Công tác kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Minh Hóa, Bắc Quảng Bình

Khóa luận kiểm soát nội bộ quy trình cho vay cá nhân tại Agribank huyện Minh Hóa, Bắc Quảng Bình

• Tác giả: Đinh Thị Hoài Thương
• Người hướng dẫn: ThS. Hoàng Thị Kim Thoa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kiểm toán
• Đề tài: Công tác kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Minh Hóa, Bắc Quảng Bình
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kiểm soát nội bộ cho vay cá nhân tại Agribank Minh Hóa

Cho vay khách hàng cá nhân là hoạt động sinh lời chủ yếu của Agribank chi nhánh huyện Minh Hóa, Bắc Quảng Bình. Hoạt động này cung cấp vốn phục vụ tiêu dùng và sản xuất kinh doanh cho các hộ gia đình. Tín dụng cá nhân luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro biến động do đặc thù vùng miền. Kiểm soát nội bộ giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm an toàn dòng vốn. Hệ thống bao gồm môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin truyền thông và giám sát. Các bộ phận phối hợp chặt chẽ nhằm giảm thiểu thất thoát tài sản. Quy trình cho vay được chuẩn hóa từ tiếp nhận hồ sơ đến giải ngân và thu nợ. Việc phân định rõ trách nhiệm của cán bộ tín dụng giúp ngăn ngừa sai phạm phát sinh. Chi nhánh áp dụng quy chế thống nhất từ trụ sở chính để quản lý từng hợp đồng. Môi trường tín dụng địa bàn miền núi đòi hỏi sự theo dõi sát sao hơn bình thường. Kiểm soát nội bộ tốt giúp ngân hàng giữ vững tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn. Nền tảng này tạo điều kiện mở rộng tín dụng lành mạnh và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững.

1.1. Khái niệm và mục tiêu kiểm soát nội bộ tín dụng

Kiểm soát nội bộ trong tín dụng cá nhân là cơ chế giám sát các khâu nghiệp vụ vay vốn. Mục tiêu cốt lõi là bảo vệ tài sản và bảo đảm tính chuẩn xác của số liệu kế toán. Cơ chế này giúp ngân hàng phát hiện sớm rủi ro vi phạm thủ tục hành chính. Đơn vị hướng tới tính minh bạch trong quá trình xét duyệt hồ sơ khách hàng. Các quy chuẩn tín dụng phải được thực thi nghiêm ngặt trên toàn hệ thống chi nhánh. Sự phối hợp giữa ban giám đốc và cán bộ tín dụng giữ vai trò nền tảng. Khi phát hiện sai lệch, ngân hàng đưa ra biện pháp khắc phục ngay lập tức. Hiệu quả kiểm soát khẳng định năng lực tài chính và uy tín vững chắc của đơn vị.

1.2. Đặc thù cho vay khách hàng cá nhân tại Minh Hóa

Huyện Minh Hóa là khu vực miền núi với địa hình phức tạp và dân cư phân tán. Hoạt động cho vay cá nhân tại đây chủ yếu phục vụ trồng rừng, chăn nuôi và bán lẻ. Khách hàng phần lớn là đồng bào thiểu số có trình độ hiểu biết tài chính chưa cao. Hồ sơ chứng minh thu nhập thường thiếu tài liệu hóa đơn chính thức từ cơ quan thuế. Tài sản bảo đảm phần lớn là đất nông nghiệp hoặc nhà ở tại vùng sâu. Ngân hàng gặp khó khăn trong việc định giá chính xác và phát mại tài sản khi có tranh chấp. Cán bộ tín dụng phải thường xuyên đến tận thôn bản để khảo sát phương án vay. Công tác kiểm soát nội bộ đòi hỏi tính linh hoạt nhưng vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt quy chế.

II. Thực trạng kiểm soát nội bộ cho vay cá nhân tại Agribank Minh Hóa

Giai đoạn 2021-2023 ghi nhận tăng trưởng tín dụng cá nhân ổn định tại Agribank Minh Hóa. Chi nhánh triển khai quy trình kiểm soát qua nhiều lớp nghiệp vụ chặt chẽ. Cán bộ tín dụng thực hiện tiếp nhận hồ sơ, thẩm định thực tế và trình phê duyệt khoản vay. Tuy nhiên, hoạt động kiểm soát thực tiễn vẫn bộc lộ một số hạn chế cố hữu. Khâu thẩm định năng lực tài chính khách hàng còn phụ thuộc vào kinh nghiệm chủ quan. Nhiều hộ vay không lưu giữ sổ sách kế toán chứng minh dòng tiền kinh doanh. Việc định giá tài sản thế chấp ở vùng sâu chưa phản ánh sát giá thị trường. Công tác giám sát sau cho vay chưa được thực hiện định kỳ và đồng bộ. Cán bộ tín dụng phụ trách địa bàn rộng, khó kiểm tra mục đích sử dụng vốn thường xuyên. Hệ thống phần mềm quản lý thông tin khách hàng còn chậm cập nhật biến động địa phương. Tỷ lệ nợ quá hạn có xu hướng tăng nhẹ tại các khoản vay nông nghiệp gặp thiên tai. Những rào cản này làm giảm hiệu lực kiểm soát rủi ro trong danh mục cho vay.

2.1. Hạn chế trong khâu thẩm định và phê duyệt khoản vay

Thẩm định tín dụng đối mặt với việc thiếu thông tin xác thực từ người vay. Khách hàng địa bàn miền núi thường không chứng minh được thu nhập ổn định qua ngân hàng. Cán bộ tín dụng chủ yếu phỏng vấn trực tiếp và đối chiếu nguồn tin địa phương. Cách thức này dẫn đến nguy cơ sai lệch số liệu khi lập tờ trình phê duyệt. Công tác định giá tài sản bảo đảm như đất vườn, nhà ở nông thôn gặp nhiều khó khăn. Thiếu dữ liệu thị trường minh bạch làm tăng rủi ro định giá cao hơn thực tế. Phê duyệt tín dụng đôi khi chịu áp lực về chỉ tiêu tăng trưởng doanh số. Điều này gián tiếp làm nới lỏng các tiêu chuẩn kiểm soát rủi ro ban đầu.

2.2. Khó khăn trong công tác giám sát và xử lý nợ sau cho vay

Giám sát nguồn vốn sau khi giải ngân tại huyện Minh Hóa gặp nhiều trở ngại lớn. Địa bàn xã vùng sâu hiểm trở khiến việc đi lại kiểm tra mất nhiều thời gian. Cán bộ tín dụng khó kiểm soát kịp thời mục đích sử dụng tiền vay của khách hàng. Một số hộ cá nhân dùng tiền vay sai mục đích dẫn tới mất cân đối tài chính. Thiên tai, bão lũ và dịch bệnh trên cây trồng thường xuyên làm gián đoạn nguồn trả nợ. Xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ xấu tại địa bàn rất phức tạp. Thủ tục pháp lý kéo dài và phong tục địa phương cản trở việc phát mại tài sản. Việc này trực tiếp ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm soát tài chính của chi nhánh.

III. Giải pháp kiểm soát nội bộ cho vay cá nhân tại Agribank Minh Hóa

Agribank Minh Hóa cần thực thi đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao năng lực kiểm soát. Đầu tiên, chi nhánh phải chuẩn hóa quy trình thẩm định tín dụng cá nhân theo hướng định lượng. Cán bộ tín dụng cần thiết lập các tiêu chí đánh giá thu nhập cụ thể cho từng mô hình canh tác. Việc áp dụng công nghệ số vào lưu trữ và đối soát hồ sơ giúp giảm sai sót thủ tục. Tiếp theo, đơn vị phải tăng cường giám sát sử dụng vốn vay sau giải ngân bằng kiểm tra đột xuất. Chi nhánh cần phối hợp chính quyền địa phương và các tổ chức hội để nắm bắt thông tin hộ vay. Đào tạo chuyên môn và bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ tín dụng là yếu tố sống còn. Ngân hàng cần có chính sách luân chuyển cán bộ quản lý địa bàn theo định kỳ hợp lý. Việc phân quyền phê duyệt tín dụng phải gắn liền với trách nhiệm cá nhân cụ thể. Đơn vị cần hoàn thiện hệ thống cảnh báo sớm rủi ro tín dụng đối với từng khoản nợ. Những biện pháp này giúp kiểm soát chất lượng tín dụng chặt chẽ và an toàn.

3.1. Hoàn thiện quy trình thẩm định và định giá tài sản

Ngân hàng cần xây dựng cẩm nang thẩm định cụ thể cho khách hàng khu vực miền núi. Cán bộ tín dụng phải kết hợp kiểm tra thực địa với việc xác minh thông tin từ chính quyền cấp xã. Chi nhánh cần lập bảng biểu thu nhập chuẩn hóa theo từng ngành nghề kinh doanh nông thôn. Đối với tài sản bảo đảm, ngân hàng phải áp dụng hệ số chiết khấu an toàn theo từng loại tài sản. Việc thuê đơn vị thẩm định độc lập đối với các khoản vay giá trị lớn là rất cần thiết. Hồ sơ pháp lý của tài sản thế chấp cần được đối soát kỹ lưỡng trước khi công chứng. Giải pháp này giúp ngăn ngừa rủi ro định giá khống và gian lận hồ sơ vay.

3.2. Tăng cường ứng dụng công nghệ và đào tạo nhân sự

Chi nhánh cần đẩy mạnh số hóa hồ sơ cho vay khách hàng cá nhân lên hệ thống nội bộ. Việc này giúp ban lãnh đạo theo dõi tiến độ duyệt vay và kiểm tra chéo dễ dàng. Hệ thống phần mềm tự động cảnh báo ngày đáo hạn và lịch trình trả nợ gốc lãi. Bên cạnh công nghệ, việc bồi dưỡng năng lực cán bộ tín dụng giữ vai trò quyết định. Chi nhánh cần mở các khóa đào tạo định kỳ về kỹ năng phát hiện gian lận chứng từ. Ban điều hành phải xây dựng quy tắc ứng xử chuẩn mực để ngăn ngừa tiêu cực nội bộ. Chế độ khen thưởng và xử phạt minh bạch sẽ tạo động lực làm việc tích cực cho nhân viên.

IV. Ý nghĩa kiểm soát nội bộ cho vay cá nhân tại Agribank Minh Hóa

Kiểm soát nội bộ là tấm khiên bảo vệ sự ổn định tài chính của Agribank Minh Hóa. Hoạt động kiểm soát chặt chẽ giúp chi nhánh duy trì chất lượng tín dụng ổn định. Tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở ngưỡng thấp là điều kiện để hạ lãi suất vay. Người dân địa phương có cơ hội tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để phát triển kinh tế gia đình. Việc tuân thủ quy trình tín dụng giúp đơn vị hạn chế thất thoát vốn và sai phạm pháp lý. Chi nhánh khẳng định vai trò trụ cột trong việc cấp vốn nông nghiệp nông thôn vùng cao. Kết quả kiểm soát tốt tạo niềm tin vững chắc cho khách hàng gửi tiền tại địa phương. Đây là yếu tố cốt lõi giúp ngân hàng huy động vốn ổn định để tái đầu tư. Nâng cao chất lượng kiểm soát nội bộ là chiến lược lâu dài và xuyên suốt của đơn vị. Thành công này góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội huyện Minh Hóa phát triển bền vững.

4.1. Tác động của kiểm soát tín dụng tới an toàn hệ thống

Công tác kiểm soát nội bộ hiệu quả trực tiếp gia tăng sức mạnh tài chính cho chi nhánh. Việc phân loại nợ chuẩn xác giúp đơn vị chủ động trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ. Chi nhánh tránh được những cú sốc tài chính khi xảy ra biến động bất lợi về kinh tế. An toàn tín dụng cá nhân bảo vệ thanh khoản và nâng cao hệ số an toàn vốn. Toàn thể cán bộ nhân viên hình thành thói quen tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực nghiệp vụ. Sự minh bạch trong quản trị điều hành thu hút thêm nhiều nguồn tiền gửi dân cư. Hoạt động của ngân hàng trở thành điểm tựa vững chắc cho toàn bộ hệ thống tài chính địa phương.

4.2. Khả năng nhân rộng mô hình kiểm soát cho chi nhánh miền núi

Mô hình kiểm soát nội bộ tại Agribank Minh Hóa mang tính thực tiễn cao cho vùng cao. Các chi nhánh khác có điều kiện kinh tế tương đồng có thể áp dụng kinh nghiệm này. Việc kết hợp chặt chẽ giữa giám sát điện tử và kiểm tra cơ sở chứng minh hiệu quả rõ rệt. Cách thức phối hợp cùng hội phụ nữ và hội nông dân xã giúp tăng cường giám sát cộng đồng. Quy trình quản lý hồ sơ tín dụng phân tán được tối ưu hóa nhằm giảm thiểu rủi ro vận hành. Mô hình chứng minh việc kiểm soát chặt chẽ không hề cản trở tốc độ tăng trưởng tín dụng. Đây là bài học quản trị hữu ích cho các tổ chức tài chính hoạt động tại địa bàn miền núi khó khăn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp được thực hiện trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu và Việt Nam đang từng bước phục hồi sau đại dịch Covid-19, đồng thời đối mặt với nhiều thách thức như biến động chuỗi cung ứng, áp lực lạm phát và sự chuyển đổi số mạnh mẽ trong lĩnh vực ngân hàng. Trong hệ thống tài chính, ngân hàng thương mại đóng vai trò là cầu nối luân chuyển vốn từ nơi nhàn rỗi đến nơi có nhu cầu sản xuất, tiêu dùng. Hoạt động cho vay là hoạt động kinh doanh cốt lõi, mang lại nguồn thu nhập chủ yếu và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản của ngân hàng thương mại, song cũng là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro như nợ xấu, gian lận và rủi ro mất vốn.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) – Chi nhánh huyện Minh Hóa, Bắc Quảng Bình hoạt động trên địa bàn một huyện miền núi phía tây bắc tỉnh Quảng Bình. Đặc thù kinh tế địa phương chủ yếu dựa vào sản xuất nông - lâm nghiệp, kinh doanh nhỏ lẻ và chăn nuôi của các cá nhân, hộ gia đình; số lượng doanh nghiệp tại đây còn hạn chế. Do đó, đối tượng vay vốn phần lớn tại chi nhánh là khách hàng cá nhân và hộ gia đình. Nhận thức được tầm quan trọng của việc kiểm soát rủi ro tín dụng và bảo đảm an toàn vốn vay, tác giả Đinh Thị Hoài Thương đã lựa chọn đề tài nghiên cứu về công tác kiểm soát nội bộ đối với quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại đơn vị này.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu công tác kiểm soát nội bộ chu trình cho vay khách hàng cá nhân tại Agribank Chi nhánh huyện Minh Hóa, Bắc Quảng Bình nhằm nhận diện các hạn chế, rủi ro tồn tại và đề xuất các giải pháp cải thiện nhằm nâng cao an toàn, hiệu quả hoạt động tín dụng.
2. Mục tiêu cụ thể:

• Thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận về hệ thống kiểm soát nội bộ và kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại các ngân hàng thương mại.
• Thứ hai, tìm hiểu và đánh giá thực trạng hệ thống kiểm soát nội bộ hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Agribank Chi nhánh huyện Minh Hóa, Bắc Quảng Bình.
• Thứ ba, nhận diện những điểm mạnh và hạn chế còn tồn tại trong công tác kiểm soát nội bộ, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề liên quan đến thực trạng công tác kiểm soát nội bộ hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Agribank Chi nhánh huyện Minh Hóa, Bắc Quảng Bình.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh huyện Minh Hóa, Bắc Quảng Bình.
• Phạm vi thời gian: Số liệu trên các báo cáo tài chính và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh được thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2021 đến 2023; các hồ sơ, chứng từ và hoạt động thực tế liên quan đến kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng cá nhân được khảo sát trong năm 2024.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình cho vay đối với nhóm khách hàng cá nhân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận được xây dựng dựa trên các chuẩn mực kế toán, kiểm toán và văn bản pháp luật hiện hành:

• Khái niệm về kiểm soát nội bộ theo Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 315 (VAS 315), Luật Kế toán năm 2015 (Luật số 88/2015/QH13) và Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 400 (VAS 400).
• Khuôn khổ kiểm soát nội bộ theo Báo cáo COSO (2013) với 3 nhóm mục tiêu (hoạt động, báo cáo, tuân thủ) và 5 bộ phận cấu thành: Môi trường kiểm soát, Đánh giá rủi ro, Hoạt động kiểm soát, Thông tin và truyền thông, Giám sát; đi kèm với 17 nguyên tắc kiểm soát. Khóa luận cũng phân tích các hạn chế tiềm tàng của kiểm soát nội bộ như sự bất cẩn của con người, sự thông đồng, lạm quyền và tương quan chi phí - lợi ích.
• Tổng quan về ngân hàng thương mại theo Đạo luật Ngân hàng của Pháp (1994), Pháp lệnh Ngân hàng năm 1990 (số 38-LCT/HĐNN8) và Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 (Luật số 32/2024/QH15); phân tích 3 chức năng: trung gian tín dụng, trung gian thanh toán và tạo tiền.
• Hoạt động cho vay và nguyên tắc tín dụng theo Thông tư số 39/2016/TT-NHNN, Thông tư số 12/2024/TT-NHNN và tài liệu nghiên cứu của Nguyễn Thị Thanh Miện (2020), nhấn mạnh các nguyên tắc sử dụng vốn đúng mục đích, hoàn trả đầy đủ gốc, lãi và đúng thời hạn thỏa thuận.
• Quy trình cho vay 6 bước: (1) Tiếp thị khách hàng, tiếp nhận hồ sơ; (2) Thẩm định hồ sơ tín dụng; (3) Quyết định cho vay và ký hợp đồng tín dụng; (4) Giải ngân; (5) Giám sát, kiểm tra việc sử dụng vốn; (6) Thu hồi nợ và thanh lý hợp đồng.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả kết hợp:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, tổng hợp các quy định pháp luật, thông tư của Ngân hàng Nhà nước, văn bản hướng dẫn nội bộ của Agribank và giáo trình chuyên ngành từ thư viện Đại học Kinh tế – Đại học Huế.
• Phương pháp thu thập số liệu: Tiếp nhận dữ liệu thứ cấp từ Phòng Kế toán – Ngân quỹ, Phòng Kế hoạch – Kinh doanh của chi nhánh; bao gồm báo cáo tài chính giai đoạn 2021 – 2023, báo cáo kết quả kinh doanh giai đoạn 2021 – 2023, số liệu nhân sự giai đoạn 2022 – 2024 và các hồ sơ tín dụng mẫu năm 2024.
• Phương pháp quan sát: Quan sát trực tiếp các bước làm việc của cán bộ tín dụng với khách hàng, từ khâu tư vấn, tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra thông tin đến các thao tác xử lý nghiệp vụ.
• Phương pháp phỏng vấn: Trao đổi, phỏng vấn trực tiếp cán bộ tín dụng và nhân viên các phòng nghiệp vụ để làm rõ các thao tác kiểm soát thực tế và khó khăn phát sinh.
• Phương pháp so sánh: Tính toán mức biến động tuyệt đối và tương đối qua các năm để phân tích cơ cấu lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận chung hệ thống KSNB đối với quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại các ngân hàng thương mại

Chương này trình bày hệ thống lý thuyết về kiểm soát nội bộ và đặc thù của quy trình cho vay khách hàng cá nhân trong ngân hàng thương mại. Tác giả làm rõ 5 bộ phận cấu thành hệ thống kiểm soát nội bộ theo COSO 2013 và 17 nguyên tắc liên quan. Tiếp đó, tác giả phân tích bản chất, đặc điểm của ngân hàng thương mại và 3 chức năng trung gian tín dụng, trung gian thanh toán, tạo tiền.

Nội dung trọng tâm của chương là việc nhận diện các rủi ro tiềm ẩn trong từng bước của quy trình cho vay khách hàng cá nhân:

• Giai đoạn tiếp nhận hồ sơ: Khách hàng cung cấp thông tin sai lệch; cán bộ tín dụng và khách hàng thông đồng làm giả giấy tờ; che giấu lịch sử nợ xấu tại tổ chức tín dụng khác.
• Giai đoạn thẩm định: Cán bộ tín dụng quá tải công việc, định giá sai tài sản bảo đảm, hoặc tài sản không thuộc sở hữu hợp pháp của người vay.
• Giai đoạn quyết định và ký hợp đồng: Cho vay vượt hạn mức cho phép; hợp đồng tín dụng thiếu sót thông tin pháp lý hoặc cam kết sai lệch.
• Giai đoạn giải ngân: Giải ngân khi chưa đủ điều kiện phê duyệt, giải ngân sai đối tượng thụ hưởng hoặc sai lệch số tiền.
• Giai đoạn kiểm tra, giám sát sau giải ngân: Khách hàng dùng vốn sai mục đích, cán bộ tín dụng thiếu kiểm tra thực địa, nguồn thu nhập trả nợ bị suy giảm.
• Giai đoạn thu hồi nợ: Khách hàng mất khả năng thanh toán, phát sinh nợ quá hạn, khó khăn trong xử lý tài sản bảo đảm.

Trên cơ sở đó, chương 1 thiết lập khung kiểm soát nội bộ quy trình cho vay gồm 3 giai đoạn: kiểm soát trước khi giải ngân, kiểm soát trong giai đoạn giải ngân và kiểm soát sau khi giải ngân.

Chương 2: Thực trạng hoạt động KSNB quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh huyện Minh Hóa, Bắc Quảng Bình

Chương 2 mô tả chi tiết lịch sử hình thành chi nhánh (thành lập ngày 23/10/2013, trực thuộc Agribank), chức năng nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý gồm: Giám đốc, Phó Giám đốc, Phòng Quan hệ khách hàng, Phòng Kế toán – Ngân quỹ, Phòng Tổ chức hành chính và Phòng Quản lý rủi ro (đảm nhiệm kiểm soát rủi ro và duy trì hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001-2000).

Tác giả tổng hợp nguồn lực nhân sự của chi nhánh qua Bảng 2.1:

Chỉ tiêu	Năm 2022 (Người)	Tỷ lệ (%)	Năm 2023 (Người)	Tỷ lệ (%)	Năm 2024 (Người)	Tỷ lệ (%)	Chênh lệch 2023/2022 (%)	Chênh lệch 2024/2023 (%)
Tổng số lao động	28	100,00	29	100,00	32	100,00	+3,57	+10,34
1. Theo giới tính
Nam	11	39,29	11	37,93	12	37,50	0,00	+9,09
Nữ	17	60,71	18	62,07	20	62,50	+5,88	+11,11
2. Theo trình độ
Trên đại học	3	10,71	3	10,34	4	12,50	0,00	+33,33
Đại học	23	82,14	24	82,76	27	84,38	+4,35	+12,50
Cao đẳng, trung cấp	2	7,15	2	6,90	1	3,12	0,00	-50,00
3. Theo độ tuổi
Dưới 30 tuổi	11	39,29	12	41,38	15	46,88	+9,09	+25,00
Từ 30 – 45 tuổi	12	42,85	12	41,38	13	40,62	0,00	+8,33
Trên 45 tuổi	5	17,86	5	17,24	4	12,50	0,00	-20,00

Về tài chính, Bảng 2.2 và Bảng 2.3 phản ánh quy mô tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh của chi nhánh:

Chỉ tiêu tài chính chính (ĐVT: Triệu đồng)	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Tăng trưởng 2022/2021 (%)	Tăng trưởng 2023/2022 (%)
Tổng tài sản	965.713	1.058.096	1.138.002	+9,57	+7,55
- Cho vay khách hàng	929.180	1.013.265	1.091.659	+9,06	+7,75
- Tiền mặt, vàng bạc, đá quý	9.915	10.124	10.705	+2,11	+5,74
- Tài sản cố định	7.290	8.002	8.669	+9,78	+8,31
- Tài sản có khác	8.782	7.747	7.971	-11,78	+2,89
Tiền gửi của khách hàng	904.084	995.702	1.101.399	+10,13	+10,62
Vốn chủ sở hữu	36.376	42.000	48.375	+15,46	+15,18
Tổng thu nhập	141.320	158.320	201.563	+12,03	+27,31
- Thu từ hoạt động tín dụng	133.007	148.855	187.563	+11,92	+26,00
- Thu từ hoạt động dịch vụ	3.977	4.587	6.354	+15,34	+38,52
- Thu từ hoạt động KD ngoại hối	271	285	423	+5,17	+48,42
Tổng chi phí	121.018	137.112	175.556	+13,30	+28,04
- Chi phí hoạt động tín dụng	102.989	114.847	153.736	+11,54	+33,95
Lợi nhuận thuần	20.302	21.208	26.007	+4,46	+22,63

Phần phân tích thực trạng kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng cá nhân đi sâu vào 3 giai đoạn nghiệp vụ gắn với các biểu mẫu hồ sơ có thật tại đơn vị:

• Kiểm soát trước giải ngân: Kiểm tra thông tin pháp lý của khách hàng, tra cứu lịch sử tín dụng qua hệ thống CIC, đánh giá năng lực dân sự, thẩm định phương án sử dụng vốn (Biểu 2.1), thẩm định thực tế tài sản thế chấp qua Biên bản định giá tài sản bảo đảm (Biểu 2.3), lập Báo cáo đề xuất cho vay (Biểu 2.2) và thẩm quyền phê duyệt hợp đồng tín dụng (Biểu 2.4).
• Kiểm soát trong giai đoạn giải ngân: Kiểm tra hồ sơ giải ngân, kiểm tra tính đầy đủ của phê duyệt từ cấp có thẩm quyền, đối chiếu Báo cáo đề xuất giải ngân kiêm giấy nhận nợ (Biểu 2.5), kiểm tra tài khoản thụ hưởng để tránh chi sai đối tượng.
• Kiểm soát sau giải ngân: Lập Biên bản kiểm tra sử dụng vốn vay (Biểu 2.6) để theo dõi mục đích dùng vốn thực tế của khách hàng, định kỳ đánh giá lại hiện trạng tài sản bảo đảm, theo dõi lịch thu nợ qua hệ thống ngân hàng và đôn đốc thanh toán, lập thủ tục thanh lý hợp đồng khi tất toán nợ.

Chương 3: Một số giải pháp đề xuất nhằm hoàn thiện hoạt động kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn – Chi nhánh Huyện Minh Hóa, Bắc Quảng Bình

Trên cơ sở đánh giá những kết quả đạt được và các hạn chế còn tồn tại tại chi nhánh (như tình trạng cán bộ tín dụng kiêm nhiệm nhiều đầu việc, áp lực địa bàn miền núi đi lại khó khăn làm hạn chế tính thường xuyên của kiểm tra sau giải ngân), chương 3 đề xuất các nhóm giải pháp bám sát 4 thành tố kiểm soát:

• Môi trường kiểm soát: Nâng cao năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng, xây dựng chính sách phân công công việc hợp lý nhằm hạn chế quá tải, luân chuyển định kỳ cán bộ để giảm thiểu nguy cơ thông đồng.
• Đánh giá rủi ro: Cải thiện quy trình nhận diện rủi ro tín dụng tại địa bàn nông thôn, cập nhật kịp thời các biến động kinh tế nông nghiệp có thể tác động đến nguồn thu của khách hàng cá nhân.
• Hoạt động kiểm soát: Siết chặt quy trình thẩm định giá tài sản bảo đảm, hoàn thiện việc kiểm tra độc lập hồ sơ giải ngân và tăng cường tần suất kiểm tra thực tế tình hình sử dụng vốn sau khi giải ngân.
• Thông tin và truyền thông: Tối ưu hóa việc ứng dụng công nghệ thông tin nội bộ (như hệ thống IPCAS), bảo đảm truyền đạt chỉ đạo thông suốt và phản hồi kịp thời từ cán bộ tín dụng về các khoản vay có dấu hiệu rủi ro.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã ghi nhận và tổng hợp các kết quả thực tế cụ thể tại đơn vị nghiên cứu:

• Hoạt động tín dụng của Agribank Chi nhánh huyện Minh Hóa đóng vai trò trụ cột trong doanh thu và tài sản: Dư nợ cho vay khách hàng năm 2021 đạt 929.180 triệu đồng (chiếm 96,22% tổng tài sản), năm 2022 đạt 1.013.265 triệu đồng và năm 2023 đạt 1.091.659 triệu đồng.
• Nguồn vốn huy động tiền gửi từ khách hàng tăng trưởng vững chắc: từ 904.084 triệu đồng (năm 2021) lên 995.702 triệu đồng (năm 2022) và đạt 1.101.399 triệu đồng (năm 2023), chiếm trên 93% tổng nguồn vốn.
• Lợi nhuận thuần duy trì đà tăng trưởng: đạt 20.302 triệu đồng năm 2021, tăng lên 21.208 triệu đồng năm 2022 và đạt 26.007 triệu đồng năm 2023.
• Cơ cấu nhân sự tăng từ 28 người (năm 2022) lên 32 người (năm 2024), trong đó trình độ đại học và trên đại học chiếm tỷ trọng áp đảo (năm 2024 đạt 84,38% đại học và 12,50% trên đại học).
• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận đã hệ thống hóa và làm rõ quy trình kiểm soát nội bộ 3 giai đoạn áp dụng cho khách hàng cá nhân gắn liền với hệ thống 6 biểu mẫu nghiệp vụ mẫu tại chi nhánh. Tác giả đã đưa ra các khuyến nghị thiết thực đối với công tác phân công lao động, định giá tài sản bảo đảm và giám sát vốn vay tại địa bàn miền núi Minh Hóa.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế nghiên cứu:

• Tác giả tự nhận thấy trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thực tế còn hạn chế do đang trong giai đoạn thực tập.
• Phạm vi dữ liệu tài chính chỉ giới hạn trong giai đoạn 3 năm (2021 – 2023) và dữ liệu hồ sơ kiểm soát nội bộ chỉ tập trung khảo sát trong năm 2024 tại một chi nhánh duy nhất. Nghiên cứu chưa so sánh đối chiếu với các chi nhánh ngân hàng thương mại khác trên cùng địa bàn.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Khảo sát chuỗi dữ liệu thời gian dài hơn để theo dõi chu kỳ nợ và hiệu quả kiểm soát sau giải ngân.
• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các sản phẩm tín dụng khác hoặc so sánh công tác kiểm soát nội bộ giữa các chi nhánh Agribank thuộc khu vực Bắc Quảng Bình.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kiểm toán, Tài chính – Ngân hàng và Kế toán có nhu cầu tìm hiểu cách vận dụng lý thuyết COSO 2013 vào kiểm soát một quy trình nghiệp vụ ngân hàng cụ thể.
• Những người nghiên cứu về hoạt động tín dụng nông nghiệp, nông thôn tại các địa bàn huyện miền núi có điều kiện kinh tế tương đồng với Minh Hóa, Quảng Bình.
• Các nội dung đáng tham khảo nhất gồm: phần nhận diện các rủi ro cụ thể theo từng bước nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân; bảng số liệu phân tích tài sản - nguồn vốn, kết quả kinh doanh; và quy trình kiểm soát 3 giai đoạn gắn liền với 6 biểu mẫu hồ sơ tín dụng thực tế.

Câu hỏi thường gặp

Khóa luận sử dụng khung lý thuyết và văn bản quy phạm nào để phân tích hệ thống kiểm soát nội bộ? Khóa luận căn cứ vào Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 315 và 400, Luật Kế toán năm 2015, Báo cáo COSO năm 2013 (5 thành tố, 17 nguyên tắc), Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, Thông tư số 39/2016/TT-NHNN và Thông tư số 12/2024/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Phòng ban nào tại Agribank Chi nhánh huyện Minh Hóa chịu trách nhiệm trực tiếp về công tác kiểm soát rủi ro tín dụng? Phòng Quản lý rủi ro là đơn vị chịu trách nhiệm kiểm soát rủi ro tín dụng và các rủi ro tiềm tàng khác, nhận dạng nguyên nhân, đề xuất biện pháp giảm thiểu rủi ro, đồng thời duy trì hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001-2000 và thực hiện kiểm tra nội bộ.

Cơ cấu lao động tại Agribank Chi nhánh huyện Minh Hóa trong giai đoạn 2022 – 2024 có đặc điểm gì nổi bật? Tổng số lao động tăng từ 28 người (năm 2022) lên 32 người (năm 2024). Nhân sự có xu hướng trẻ hóa (nhóm dưới 30 tuổi tăng từ 39,29% lên 46,88%), tỷ lệ lao động nữ chiếm đa số (62,50% năm 2024) và chất lượng học vấn cao với 84,38% trình độ đại học và 12,50% trình độ trên đại học vào năm 2024.

Hoạt động kiểm soát nội bộ quy trình cho vay khách hàng cá nhân tại đơn vị được chia thành các giai đoạn nào? Quy trình kiểm soát nội bộ được phân chia thành 3 giai đoạn rõ rệt: kiểm soát trước khi giải ngân (thẩm định khách hàng, CIC, phương án vốn, tài sản bảo đảm, xét duyệt cho vay), kiểm soát trong giai đoạn giải ngân (kiểm tra điều kiện rút vốn, đối tượng thụ hưởng, phê duyệt), và kiểm soát sau khi giải ngân (kiểm tra sử dụng vốn qua Biên bản kiểm tra vốn vay, định giá lại tài sản bảo đảm, đôn đốc thu hồi nợ và thanh lý hợp đồng).

Các biểu mẫu nghiệp vụ tín dụng nào được tác giả phân tích trong nghiên cứu thực tế? Khóa luận phân tích 6 biểu mẫu thực tế tại chi nhánh: Biểu 2.1 (Phương án sử dụng vốn), Biểu 2.2 (Báo cáo đề xuất cho vay), Biểu 2.3 (Biên bản định giá tài sản bảo đảm), Biểu 2.4 (Hợp đồng tín dụng), Biểu 2.5 (Báo cáo đề xuất giải ngân kiêm giấy nhận nợ) và Biểu 2.6 (Biên bản kiểm tra sử dụng vốn vay).

Kết luận

Khóa luận của tác giả Đinh Thị Hoài Thương đã hệ thống hóa thành công lý luận kiểm soát nội bộ theo khung chuẩn mực COSO 2013 và các văn bản pháp luật ngành ngân hàng, làm cơ sở phân tích hoạt động tín dụng khách hàng cá nhân. Thông qua số liệu thực tế giai đoạn 2021 – 2024, đề tài phản ánh trung thực quy mô tăng trưởng tài sản, dư nợ cho vay và thực trạng kiểm soát quy trình cấp tín dụng ba giai đoạn tại Agribank Chi nhánh huyện Minh Hóa, Bắc Quảng Bình. Nghiên cứu nhận diện rõ các rủi ro phát sinh từ địa bàn miền núi và đề xuất những nhóm giải pháp thiết thực nhằm nâng cao an toàn hoạt động tín dụng tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG HỆ THỐNG KSNB ĐỐI VỚI QUY TRÌNH CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI. Khái quát chung về Kiểm soát nội bộ 1. Khái niệm của hệ thống KSNB Hiện nay, có rất nhiều quan điểm khác nhau về hệ thống KSNB, dưới đây là một vài quan điểm về KSNB: Theo Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 315 (VAS) thì: “KSNB là quy trình do Ban quản lý, Ban Giám Đốc và các cá nhân khác trong đơn vị thiết kế, thực hiện và duy trì để tạo ra sự đảm bảo hợp lý về khả năng đạt được mục tiêu của đơn vị trong việc đảm bảo độ tin cậy của báo cáo tài chính, đảm bảo hiệu quả, hiệu suất hoạt động, tuân thủ pháp luật và các quy định có liên quan [1]”. Theo Luật Kế toán 2015 số 88/2015/QH13 thì: “KSNB là việc thiết lập và tổ chức thực hiện trong nội bộ đơn vị kế toán và cơ chế, chính sách, quy trình nội bộ phù hợp với quy định của pháp luật nhằm bảo đảm, phòng ngừa, phát hiện, xử lý kịp thời rủi ro và đạt được các yêu cầu đề ra [3]”.

Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 400 cho rằng: “Hệ thống KSNB là các quy định và thủ tục kiểm soát do đơn vị được kiểm toán xây dựng và áp dụng nhằm đảm bảo cho đơn vị tuân thủ pháp luật và các quy định để kiểm tra, kiểm soát, ngăn ngừa và phát hiện gian lận, sai sót; để lập báo cáo tài chính trung thực và hợp lý; nhằm bảo vệ, quản lý và sử dụng có hiệu quả tài sản của đơn vị [2]”. Hiện nay có rất nhiều quan điểm về hệ thống kiểm soát nội bộ, những quan điểm nêu ra vẫn có sự khác nhau do yêu cầu và góc độ nhìn nhận khác nhau. Song ta thấy, KSNB không chỉ là một hệ thống chính sách và thủ tục được thiết lập nhằm đạt được các mục tiêu về: bảo vệ tài sản của đơn vị, bảo đảm độ tin cậy của thông tin, bảo đảm tuân thủ các quy định về đạo đức và pháp lý, đảm bảo hoạt động được thực hiện hữu hiệu và hiệu quả. Mà còn bao gồm cả yếu tố con người trong tổ chức.

Chính yếu tố con 5 người đưa ra mục tiêu và thiết lập cơ chế quản lý và vận hành chúng. Bởi vậy, hệ thống KSNB chỉ cung cấp đảm bảo tính hợp lý chứ không thể mang đến sự đảm bảo tuyệt đối. Mục tiêu, vai trò của KSNB a. Mục tiêu của KSNB Theo báo cáo của COSO 2013, hệ thống KSNB được xây dựng nhằm đạt được 3 mục tiêu chính: - Mục tiêu hoạt động: Hoạt động KSNB được đánh giá qua việc đơn vị sử dụng nguồn lực nội bộ như nhân lực, vật lực và tài lực hiệu quả.

Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty. - Mục tiêu báo cáo: Đảm bảo đơn vị cung cấp đầy đủ báo cáo tài chính và phi tài chính bên trong lẫn bên ngoài công ty. Các nhà quản lý có trách nhiệm về tính trung thực, minh bạch và phù hợp với chế độ kế toán hiện hành của báo cáo tài chính. - Mục tiêu tuân thủ: Hệ thống KSNB cần kiểm tra và duy trì việc tuân thủ các chính sách, quy định và luật lệ của công ty bao gồm cả những quy định pháp luật chung được ban hành.

Vai trò của KSNB Hệ thống KSNB được thiết lập và hoạt động nhằm: - Tạo dựng môi trường làm việc văn hóa và chuyên nghiệp. Khi hệ thống kiểm soát nội bộ được thực hiện tốt, doanh nghiệp xây dựng được một môi trường làm việc minh bạch, chuyên nghiệp, nâng cao ý thức trách nhiệm của từng nhân viên đối với công việc. - Hệ thống KSNB giúp chuẩn hóa quy trình làm việc, thiết lập các tiêu chuẩn rõ ràng để đảm bảo mọi nhiệm vụ được thực hiện một cách hiệu quả. Nhờ đó, sai sót được giảm thiểu, công việc được sắp xếp hợp lý, tránh tình trạng chồng chéo hoặc bỏ sót.

Điều này không chỉ giúp nhân viên làm việc năng suất hơn mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động chung của doanh nghiệp. - Giảm thiểu và ngăn ngừa những rủi ro tiềm ẩn trong quá trình sản xuất và kinh doanh (như những lỗi vô ý và cố ý, nguy cơ làm chậm tiến độ sản xuất và giảm chất lượng sản phẩm hoàn thành) của công ty. - Đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính và số liệu kế toán được ghi chép chính xác. Giúp doanh nghiệp phản ảnh đúng tình hình tài chính, kiểm soát chi phí và tối ưu hóa lợi nhuận.

6 - KSNB giúp bảo vệ tài sản không bị tổn thất, hư hỏng hay bị trộm cắp trong công ty. Hệ thống kiểm soát chặt chẽ quá trình quản lý và sử dụng tài sản, hạn chế lãng phí cũng như các hành vi gian lận trong nội bộ doanh nghiệp. - Bảo vệ quyền lợi cho nhà đầu tư hay cổ công. Hệ thống KSNB góp phần tăng cường tính minh bạch và công khai trong tài chính cũng như quản trị của doanh nghiệp, qua đó nâng cao uy tín, củng cố niềm tin của nhà đầu tư đối với doanh nghiệp và mở rộng thêm cơ hội huy động vốn.

- Bảo đảm tuân thủ các chính sách, quy định của công ty và pháp luật đưa ra. Sử dụng tối ưu nguồn lực và tạo niềm tin cho khách hàng và nhà cung cấp. Sự cần thiết của hệ thống KSNB Trong bất kỳ tổ chức nào dù lớn hay nhỏ đều xuất hiện sự cạnh tranh, xung đột về lợi ích riêng của mỗi cá nhân với lợi ích chung của cả tổ chức, giữa người sử dụng lao động và người lao động. Nhiều cá nhân có thể vì lợi ích của riêng mình mà tổn thất đến lợi ích chung của cả tổ chức, người sử dụng lao động.

Vì vậy KSNB được xây dựng nên nhằm giảm thiểu và ngăn ngừa những rủi ro có thể xảy ra; Bảo vệ tài sản của đơn vị không bị tổn thất; Quản lý được toàn bộ nhân viên trong tổ chức, phân quyền, ủy quyền và giao nhiệm vụ cho từng bộ phận từng nhân viên một cách chính xác và hiệu quả. Mọi hoạt động của đơn vị đều có sự có mặt của yếu tố con người, nên những rủi ro, sai phạm hay gian lận đều có thể xảy ra bởi các yếu tố khách quan hay là chủ quan. Vì thế trong mỗi đơn vị hay tổ chức nào đều cần xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ. Mặc dù, KSNB không thể mang lại sự đảm bảo chính xác tuyệt đối mà chỉ có thể cung cấp sự đảm bảo hợp lý, nên hệ thống KSNB sẻ giúp hạn chế những sai phạm trong các quyết định, sự thông đồng của các cá nhân hay sự lạm quyền của các nhà quản lý một cách đáng kể, giảm các rủi ro xuống ở mức có thể chấp nhận được.

Song cho đơn vị hoạt động hữu hiệu và hiệu quả, nâng cao tối đa lợi ích của đơn vị. Nếu không có KSNB thì dù ban đầu đơn vị có hoạt động tốt đến đâu, sau một thời gian hoạt động không có sự quản lý hiệu quả sẻ dần tụt dốc. Một hệ thống KSNB hoạt động hữu hiệu và hiệu quả khi nó được xây dựng khoa học và phù hợp với từ điều kiện của đơn vị, nó như một phần cơ bản nên có trong một đơn vị, tổ chức chứ không phải là một gánh nặng của nhà quản lý áp đặt lên nhân viên. 7 Tuy nhiên đơn vị cũng phải xem xét sự phù hợp, lợi ích mang lại và chi phí bỏ ra để thiết lập nên một hệ thống KSNB phù hợp và mang lại hiệu quả cho cả đơn vị.

Các bộ phận cấu thành hệ thống KSNB Theo báo cáo COSO (2013), hệ thống KSNB gồm có 5 bộ phận và có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, gồm: Môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin và truyền thông, giám sát. Gắn với 5 bộ phận cấu thành là 17 nguyên tắc liên quan đến cách thức tổ chức và KSNB. Giám sát Thông tin và truyền thông Hoạt động kiểm soát Đánh giá rủi ro Môi trường kiểm soát Sơ đồ 1.1: Bộ phận cấu thành nên hệ thống KSNB. Môi trường kiểm soát Môi trường kiểm soát tạo ra một khuôn khổ cho tổ chức tập hợp các tiêu chuẩn, quy trình và cấu trúc làm nền tảng cho các bộ phận khác trong hệ thống KSNB.

Ở đây con người chính là yếu tố trung tâm. Môi trường kiểm soát thiết lập 5 nguyên tắc sau: - Nguyên tắc 1: Thể hiện được tính trung thực và giá trị đạo đức đây là yếu tố quan trọng trước hết để xây dựng nên một môi trường kiểm soát hiệu quả. Tính trung thực và các giá trị đạo đức thể hiện thông qua các thái độ chuẩn mực, quy tắc ứng xử, các chính sách ban hành được thực thi như thế nào và cách xử lý đối với những sai phạm và những hành động hàng ngày của các nhà quản lý ở tất cả các cấp của đơn vị. - Nguyên tắc 2: Thể hiện sự độc lập giữa hội đồng quản trị và người quản lý, thực hiện tốt chức năng thiết kế, vận hành và giám sát hệ thống KSNB.

Hội đồng quản trị có trách nhiệm thiết lập chiến lược, ra quyết định và giám sát nhà quản lý thực thi các quyết định và chiến lược. Nhà quản lý có trách nhiệm triển khai và thực thi những chiến lược mà hội đồng quản trị đưa ra đảm bảo hệ thống KSNB hoạt động một cách hữu hiệu và hiệu quả nhất. 8 Hội đồng quản trị và nhà quản lý tách biệt và độc lập với nhau, các thành viên trong hội đồng quản trị và nhà quản lý phải có kinh nghiệm, kỹ năng và kiến thức sâu rộng để xem xét thiết kế vận hành và giám sát các hoạt động trong nội bộ công ty. Tính độc lập và kỹ năng chuyên môn nên được đánh giá thường xuyên nhằm đảm bảo sự phù hợp và nhu cầu mới của đơn vị.

- Nguyên tắc 3: Dưới sự giám sát của Hội đồng quản trị, các nhà quản lý cần xây dựng cơ cấu tổ chức, thiết lập quy trình báo cáo, đồng thời phân định rõ ràng trách nhiệm và quyền hạn để đảm bảo đơn vị đạt được mục tiêu đề ra. - Nguyên tắc 4: Các cá nhân trong đơn vị đều tham gia vào hoạt động kiểm soát nội bộ của công ty, con người là một yếu tố quan trọng không thể thiếu, chính họ là chủ thể thực thi mọi hoạt động trong đơn vị, bất kể có cá nhân nào yếu kém và thiếu giá trị đạo đức đều ảnh hưởng đến công tác kiểm soát.