Phát triển ngân hàng số BIZ MBBank cho DN - MB Đống Đa

Khóa luận tốt nghiệp về phát triển dịch vụ ngân hàng số cho khách hàng doanh nghiệp tại MBBank Đống Đa. Phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Tạ Lan Anh
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Hoàng Yến
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Phát triển dịch vụ ngân hàng số dành cho khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Quân đội MBBank - Chi nhánh Đống Đa
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan phát triển dịch vụ ngân hàng số doanh nghiệp MBBank

Dịch vụ ngân hàng số dành cho khách hàng doanh nghiệp là xu hướng tất yếu trong kỷ nguyên số. Ngân hàng TMCP Quân đội phát triển mạnh mẽ nền tảng BIZ MBBank. Hệ thống cung cấp chuỗi giải pháp tài chính toàn diện cho các tổ chức kinh tế. Doanh nghiệp có thể thực hiện mọi giao dịch trực tuyến qua Internet Banking và Mobile Banking. Quy trình mở tài khoản và xử lý thanh toán diễn ra hoàn toàn tự động. Nền tảng số giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian vận hành và giảm thiểu chi phí quản lý. Các tính năng nổi bật bao gồm chuyển tiền lô, thanh toán quốc tế, quản lý dòng tiền và cấp hạn mức tín dụng tự động. Doanh nghiệp dễ dàng tích hợp dịch vụ với hệ thống ERP nội bộ. Khả năng kết nối này hỗ trợ tự động hóa nghiệp vụ kế toán nhanh chóng. Chi nhánh MBBank Đống Đa tập trung hỗ trợ phân khúc khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận nền tảng. Chuyển đổi số ngân hàng thúc đẩy tính minh bạch và tăng cường năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm và vai trò dịch vụ ngân hàng số doanh nghiệp

Ngân hàng số doanh nghiệp là mô hình cung ứng dịch vụ ngân hàng dựa trên công nghệ hiện đại. Mọi giao dịch tài chính được số hóa từ khâu tiếp nhận đến xử lý kết quả. Dịch vụ đóng vai trò then chốt trong việc tối ưu hóa quy trình tài chính. Doanh nghiệp quản lý nguồn vốn linh hoạt và chính xác mọi lúc mọi nơi. Nền tảng số loại bỏ thủ tục giấy tờ rườm rà tại quầy giao dịch truyền thống. Tốc độ luân chuyển dòng tiền được cải thiện rõ rệt. Nhờ vậy, tổ chức kinh doanh chủ động nắm bắt cơ hội thị trường và kiểm soát rủi ro thanh khoản hiệu quả.

1.2. Nền tảng BIZ MBBank cho khách hàng tổ chức

BIZ MBBank là nền tảng ngân hàng số chuyên biệt của Ngân hàng TMCP Quân đội. Ứng dụng hoạt động đa kênh trên cả website và thiết bị di động. Giao diện thiết kế trực quan, thân thiện với người sử dụng doanh nghiệp. Hệ thống tích hợp đa dạng chức năng như chuyển tiền, giải ngân trực tuyến và phát hành bảo lãnh. Công nghệ bảo mật nhiều lớp bảo vệ an toàn tuyệt đối cho các giao dịch quy mô lớn. BIZ MBBank tạo điều kiện thuận lợi để khách hàng tổ chức chuyển đổi số hoạt động tài chính toàn diện.

II. Phân tích thực trạng ngân hàng số doanh nghiệp MBBank Đống Đa

Chi nhánh MBBank Đống Đa ghi nhận mức tăng trưởng tích cực về số lượng tài khoản doanh nghiệp số giai đoạn 2022-2024. Phân khúc doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm tỷ trọng lớn trong tổng khách hàng đăng ký mới. Nền tảng BIZ MBBank đáp ứng tốt nhu cầu giao dịch thanh toán cơ bản và chuyển tiền nhanh. Tuy nhiên, tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng các tính năng nâng cao vẫn còn nhiều hạn chế. Hoạt động giải ngân trực tuyến và giao dịch ngoại hối tự động chưa đạt kỳ vọng đề ra. Một số doanh nghiệp truyền thống vẫn duy trì thói quen giao dịch tại quầy. Mức độ liên kết giữa hệ thống ngân hàng số với phần mềm kế toán của doanh nghiệp chưa đồng bộ. Khách hàng gặp khó khăn trong việc phân quyền tài khoản phức tạp cho bộ máy kế toán nhiều cấp. Chi nhánh cần khắc phục các rào cản kỹ thuật và nâng cao chất lượng tư vấn để thúc đẩy mức độ gắn kết của khách hàng.

2.1. Kết quả tăng trưởng khách hàng doanh nghiệp số

MBBank Đống Đa đạt tốc độ gia tăng tài khoản doanh nghiệp số ổn định qua các năm. Đội ngũ bán hàng tích cực tiếp cận các doanh nghiệp tại địa bàn Hà Nội. Số lượng giao dịch trực tuyến qua BIZ MBBank chiếm tỷ trọng vượt trội so với quầy truyền thống. Doanh nghiệp đánh giá cao tốc độ xử lý và chính sách miễn phí chuyển tiền. Sự phổ biến của ứng dụng di động tạo điều kiện mở rộng tệp khách hàng nhanh chóng. Đây là nền tảng vững chắc để chi nhánh tiếp tục khai thác các sản phẩm chuyên sâu.

2.2. Hạn chế và rào cản trong quá trình vận hành

Quá trình triển khai dịch vụ ngân hàng số vẫn đối mặt với nhiều khó khăn thực tế. Một bộ phận khách hàng doanh nghiệp còn e ngại về tính an toàn và rủi ro an ninh mạng. Hạ tầng công nghệ đôi khi gặp gián đoạn vào các khung giờ cao điểm quyết toán thuế. Đội ngũ nhân sự hỗ trợ kỹ thuật chưa đáp ứng kịp thời các yêu cầu tùy biến phức tạp. Việc đào tạo hướng dẫn sử dụng tính năng chuyên sâu cho kế toán doanh nghiệp còn mang tính hình thức, chưa bao quát toàn diện.

III. Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng số doanh nghiệp MBBank

Để gia tăng sức cạnh tranh, MBBank Đống Đa cần thực hiện đồng bộ các giải pháp công nghệ và dịch vụ. Chi nhánh cần nâng cấp hạ tầng máy chủ nhằm đảm bảo tốc độ truyền tải ổn định liên tục. Việc hoàn thiện hệ sinh thái Open Banking qua cổng API mở giúp liên kết mượt mà với phần mềm ERP doanh nghiệp. Ngân hàng cần đẩy mạnh phát triển sản phẩm tín dụng số với quy trình thẩm định tự động bằng trí tuệ nhân tạo. Tỷ giá ngoại tệ trực tuyến nên được cá nhân hóa linh hoạt theo khối lượng giao dịch thực tế. Song song với kỹ thuật, chi nhánh phải đổi mới chính sách chăm sóc khách hàng và nâng cao nghiệp vụ tư vấn. Cán bộ ngân hàng cần trực tiếp đồng hành cùng bộ phận tài chính doanh nghiệp để cài đặt và vận hành hệ thống. Các giải pháp toàn diện này sẽ gia tăng mức độ trung thành và mở rộng thị phần dịch vụ số.

3.1. Nâng cấp công nghệ và tích hợp hệ thống Open Banking

Chi nhánh cần phối hợp với hội sở để chuẩn hóa cổng kết nối API mở. Giải pháp này giúp BIZ MBBank đồng bộ trực tiếp với các phần mềm kế toán phổ biến như MISA hay FAST. Doanh nghiệp có thể ký duyệt lệnh chuyển tiền ngay trên phần mềm nội bộ mà không cần chuyển đổi ứng dụng. Tốc độ xử lý dữ liệu lớn được cải thiện rõ rệt, giảm thiểu sai sót do nhập liệu thủ công. Nâng cao tiêu chuẩn bảo mật hai lớp giúp phòng ngừa hiệu quả các cuộc tấn công mạng nguy hiểm.

3.2. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm và nâng cao chất lượng tư vấn

Ngân hàng cần thiết kế các gói sản phẩm tài chính chuyên biệt cho từng ngành nghề kinh doanh. Sản phẩm tài trợ chuỗi cung ứng trực tuyến và phát hành LC số cần được đơn giản hóa thủ tục. MBBank Đống Đa cần tổ chức định kỳ các buổi đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ chuyên viên quan hệ khách hàng. Đội ngũ tư vấn phải nắm vững kỹ thuật số để giải đáp nhanh chóng mọi vướng mắc nghiệp vụ. Dịch vụ chăm sóc đa kênh 24/7 tạo niềm tin vững chắc cho đối tác doanh nghiệp.

IV. Kết luận và định hướng ứng dụng ngân hàng số MBBank Đống Đa

Phát triển dịch vụ ngân hàng số cho khách hàng doanh nghiệp là chiến lược then chốt của MBBank Đống Đa. Nền tảng BIZ MBBank đóng vai trò đòn bẩy thúc đẩy quá trình chuyển đổi số của cộng đồng doanh nghiệp địa phương. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp công nghệ và nhân sự sẽ giải quyết triệt để các nút thắt vận hành. Doanh nghiệp thụ hưởng lợi ích tối đa từ việc tiết giảm chi phí, minh bạch hóa tài chính và tiếp cận nguồn vốn nhanh chóng. Khóa luận tốt nghiệp cung cấp cái nhìn thực tiễn về mô hình ngân hàng số hiện đại tại chi nhánh ngân hàng thương mại. Các đề xuất có giá trị tham khảo thiết thực cho công tác hoạch định chiến lược kinh doanh số. Trong tương lai, việc không ngừng đổi mới sáng tạo sẽ khẳng định vị thế dẫn đầu của MBBank trên thị trường tài chính số.

4.1. Giá trị ứng dụng thực tiễn của đề tài nghiên cứu

Nghiên cứu mang lại tài liệu tham khảo hữu ích cho ban lãnh đạo MBBank Chi nhánh Đống Đa. Các phân tích định lượng và định tính phản ánh trung thực thực trạng chuyển đổi số tại đơn vị. Khóa luận chỉ ra các ưu điểm cần phát huy và những hạn chế kỹ thuật cần khắc phục. Đề tài hỗ trợ xây dựng lộ trình cải tiến dịch vụ ngân hàng số phù hợp với đặc thù phân khúc doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Hà Nội. Kết quả nghiên cứu có thể mở rộng áp dụng cho các chi nhánh cùng hệ thống.

4.2. Định hướng phát triển dịch vụ ngân hàng số tương lai

MBBank Đống Đa hướng tới mục tiêu tự động hóa hoàn toàn các dịch vụ ngân hàng cho doanh nghiệp. Chi nhánh sẽ đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn để cá nhân hóa giải pháp tài chính. Mối quan hệ đối tác giữa ngân hàng và các công ty công nghệ Fintech sẽ được củng cố chặt chẽ. Xu hướng này mang đến trải nghiệm liền mạch, an toàn và toàn diện cho khách hàng doanh nghiệp. Nền tảng số tiếp tục là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng doanh thu bền vững cho ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG SỐ ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP 1. Cơ sở lý luận về dịch vụ ngân hàng số của NHTM 1. Khái niệm Ngân hàng số Có rất nhiều khái niệm về NHS đã và đang được đưa ra ở Việt Nam và một số nước trên thế giới. Theo định nghĩa của chuyên gia Ngân hàng United Overseas Bank Singapore (UOB): Ngân hàng số được hiểu là “Triển khai những hoạt động kinh doanh ngân hàng trong kỷ nguyên số.

Đồng nghĩa với việc khách hàng đang tiếp xúc với nhiều thiết bị công nghệ và có nhu cầu sử dụng dịch vụ ngân hàng trên nền tảng công nghệ này”. Theo Ngân hàng DBS (Singapore) - cái nôi phát triển NHS đầu tiên trên thế giới đưa ra khái niệm: “Ngân hàng số là việc các quy trình hoạt động tại ngân hàng được tự động hóa, giảm thiểu sự can thiệp từ con người, đồng thời giúp cho ngân hàng tiết kiệm được phần lớn chi phí cố định”. Theo định nghĩa của Ngân hàng nhà nước (NHNN) Việt Nam, “Ngân hàng số là mô hình hoạt động dựa trên nền tảng quy trình công nghệ để cung cấp toàn bộ dịch vụ cho khách hàng thông qua các thiết bị số kết nối trên môi trường internet, mạng viễn thông di động hoặc chi nhánh tự phục vụ”. Dựa trên quan điểm này, các ngân hàng trong nước đã xây dựng khái niệm NHS phù hợp với định hướng phát triển của mình.

Chẳng hạn, BIDV định nghĩa “Ngân hàng số là mô ̣t hình thức ngân hàng số hóa tấ t cả những hoa ̣t đô ̣ng và dich ̣ vụ có thể thực hiê ̣n ở các chi nhánh ngân hàng bình thường”. Hay Techcombank đã đưa ra khái niệm “Ngân hàng số là mô ̣t hình thức số hóa các hoa ̣t đô ̣ng, dich ̣ vụ và sản phẩm đang được hỗ trợ thực hiện tại chi nhánh ngân hàng và tích hợp trên ứng dụng/nền tảng số của ngân hàng”. Như vậy, có thể hiểu các ứng dụng trực tuyến mà các ngân hàng đang tích cực phát triển, chẳng hạn như Internet Banking hay Mobile Banking, thực chất chỉ là một phần nhỏ trong hệ sinh thái ngân hàng số. Theo một cách chung nhất: “Ngân hàng số hay còn được gọi là Digital Banking là một hình thức số hóa các hoạt động, dịch vụ và sản phẩm của ngân hàng truyền thống đặt trong bối cảnh các dịch vụ được số hóa cao độ và tích hợp liên thông liền mạch.

Thông qua các nền tảng điện tử, công nghệ số, NHS 8 cho phép khách hàng thực hiện hầu hết các giao dịch ngân hàng trực tuyến mọi lúc, mọi nơi mà không cần đến các chi nhánh ngân hàng”. Cấu trúc Ngân hàng số Cấu trúc NHS bao gồm 4 thành phần chính: - Các kênh kết nối với khách hàng: Đây là hệ thống phân phối dịch vụ ngân hàng được đồng bộ, đảm bảo thông tin liền mạch giữa các kênh. Bao gồm các kênh truyền thống như chi nhánh, quầy giao dịch, cùng với các nền tảng số như Internet Banking, Mobile Banking, website, mạng xã hội và tổng đài chăm sóc khách hàng. - Tự động hóa: Ngân hàng ứng dụng các công nghệ hiện đại để tối ưu hóa quy trình hoạt động, nâng cao hiệu suất và giảm thiểu sai sót.

Các hệ thống như CRM (quản lý quan hệ khách hàng), ECM (quản lý nội dung doanh nghiệp), BPM (quản lý quy trình kinh doanh) và LOS (quản lý khoản vay) đóng vai trò quan trọng trong việc tự động hóa và cải thiện dịch vụ. - Quyết định (dựa trên phân tích dữ liệu): Ngân hàng thu thập và phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn, cả nội bộ lẫn bên ngoài, nhằm tối ưu hóa dịch vụ. Việc xây dựng kho dữ liệu lớn cùng các công cụ phân tích thông minh (BI – Business Intelligence) giúp ngân hàng khai thác thông tin có cấu trúc và phi cấu trúc để nâng cao khả năng ra quyết định và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng. - Đổi mới sản phẩm và kinh doanh: Công nghệ là động lực thúc đẩy sự sáng tạo trong lĩnh vực ngân hàng.

Để duy trì lợi thế cạnh tranh, các ngân hàng cần liên tục đổi mới sản phẩm và mô hình kinh doanh trước sự phát triển mạnh mẽ của Fintech, trung gian thanh toán và nhà mạng viễn thông – những đơn vị đang từng bước tham gia cung cấp các dịch vụ tài chính. Cấu phần chuyển đổi số của NHTM bao gồm 5 cấu phần: - Số hóa ngân hàng: Áp dụng công nghệ để thay đổi cách thức vận hành, cung cấp dịch vụ và tương tác với khách hàng. - Thay đổi mô hình tổ chức: Tái cấu trúc bộ máy hoạt động để phù hợp với xu hướng số hóa và nâng cao hiệu suất làm việc. 9 - Thay đổi nhân sự: Phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng số, thích ứng với công nghệ mới và tư duy đổi mới sáng tạo.

- Hình thành các hệ sinh thái ngân hàng tiêu chuẩn với 3 lớp dịch vụ: Lớp dịch vụ ngân hàng lõi (core) gồm các dịch vụ ngân hàng cơ bản như gửi tiết kiệm, tín dụng, thanh toán; Lớp dịch vụ hệ sinh thái ngân hàng gồm các dịch vụ như quản lý thuế, quản lý kế toán…; Lớp dịch vụ phi ngân hàng kết nối với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, viễn thông, chứng khoán… - Thay đổi văn hóa: Chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là sự thay đổi trong tư duy, văn hóa tổ chức, khuyến khích tinh thần sáng tạo và thích ứng nhanh với môi trường số. Như vậy, sự phát triển của NHS không chỉ thay đổi cách thức cung cấp dịch vụ mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ cấu trúc hoạt động của NHTM. Từ mô hình tổ chức, quản trị, nhân lực, hệ sinh thái kinh doanh cho đến tư duy và văn hóa doanh nghiệp, tất cả đều phải thích nghi để tạo ra một hệ thống ngân hàng hiện đại, linh hoạt và bền vững trong kỷ nguyên số. Đặc điểm về dịch vụ ngân hàng số NHS mang đến nhiều tiện ích hiện đại như thanh toán hóa đơn, đầu tư tài chính và các giải pháp tài chính số tiên tiến khác.

Một số đặc điểm nổi bật có thể nhận thấy về dịch vụ NHS như: - Ngân hàng số hoạt động chủ yếu trên nền tảng công nghệ Dịch vụ NHS được xây dựng trên nền tảng công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và trải nghiệm khách hàng. Các tổ chức tín dụng (TCTD) đã triển khai các công nghệ số hiện đại như điện toán đám mây (Cloud Computing), phân tích dữ liệu lớn (Big Data), tự động hóa quy trình bằng robot (RPA) và trí tuệ nhân tạo/máy học (AI/ML) nhằm hỗ trợ đánh giá, phân loại khách hàng, ra quyết định giải ngân cũng như kiểm soát rủi ro, đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình, phân tích hành vi khách hàng và nâng cao tính bảo mật. Đồng thời, các ngân hàng cũng tích hợp hệ thống với nhiều đối tác thuộc các lĩnh vực khác nhau để tự động hóa quy trình vận hành và tối ưu hóa quyết định kinh doanh. Hiện nay, nhiều nghiệp vụ cốt lõi đã được số hóa hoàn toàn, bao gồm tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi có kỳ hạn, mở và sử dụng tài khoản 10 thanh toán, phát hành và quản lý thẻ ngân hàng, ví điện tử, chuyển tiền, quản lý nhân sự, kế toán - tài chính,… Đáng chú ý, một số ngân hàng đã ghi nhận hơn 90% giao dịch của khách hàng được thực hiện thông qua các kênh số, phản ánh mức độ phát triển mạnh mẽ của chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng.

- Ngân hàng số cung cấp dịch vụ tài chính phi vật lý và khả năng tiếp cận linh hoạt Một trong những đặc điểm quan trọng của NHS khác biệt với các ngân hàng truyền thống đó là khả năng cung cấp các dịch vụ hoàn toàn trực tuyến, giúp khách hàng thực hiện mọi giao dịch mà không cần đến trực tiếp chi nhánh ngân hàng. Tất cả các hoạt động trước đây phải thực hiện ở quầy giao dịch truyền thống đều được số hóa và tích hợp vào một ứng dụng NHS. Các dịch vụ như mở tài khoản trực tuyến (eKYC), chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, gửi tiết kiệm và vay vốn đều có thể thực hiện trên các thiết bị tiện ích như máy tính, laptop, điện thoại thông minh,… chỉ cần thiết bị có kết nối mạng Internet. Mọi hoạt động ngân hàng được số hóa và thực hiện thông qua Internet Banking và Mobile Banking, khách hàng có thể chủ động thực hiện mọi giao dịch qua ứng dụng di động hoặc các nền tảng webstite ngân hàng.

Theo báo cáo của McKinsey (2022), 65% giao dịch tài chính cá nhân trên thế giới được thực hiện qua các kênh số, thay vì tại quầy giao dịch truyền thống. Dịch vụ NHS đem lại cho người dùng sự tiện lợi và linh hoạt, giúp nhiều người dân tiếp cận dịch vụ tài chính dễ dàng hơn, thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế số và thương mại điện tử. Từ đó thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, thanh toán kỹ thuật số tăng trưởng mạnh mẽ đặc biệt là qua các kênh Internet, điện thoại di động và QR Code. Điều này vai trò quan trọng trong việc thực hiện đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt theo đúng định hướng của Chính phủ và NHNN.

- Ngân hàng số giúp mang lại cho khách hàng dịch vụ tốt hơn với chi phí thấp hơn Trước hết, việc ứng dụng công nghệ số giúp ngân hàng tối ưu hóa chi phí vận hành, giảm bớt sự phụ thuộc vào mạng lưới chi nhánh và quầy giao dịch vật lý. Nhờ vào hệ thống giao dịch trực tuyến, chi phí thực hiện một giao dịch trên nền tảng số thấp hơn nhiều so với giao dịch truyền thống nhờ vào việc cắt giảm chi phí vận hành, giúp ngân hàng có thể cung cấp các dịch vụ tài chính với mức phí cạnh tranh, thậm chí miễn phí trong một số trường hợp. Đồng thời, NHS cũng nâng cao trải nghiệm khách hàng bằng 11 việc cung cấp dịch vụ nhanh chóng, tiện lợi, cho phép khách hàng thực hiện giao dịch 24/7 mà không bị giới hạn về thời gian hay địa điểm. Với sự phát triển của NHS, các ngân hàng có thể cắt giảm đáng kể chi phí liên quan đến cơ sở hạ tầng và nhân sự, bao gồm chi phí xây dựng, mở rộng, duy trì chi nhánh hoặc phòng giao dịch, cũng như chi phí đi lại cho nhân viên.

Bên cạnh đó, chi phí vận hành, xử lý giao dịch, bảo trì hệ thống, thanh toán và kiểm đếm cũng được tối ưu hóa.