liên minh Châu Phi chính thức công nhận hải ngoại là khu vực thứ sáu của Châu Phi. Hải ngoại được xác định là thực thể hiệu quả đóng góp vào phát triển kinh tế xã hội của lục địa.

II. Phân tích thách thức lãnh đạo Châu Phi hiện nay

Kết quả nghiên cứu từ các nhóm thảo luận hải ngoại cho thấy ba thách thức lớn nhất đối với lãnh đạo Châu Phi. Thứ nhất là vấn đề bất năng lực. Nhiều nhà lãnh đạo thiếu kỹ năng quản trị và kiến thức cần thiết để điều hành đất nước hiệu quả. Thứ hai là tham nhũng lan tràn ở mọi cấp độ quản lý. Tham nhũng làm xói mòn niềm tin công chúng và cản trở phát triển kinh tế. Thứ ba là sự loại trừ những nhà lãnh đạo giỏi do phân biệt giới tính, chủ nghĩa bộ lạc và nepotism. Các rào cản này ngăn cản người tài tiếp cận vị trí lãnh đạo. Chủ nghĩa bộ lạc đặc biệt nguy hiểm vì nó chia rẽ xã hội và ưu tiên lợi ích nhóm hẹp trên lợi ích quốc gia. Phân biệt giới tính loại bỏ một nửa nguồn nhân lực khỏi quá trình lãnh đạo. Nepotism tạo ra hệ thống bổ nhiệm dựa trên quan hệ thân tộc thay vì năng lực thực sự. Ba thách thức này liên kết chặt chẽ và đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện để giải quyết.

2.1. Bất năng lực và tham nhũng trong quản trị

Bất năng lực và tham nhũng là hai vấn đề được cộng đồng hải ngoại nhắc đến nhiều nhất khi thảo luận về lãnh đạo Châu Phi. Bất năng lực thể hiện ở việc thiếu tầm nhìn chiến lược, quản lý yếu kém và không thể đáp ứng nhu cầu cơ bản của người dân. Tham nhũng xuất hiện dưới nhiều hình thức từ biển thủ công quỹ đến nhận hối lộ trong các dự án phát triển. Sự kết hợp giữa bất năng lực và tham nhũng tạo ra vòng xoáy tiêu cực ngăn cản tiến bộ xã hội.

2.2. Loại trừ người tài vì phân biệt và chủ nghĩa bộ lạc

Sự loại trừ nhà lãnh đạo giỏi do phân biệt giới tính, chủ nghĩa bộ lạc và nepotism là rào cản nghiêm trọng. Phân biệt giới tính hạn chế sự tham gia của phụ nữ vào chính trị và quản lý. Chủ nghĩa bộ lạc ưu tiên lợi ích sắc tộc thay vì năng lực cá nhân. Nepotism tạo ra hệ thống bổ nhiệm dựa trên họ hàng thân tộc. Ba yếu tố này ngăn cản người tài năng tiếp cận vị trí lãnh đạo và làm suy yếu chất lượng quản trị quốc gia.

III. Giải pháp phục hồi chất lượng lãnh đạo truyền thống Châu Phi

Triết lý Ubuntu nổi lên như giải pháp trọng tâm trong nghiên cứu về cải cách lãnh đạo Châu Phi. Ubuntu là quan điểm truyền thống dựa trên cộng đồng, được tái hiện mạnh mẽ khắp Châu Phi trong ba thập kỷ qua. Triết lý này nhấn mạnh rằng con người tồn tại thông qua mối liên kết với những người khác. Các nhóm thảo luận hải ngoại đã cân nhắc cách phục hồi các thực hành dựa trên Ubuntu để đổi mới lãnh đạo. Các đặc điểm lãnh đạo mong muốn nhất được nhấn mạnh bao gồm trung thực, phẩm chất cá nhân tốt, đạt được lãnh đạo tầm nhìn và thực hành giá trị dân chủ. Cộng đồng hải ngoại cũng đề xuất nhiều cách thức hỗ trợ cải cách. Các phương pháp bao gồm chuyển giao kiến thức, kết nối mạng lưới quốc tế và chia sẻ kinh nghiệm quản trị từ các nước phát triển. Sự cam kết và hợp tác giữa người Châu Phi trong nước và hải ngoại là điều kiện tiên quyết cho việc thực hiện cải cách lãnh đạo bền vững.

3.1. Triết lý Ubuntu trong đổi mới lãnh đạo

Ubuntu là triết lý truyền thống Châu Phi dựa trên nguyên tắc con người tồn tại qua mối liên kết cộng đồng. Triết lý này được tái hiện mạnh mẽ khắp Châu Phi trong 30 năm qua như nền tảng đổi mới lãnh đạo. Ubuntu đề cao sự đồng cảm, chia sẻ trách nhiệm và phục vụ lợi ích tập thể. Cộng đồng hải ngoại tin rằng phục hồi các giá trị Ubuntu sẽ tạo ra mô hình lãnh đạo nhân văn và hiệu quả hơn so với mô hình hiện tại.

3.2. Vai trò hải ngoại trong hỗ trợ cải cách

Cộng đồng hải ngoại có thể đóng góp cải cách lãnh đạo Châu Phi qua nhiều kênh khác nhau. Các phương thức bao gồm chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối mạng lưới quốc tế. Hải ngoại cũng có thể hỗ trợ xây dựng thể chế dân chủ và thúc đẩy minh bạch hóa quản trị. Sự hợp tác giữa người Châu Phi trong nước và hải ngoại tạo nền tảng cho cải cách bền vững.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn cải cách lãnh đạo

Nghiên cứu về quan điểm hải ngoại cung cấp hướng dẫn chiến lược cho phương pháp luận và thực thi thay đổi trong lãnh đạo Châu Phi. Kết quả tổng hợp cho thấy hải ngoại có tiềm năng lớn đóng góp vào cải cách lãnh đạo quê hương. Các giải pháp cần được thực hiện đồng bộ từ cấp cơ sở đến cấp quốc gia. Sự cam kết từ cả người Châu Phi trong nước và hải ngoại là yếu tố quyết định thành công.Ứng dụng thực tiễn bao gồm xây dựng chương trình đào tạo lãnh đạo dựa trên giá trị Ubuntu. Kết nối mạng lưới chuyên gia hải ngoại với các tổ chức trong nước để chia sẻ kinh nghiệm quản trị. Thúc đẩy cơ chế giám sát và trách nhiệm giải trình minh bạch hơn.Ủng hộ sự tham gia bình đẳng của phụ nữ và các nhóm thiểu số vào vị trí lãnh đạo. Tương lai cải cách lãnh đạo Châu Phi phụ thuộc vào khả năng huy động nguồn lực và sự đoàn kết của toàn bộ cộng đồng Châu Phi toàn cầu.

V.

4.1. Tổng hợp phát hiện và hướng đi tương lai

Tổng hợp nghiên cứu cho thấy ba hướng đi chính cho cải cách lãnh đạo Châu Phi. Thứ nhất là phục hồi giá trị truyền thống Ubuntu làm nền tảng đạo đức lãnh đạo. Thứ hai là loại bỏ các rào cản bất năng lực, tham nhũng và phân biệt. Thứ ba là tận dụng hiệu quả nguồn lực và kinh nghiệm từ cộng đồng hải ngoại. Sự kết hợp ba hướng này tạo cơ sở vững chắc cho đổi mới lãnh đạo bền vững.

4.2. Ứng dụng thực tiễn cho phát triển Châu Phi

Ứng dụng thực tiễn đòi hỏi hành động cụ thể từ nhiều bên liên quan. Chính phủ Châu Phi cần mở rộng kênh liên lạc với hải ngoại và tạo cơ chế tiếp nhận ý kiến đóng góp. Cộng đồng hải ngoại nên tổ chức thường xuyên các diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức chuyên môn. Các tổ chức quốc tế có thể hỗ trợ kết nối và cung cấp nguồn lực cho các sáng kiến cải cách. Mô hình hợp tác ba bên giữa chính phủ, hải ngoại và tổ chức quốc tế mang lại hiệu quả cao nhất.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Bối cảnh khoa học của nghiên cứu xuất phát từ cuộc khủng hoảng quản trị và sự thiếu hụt năng lực lãnh đạo đạo đức tại châu Phi cận Sahara (Sub-Saharan Africa - SSA) trong hơn năm thập kỷ hậu thuộc địa. Mặc dù sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, lục địa này liên tục đối mặt với tình trạng kém phát triển mà giới học thuật xác định nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ sự thất bại của thể chế lãnh đạo chính trị (Afegbua & Adejuwon, 2012; Mills, 2010). Tính tiên phong của luận án tiến sĩ do Daniel Kyei-Poakwa thực hiện tại Đại học Antioch (Graduate School of Leadership & Change) thể hiện ở việc định vị lại vai trò của cộng đồng người châu Phi hải ngoại (African Diaspora) – thực thể được Liên minh châu Phi (African Union) công nhận là "vùng phát triển thứ sáu" (Edozie, 2012) – như một chủ thể chiến lược cung cấp các giải pháp cải cách lãnh đạo thông qua việc phục hồi triết lý bản địa Ubuntu.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) được xác định rõ ràng qua công trình tổng kết 60 năm y văn về lãnh đạo châu Phi (1950–2009) của Fourie và cộng sự (2017), chỉ ra rằng phần lớn các lý thuyết lãnh đạo áp dụng tại châu Phi đều do học giả phương Tây xây dựng, mang tính áp đặt và đồng nhất hóa văn hóa (Nkomo, 2006, 2011). Đồng thời, tiếng nói và tiềm năng tri thức của cộng đồng kiều dân châu Phi hoàn toàn bị gạt ra ngoài lề trong các diễn ngôn chính sách công, bất chấp đóng góp kinh tế khổng lồ của họ (Bodomo, 2013; Gramby-Sobukwe, 2005; Magocha, 2020).

Luận án thiết lập câu hỏi tổng quát: Quan điểm của các nhà lãnh đạo châu Phi cận Sahara tại cộng đồng hải ngoại Rhode Island đối với việc cải cách lãnh đạo chính trị châu Phi là gì? Ba câu hỏi nghiên cứu cụ thể được giải quyết gồm:

1. Những thay đổi cấp thiết nhất trong thể chế lãnh đạo tại châu Phi hiện nay là gì? (RQ1)
2. Những đặc tính lãnh đạo chính trị nào được xem là mong muốn và cần thiết nhất để cải cách? (RQ2)
3. Các nhà lãnh đạo châu Phi tại hải ngoại có thể hỗ trợ nâng cao năng lực lãnh đạo tại quê hương thông qua những phương thức cụ thể nào? (RQ3) Một trục câu hỏi xuyên suốt (RQ4) đánh giá vai trò của triết lý truyền thống Ubuntu trong việc khôi phục và chuyển hóa chất lượng lãnh đạo đương đại.

Khung lý thuyết tích hợp triết lý nhân sinh truyền thống châu Phi Ubuntu ("I am because we are" - Broodryk, 2006; Tutu, 1999), mô hình Lãnh đạo Hòa hợp (Attuned Leadership - Khoza, 2011), thuyết Lãnh đạo Chuyển đổi (Transformational Leadership - Burns, 1978), Lãnh đạo Phục vụ (Servant Leadership - Greenleaf, 2003) và Tuyên ngôn Lấy châu Phi làm trung tâm (Afrocentricity - Asante, 2007). Đóng góp đột phá của công trình được lượng hóa qua bức tranh dữ liệu kinh tế - chính trị: chỉ ra thiệt hại $1,4 nghìn tỷ USD mà châu Phi gánh chịu trong ba thập kỷ (1980–2010) do quản trị yếu kém, đặt cạnh thực trạng thất thoát $150 tỷ USD mỗi năm vì tham nhũng theo báo cáo của Liên minh châu Phi so với con số khiêm tốn $22,5 tỷ USD viện trợ ODA nhận được năm 2008 (Hanson, 2009). Nghiên cứu khẳng định lượng kiều hối gia tăng từ $20 tỷ USD (1980) lên $317 tỷ USD (2009) (Singh et al., 2011) là bằng chứng xác thực về năng lực thúc đẩy chuyển đổi thể chế của kiều dân.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 35 nhà lãnh đạo cộng đồng kiều dân thuộc Diễn đàn Lãnh đạo Cộng đồng Châu Phi (African Community Leadership Forum - ACLF) tại bang Rhode Island, đại diện cho mạng lưới hơn 40.000 người di cư đến từ hơn 40 quốc gia châu Phi khác nhau.

Literature Review và Positioning

Y văn về lãnh đạo và phát triển châu Phi được cấu trúc thành ba luồng tư tưởng học thuật chính:

Luồng thứ nhất đối lập giữa thuyết bóc lột cấu trúc thuộc địa và thuyết trách nhiệm nội tại. Walter Rodney (1972/2018) trong tác phẩm kinh điển How Europe Underdeveloped Africa, cùng Kwame Nkrumah (1963) và Patrick Bond (2006) lập luận rằng tình trạng nghèo đói cùng cực của châu Phi là hệ quả tất yếu từ sự bóc lột của tư bản quốc tế cấu kết với giới tinh hoa bản địa để bòn rút tài nguyên. Ngược lại, phái học giả duy thực gồm Greg Mills (2010), Mbah (2013), và Moeletsi Mbeki (2004) kịch liệt phản biện, khẳng định nguyên nhân trực tiếp bắt nguồn từ sự tha hóa quyền lực của các nhà cai trị độc tài hậu thuộc địa, những người "đã lựa chọn duy trì sự nghèo đói thay vì phát triển nhân dân" (Mills, 2010).

Luồng thứ hai phân tích sự sai lệch của các diễn ngôn thuộc địa về "Lục địa Đen" (Dark Continent). Khái niệm bắt nguồn từ các tác phẩm của Henry Morton Stanley (1878, 1890), hệ thống phân loại chủng tộc phân cấp của Immanuel Kant (Kleingeld, 2007) và tiểu thuyết Heart of Darkness của Joseph Conrad (1902/2004). Chinua Achebe (1977/2016) và John Henrik Clarke (1994) đã giải cấu trúc các huyền thoại này, chứng minh luận điệu phân biệt chủng tộc được kiến tạo nhằm hợp thức hóa sự xâm lược tại Hội nghị Berlin (1884–1885), xóa bỏ lịch sử rực rỡ của các đế chế cổ đại như Ghana, Mali, Songhay và trung tâm học thuật Timbuktu (Diop, 1989; Gomez, 2019). Đồng thời, Apata (2019) và Iheriohanma & Oguoma (2010) chỉ ra rằng diễn ngôn quy chụp tham nhũng toàn diện là một kiến tạo hậu thuộc địa che giấu vai trò của các cấu trúc tân thực dân.

Luồng thứ ba xem xét tiềm năng và giới hạn của triết lý bản địa Ubuntu. Được phổ quát hóa bởi Desmond Tutu (1999) và Nelson Mandela (1995, 2006) trong quá trình xóa bỏ chế độ phân biệt chủng tộc Apartheid, Ubuntu đại diện cho chủ nghĩa nhân văn sâu sắc. Tuy nhiên, các nhà phê bình như Matolino & Kwindingwi (2013) hay MacDonald (2010) cảnh báo hiện tượng thương mại hóa và sự lạm dụng khái niệm này thành công cụ của giới tinh hoa mới, trong khi Lize Booysen (2015) lưu ý nguy cơ Ubuntu bị thao túng để củng cố chủ nghĩa lãnh đạo cục bộ bè phái.

Vị trí của luận án được xác lập tại điểm giao thoa giữa việc phê phán các mô hình quản trị phương Tây không phù hợp (Nkomo, 2006) và việc tái định hình triết lý Ubuntu thành một khung hành động thực chứng thông qua lăng kính kiều dân.

Nghiên cứu đối chiếu với các trường hợp thành công điển hình được vinh danh bởi Giải thưởng Mo Ibrahim về Lãnh đạo Xuất sắc Châu Phi:

1. Trường hợp Mozambique dưới thời Tổng thống Joaquim Chissano (2007): Tái thiết hòa bình sau 16 năm nội chiến, thiết lập hiến pháp dân chủ và tự nguyện từ bỏ quyền lực sau hai nhiệm kỳ.
2. Trường hợp Botswana dưới thời Tổng thống Festus Mogae (2008): Quản trị minh bạch tài nguyên khoáng sản và thực thi chương trình ứng phó toàn diện với dịch bệnh HIV/AIDS.
3. Trường hợp Cape Verde dưới thời Tổng thống Pedro Pires (2011): Đưa quốc gia thoát khỏi danh sách các nước kém phát triển nhất (LDC) của Liên Hợp Quốc thông qua quản trị dân chủ minh bạch.
4. Trường hợp Namibia dưới thời Tổng thống Hifikepunye Pohamba (2014): Đạt tỷ lệ gần 50% nữ nghị sĩ quốc hội và phổ cập giáo dục tiểu học miễn phí.
5. Trường hợp Liberia dưới thời Tổng thống Ellen Johnson Sirleaf (2016): Nữ nguyên thủ quốc gia đầu tiên tại châu Phi, lãnh đạo tái thiết sau nội chiến và kiểm soát dịch bệnh Ebola.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án thách thức trực tiếp tính phổ quát của các lý thuyết quản trị phương Tây dựa trên chủ nghĩa cá nhân vị kỷ (individualism) vốn không tương thích với bối cảnh văn hóa cộng đồng thu thập (collectivism) tại châu Phi cận Sahara (Nkomo, 2006). Công trình mở rộng lý thuyết Lãnh đạo Chuyển đổi của J. M. Burns (1978) và Lãnh đạo Phục vụ của Robert Greenleaf (2003) bằng cách tích hợp nền tảng đạo đức của Ubuntu, chuyển đổi trọng tâm từ quyền lực cá nhân sang sự phụ thuộc tương hỗ cộng đồng.

Mô hình lý thuyết đề xuất xác lập mối quan hệ phụ thuộc giữa ba trụ cột:

• Mệnh đề 1 (P1): Sự suy thoái đạo đức và tha hóa thể chế tại châu Phi có thể được khắc phục khi các nguyên tắc nhân văn của Ubuntu được tái thể chế hóa trong quy trình tuyển chọn và giám sát lãnh đạo.
• Mệnh đề 2 (P2): Năng lực lãnh đạo hòa hợp (Attuned Leadership - Khoza, 2011) gia tăng tỷ lệ thuận với mức độ tương tác và chuyển giao tri thức từ các mạng lưới kiều dân có chuyên môn cao.
• Mệnh đề 3 (P3): Sự tham gia của kiều dân đóng vai trò như một lực lượng cân bằng quyền lực đối trọng (counter-hegemonic force), làm giảm thiểu chủ nghĩa bộ lạc (tribalism) và thiên vị gia đình trị (nepotism).

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của nghiên cứu thực hiện sự dung hợp giữa ba hệ lý thuyết chuyên sâu:

1. Triết lý Nhân bản Truyền thống Châu Phi: Khai thác tính tương đồng của khái niệm Ubuntu qua các nền văn hóa bản địa, bao gồm Botho (Sesotho), Biakoye (Akan - Ghana), Ajobi (Yoruba - Nigeria), Numunhu (Shangaan - Mozambique), Ujamaa (Kiswahili - Tanzania), và Abantu (Uganda) (Broodryk, 2006).
2. Lý thuyết Lãnh đạo Hòa hợp: Vận dụng quan điểm của Reuel Khoza (2011) để định vị người lãnh đạo như một người phục vụ có ý thức đạo đức sâu sắc gắn liền với số phận tập thể.
3. Lý thuyết Vùng Phát triển Thứ Sáu và Vốn Xã hội Xuyên Quốc gia: Sử dụng các định chế của Liên minh châu Phi và phân tích của Adams Bodomo (2013) để định vị kiều dân không chỉ là nguồn kiều hối tài chính mà là nguồn vốn xã hội, tri thức kỹ thuật và chuẩn mực dân chủ tiến bộ.

Điều kiện biên (boundary conditions) của khung phân tích được xác định rõ: Khung lý thuyết này áp dụng hiệu quả nhất đối với các thể chế chính trị châu Phi cận Sahara đang trong quá trình chuyển đổi dân chủ, nơi tồn tại sự cởi mở nhất định cho sự tham gia của các tổ chức xã hội dân sự và cộng đồng hải ngoại.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng thế giới quan diễn giải luận (interpretivism) kết hợp với lập trường nhận thức luận mang tính kiến tạo xã hội (constructivist epistemology). Thiết kế nghiên cứu định tính chuyên sâu dựa trên phương pháp Thảo luận Nhóm Tập trung (Focus Group Discussion - FGD), có nguồn gốc lịch sử từ các nghiên cứu tiên phong của Robert Merton và Paul Lazarsfeld vào đầu thập niên 1940 (Morgan & Hoffman, 2018; Powell & Single, 1996). Phương pháp này cho phép kích hoạt các tương tác đa chiều giữa các thành viên, thu nhận dữ liệu trải nghiệm cá nhân và cộng đồng mà các phỏng vấn đơn lẻ không thể khai thác hết (Stewart & Shamdasani, 2014).

Quy mô mẫu gồm $N = 35$ đại biểu kiều dân, được phân bổ vào 4 nhóm tập trung thuần nhất chuyên biệt nhằm tối ưu hóa sự chia sẻ cởi mở:

• Nhóm 1 (FG1): Nhóm các nhà lãnh đạo tôn giáo và tinh thần (Religious Leaders).
• Nhóm 2 (FG2): Nhóm các chuyên gia có định hướng chính trị (Politically Motivated Professionals).
• Nhóm 3 (FG3): Nhóm các đại diện hoạt động tích cực trong các tổ chức phi chính phủ và phi lợi nhuận (Nonprofit Actors).
• Nhóm 4 (FG4): Nhóm các nữ chuyên gia trí thức (Women Professionals).

Quy trình nghiên cứu nghiêm ngặt

Chiến lược chọn mẫu sử dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích kết hợp thuận tiện thông qua tổ chức bảo trợ ACLF tại Rhode Island. Tiêu chí lựa chọn nghiêm ngặt bao gồm: là công dân gốc châu Phi di cư đến Mỹ, có trình độ học vấn cao hoặc giữ vai trò lãnh đạo trong cộng đồng kiều dân, tích cực duy trì các kết nối xã hội - chính trị với quê hương.

Quy trình thu thập dữ liệu tuân thủ giao thức nghiên cứu khoa học xã hội nghiêm ngặt:

• Mỗi phiên thảo luận kéo dài từ 90 đến 120 phút do chính nghiên cứu sinh điều phối theo bộ câu hỏi bán cấu trúc chuẩn hóa.
• Quá trình bắt đầu bằng việc thảo luận định nghĩa và sự phù hợp của triết lý Ubuntu, sau đó đi sâu vào 3 câu hỏi nghiên cứu cốt lõi.
• Dữ liệu được ghi âm kép, gỡ băng nguyên văn (verbatim transcription) với sự đồng thuận bằng văn bản của 100% người tham gia, đảm bảo tính bảo mật danh tính tuyệt đối.
• Kỹ thuật đối soát dữ liệu (triangulation) được thực hiện thông qua đối chiếu chéo phản hồi giữa 4 nhóm tập trung có nền tảng chuyên môn khác nhau, đồng thời kiểm tra tính nhất quán lý thuyết với sự hỗ trợ của nhóm đánh giá độc lập gồm ba nhà nghiên cứu (Alicine Francois, Tayina Jolicoeur, Dr. Anita Defoe).

Data và phân tích

Quy trình phân tích dữ liệu áp dụng phương pháp phân tích nội dung định tính và phân tích chủ đề (Thematic Analysis), tích hợp kỹ thuật định lượng tần suất xuất hiện ý niệm (Frequency of Mention Analysis). Toàn bộ văn bản gỡ băng được mã hóa thành các mã khái niệm (concept codes), sau đó cô đọng thành các cụm ý tưởng (idea clusters) và chủ đề cốt lõi (aggregated themes). Các bảng thống kê tần suất được thiết lập riêng biệt cho từng nhóm và tổng hợp toàn diện trên toàn bộ 4 nhóm, cho phép so sánh định lượng mức độ quan tâm của các nhóm xã hội đối với từng thách thức và giải pháp cải cách lãnh đạo.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Phân tích dữ liệu thực nghiệm từ 4 nhóm tập trung mang lại 4 nhóm phát hiện then chốt với bằng chứng cụ thể:

1. Nhận diện thách thức quản trị cốt lõi (RQ1): Dữ liệu ghi nhận sự đồng thuận vượt trội của các đại biểu về ba rào cản mang tính hủy hoại thể chế:

• Năng lực quản trị yếu kém và sự bất tài (Incompetence).
• Tham nhũng mang tính hệ thống (Corruption), được củng cố bởi nhận định của cựu Tổng thống Nigeria Goodluck Jonathan (2012) rằng các nhà lãnh đạo châu Phi đặt cái tôi cá nhân lên trên lợi ích nhân dân (Ogbu, 2012).
• Sự loại trừ các cán bộ có phẩm chất và năng lực do tệ nạn gia đình trị (nepotism), chủ nghĩa bộ lạc bè phái (tribalism), và định kiến phân biệt giới tính (sexism).

2. Hệ giá trị lãnh đạo mong muốn (RQ2): Các phẩm chất được đề cập với tần suất cao nhất bao gồm: tính trung thực tuyệt đối (honesty), phẩm chất đạo đức cá nhân kiên định, tư duy tầm nhìn chiến lược (visionary leadership), và sự cam kết thực thi nghiêm túc các giá trị dân chủ pháp quyền.

3. Chiến lược hành động của cộng đồng kiều dân (RQ3): Nhóm kiều dân đề xuất một danh mục can thiệp đa dạng:

• Chuyển giao tri thức chuyên môn và kinh nghiệm quản trị hiện đại.
• Thành lập các vườn ươm đào tạo thế hệ lãnh đạo trẻ, không bị tha hóa bởi môi trường chính trị cũ.
• Thực hiện đầu tư trực tiếp, chuyển dịch dòng vốn kiều hối từ tiêu dùng thuần túy sang tài trợ cho các dự án phát triển bền vững và xã hội dân sự.
• Tận dụng quyền tự do chính trị tại phương Tây để gây áp lực ngoại giao và phản biện độc lập đối với các chính sách sai lầm ở quê nhà.

4. Khả năng phục hưng của triết lý Ubuntu (RQ4): Đại biểu 4 nhóm khẳng định Ubuntu không phải là một khẩu hiệu lý thuyết trừu tượng mà là bộ quy tắc đạo đức thực hành có khả năng tái kết nối trách nhiệm giải trình giữa người lãnh đạo và cộng đồng, theo đúng đúc kết của Desmond Tutu (1999): "Tính người của tôi gắn bó chặt chẽ, đan xen không thể tách rời với tính người của bạn."

Implications đa chiều

• Về mặt lý thuyết: Nghiên cứu đóng góp trực tiếp vào hai nhánh lý thuyết: làm phong phú lý thuyết Lãnh đạo Đích thực (Authentic Leadership) trong bối cảnh phi phương Tây, đồng thời bổ sung chiều kích xuyên quốc gia cho lý thuyết Vùng Phát triển Thứ Sáu của Liên minh châu Phi.
• Về mặt phương pháp: Luận án cung cấp quy trình mẫu về việc sử dụng nhóm tập trung thuần nhất phân tầng để nghiên cứu các cộng đồng di dân đa quốc gia có tính chất phức tạp.
• Về mặt thực tiễn: Đưa ra khuyến nghị trực tiếp cho các nhà hoạch định chính sách châu Phi trong việc thiết lập cơ chế đại diện thể chế chính thức cho kiều dân trong nghị viện hoặc các hội đồng tư vấn kinh tế quốc gia.
• Về mặt chính sách: Thiết lập lộ trình cụ thể cho các tổ chức kiều dân tại Mỹ trong việc hợp tác với các chương trình phát triển lãnh đạo quốc tế như Young African Leaders Initiative (YALI) hay Mandela Washington Fellowship.

Limitations và Future Research

Tác giả chỉ ra 4 giới hạn nghiên cứu chính:

1. Giới hạn mẫu chọn thuận tiện: Toàn bộ 35 người tham gia được thu hút từ khu vực Rhode Island (Đông Bắc Hoa Kỳ). Mặc dù họ đại diện cho hơn 40 quốc gia, mẫu nghiên cứu này không thể đại diện hoàn toàn cho toàn bộ cộng đồng di dân châu Phi trên toàn cầu (vốn có hơn 7 triệu người tại các nước OECD và hơn 3 triệu người tại Mỹ).
2. Hiệu ứng động lực nhóm: Phản hồi trong thảo luận nhóm tập trung có tính phụ thuộc lẫn nhau, tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện tâm lý tuân thủ nhóm (group conformity) làm giảm tính độc lập của ý kiến cá nhân (Stewart & Shamdasani, 2014).
3. Tính chất tự báo cáo và dữ liệu định tính: Kết quả mang tính chất mô tả, chỉ báo và minh họa hiện tượng xã hội, không thể khái quát hóa thống kê theo chuẩn mực thực chứng.
4. Sự thiếu vắng kiểm chứng thực địa: Nghiên cứu chưa đo lường trực tiếp tác động phản hồi từ các chính quyền và cộng đồng dân cư đang sinh sống thực tế tại lục địa châu Phi.

Chương trình nghiên cứu tương lai đề xuất:

• Mở rộng khảo sát định lượng quy mô lớn sử dụng phương pháp mô hình hóa phương trình cấu trúc (SEM) trên các cộng đồng kiều dân tại châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á.
• Nghiên cứu so sánh xuyên quốc gia giữa các nhóm kiều dân thế hệ thứ nhất (di cư trực tiếp) và thế hệ thứ hai/thứ ba nhằm đánh giá sự biến đổi trong nhận thức về Ubuntu.
• Xây dựng thang đo định lượng về "Chỉ số Lãnh đạo Ubuntu" (Ubuntu Leadership Index) để đánh giá hiệu quả quản trị công tại các địa phương.

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật: Luận án tạo tiền đề cho các nghiên cứu giải thực dân hóa (decolonizing research methodology) trong khoa học lãnh đạo, mở rộng tài liệu tham khảo cho các chương trình đào tạo sau đại học về Nghiên cứu Châu Phi và Quản trị Toàn cầu.
• Chuyển đổi khu vực công và phi lợi nhuận: Cung cấp cơ sở lý luận cho các tổ chức phi chính phủ và các mạng lưới như ACLF xây dựng chương trình can thiệp hỗ trợ thể chế tại quê hương.
• Ảnh hưởng chính sách: Hỗ trợ các cơ quan hoạch định chính sách của Liên minh châu Phi hiện thực hóa chiến lược tích hợp Vùng Phát triển Thứ Sáu vào các chương trình nghị sự phát triển bền vững 2063.
• Lợi ích xã hội: Nâng cao vị thế và tiếng nói của phụ nữ cùng các nhóm thiểu số trong cộng đồng di dân, thúc đẩy mô hình lãnh đạo tôn trọng phẩm giá con người.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh tiến sĩ: Tiếp cận khung phương pháp luận thảo luận nhóm tập trung chuẩn mực và danh mục y văn chuyên sâu về quản trị châu Phi.
• Các học giả cao cấp: Khai thác khung tích hợp giữa Ubuntu và các lý thuyết lãnh đạo phương Tây hiện đại để phát triển các lý thuyết quản trị liên văn hóa.
• Các tổ chức nghiên cứu chính sách (Think Tanks) và R&D phát triển: Sử dụng các bằng chứng thực nghiệm về thất thoát kinh tế và vai trò kiều hối để xây dựng các mô hình tài trợ hiệu quả.
• Nhà hoạch định chính sách: Nhận diện lộ trình thực tế để huy động chất xám và tài chính từ kiều dân nhằm nâng cao năng lực quản trị quốc gia.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết cụ thể nào? Đóng góp độc đáo nhất là việc tái định vị và mở rộng lý thuyết Lãnh đạo Hòa hợp (Attuned Leadership của Reuel Khoza, 2011) kết hợp với Lãnh đạo Phục vụ (Servant Leadership của Greenleaf, 2003) trên nền tảng bản thể luận Ubuntu. Nghiên cứu đã chứng minh rằng thay vì nhập khẩu nguyên mẫu các mô hình lãnh đạo phương Tây mang nặng tính vị kỷ cá nhân, việc phục hưng các giá trị nhân văn truyền thống châu Phi sẽ tái lập mối liên kết đạo đức và tinh thần trách nhiệm giải trình giữa người lãnh đạo và nhân dân.

2. Điểm đổi mới trong phương pháp nghiên cứu khi so sánh với các công trình trước đây? So với các nghiên cứu trước đây vốn chủ yếu tiếp cận theo dạng tiểu luận triết học thuần túy (Mnyaka & Motlhabi, 2005) hoặc khảo sát định lượng đơn lẻ từ bên ngoài châu Phi (Fourie et al., 2017), luận án này thực hiện đổi mới phương pháp luận bằng việc triển khai 4 nhóm tập trung phân tầng thuần nhất (nhóm tôn giáo, chính trị, phi lợi nhuận, phụ nữ). Cấu trúc này vừa bảo đảm tính an toàn tâm lý cho các nhóm yếu thế (như nhóm nữ chuyên gia), vừa kết hợp phân tích định tính chủ đề với thống kê tần suất xuất hiện ý niệm, tạo ra độ tin cậy thực nghiệm vững chắc.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực nghiệm là gì? Phát hiện bất ngờ nhất nằm ở sự phê phán quyết liệt từ chính nhóm các nữ chuyên gia trí thức (FG4) đối với tệ nạn phân biệt giới tính (sexism) và chủ nghĩa bộ lạc (tribalism) như những rào cản ngăn chặn nhân tài phụ nữ tham gia chính trường. Dữ liệu thực nghiệm chứng minh rằng cộng đồng kiều dân đánh giá sự thiếu vắng lãnh đạo nữ và sự cô lập của chủ nghĩa gia đình trị là nguyên nhân tàn phá năng lực quản trị quốc gia ngang hàng với nạn tham nhũng tài chính.

4. Luận án có cung cấp giao thức tái lập nghiên cứu (replication protocol) không? Có. Nghiên cứu cung cấp chi tiết toàn bộ quy trình tái lập bao gồm: thư mời tuyển dụng chuẩn hóa (Appendix A), bộ câu hỏi bán cấu trúc hướng dẫn điều phối nhóm, bảng ma trận phân loại mã khái niệm, và tiêu chí phân tầng thuần nhất cho các nhóm tập trung đại diện cho cộng đồng di dân.

5. Chương trình nghị sự nghiên cứu 10 năm được phác thảo như thế nào? Chương trình nghiên cứu 10 năm định hướng tập trung vào:

• Xây dựng mô hình kinh tế lượng đo lường tác động chuyển giao chính sách từ kiều dân về các nước xuất xứ.
• Triển khai nghiên cứu dọc (longitudinal study) theo dõi hiệu quả hoạt động của các cựu học viên từ các vườn ươm lãnh đạo do kiều dân sáng lập.
• Chuẩn hóa thang đo "Quản trị dựa trên Ubuntu" áp dụng trong đánh giá hiệu quả dịch vụ công tại các quốc gia SSA.

Kết luận

Tổng kết giá trị khoa học của luận án qua sáu đóng góp cụ thể:

1. Định danh và giải cấu trúc rào cản thể chế: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm rõ ràng về mối quan hệ nhân quả giữa tham nhũng, chủ nghĩa bộ lạc, phân biệt giới tính và sự thụt lùi kinh tế của châu Phi cận Sahara.
2. Hệ thống hóa khung phẩm chất lãnh đạo phục hưng: Xác lập bộ tiêu chuẩn lãnh đạo dựa trên tính trung thực, tầm nhìn chiến lược và đạo đức phụng sự cộng đồng.
3. Định vị năng lực chuyển đổi của Vùng Phát triển Thứ Sáu: Chứng minh vai trò chiến lược của cộng đồng kiều dân như một tác nhân thúc đẩy chuyển giao tri thức, đầu tư bền vững và đổi mới chính trị.
4. Nâng tầm triết lý bản địa Ubuntu thành công cụ quản trị thực hành: Đưa Ubuntu vượt ra khỏi phạm vi khái niệm văn hóa trừu tượng để trở thành khung chuẩn mực đạo đức trong tuyển chọn và giám sát quyền lực chính trị.
5. Mở ra 3 luồng nghiên cứu học thuật mới: Bao gồm nghiên cứu giải thực dân hóa lý thuyết quản trị, nghiên cứu vai trò chính trị - thể chế của kiều dân xuyên quốc gia, và nghiên cứu lãnh đạo nữ quyền trong bối cảnh văn hóa châu Phi.
6. Thiết lập di sản ứng dụng thực tiễn đo lường được: Cung cấp khuyến nghị chính sách trực tiếp cho Liên minh châu Phi và các chính phủ quốc gia nhằm khai phóng nguồn lực kiều hối và tri thức kiều dân vì sự nghiệp tự chủ và phục hưng bền vững của lục địa đen.

Trích đoạn nội dung tài liệu

RESTORING THE TRADITIONAL QUALITY OF AFRICAN LEADERSHIP: PERSPECTIVES FROM THE DIASPORA A Dissertation Presented to the Faculty of the Graduate School of Leadership & Change Antioch University In partial fulfillment for the degree of DOCTOR OF PHILOSOPHY by Daniel Kyei-Poakwa ORCID Scholar No. 0000-00015226-0283 May 2021 i RESTORING THE TRADITIONAL QUALITY OF AFRICAN LEADERSHIP: PERSPECTIVES FROM THE DIASPORA This dissertation by Daniel Kyei-Poakwa has been approved by the committee members signed below who recommend that it be accepted by the faculty of the Graduate School of Leadership and Change, Antioch University in partial fulfillment of the requirements for the degree of DOCTOR OF PHILOSOPHY Dissertation Committee: Lize Booysen, DBL, Chairperson Laura Morgan Roberts, PhD Richard Lobban, PhD ii Copyright © 2020 by Daniel Kyei-Poakwa All Rights Reserved iii ABSTRACT RESTORING THE TRADITIONAL QUALITY OF AFRICAN LEADERSHIP: PERSPECTIVES FROM THE DIASPORA Daniel Kyei-Poakwa Graduate School of Leadership & Change Antioch University Yellow Springs, Ohio There is a widely held and mainly fair view that Africa’s contemporary leadership is deeply flawed. Reform is needed and this dissertation takes the position that the challenges to and desirable characteristics of leadership are understood and can be influenced by Africans living in the Diaspora. To explore the challenges and possible solutions, four focus groups were convened drawing on Diasporic Africans living in Rhode Island in the United States.

Each group meeting was facilitated by the researcher and discussed several questions about the most needed changes in leadership in Africa today. These concerned the most desirable characteristics in political leadership in Africa and how Diasporic African leaders can support leadership improvement in Africa. All group discussions began with consideration of the philosophy and relevance of Ubuntu a tradition-based perspective that has re-emerged through Africa in the last 30 years. Groups discussed how leadership renewal and improvement related to reviving practices based on Ubuntu.

Transcripts from these sessions were analyzed for the number of mentions of particular ideas. Results were condensed into clusters of related ideas and themes for purposes of discussion. The top responses to the first question about challenges were about incompetence; corruption; and the exclusion of good leaders and officials because of sexism, tribalism, and nepotism. The leading responses to the second question on desirable leadership characteristics emphasized honesty, personal qualities of leaders, achieving visionary leadership, and enacting democratic values.

In response to the third question of involving the Diaspora, a diverse range of ways in which help would be given were enumerated. This work concludes with a synthesis of the perspectives of Diasporic Africans on how to restore sound leadership in home countries. iv This dissertation is available in open access at AURA: Antioch University Repository and Archive, http://aura.edu/ and OhioLINK ETD Center, https://etd.edu/etd Keywords: Ubuntu, Leadership, Focus Groups, Diaspora, Corruption v Dedication I dedicate this work to legacy of my deceased dad, my children, and my grandchildren and those who will follow, as well as the community of learners of African Political Leadership reforms. I am because we are.

vi Acknowledgements First, I am thankful to God for His strength, wisdom, and mercies to pursue and successfully complete this doctoral program. His grace indeed has been sufficient for me. Many people have had a hand in the completion of this work, and I can say with humility and gratitude that this was indeed a joint effort, a true epitome of “I am because we are.” Notwithstanding, I take full responsibility for the scholarship presented here. I acknowledge the legacy of my deceased dad, the late Albert Kyei-Poakwa, who believed in education as a catalyst to progress in life and therefore made great sacrifices to give his children the best opportunities for education.

His efforts have been an impetus of my inspiration on my academic journey. Not forgetting the prayers and support of my 85-year-old living mother, Lady Betty Kyei-Poakwa, that her children will succeed in all their endeavors. I especially thank my wife and children, particularly my first-born, Albert, who provided the technological support for my doctoral work. I am committed to helping him reach the pinnacle of his career.

Special thanks go to my dissertation chair, Dr. Lize Booysen for her sound guidance and tutelage throughout this project. I am very grateful to Dr. Laura Morgan Roberts—member of my committee, first as my advisor and first chair, for her invaluable input before taking up her appointment at the University of Virginia.

I am also thankful to Dr. Richard Lobban for his priceless contribution to my work as my mentor for the ILA and as part of my committee. I wish to thank the entire faculty and staff of the Antioch Leadership and Change Program for the great role they all played in my doctoral accomplishments. I am grateful to my cohort group C12 for accepting me as a part of the learning community.

I met several wonderful people from whom I acquired information quintessential to vii my academic endeavors. Thanks to Antioch for bringing such a wonderful group my way. I have also benefitted from the kindness of members of other cohort groups. I owe a debt of gratitude to my research team consisting of Alicine Francois, Tayina Jolicoeur, and Dr.

Anita Defoe for the great support afforded me when I needed it most. Furthermore, I am grateful to the 35 participants in my four focus groups for the investment of their time, talents, and ingenious creativity demonstrated during the focus group discussions. You shall always remain anonymous—except in my grateful recollection. Finally, I am thankful to my competent and creative editor Dr.

Norman Dale, an angel sent from heaven to hold my hands to the finish line. May God richly bless you all. viii Table of Contents Abstract. vii Table of Contents.

ix List of Tables. xii List of Figures. xiii Chapter I: Introduction. 1 Background of Study.

1 Statement of the Problem. 4 Recent Positive Changes in African Leadership. 6 Exploring the Diaspora’s Perspectives on African Leadership. 12 The Purpose and Significance of the Study.

12 Methodology for the Study. 14 Limitations of the Study. 16 Outline of Dissertation Chapters. 17 Chapter II : Literature Review.

19 Overview of This Chapter. 20 Africa as the Dark Continent. 22 African Leaders as Malevolent and Corrupt. 27 (Re)Turning to Ubuntu?.

29 The African Diaspora and Its Role. 34 Chapter III: Research Methodology. 39 Choice of Focus Group Discussion as Data Gathering Approach. 39 What are Focus Groups and How Did the Method Originate?.

42 ix Advantages of Focus Groups. 43 Limitations of Focus Groups. 45 When to Use Focus Group in Research. 46 The Focus Group Research Process.

48 Selection and Composition of the Focus Groups. 51 Invitations and Commitments to the Participants. 53 Venues for Sessions. 54 Approach of the Facilitator/Moderator.

54 Topics/Questions for the Session. 55 Format of Each Session. 56 Record of Meetings. 57 Approach to Analysis.

58 Chapter IV: Reporting on the Research Findings. 61 Map of the Findings Chapter. 61 Overview of Focus Groups—Participation, Location, Composition and Process. 62 Process of the Focus Groups.

67 Focus Group Results. 68 Focus Group 1 Meeting Results. 69 Focus Group 2 Meeting Results. 85 Focus Group 3 Meeting Results.

96 Focus Group 4 Meeting Results. 108 Comparing and Consolidating the Results of the Focus Group Discussions. 121 Comparing Group Responses on Research Question 1 (Political Leadership Challenges in Africa). 122 Comparing Group Responses on Research Question 2 (Characteristics Desirable for Leadership Reform).

124 Comparing Group Responses on Research Question 3 (How Diaspora Can Help). 129 Discussion of Findings Research Questions (Topics) Considered in the Focus Groups. 130 Research Question 1: What Are the Most Needed Changes in Leadership in Africa Today?. 130 Research Question 2: Regarding What are the Most Desirable Characteristics in Political Leadership in Africa?.

143 Research Question 3 How Can the Diaspora Support Improved Leadership in Africa?. 153 The Role of Ubuntu Reforming Contemporary Leadership in Africa. 160 General Implications and Recommendations From This Study for Theory, Research, and Practice of Leadership. 163 Contribution and Relation to Scholarship.

163 Contribution of This Study to Practice and Resulting Recommendations for Action. 164 Limitations of This Study. 167 Future Research Directions. 190 Appendix: Recruitment Letter for Focus Group Participants.

191 xi List of Tables Table 2. Ubuntu Equivalent Concepts Across Africa. Biographical Details of the Focus Group Participants. Focus Group Participants Responses to Three Questions.

Connecting Research Questions to Focus Group Topics. Frequency of Mention of Responses to Question 1 re Challenges with Today’s Leaders. Aggregated Themes for Research Question 1 Responses. Frequency of Mention of Responses to Research Question 2 re Most Desired Changes in Leadership.

Aggregated Themes for Research Question 2 Responses. Frequency of Mention of Responses to Question 3 re How Diaspora Can Help Reform Leadership in Africa. Aggregated Themes for Research Question 3 Responses. 155 xii List of Figures Figure 2.

Topics and Flow of Literature Review. Cartoon Depicting Leopold II and Other Imperial Powers at 1884–1885 Berlin Conference. Map of Countries of Origin of Focus Group Participants. Flow of Steps in Deriving and Presenting Results of Each Focus Group Discussion 69 Figure 4.

Challenges of Political Leadership in Africa: Frequency of Mention in Focus Group 1. Characteristics Desirable for Leadership Reform: Frequency of Mention in Focus Group 1. Ways for Diaspora to Help Build Leadership Capacity in Country of Origin: Frequency of Mention in Focus Group 1. Summary of Most Mentioned Issues for All Topics, Focus Group 1.

Challenges of Political Leadership in Africa: Frequency of Mention in Focus Group 2. Characteristics Desirable for Leadership Reform: Frequency of Mention in Focus Group 2. Ways for Diaspora to Help Build Leadership Capacity in Country of Origin: Frequency of Mention in Focus Group 2. Summary of Most Mentioned Issues for All Research Questions, Focus Group 2.

Challenges of Political Leadership in Africa: Frequency of Mention in Focus Group 3. Characteristics Desirable for Leadership Reform: Frequency of Mention in Focus Group 3. Ways for Diaspora to Help Build Leadership Capacity in Country of Origin: Frequency of Mention in Focus Group 3. Summary of Most Mentioned Issues for All Research Questions, Focus Group 3 107 Figure 4.

Challenges of Political Leadership in Africa: Frequency of Issues Mentioned in Focus Group 4. Characteristics Desirable for Leadership Reform: Frequency of Mention in Focus Group 4. Ways to Help Build Leadership Capacity in Country of Origin: Frequency of Mention in Focus Group 4. Summary of Most Mentioned Issues for All Research Questions, Focus Group 4 .Summary of Most Mentioned Issues in the Four Focus Groups for Research Question 1—Political Leadership Challenges in Africa.

Summary of Most Mentioned Issues in the Four Focus Groups for Research Question 2—Characteristics Desirable for Leadership Reform. Summary of Most Mentioned Issues in the Four Focus Groups for Research Question 3—How Diaspora Can Help. Clusters of Themes for Focus Group Question 1. Clusters of Themes for Focus Group Question 2.

Clusters of Themes for Focus Group Question 3. 154 xiv 1 Chapter I: Introduction Background of Study Effective leadership is a prerequisite for the socioeconomic and political development of modern societies. However, the African continent is generally seen as suffering from a leadership vacuum, or worse, leadership whose “corruption sands the wheels of development in the African continent” (Owoye & Bissessar, 2014, p. Salawu et al.

(2012) postulated that excellent leadership is rare in Africa, and poor leadership is thought to be the source of most problems plaguing African societies. An extensive body of literature associates Africa’s underdevelopment for more than 50 years after independence with poor political leadership (Afegbua & Adejuwon, 2012; Heleta, 2007; Mbah, 2013; Mills, 2010).