Khóa luận tốt nghiệp Kinh tế: tốt nghiệp kế toán kiểm toán hoàn thiện kế

Khóa luận tốt nghiệp kế toán kiểm toán hoàn thiện kế toán thanh toán tại công ty tnhh đầu tư và xây dựng và công nghệ á phục vụ n

• Tác giả: Trần Quỳnh Hương
• Người hướng dẫn: Bùi Thị Thanh Tình
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kế toán - Kiểm toán
• Đề tài: Hoàn thiện kế toán thanh toán tại Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và Công nghệ Á Châu
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về kế toán thanh toán trong doanh nghiệp

Kế toán thanh toán là một trong những lĩnh vực quan trọng nhất trong hệ thống kế toán doanh nghiệp hiện đại. Đây là quá trình ghi chép, phân loại và báo cáo các giao dịch liên quan đến khoản phải thu từ khách hàng và khoản phải trả cho nhà cung cấp. Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường phát triển, việc quản lý hiệu quả các nghiệp vụ thanh toán giúp doanh nghiệp duy trì dòng tiền ổn định, giảm rủi ro tín dụng và tối ưu hóa chi phí hoạt động. Khóa luận này tập trung vào việc hoàn thiện kế toán thanh toán tại công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Công nghệ Á Châu, nhằm nâng cao chất lượng quản lý tài chính và tuân thủ các chuẩn mực kế toán Việt Nam. Các phương thức thanh toán hiện đại bao gồm tiền mặt, chuyển khoản, ký quỹ và các hình thức khác tùy theo tính chất hợp đồng kinh tế.

1.1. Vấn đề cơ bản về khoản phải thu và phải trả

Khoản phải thu là các quyền lợi tài chính của doanh nghiệp đối với khách hàng sau khi cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ. Khoản phải trả ngược lại là các nghĩa vụ thanh toán với nhà cung cấp. Việc quản lý chặt chẽ hai yếu tố này giúp doanh nghiệp cân đối tài chính, dự báo dòng tiền và phòng ngừa nợ xấu. Các nguyên tắc kế toán cần tuân thủ bao gồm kỷ luật tiết kiệm, trung thực, sơ cấp và đầy đủ trong ghi chép.

1.2. Phương thức và hình thức thanh toán trong kinh tế hiện đại

Các hình thức thanh toán bao gồm thanh toán bằng tiền mặt, chuyển khoản ngân hàng, ký quỹ, thẻ tín dụng và các công cụ thanh toán điện tử khác. Mỗi phương thức có ưu nhược điểm riêng tùy theo tính chất giao dịch, quy mô và độ tin cậy của đối tác. Lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp giúp giảm rủi ro, tăng hiệu quả quản lý và cải thiện quan hệ với khách hàng và nhà cung cấp.

II. Thực trạng công tác kế toán thanh toán tại công ty Á Châu

Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Công nghệ Á Châu hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cơ bản (XDCB) và cung cấp dịch vụ công nghệ. Qua khảo sát thực tế, hệ thống kế toán thanh toán tại công ty đang áp dụng các chứng từ kế toán cơ bản như hóa đơn, phiếu báo nợ (PBN), phiếu báo có (PBC) và hợp đồng kinh tế (HĐKT). Tuy nhiên, công ty vẫn còn một số hạn chế trong việc quản lý khoản phải thu từ khách hàng, đặc biệt là trong theo dõi và dự báo dòng tiền. Ngoài ra, quy trình thanh toán với nhà cung cấp chưa được tối ưu hóa hoàn toàn, dẫn đến chi phí quản lý khá cao. Cần thiết phải hoàn thiện quy trình, nâng cao kỷ luật kế toán và áp dụng các công cụ quản lý hiện đại.

2.1. Đặc điểm về phương thức thanh toán tại công ty

Công ty Á Châu sử dụng chủ yếu thanh toán bằng chuyển khoản ngân hàng và một phần nhỏ thanh toán bằng tiền mặt. Hình thức ký quỹ cũng được áp dụng đối với các hợp đồng xây dựng lớn. Tuy nhiên, hiện chưa có quy định rõ ràng về các điều kiện thanh toán, thời hạn và các khoản chiết khấu. Thiếu sự thống nhất trong quản lý phương thức thanh toán dẫn đến vi phạm quy trình và chậm trễ trong ghi chép kế toán.

2.2. Hạn chế trong quản lý khoản phải thu khách hàng

Hiện tại, công ty chưa có hệ thống theo dõi toàn diện các khoản phải thu. Các báo cáo tổng hợp về độ tuổi nợ không được cập nhật thường xuyên, làm khó khăn cho việc dự báo dòng tiền và phòng ngừa nợ xấu. Cần áp dụng kế toán quản trị để phân tích chi tiết tình hình thanh toán của từng khách hàng và xây dựng chính sách thu nợ hiệu quả hơn.

III. Các giải pháp hoàn thiện kế toán thanh toán

Để hoàn thiện công tác kế toán thanh toán, công ty Á Châu cần thực hiện một số giải pháp toàn diện bao gồm nâng cao ý thức của bộ máy kế toán, áp dụng công nghệ thông tin và xây dựng quy trình quản lý chặt chẽ hơn. Giải pháp thứ nhất là áp dụng kế toán quản trị để phân tích chi tiết các hoạt động thanh toán, từ đó đưa ra quyết định quản lý hiệu quả. Giải pháp thứ hai là sử dụng phần mềm kế toán chuyên nghiệp để tự động hóa quy trình ghi chép, giảm sai sót và tiết kiệm thời gian. Giải pháp thứ ba là cải tiến quy trình lưu trữ chứng từ, từ đó tăng độ an toàn dữ liệu và dễ dàng kiểm toán. Đồng thời cần đào tạo nâng cao kỹ năng cho đội ngũ kế toán viên.

3.1. Áp dụng kế toán quản trị trong quản lý thanh toán

Kế toán quản trị cung cấp thông tin chi tiết về chi phí, doanh thu và lợi nhuận từng hoạt động thanh toán. Công ty nên xây dựng báo cáo phân tích tuần kỳ về tình hình thanh toán, độ tuổi nợ và nợ quá hạn. Từ đó có thể dự báo dòng tiền chính xác hơn, tối ưu hóa cấu trúc nợ phải thu/phải trả và xây dựng chính sách quản lý tín dụng khoa học.

3.2. Sử dụng phần mềm kế toán và lưu trữ điện tử

Thay thế quy trình kế toán thủ công bằng phần mềm kế toán hiện đại như Misa, FastAccounting hoặc similar. Hệ thống này giúp tự động hóa quá trình ghi chép, giảm sai sót, tăng tốc độ xử lý và cải thiện báo cáo. Đồng thời, cần lưu trữ điện tử các chứng từ kế toán để bảo vệ dữ liệu, tiết kiệm không gian và thuận tiện kiểm toán.

IV. Kiến nghị và hướng phát triển trong tương lai

Để đảm bảo tính hiệu quả của những giải pháp hoàn thiện, cần xây dựng các kiến nghị cụ thể cho công ty Á Châu. Thứ nhất, ban quản lý cần cấp quyền và tài nguyên để thực hiện các giải pháp nêu trên. Thứ hai, cần xây dựng quy trình và hướng dẫn chi tiết cho các bộ phận liên quan về cách thức thanh toán, lưu trữ chứng từ và báo cáo kết quả. Thứ ba, phải định kỳ đánh giá hiệu quả thực hiện các giải pháp để điều chỉnh kịp thời. Cuối cùng, công ty cần đầu tư vào đào tạo nhân sự, nâng cao kỹ năng kế toán và tạo văn hóa kỷ luật tài chính. Những giải pháp này sẽ giúp công ty Á Châu tăng cường quản lý tài chính, giảm rủi ro và cải thiện hiệu quả hoạt động trong dài hạn.

4.1. Kiến nghị đối với ban quản lý công ty

Ban quản lý cần công nhân bản chất của hoạt động kế toán thanh toán và cam kết dành ngân sách, thời gian để thực hiện cải tiến. Cần thành lập nhóm đặc biệt giám sát quá trình thực hiện, định kỳ báo cáo tiến độ và xác định rõ trách nhiệm từng cá nhân. Đồng thời, thưởng các bộ phận kế toán khi hoàn thành tốt nhiệm vụ để tạo động lực làm việc.

4.2. Hướng phát triển lâu dài của công ty

Trong tương lai, công ty Á Châu nên tiến tới chuyển đổi số toàn diện, áp dụng hóa đơn điện tử, ký số trong các giao dịch và nối kết với các hệ thống ngân hàng. Ngoài ra, cần xây dựng hệ thống ERP tích hợp để quản lý toàn bộ quy trình kinh doanh một cách hiệu quả và minh bạch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN KẾ TOÁN THANH TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP 1. 1 Một số vấn đề cơ bản về thanh toán trong doanh nghiệp Thanh toán là quá trình chuyển giao giá trị, tài sản giữa các bên nhằm hoàn tất một nghĩa vụ tài chính phát sinh từ giao dịch hàng hóa, dịch vụ hoặc các khoản vay nợ. Nói cách khác, nghiệp vụ thanh toán là một quan hệ kinh doanh phát sinh khi doanh nghiệp thực hiện giao dịch mua bán hoặc có sự trao đổi liên quan đến các khoản vay nợ phục vụ hoạt động kinh doanh.

Mọi quan hệ thanh toán đều dựa trên sự cam kết giữa chủ nợ và người đi vay về nghĩa vụ trả nợ theo các điều khoản đã được thỏa thuận và có hiệu lực trong thời hạn quy định. Theo đó, các nghiệp vụ thanh toán trong doanh nghiệp có thể được phân thành hai nhóm chính: - Nhóm các nghiệp vụ sử dụng tiền hoặc hiện vật để xử lý các khoản công nợ đã phát sinh. - Nhóm các nghiệp vụ thực hiện thanh toán thông qua hình thức bù trừ giữa các khoản công nợ với nhau. Quan hệ thanh toán là yếu tố của hoạt động tài chính và là cơ sở cho công tác quản lý tài chính trong một doanh nghiệp: 1.1 Một số vấn đề về khoản phải thu 1.1 Khái niệm nợ phải thu Nợ phải thu là số tiền có thể thu hồi của khách hàng hoặc các đối tượng khác.

Trong một số trường hợp mua sắm vật tư, doanh nghiệp còn phải ứng trước tiền cho người cung cấp từ đó hình thành các khoản ứng trước người bán. Bên cạnh đó còn có các khoản tạm ứng cán bộ công nhân viên và các khoản phải thu khác. Qua bảng Cân đối kế toán ta nhận thấy nợ phải thu là Tài sản của doanh nghiệp. Nó phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp khi thực hiện việc cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, cũng như một sổ trường hợp khác liên quan đến bộ phận vốn của doanh nghiệp bị chiếm dụng mà đơn vị có quyền thu hồi.

Những tài sản đó 6 là những khoản phát sinh trong các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp với các đối tác.2 Phân loại nợ phải thu Để tiện theo dõi các khoản nợ phải thu, ta có thể phân loại nợ phải thu theo đối tượng khách nợ. Nợ phải thu có thể phân chia thành: phải thu khách hàng, trả trước cho người bán, phải thu nội bộ và các khoản phải thu khác. Khoản phải thu khách hàng. “Phải thu của khách hàng gồm các khoản phải thu mang tính chất thương mại phát sinh từ giao dịch có tính chất mua – bán, như: Phải thu về bán hàng, cung cấp dịch vụ, thanh lý, nhượng bán tài sản (TSCĐ, BĐSĐT, các khoản đầu tư tài chính) giữa doanh nghiệp và người mua (là đơn vị độc lập với người bán, gồm cả các khoản phải thu giữa công ty mẹ và công ty con, liên doanh, liên kết).

Khoản phải thu này gồm cả các khoản phải thu về tiền bán hàng xuất khẩu của bên giao ủy thác thông qua bên nhận ủy thác” được trình bày tại điểm a, khoản 2, điều 17, Thông tư 200/2014/TT- BTC. Bản chất, khoản phải thu khách hàng chính là Tài sản của doanh nghiệp nên doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ và có biện pháp thu hồi kịp thời. Trả trước người bán Trả trước cho người bán là khoản tiền mà doanh nghiệp đặt trước cho người bán để nhận hàng nhằm mục đích nhận chiết khấu từ phía khách hàng là nhà cung cấp. Doanh nghiệp thanh toán trước tiền cho người bán còn nhằm mục đích đảm bảo nhận được hàng khi thị trường đang khan hiếm hàng hóa đó, khi nhà cung cấp có quá nhiều đối tượng muốn mua hàng.

Tuy nhiên trong quá trình hoạt động, tiền hàng ít khi được doanh nghiệp đặt trước mà thường có xu hướng chiếm dụng vốn của đối tác hơn. Phải thu nội bộ Thường phát sinh trong doanh nghiệp có sự phân cấp kinh doanh, quản lý và công tác kế toán. Nó bao gồm các khoản vốn, kinh phí đã cấp cho cấp dưới, các khoản thu hộ, chi hộ giữa cấp trên và cấp dưới trực thuộc và các khoản khác. Các khoản phải thu khác 7 Theo điểm c, khoản 2, điều 17, Thông tư 200/2014/TT-BTC thì “Phải thu khác gồm các khoản phải thu không có tính thương mại, không liên quan đến giao dịch mua - bán, như: - Các khoản phải thu tạo ra doanh thu hoạt động tài chính, như: khoản phải thu về lãi cho vay, tiền gửi, cổ tức và lợi nhuận được chia - Các khoản chi hộ bên thứ ba được quyền nhận lại; các khoản bên nhận ủy thác xuất khẩu phải thu hộ cho bên giao ủy thác - Các khoản phải thu không mang tính thương mại như cho mượn tài sản, phải thu về tiền phạt, bồi thường, tài sản thiếu chờ xử lý.3 Dự phòng nợ phải thu khó đòi a.

Khái niệm: Khoản phải thu khó đòi là các khoản nợ mà người nợ gặp khó khăn hoặc không có khả năng trả nợ đúng hạn. Phải thu khó đòi có thể là các khoản nợ phải thu bị quá hạn thanh toán trên hợp đồng kinh tế, nợ trên các khế ước cho vay hoặc các cam kết nợ khác. Khoản phải thu khó đòi có thể là khoản nợ phải thu chưa đến hạn thanh toán nhưng tổ chức kinh tế mắc nợ đã lâm vào tình trạng phá sản hoặc đang làm thủ tục giải thể; người mắc nợ mất tích bỏ trốn, đang bị các cơ quan pháp luật truy tố, giam giữ, xét xử, đang thi hành án hoặc đã chết. Dự phòng phải thu khó đòi là khoản dự phòng phần giá trị bị tổn thất của các khoản nợ phải thu quá hạn thanh toán, nợ phải thu chưa quá hạn nhưng có thể không đòi được do khách nợ không có khả năng thanh toán.

Việc lập dự phòng phải thu khó đòi được thực hiện vào cuối kỳ kể toán. Mức lập dự phòng đối với nợ phải thu khó đòi và việc xử lý xóa nợ khó đòi của các doanh nghiệp phải đảm bảo đúng các quy định pháp luật. Trích lập dự phòng phải thu khó đỏi Hiện nay các doanh nghiệp Việt Nam phải trích lập và sử dụng dự phòng phải thu khó đòi theo quy định tại Thông tư số 48/2019/TT-BTC có hiệu lực kể từ ngày 10/10/2019, cụ thể: “Đối với nợ phải thu quá hạn thanh toán, mức trích lập dự phòng như sau: 8 - Trích lập 30% giá trị đối với khoản nợ phải thu quá hạn từ 6 tháng đến dưới 1 năm. - Trích lập 50% giá trị đối với khoản nợ phải thu quá hạn từ 1 năm đến dưới 2 năm.

- Trích lập 70% giá trị đối với khoản nợ phải thu quá hạn từ 2 năm đến dưới 3 năm. - Trích lập 100% giá trị đổi với khoản nợ phải thu quá hạn từ 3 năm trở lên. Đối với nợ phải thu chưa đến hạn thanh toán nhưng tổ chức kinh tế mắc nợ đã lâm vào tình trạng phá sản hoặc đang làm thủ tục giải thể; người nợ mất tích, bỏ trốn, đang bị cơ quan pháp luật truy tố, giam giữ, xét xử hoặc đang thi hành án. thì doanh nghiệp dự kiến mức tổn thất không thu hồi được để trích lập dự phòng.

Khi doanh nghiệp trích lập dự phòng; nếu số dự phòng phải trích lập bằng số dư dự phòng nợ phải thu khó đòi, thì doanh nghiệp không phải trích lập Nếu số dự phòng phải trích lập cao hơn số dư khoản dự phòng nợ phải thu khó đòi, thì doanh nghiệp phải trích thêm vào chi phí quản lý doanh nghiệp phần chênh lệch.” Kế toán hạch toán: Nợ TK 6421: Chênh lệch giữa số cần trích dự phòng và số dư khoản dự Có TK 2293: phòng Nếu số dự phòng phải trích lập thấp hơn số dư khoản dự phòng nợ phải thu khó đòi, thì doanh nghiệp hoàn nhập phần chênh lệch ghi giảm chi phí quản lý doanh nghiệp. Kế toán hạch toán: Nợ TK 2293: Chênh lệch giữa số dư khoản dự phòng và số cần trích lập Có TK 6421: dự phòng trong năm 9 Đối với những khoản nợ phải thu khó đòi khi xác định là không thể thu hồi, kế toán thực hiện xóa bỏ theo quy định của pháp luật hiện hành, căn cứ vào quyết định xóa nợ, kế toán ghi: Nợ TK 111, 112: Phần tổ chức cá nhân phải bồi thường Nợ TK 2293: Phần đã lập dự phòng Nợ TK 6421: Phần được tính vào chi phí Có TK 131, 138…: Số nợ phải thu khó đòi xóa bỏ Đối với những khoản nợ đã được xử lý xóa nợ, nếu sau đó lại thu hồi được nợ, kế toán căn cứ vào giá trị thực tế của khoản nợ đã thu hồi được ghi: Nợ TK 111, 112: Số nợ thu hồi Có TK 711: 1.2 Một số vấn đề về nợ phải trả 1.1 Khái niệm nợ phải trả Nợ phải trả là nghĩa vụ hiện tại của doanh nghiệp phát sinh từ các giao dịch và sự kiện đã qua mà doanh nghiệp phải thanh toán từ các nguồn lực của mình. Các khoản nợ phải trả là những nghĩa vụ của doanh nghiệp về các khoản thanh toán tương lai hoặc thực hiện các dịch vụ tương lai, là kết quả của các giao dịch quá khứ. Nợ phải trả có liên quan mật thiết tới các mục tiêu lợi nhuận và nhu cầu thanh khoản của doanh nghiệp.

Nợ phải trả là nguồn tiền cho đầu tư và tài trợ cho các hoạt động của doanh nghiệp, nhưng chúng cũng là các nghĩa vụ đòi hỏi sử dụng tiền khi chúng bị yêu cầu hoàn trả. Với một mức nợ phải trả thích hợp là có ý nghĩa quyết định tới sự thành công trong kinh doanh của doanh nghiệp. Một doanh nghiệp có quá ít nợ phải trả có thể không khai thác được tiềm năng của mình để thu lợi nhuận, ngược lại, nếu một doanh nghiệp có quá nhiều nợ phải trà có thể phải gánh chịu rủi ro quá mức.2 Phân loại nợ phải trả Nợ phải trả hình thành từ nhiều giao dịch và thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp, nhưng có thể chia nợ phải trả làm hai loại chính là nợ ngắn hạn và nợ dài hạn. Ngoài việc phân chia theo thời hạn, để phục vụ cho quá trình quản lý, người ta còn phân loại nợ phải trả dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau như: tính chất phát sinh, nguồn gốc phát sinh.

việc phân loại đúng các khoản nợ phải trả sẽ giúp tăng cường việc kiểm soát, đánh giá và phân tích các khoản nợ, từ đó hỗ trợ các cấp quản lý trong việc ra quyết định. Căn cứ vào thời hạn thanh toán, nợ phải trả được chia thành nợ ngắn hạn và nợ dài hạn.