Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE VAN ĐÈ NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu về kỹ năng lắng nghe tích cực 1. Các công trình nghiên cứu trên thế giới Trong nghiên cứu “ÀZ@f nghiên cứu về tác động của việc lắng nghe tích cue doi với thái độ lăng nghe của Quan lý cap trung” (A Study of the Effects of Active Listening on Listening Attitudes of Middle Managers) của Shinya Kubota va cộng sự đã nhận định mục đích của việc sử dung lắng nghe tích cực như một phương tiện “Cham sóc bởi các nhà quan lý trực tiếp”. Nếu người quan lý cap trung lắng nghe và hỗ trợ cấp dưới của họ, thì sự khó chịu và mệt mỏi của người lao động sẽ giảm đi, điều này sẽ ảnh hưởng tích cực đến sức khỏe tỉnh thần của họ.
Vì vậy, lắng nghe tích cực là một phương pháp quản lý căng thăng của người lao động bằng cách cải thiện giao tiếp giữa người quản lý cấp trung và người lao động. Theo mô hình căng thăng công việc do Viện Quốc gia về An toàn và Sức khỏe Nghẻ nghiệp (NIOSH) tại Hoa Kỳ thực hiện, căng thẳng trong công việc được gây ra bởi nhiều yếu t6 gây căng thăng như mỗi quan hệ giữa các cá nhân, xung đột vai trò, v. Dựa trên mô hình này, lắng nghe tích cực sẽ thay đôi tích cực các mi quan hệ giữa các cá nhân và giảm căng thăng. Nó cũng sẽ tăng cường hỗ trợ xã hội.
được coi là yếu tố đệm trong mô hình. Shinya Kubota va cộng sự da tiền hành nghiên cứu vẻ tác động của lắng nghe tích cực đối với thái độ lắng nghe của các nha quản lý cấp trung trong chính quyền địa phương. Tông cộng, 345 nha quản ly cap trung đã tham gia 13 budi đào tạo lắng nghe tích cực trong hai năm. Người nghiên cứu đã phát triển phương pháp Học tập Trải nghiệm Sáng tạo (IEL) va sử dụng nó làm phương pháp dao tạo trọng tâm trong nghiên cứu này.
Dé điều tra xem những người tham gia đã học lắng nghe tích cực tốt như thế nao, nhà nghiên cứu đã yêu cầu các nhà quan lý cắp trung trả lời một phiên bản ngắn hơn của Thang đo thái độ lắng nghe tích cực (ALAS) bao gồm hai thang đo phụ tức là “Thai độ lắng nghe” và “KY năng lắng nghe" - trước khi đảo tạo, một tháng sau và ba tháng sau khi đảo tạo. Tông cộng, 2§4 nhà quản lý cấp trung đã trả lời bang câu hỏi ba lần. Điểm so của từng phạm vi con được phân tích bằng phân tích đo lường phương sai lặp đi lặp lại. Những người tham gia được chia thành ba nhóm sử dụng các giá trị phan tram của mẫu ALAS ban dau, tức là nhóm điềm thấp (- 24%), nhóm điểm trung bình (25-75%) và nhóm điểm cao (76%-), và những thay đôi 6 tương ứng đã được kiểm tra.
Kết quả cho thay cả hai tiêu chí phụ “Thai độ nghe” va “Kỳ năng nghe” đều tăng đáng kế sau khi đào tạo. Phân tích các phần trăm cho thấy tỷ lệ của nhóm điểm thấp giảm và tỷ lệ của nhóm điểm cao tăng lên ở cả hai phạm vi phụ, từ một đến ba tháng sau khi đào tạo. Những thay đôi này được coi là dé chỉ ra rằng những người tham gia đã học lắng nghe tích cực mặc dù họ chi tham gia khóa đảo tạo lắng nghe tích cực trong một ngày (Shinya Kubota và cộng sự, 2004). Beall và cộng sự trong “Hign trạng: Lắng nghe trong giáo duc” (State of the Context: Listening in Education) đã đưa ra nhận định nghiên cứu về giáo dục kỹ năng nghe trong 80 năm qua bao trùm một phạm vi rộng.
Nghiên cứu ban đầu đã điều tra lượng thời gian danh cho việc lắng nghe. Các nghiên cửu sau đó đã xác định khả năng hiểu tài liệu nói của học sinh. Các khía cạnh thường được nghiên cứu nhất rơi vào các loại sau: kích thích nghe, lợi ích nghe và hướng dẫn nghe. Vì giáo viên hướng dan phải đáp ứng nhu cầu của nhiều cách nghe và học khác nhau của học sinh, nên một số lượng đáng kẻ các nghiên cứu về nghe điều tra sở thích nghe và học.
Nghiên cứu nay nhắn mạnh sự cần thiết phải xác định các chiến lược giảng đạy thành công đề giúp giáo viên khơi gợi khả năng lắng nghe hiệu quả. Các giáo viên từ lâu đã tin rằng những học sinh lắng nghe tốt hơn sẽ là những học sinh giỏi hơn và nghiên cứu đường như đã chứng thực rằng những học sinh biết lắng nghe hiệu quả sẽ đạt được thành công trong học tập. Rất it trường cung cấp các khóa học lắng nghe, va ngay cả trong các khóa học ma nghe được cho là nhắn mạnh, chỉ có 7% thời gian dành cho việc nghe. Tác động của việc hướng dan cách lắng nghe là mơ hồ mặc dù có bằng chứng về giai thoại cho thay ring lắng nghe có sự hướng dẫn sẽ giúp cải thiện khả năng nghe.
Các lớp học về lắng nghe đặc biệt khan hiểm ở các trường tiểu học và trung học mặc da thực tế là nghe có liên quan đến ca kha nang doc viết va thành công trong học tập (Beall va cộng sur, 2008) Trong nghiên cứu “Hoe cách lắng nghe: Dạy chiến lược lắng nghe tích cực để cho các chuyên gia giáo dục trước khi vào nghề” (Learning to Listen: Teaching an Active Listening Strategy to Preservice Education Professionals} của McNaughton, Hamlin, McCarthy, Head-Reeves & Schreiner đã khăng định mục tiêu của việc lắng nghe tích cực là phát triên sự hiểu biết rõ ràng về mỗi quan tâm của người nói vả cũng để truyền đạt rõ ràng môi quan tâm của người nghe đối với thông điệp của người nói" (McNaughton vả cộng sự, 2008, tr. Cũng trong nghiên cứu trên, McNaughton va cộng sự đã nhận định tam quan trọng của giao tiếp giữa phụ huynh và giáo viên đã được công nhận rộng rãi; tuy nhiên, chỉ có một số nghiên cứu giới hạn về việc day kỹ năng nghe hiệu quả cho các chuyên gia giáo dục. Trong nghiên cứu này, một thiết kế nhóm đối chứng trước - sau thử nghiệm đã được sử dụng đề kiêm tra ảnh hưởng của việc hướng dẫn đối với kỹ năng lắng nghe tích cực của các chuyên gia giáo dục trước khi vào nghề. Việc hướng dẫn này đã mang đến sự cải thiện đáng kẻ về mặt thống kê đối với các kỹ năng có mục tiêu lắng nghe tích cực.
Như một thước đo giá trị xã hội, phụ huynh của trẻ ở độ tuôi đi học đã xem các video trước và sau khi hướng dẫn cho các chuyên gia giáo dục trước khi bước vào giáng day thông qua các cuộc trò chuyện thị phạm. Các bậc phụ huynh đánh giá man thé hiện sau khi day của các chuyên gia giáo dục là ví dụ tốt hơn về giao tiếp có hiệu qua so với trước khi dạy của họ [. Nghiên cứu nảy cung cấp bằng chứng cho thấy rằng các kỹ năng lắng nghe tích cực có thé được dạy một cách chuyên sâu và hiệu quả cho các chuyên gia giáo dục trước khi bước vào con đường sư phạm va rang việc sử dụng các kỹ năng giao tiếp có mục tiêu này được các bậc cha mẹ của trẻ đang trong độ tuổi đi học nhìn nhận một cách tích cực [. Việc học cách sử dụng các kỹ năng có mục tiêu lắng nghe tích cực được các chuyên gia giáo dục trước khi vào nghề coi trọng.
Sau khỏa đào tạo, họ tự mô tả rằng họ tự tin hơn vào khả năng của minh dé làm việc với phụ huynh vả khuyên rằng phương pháp này nên được đạy cho các chuyên gia giáo dục trước khi vào nghề khác. Các kỹ năng lắng nghe tích cực đã được dạy cho các chuyên gia giáo dục trước khi vào nghề như là một phan của một lớp học có quy mô lớn hơn được gọi là “Ky năng Làm việc với Phụ huynh và Các chuyên gia giáo dục”. Một thực nghiệm do MeNaughton cùng cộng sự thực hiện với một nhóm gồm 10 sinh viên trong một chương trinh đào tạo giáo viên (chưa tốt nghiệp) do 30 phụ huynh của trẻ Mam non (đến từ nhiều nền văn hoá khác nhau) đánh giá. Kết qua cho thay, học phan này có thê được đạy vảo đầu hoặc gan cudi chương trình dao tạo trước khi hoan tất học ky cudi cung sé đều mang lại kết quả tương đương nhau và cần thiết để hoàn thiện kỹ năng su phạm (McNaughton va cộng sự, 2008, tr.
Harry và các cộng sự trong nghiên cứu “Lắng nghe tích cực trong các cuộc phỏng van dong nghiệp: Ảnh hưởng của việc diễn giải thông điệp doi với nhận thức của kỹ nang lắng nghe” (Active Listening in Peer Interviews: The Influence of Message Paraphrasing on Perceptions of Listening Skill) đã nhận định, có lẽ không có kỹ nang giao tiếp nào được dùng thường xuyên như lắng nghe tích cực trong hau hết các chương trình đảo tạo về nhiều lĩnh vực và hoạt động khác nhau. Tuy nhiên, số Ít các nghiên cứu được thực hiện đã cân nhắc đến các yếu tô cụ thể của phản ứng lắng nghe tích cực liên quan đến hiệu quả của chúng trong việc truyền đạt giữa người với người. Nghiên cứu này báo cáo một thử nghiệm được đưa ra dé kiểm tra ảnh hưởng của một sé yeu tố cụ thé đối với phản hôi lắng nghe tích cực, cụ thẻ là cách diễn giải thông điệp. Một trăm tám mươi sinh viên đại học đã tham gia các cuộc phỏng vẫn, trong đó họ nhận được phản hỏi về sự điễn giải hoặc một sự công nhận đơn giản để đáp lại ý kiến được bày tỏ.
Kết quả phân tích dit liệu chi ra rằng cách diễn giải thông điệp có liên quan đến sự thu hút của người nghe nhưng không liên quan đến sự hài lòng khi trò chuyện của người tham gia hoặc nhận thức về cảm giác ma người nghe hiéu được (Harry Weger và cộng sự, 2010). Nghiên cứu của Castro và cộng sự “Vai tro của việc lắng nghe tích cực trong moi quan hệ giữa giáo viên và phụ huynh và vai trò diéu tiết của phong cách gắn bó ” (The Role ofActive Listening in Teacher—Parent Relations and the Moderating Role of Attachment Style) đã kiém tra hiệu qua cảm nhận của phương pháp “Nghe - Dat câu hỏi -Tập trung vào van dé - Tìm bước dau tiên” trong cuộc trò chuyện giữa phụ huynh va giáo viên bằng cách sử dụng một nghiên cứu tình huỗng (N = 208). Đúng như dự đoán, kịch bản dựa trên phương pháp này so với kịch bản đối thoại bỏ qua bốn bước của phương pháp được cả giáo viên va phụ huynh cho là hiệu quả hơn (d = 1,43). Hơn nữa, người ta đưa ra giả thuyết rằng hiệu quả của phương pháp lắng nghe nay phan lớn sẽ được tìm thấy ở những người tham gia an toàn.