ĐẶT VẤN ĐỀ Cây dưa chuột, tên khoa học là Cucumis sativus (tên tiếng Anh : Cucumber) thuộc họ bầu bí Cucurbitaceae, là loại rau ăn quả có thời gian sinh trưởng ngắn, năng suất cao, rất thông dụng và được ưa chuộng trong bữa ăn hàng ngày của nhân đân ta. Trong đưa chuột, hàm lượng proteine cao nhất so với các loài trong họ bầu bí, có đầy đủ muối khoáng và các loại vitamin chủ yếu. Một ngày, một người lao động sử dụng 250 g dưa chuột là đủ lượng vitamin cần thiết. [2] Dưa chuột có tác dụng giải khát, lọc máu, hòa tan axit uric và các urat, lợi tiểu.
Dưa chuột còn cung cấp một lượng chất xơ cho cơ thể, có tác dụng kích thích như động ruột, ngăn can sự tích lũy các chất độc trong ruột, làm giảm sự tích lũy cholesterone trên thành mạch máu, hạn chế bệnh xơ cứng động mạch. Có thể sử dụng dưa chuột dưới nhiễu hình thức khác nhau như ăn tươi, xào nấu, muối nén, đóng hộp. là nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến thực phẩm. Ngoài ra, dưa chuột còn được dùng để đấp ngoài da, trị ngứa, nấm, và là nguyên liệu sản xuất mỹ phẩm.
[1] Giá dưa chuột trên thị trường tương đối ổn định, kích thích người nông dân mở rộng diện tích và qui mô sản xuất. Ở nước ta, xu hướng sử dụng các giống nhập nội ngày càng tăng. Việc tiến hành kiểm nghiệm các giống dưa chuột nhập nội là cần thiết nhằm mục đích xác định, chọn lọc các giống dưa chuột thích hợp với từng vùng sinh thái, từng loại đất, từng thời vụ, đồng thời tìm hiểu thêm đặc tính tốt của giống để phục vụ cho công tác lai tạo giống. Trên cơ sở đó, để tài "Khảo sát một số đặc điểm sinh trường, phát triển và năng suất của một số giống dưa chuột nhập nội trên đất xám Bình Chánh - Thành phố Hồ Chí Minh” được thực hiện.
Hy vọng công tác khảo nghiệm mang lại những kết quả khả quan để sớm đưa giống vào sản xuất và cung cấp nguyên liệu cho công tác lai tạo giống. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI Khảo sát năng suất và đặc điểm sinh trưởng của một giống dưa chuột nhập nội. Từ đó đánh giá khả năng thích nghỉ của giống trong điều kiện tự nhiên. Tìm ra nhiều đặc tính riêng của giống.
các yếu tố tạo thành ning xuất. Chọn những giống cho năng suất cao, có triển vọng phát triển ở vùng đất xám, chọn giống có thời gian sinh trưởng ngấn, có khả năng chống chịu sâu bệnh. Chọn ra nguồn gen phong phú cho công tác lai tạo giống. PHẦN HAI TỔNG QUAN TAI LIEU I.
NGUON GỐC VÀ VUNG PHAN BO 1. Nguồn gốc Với sự tổn tại hơn 2000 năm ở vùng tây bắc Ấn Độ, các nhà khoa học cho rằng dưa chuột có nguồn gốc từ đây, sau đó lan dần sang phía tây và xuống phía đông. Cúc giống dưa chuột địa phương Trung Quốc mang nhiéu đặc tính lặn có giá trị như quả đài, tự kết quả không qua thụ phấn, quả không chứa chất đắng (chất cucurbitaxin). Từ kết quả nghiên cứu và qua các chuyến thám hiểm Vavilov N.
(1926) cho rằng Trung Quốc là trung tâm khởi nguyên thứ hai của loại dưa này. Các tài liệu khảo cổ Trung Quốc cho rằng ngay từ thế kỷ IV ở đây đã trông dưa chuột. Việc phát hiện ra các dạng dưa chuột dại quả rất nhỏ, mọc tự nhiên ở vùng đồng bằng Bắc bộ và dạng quả to, đắng mọc hoang đại ở vùng núi cao phía bắc Việt Nam cho thấy Việt Nam rất có thể là trung tâm khởi nguyên của loại cây này. Vùng Phân Bố Hiện nay, dưa chuột được trồng hầu như ở khắp nơi trên thế giới.
Từ các vùng nhiệt đới châu Á, châu Phi tới 63° vĩ Bắc. Ngoài ra, ở vùng cực Bắc châu Âu, dưa chuột giữ vị trí hàng du trong số các cây trồng trong nhà ấm. ĐẶC TÍNH THỰC VAT HỌC Bộ nhiễm sắc thể 2n = 14 1. Bộ Rễ Chiếm khoảng 1,5% trọng lượng khô của cây, gồm : Ré chính : phân bố sau 0,6 - 1 m - Rễ phụ : phân bốsâu 15 - 20 cm, rộng 60 - 90 cm.
Thân Thuộc dạng thân leo hoặc thân bò, phủ lông dày. Chiểu dài cây phụ thuộc vào giống và điều kiện trồng trọt. Lá - Lá mam: hình tròn, hình bầu dục. Thời gian tổn tại tương đối dai, có khi thu quả lứa đầu lá mầm mới rụng.
- Lá thật : có dạng 5 cánh hay chân vịt, mọc đơn, phiến lá và cuống li đều có lông cứng. Nách lá là nơi phát sinh ra tua cuốn, hoa và rễ bất định. Hoa Có 4 -5 đài, 4 -5 cánh hợp màu vàng. - Hoa đực : mọc chùm hay đơn, nhỏ và nhiều hơn hoa cái, 4 - 5 nhị hợp, chỉ nhị ngắn, xuất hiện sớm hơn hoa cái.
- Hoa cái : bầu trên, 3 — 4 lá nodn, đầu nhụy phân nhánh hoặc hợp. - Hoa lưỡng tính : có cả bầu noãn và nhị trên cùng một hoa. Quả Quả từ non đến chín có màu xanh chuyển sang xanh trắng hoặc vàng. Hình dạng kích thước quả thay đổi tùy theo giống.
Hạt Hạt màu vàng nhạt. Kích thước thay đổi tùy theo giống và sự vận chuyển chất dinh dưỡng của cây vào hạt. Hạt giống tiêu chuẩn có trọng lượng 20 - 30g/ 1000 hat. Số lượng hạt biến động từ 150 — 500 hat/qua.
THÀNH PHAN CHẤT DINH DƯỠNG TRONG 100 G DƯA CHUỘT Nước 95% Proteine (0,8% Gluxit 0.7% Canxi 23mg Photpho 2?mg Sắt Img Vitamin B, 0,03mg Vitamin B, 0,04mg Vitamin PP 0, Img Vitamin C 5mg 100 g dưa chuột cho 16 calo. GIỚI TÍNH VÀ ĐẶC ĐIỂM NỞ HOA I. Giới Tính Dưa chuột thuộc loại cây đơn tính đồng chu. Tuy nhiên trong quá trình tiến hóa, do những đột biến tự nhiên và tác động sâu sắc của con người trong công tác giống, đặc điểm này bị phá vỡ.
Nhiều dạng cây hoa mới đã xuất hiện như cây hoa lưỡng tính, cây hoa cái và hoa lưỡng tính, cây hoa đực và hoa lưỡng tính, cây hoa cái, cầy hoa đực làm phong phú thêm tinh di truyền của loài cây này. Dưa chuột trở thành cây không đồng nhất về sự di truyền tính trạng giới tính. Đặc Điểm Nở Hoa Hoa nở vào buổi sáng từ 5 giờ đến 9 giờ. Hoa đực tàn sau | — 2 ngày.
Hoa cái tần sau 3 — 4 ngày. Hạt phấn không chịu được tác động trực tiếp của ánh sáng mặt trời và nhiệt độ cao ( 27 — 30” ). Hạt phấn trong bao phấn bảo quản được khoảng 3 ngày đêm còn hạt phấn lấy khỏi bao phấn có thể mất sức nẩy mắm sau vài giờ. Đối với hoa lưỡng tính, nhụy hoa có khả năng tiếp nhận phấn hoa ở ngay thời kỳ nụ, hai ngày trước khi nở.
Thu phấn nhờ sâu bo. QUAN HỆ VỚI NHIÊT ĐỘ, ANH SANG, DINH DƯỠNG, ĐỘ ẨM 1. Nhiệt Độ Dưa chuột thuộc nhóm cây trồng ưa nhiệt. Nhiệt độ tối thích là 25 — 30°C.
Vượt khỏi ngưỡng này, các hoạt động sống của cây bị dừng lại. Hiện tượng này kéo dài, cây bị chết ở nhiệt độ 35 - 40°C. Bất lợi cho dưa chuột là biên độ dao động nhiệt độ lớn. Cây sẽ bị tổn thương và chết ở nhiệt độ thấp kéo đài, do quá trình trao đổi chất thông thường bị phá vỡ, một số quá trình sinh hóa bị ngừng trệ phá vỡ sự cân bằng của toàn bộ chu trình sống dẫn tới việc cây tích lũy các độc té làm chết tế bào.
Đất trồng lạnh làm giảm tốc độ vận chuyển các chất khoáng từ rễ lên lá và các sdn phẩm quang hợp từ lá xuống rễ. Anh Sáng Dưa chuột là cây ưa sáng ngày ngắn, sinh trưởng và phát triển tốt nhất ở độ dài chiếu sáng 10 — 12 giờ / ngày, mẫn cảm với cường độ ánh sáng. Cường độ ánh sáng thích hợp là 15000 — 17000 lux. Cường độ ánh sáng cao, kích thích sự ra hoa tạo quả.
Ngược lại, cường độ ánh sáng thấp ức chế quá trình trên. Dinh Dưỡng Nguyên là loại cây xuất xứ từ vùng nhiệt đới ẩm, dưa chuột quen thích nghi với lượng dinh dưỡng đẩy đủ. Trong diéu kiện trồng trọt, đòi hỏi lượng dinh dưỡng ở tầng đất mặt cao do bộ rễ phát triển yếu, không có khả nang sử dung chất dinh dưỡng ở tang sâu của đất. Đối với dưa chuột, đặc biệt quan trọng là phân hữu cơ.
Ngoài việc cung cấp lượng chất khoáng cẩn thiết cho nhu cẩu của cây, phân hữu cơ góp phần tích cực cải thiện điều kiện phát triển làm việc của bộ rễ. Bên cạnh dam, lân, kali, các nguyên tố vi lượng như B, Mn, Zn, Mo cũng đóng vai trò hết sức quan trọng trong thành phần dinh dưỡng khoáng của dưa chuột. Thích hợp cho sinh trưởng, phát triển của dưa chuột là nền đất hơi chua, pH = 5-5,5. Độ Ẩm Dưa chuột ưa nước cao, lượng nước chứa trong tế bào lớn, chịu hạn kém.
Thiếu nước cây sinh trưởng kém tích lũy lượng cucurbitaxin là chất gây đắng trong quả. Độ ẩm không khí thích hợp : 85 - 90%. Độ ẩm đất thích hợp : 80 - 85%. NHẬP NỘI CÂY TRONG Nhập nội cây trồng có lịch sử rất lâu đời.
Ngay từ buổi bình minh của xã hội loài người, con người đã có nhu cẩu trồng trọt và có sự trao đổi hạt giống giữa các bộ lạc lân cận. Các loại cây trồng tốt nhất thay thế dan các giống năng suất thấp. Sau dẫn, việc nhập nội được mở rộng do việc di dân và dịch chuyển các bộ lạc, do thay đổi khí hậu, do việc tăng dân số, đo phát hiện ra các vùng đất đai mới, do quan hệ thương mại, kinh tế. Khoa học chọn giống ngày nay đòi hỏi phải sử dụng tất cả các nguồn gen hiện có.
Việc sử dụng các giống nhập nội để làm tăng sản lượng cây trồng là hiện tượng phổ biến ở các nước đang phát triển. Trong điều kiện nước ta hiện nay, việc chi phí và trang bị kỹ thuật cho các phương pháp tạo giống hiện đại còn khó khăn thì việc nhập noisy giống tương đối có hiệu quả. Các nguyên tấc nhập nội giống có khoa học đã được xây dựng dần và được đưa vào công tic giảng day ở nước ta như cuốn sách “ Chọn giống cây trông ” của các tác giả Nguyễn Hữu Chỉ và Trần Như Luyện. Việc mở rộng công tác nhập nội cần hết sức quan tâm tới việc kiểm dịch thực vật để tránh hậu quả của việc nhập giống, đồng thời nhập cả các loài cỏ dại, sâu bệnh mới.
TINH HÌNH SAN XUẤT, NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC VÀ TRÊN THẾ GIỚI lL. Trên Thế Giới a.Tình hình sản xuất Diện tích trồng dưa chuột trên thế giới hàng năm khoảng 330 - 350 nghìn ha.