mở đầu/xác định van đè. — Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới/giải quyết van dé. = Hoạt động 3: Luyện tập — Hoạt động 4: Vận dụng (Công van 5512, 2020, phụ lục 4) 1. Một số cơ sở khoa học của dé tài nghiên cứu 1.
Định hướng phương pháp dạy học, phương pháp giáo duc của chương trình mới Chương trình giáo dục phô thông tông thê 2018 định hướng về phương pháp giáo đục như sau: “Cac môn học vả hoạt động giáo dục trong nha trường áp dụng các phương pháp tích cực hóa hoạt động của học sinh”. (Bộ Giáo dục và Đào tao, 2018, tr. Trong đó, giáo viên và học sinh đều có những vai trò nhất định, cũng như có mối liên hệ chắc chẽ trong vai trò đó. Giáo viên sẽ đóng vai trò là nhà giáo dục, tô chức và hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập.
Học sinh sẽ đóng vai trỏ là người học và phối hợp thực hiện các hoạt động học nhằm khám phá kiến thức trong lớp học. “Cac hoạt động học tập của học sinh bao gồm hoạt động khám phá van dé, hoạt động luyện tập và hoạt động thực hanh (ứng dụng những điều đã học dé phát hiện vả giải quyết những van dé có thực trong đời sông), được thực hiện với sự hỗ trợ của thiết bị dạy học, đặc biệt là công cụ tin học và các hệ thống tự động hoá của kĩ thuật số." (Bộ Giáo dục và Dao tạo, 2018, tr. Các hoạt động nay được tô chức đa dạng và dựa vào sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, các hoạt động được diễn ra thuận lợi hơn. Bên cạnh việc định hướng tông quát thông qua chương trình giáo dục phô thông tong thẻ 2018, bàn về van dé liên quan đến đẻ tai, cụ thé là định hướng phương pháp 12 giáo dục trong môn Lịch sử được quy định trong Chương trình Giáo dục phố thông mon Lich sử, (ban hành kèm theo thông tư số 13/2022/TT-BGDĐT ngày 3/8/2022.
Vé định hướng chung, chương trình môn Lịch sử được xây dựng theo định hướng phát triển năng lực, vì vậy phương pháp dạy học chủ đạo là tích cực hóa hoạt động của người học. Phương pháp dạy học tích cực chú trọng tỏ chức cho học sinh thực hiện các hoạt động học tập gắn với những tình huống của cuộc sống: gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn; tăng cường tự học, làm việc trong nhóm nhằm phát triển các năng lực chủ yếu, các năng lực chung (năng lực tự chủ và tự học. năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết van dé và sáng tạo) và năng lực lịch sử cho học sinh, đáp ứng mục tiêu của Chương trình giáo dục phô thông. (Bộ giáo dục và đào tạo, 2022, tr.
Vé định hướng phương pháp hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu, thông qua việc tô chức các hoạt động học tập. giáo viên giúp học sinh từng bước hình thành và phát triển lòng yêu nước, tinh than dân tộc chân chính; niềm tự hao về truyền thông lịch sử của quê hương, dat nước: phát trién các giá trị nhân văn, nhân ái, trung thực, tỉnh than trách nhiệm với cộng đồng và xã hội, sẵn sàng tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời, thông qua các bai học lịch sử, giáo viên truyền cảm hứng dé học sinh yêu thích lịch sử, có ý thức tìm tòi, khám phá lịch sử. (Bộ giáo dục và đảo tạo, 2022, tr.
Về định hướng phương pháp hình thành, phát triển các năng lực chung, trong dạy học môn Lịch sử, giáo viên giúp học sinh hình thành và phát triển những năng lực chung thông qua các nội dung học tập và hoạt động thực hành, thực tê. Cụ thể: - Năng lực tự chủ và tự học: được hình thành và phát triển thông qua các hoạt động học tập như thu thập thông tin từ các nguồn sử liệu; trình bày ý kiến cá nhân về sự kiện, nhân vật, quả trình lịch sử; khảo sát, thực hành lịch sử trên thực địa, di tích lich sử và văn hóa ở địa phương; vận dụng kiến thức lịch sử dé giải thích các vấn đề thực tế; tim tòi, khám pha va tự học lịch sử:. - Năng lực giao tiếp và hợp tác: được hình thành thông qua các hoạt động nhóm; hoạt động trải nghiệm tại thực địa, bao tang, di tích lich sử va văn hóa; hoạt động phỏng vẫn nhân chứng lich sử. - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: được hình thành thông qua các hoạt động phát hiện van dé, nêu giả thuyết, ý kiến cá nhân về sự kiện, nhân vật lịch sử; tìm 13 logic trong cách thức giải quyết van dé, đánh gia giải pháp giải quyết vấn đề trong lịch sử, vận dung bai học kinh nghiệm lịch sử trong thực tế cuộc sông:.(Bộ giáo dục và đảo tạo, 2022, tr.
Vé định hướng phương pháp hình thành, phát triển năng lực lịch sử, phương pháp hinh thành va phát triển năng lực lịch sử được thực hiện trên nên tảng những nguyên tắc cơ bản của khoa học lịch sử: thông qua các nguồn tư liệu khác nhau dé tái hiện lịch sử, phục dựng một cách chân thực, khách quan quá trình bình thành, phát trién của các sự kiện. quá trình lịch sử, đồng thời đặt quá trình phát triển đỏ trong sự tương tác với các nhân tô liên quan trong suốt quá trình vận động của chúng. Day học môn Lịch str theo phương pháp dạy học tích cực, giáo viên không đặt trọng tâm vào việc truyền đạt kiến thức lịch sử cho học sinh mà chú trọng hướng dẫn học sinh nhận điện và khai thác các nguồn sử liệu, từ đó tái hiện quá khứ, nhận thức lịch sử, đưa ra suy luận, đánh giá về bối cảnh, nguồn góc, sự phát trién của sự kiện, quá trình lịch sử dé tìm kiếm sự thật lịch sử một các khoa học, vận dụng kiến thức lịch sử vào thực tiền, từ đó hình thành va phát triển năng lực lịch sử cho học sinh. Phương pháp dạy học lịch sử theo định hướng phát triển năng lực chú trọng việc phát hiện và giải quyết vấn đẻ, sử dụng các phương tiện trực quan (hiện vật lịch sử, tranh ảnh lịch sử, bản đô, biêu đô, sa ban, mô hình, phim tài liệu lịch sử,.
Giáo viên giúp học sinh biết cách tìm tỏi, khai thác các nguồn sử liệu, đồng thời biết cách phân tích sự kiện, quả trình lịch sử và tự mình rút ra những nhận xét. đánh giá, tạo cơ sở phát trién năng lực tự học lịch sử suốt đời và khả năng ứng dụng vào cuộc sống những hiểu biết về lịch sứ, văn hoá, xã hội Việt Nam và thé giới. Chương trình môn Lịch sử chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông; khuyến khích học sinh tự tìm đọc, thu thập tư liệu lịch sử trên mạng Internet, trong thư viện và trong các hệ thông cơ sở dữ liệu khác đề thực hiện các nghiên cứu của cá nhân hoặc nhóm; phát triển kĩ năng sử dụng các phương tiện công nghệ thông tin đề hỗ trợ việc tái hiện. nghiên cứu lich sử.
(Bộ giáo dục và dao tạo, 2022, tr. Dặc điểm môn Lịch sử ở trường trung học phổ thông Theo Chương trình Giáo dục phố thông môn Lịch sử, (ban hành kèm theo thông tư số 13/2022/TT-BGDĐT quy định Lịch sử là môn học thuộc nhóm Khoa học xã hội. Điểm cập nhật theo thông tư, môn Lịch sử gồm 2 phần: phan bat buộc đối với tat cả l4 học sinh và phần lựa chọn cho học sinh chọn môn Lịch sử theo định hướng nghề nghiệp ở cap trung học phỏ thông. Môn Lịch sử có sứ mệnh giúp học sinh hình thành va phát triển năng lực lịch sử, thành phần của năng lực khoa học, đồng thời góp phần hình thành, phát triển những phẩm chất chủ yêu va năng lực chung được xác định trong Chương trình tổng thé.
Môn Lich sử giữ vai trò chủ đạo trong việc giáo dục lòng yêu nước, tinh thân tự tôn đân tộc, truyền thông lịch sử và văn hóa dân tộc, giúp học sinh nhận thức và vận dụng được các bài học lịch sử giải quyết những yan đề của thực tế cuộc sông, phát triên tam nhìn, củng cô các giá trị nhân văn, tinh thần cộng đồng, lòng khoan dung, nhân ái; góp phân hình thành, phát trién những phẩm chat của công din Việt Nam, công dan toàn cau trong xu thé phát triển của thời dai. Chương trình môn Lịch sử hệ thông hóa, củng cỗ kiến thức thông sử ở giai đoạn giáo dục cơ ban, đồng thời giúp học sinh tìm hiểu sâu hơn các kiến thức lịch sử cốt lõi thông qua các chủ đẻ, chuyên đẻ vẻ lịch sử thế giới, lịch sử Đông Nam Á, lịch sử Việt Nam. Phương pháp dạy học môn Lịch sử được thực hiện trên nên tảng những nguyên tắc cơ bản của sử học và phương pháp giáo dục hiện đại. (Bộ giáo dục và đào tạo, 2022, tr.
Việc chỉ ra mỗi quan hệ giữa đặc điểm của kiến thức lịch sử với công nghệ thông lin sẽ là cơ sở quan trọng trong việc dé xuất các ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp trong môi trường giáo dục. Van dé này được nghiên cứu cụ thé qua Bang 1. l§ Đặc điểm của kiến Goi ý năng lực đặc Gợi ý phương án ứng dụng thức lịch sử trưng CNTT tương ứng 1. Kiên thức lịch sử Dac điểm này quy định Đề thiết kê và tô chức các hoạt mang tính quá khứ một trong những điểm nỗi động học có ứng dụng công nên đặc trưng của bật nhất của HS trong học nghệ thông tin, GV có thê học tập Lịch sử là tập Lịch sử ở trường phô hướng dan, tô chức hoạt động trải nghiệm gián tiếp thông là năng lực làm việc học gắn với việc tìm kiếm dựa trên việc GV với nguồn sử liệu.
Năng nguồn tải liệu bằng công nghệ hướng dẫn, tô chức lực này gồm những nội thông tin theo một số phương án HS lam việc với các hàm chính như: tiêu biêu đưới đây: nguồn sử liệu trực - Nang lực sưu tầm nguồn 1. Thiết kế hoạt động yêu cầu quan hoặc sử liệu sử liệu; HS sưu tam nguồn sử liệu trực viết. (Nguyễn Phùng - Năng lực chọn lọc, sử quan hoặc sử liệu viết nhằm Tam, 2021, tr.14) dụng nguồn sử liệu phù mục đích giải quyết nhiệm vụ hợp với nội dung bài hoc/ được giao trước khi đến lớp. chủ dé học Việc này ngoài việc giúp học tập: sinh phát triển năng lực tự chủ - Nang lực triên lam, giới và tự học cho học sinh mả đồng thiệu các nguồn sử liệu thời còn giúp học sinh tiếp cận tiêu biểu trong phạm vi gan hơn với nguồn sử liệu.
lớp học, trường học; 2.