Chương 1. Những van dé chung về kiểm sát giải quyết VADS tại Tòa án cấp sơ thấm. Thực tiễn thực hiên các quy định pháp luật về kiểm sát giải quyết VADS tại tòa án cấp sơ thẩm tai Viên kiểm sát nhân dan huyện Trần Yên. và kiên nghị.
CHUONG1 NHUNG VAN DE CHUNG VE KIEM SAT GIAI QUYET VU AN DAN SỰ TẠI TÒA AN CAP SƠ THAM Ll. Những vấn đề lý luận về kiểm sát giải quyết vụ án dân sự tại Tòa án cấp sơ thâm 1. Khái niệm kiêm sút giải quyết vụ an dan sự tai Tòa an cấp sơ thâm Khai niệm kiểm sát giải quyết VADS theo thủ tục sơ thâm phai được xây dựng dựa trên những giải thích vê các khái niệm pháp lý liên quan như VADS, thủ tục sơ thẩm, kiểm sát giải quyết VADS. Về khái niệm VADS, cho đến nay trong các văn bản pháp luật TTDS chưa có điều luật nao quy định về định nghĩa VADS.
Tuy nhiên thông qua Điêu 1 BLTTDS năm 2015 quy định: “Bô iuật Tố tung đân sự quy định những nguyên tắc cơ bản trong 16 tung đân sự. trình tự thủ tục Rhỗi kiên dé Tòa đa nhân dân (sau đây gọi là Tòa an) giải quyết các tranh chấp đân sie hôn nhân và gia đình, Rinh doanh, thương mại, iao đông (sau đây gọi chung là vụ án dan sw).“ thì khái niệm VADS có thé được giải thích la các tranh chap về dân sư, hôn nhân và gia định, kinh doanh, thương mai, lao động được đương sự mang đến Tòa án khởi kiện, yêu câu Tòa án giải quyết va được Tòa an thu lý giải quyết theo một trình tự tô tụng do pháp luật quy định Như vậy VADS chỉ phát sinh khi có yêu cầu khởi kiện và được Tòa án thụ ly. VADS được Tòa án giải quyết lần dau theo trình tự, thủ tục sơ thẩm. Việc giải quyết theo một trình tư, thủ tục sé lam cho việc giải quyết của Tòa án thực sự khách quan, công bằng, dam bao được quyên bình dang của đương sư.
Bên cạnh đó, cơ chế giải quyết VADS thông qua một quy trình TTDS thì việc giải quyết VADS còn được bảo dam bang một cơ chế đặc biệt khác, đó la cơ chế kiểm sát Theo Từ điển giải thích từ ngữ luật học thì kiếm sát giải quyết VADS 1a hoạt động kiểm tra, giám sát việc tuân theo pháp luật của Tòa an và những người tham gia tô tụng trong qua trình giải quyết VADS do VKSND thực hiện nhằm đâm bảo việc giải quyết VADS đúng pháp luật! Hiến pháp năm 1050 ra đời, đánh dau một dau mốc quan trong trong su thay đôi vẻ vị trí, vai trò, nhiệm. vụ quyên hạn của VKSND. Theo đó, các VKSND được thành lập từ trung ương đến địa phương thành hé thông một cơ quan nằm trong bô máy Nha nước. VESND co chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật nhằm góp phân bảo vệ chế độ xã hội, chong mọi sự vi phạm đến lợi ích của Nha nước, quyền va lợi ích hợp pháp của nhân dân v.
VKSND thực hiện 3 chức năng: Kiểm sát chung, kiểm sát hình sự và kiểm sát dân sự. Hiện nay, kiểm sát giải quyết VADS theo thủ tục sơ thâm được Nha nước giao cho VKS giải quyết. VKSNDtiến hành hoạt động theo quy định của pháp luật dé kiểm sat tính hợp pháp của các hanh vi, quyết định của các cơ quan, tô chức, cá nhân trong việc giải quyết VADN, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại, lao đông. Trong moi hoạt đông TTDS việc giải quyết VADS của cơ quan tiên hành tổ tụng, người tiền hành té tụng, người tham gia tô tung của cơ quan, tô chức, cá nhân có liên quan phải tuân theo quy định của BLTTDS? Như vây, cơ quan tiên hành tô tụng, người tiền hành tô tụng, người tham gia tô tụng, cơ quan, tổ chức, ca nhân có liên quan déu la đôi tượng kiểm sát của VKSND.
Như vậy, kiểm sát giải quyết VADS là hoạt đông của VKSND tham gia vào quá trình TTDS giải quyết vụ việc dan sự với tư cách là cơ quan tiền hanh tổ tụng, nhân danh Nhà nước kiểm sát việc tuân theo pháp luật đối với các chủ thé trong quá trình tô tụng giải quyết vụ việc dan sự nhằm dam bao hoạt đông TTDS được thực hiên đúng các nguyên tắc và quy định cụ thể của pháp luật, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, lợi ích công công, quyên và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự. ? Trưởng Đại học Luật Ha Nội (1999), Từ điền giải thíh thuật ngữ luật học, NXB Công an nhàn dân, tr. * Điểu 3 BLTTDS năm 2015 3 Từ những giải thích trên có thé thay khái niêm “kiéin sát giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm” được hiểu như sau: “Kiểm sát giải quyết VADS tại Tòa án cấp sơ thâm là hoạt đông do VKSND thực hiện dé giám sát các han vi, quyết định của cơ quan tiễn hành tô tung, người tiễn hành tố tung và các chủ thé tham gia tế tung khác trong việc giải quyết VADS theo thủ tục so thẩm nhằm bdo dam việc giải quyết VADS được thực hiện ding guy định của pháp luật cũng nine bdo vệ công Ij, bảo vệ quyển con người, quyền công dan, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, lợi ích công công, quyền và lợi ích hop pháp của cơ quan, tỗ chức, cá nhân. Đặc diém kiém sát giải quyét vụ án dan sự tại Tòa án cấp sơ thâm - Kiểm sát giải quyết VADS thuộc về chức năng của VES Hiền pháp năm 2013 quy định VKSND có chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt đông tư pháp.
LTCVKSND năm 2014 đã cụ thể hóa chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của VKSND 1a hoạt động kiểm sat tính hợp pháp của các hành vi, quyết định của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tư pháp, trong đó có việc giải quyết VADS của Tòa án, nhằm bảo dam việc giải quyết VADS được thực hiện đúng quy định của pháp luật. - Kiểm sát giải quyét VADS theo thủ tục sơ thẩm nhằm ruc dich bảo dam cho việc chấp hành pháp luật được thực hiện nghiêm chỉnh và thông nhất Trong TTDS, VKSND thực hiện nhiệm vu bảo vệ pháp luật thông qua VKS hoạt động tư pháp. Thực chất chức năng kiểm sát các hoạt động tư pháp của VKSND là bao dam cho việc giải quyết VADS được thực hiện đúng quy định của pháp luật, bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật phải được thi hành nghiêm chỉnh; bao dam moi vi phạm pháp luật trong hoạt đông tư pháp phải được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh. Vi vậy, quá trình thực hiện nhiệm vụ, quyền han của mình, VKS có thẩm quyền kiểm sát các hoạt động tô tụng của Tòa án như kiểm sát việc trả lại don khởi kiên, thụ ly VADS, kiểm sát ban án, quyết định và các văn bản tô tụng 30 khác có liên quan đến việc giải quyết VADS của Tòa án, kiểm sát việc tổng đạt các văn bản tô tụng.
và thực hiện các nhiệm vu, quyền hạn khác theo quy định của LTCVKSND cũng như BLTTDS Kiểm sat giải quyết VADS tại Tòa an cap sơ thẩm đề bảo vệ quyền con người, quyền công dan, bảo vệ lợi ích nhà nước, lợi ich công cộng Căn cứ vào tình hình kinh tế - chính trị - x4 hội của đất nước ở các thời kỳ khác nhau, chính sách pháp luật về chức năng, nhiém vụ, quyền han của Cơ quan VKSND có sự thay đôi phù hợp. Tuy nhiên trong giai đoạn nao thì nhiệm. vụ, quyên han của VKS cũng nhằm mục đích bảo vê quyên con người, quyên công dân, bảo vệ lợi ích Nhà nước, lợi ích công công, lợi ích của những người yêu thé trong xã hội như người chưa thành niên, người bị mat năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức và lam chủ hành vi cũng là nhiệm vụ và mục đích hướng đến của VKSND Điện kiểm sát thực hiện chức năng kiếm sát giải quyết VADS tại Tòa da sơ thẩm phải tuân thủ những quy trình, thai tục do pháp luật quy đình Luật Dân sự là một ngành luật nôi dung, luật Tổ tụng dân sự là một ngành luật hình thức. Khi cơ quan VKSND tham gia và kiểm sát trong hoạt động TTDS chính là kiểm sát việc tuân thủ các trình tự, thủ tục mà pháp luật quy định đối với người tiễn hảnh tổ tụng, người tham gia tô tung.
Do đó, dé dam bảo hoạt động của claVKS có hiệu qua, phủ hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyên hạn của mình thi can được tiến hanh theo những quy định vẻ trình tu, thủ tục do pháp luật quy định Hơn nữa, VKS là cơ quan nhà nước đặc thu, VKS phải tiền hanh và tuân thủ những quy định về trình tự, thủ tục một cách nghiêm ngặt dé bảo về trật tự chung của bộ máy nha nước. Ý nghĩa của việc kiêm sat giải quyết vụ án dan sự tai Tòa cap sơ thâm 11 Kiểm sát giải quyết VADS theo thủ tục sơ thẩm lả một hoạt động quan trong của VKSND được quy định trong BLTTDS năm 2015. Hoạt đông trên mang những ý nghĩa sau: Thư nhất, kiếm sat giải quyết vụ án dân sự theo thủ tục sơ thẩm góp phân bảo vệ pháp luật. VKSND được giao nhiệm vụ giám sát việc thực thi pháp luật của cơ quan tư pháp, là cơ quan duy nhất có quyên kiểm sát việc thực tuân theo pháp luật đôi với các chủ thể tiền hành tô tụng, người tham gia tô tụng.
Khi có vi phạm trong quá trình giải quyết VADS, tùy mức đô vi pham, VKS thực hiện quyền kiến nghị, kháng nghị của minh đôi với các chủ thé tiên hành tổ tụng, người tham gia tổ tụng nhằm yêu câu khắc phục hoặc phòng ngừa vi phạm tương säy ra, từ đó bao đảm cho pháp luật được chap hành nghiêm chỉnh, chính xác và thông nhất trong việc giải quyết VADS Thit hai, kiểm sát giải quyết VADS theo thủ tục sơ thẩm là phương thức kiểm soát quyên lực Tòa án và các chủ thể tiền hành tô tụng, góp phân phát hiện hạn chê, thiều xót trong quá trình giải quyết vụ án, dam bao cho việc giải quyết VADS đúng pháp luật, nhanh chóng Thông qua hoạt động kiểm sát đôi với các hành vi, quyết định của các chủ thé tiến hành tô tụng trong việc áp dung pháp luật để giải quyết VADS đã góp phân nâng cao tinh thân trách nhiém của các chủ thể tiền hanh tô tung, giúp phát hiện, khắc phục va hạn ché các vi phạm. trong hoạt động TTDS. Tint ba, kiểm sát giải quyết VADS theo thủ tục sơ thẩm góp phân bao đâm quyên cả lợi ích hợp pháp của các cơ quan, tô chức, cá nhân.