CHƯƠNG I: TÔNG QVAN TÀI LIỆl l. Các biện pháp tránh thai 1 1 1 Khái niệm Trành thai cò thê dược COI lã một trong nhùng nội dung quan trọng trong châm sóc SKSS ban dầu Theo bão cao cua Liên hợp quốc về kẽ hoạch hóa gia đinh cua thế giới nảm 2022 ti lộ phụ nừ trong độ tuồi sinh de sư dụng một BPTT lá 85%. trong dó ti lộ sữ dụng BPTT hiện dại lã 77%3 Tại Việt Nam theo tông cục Dân sồ KHHGĐ, tỳ lộ sứ dụng BPTT hiện đại vã truyền thống nám 201X lã 66. tý lộ sứ dụng BPTT hiện dại ờ khu Vực nông thôn cao hơn thành thị 2 0 diem phàn trảm (67.2%) tý lệ sứ dụng BPTT truyền thống và khác ỡ khu vực nông thôn cùng cao hơn thành thị 1 3 diem phan trâm (10.4% so với 9 1%)‘ Các BPTT được chia lãm 2 loại chinh lá cãc BPTT hiện dại vã các BPTT truyền thống 112 Các biện pháp tránh thai hiện đại 1.
Bao cao su • Dụi cương: Bao cao su (BCS) lã BPTT an toàn hiện dại ré tiền và dặc biẻt có hiệu quà phông chổng HIV AIDS và STDs BCS được dùng nhiều ớ các nước phát tnến (13%) hơn các nước dang phát triền (3%)' Nếu sư dụng BCS dũng, kha nàng cỏ thai khi dũng lã 3%. Da số BCS hiện nay dược lâm bảng nhựa latex hoặc polyurethane. BCS bằng polyurethane nhạy câm hon BCS bang latex nhưng tỷ lộ thúng vã tuột cao hơn (lần lượt lã 7,2% vã 3. Cỏ hai loại BCS dành cho nam vã BCS dành cho nữ * Cư chẻ tác dụng TMT ufk bjr K)C V M hặr 4 BCS bọc lấy dương vật có tác dụng ngàn không cho tĩnh trũng vào âm dạo và tư cung nên tinh trũng không gặp được noàn dần đến quá trinh thụ tinh không Xay ra6.
Dổi với BCS nữ củng như vậy ♦ Chi định vả chổng chi định Chi định dùng cho tắt cá các trường hợp muốn tránh that phông ngừa STDs nhưHlV/AIĐS. Chổng chi định dị ủng với bắt ki thành phần náo cỏ trong BCS' • Ưu diem và hạn chế Ưu điểm hiệu qua tránh thai cao. phòng chống các bệnh lảy qua dưỡng tinh đục, an toàn de sư dụng, ít tác dụng phụ. tiện lợi nho gọn de mang theo, re tiền Han chẽ dẻ bị tuột rách trong khi quan hộ, cỏ trường họp bị dị ứng khi dùng BCS có thê giâm mức độ khoái cám cho cá nam và nừ kin quan hộ ♦ Cách sứ dụng và báo quan ■ Kiêm tra trước về sự toàn Vẹn Cua BCS vã hạn sứ dụng - Mỗi lằn quan hệ dền phái sứ dụng bao mới - Xê vó bao dũng cách, lẩy bao ra khỏi Vo.
- Lồng BCS vào dương vụt dang cương tnróc kin quan hệ dối VỚI nam - Đặt BCS vào trong âm đạo trước khi quan hệ đối VỚI nữ Chi Sứ dụng mỏi BCS 1 lằn ♦Những vắn đe thường gặp kill Sư dụng BCS vá each xứ tri * Nếu BCS bị rách TMT utk bjr KJC V M hặr 5 Rữa dương vật vã ảm hộ bang nước sạch hoặc thuốc diệt tinh tiling (nếu có) Cần áp dụng BPTT khấn cắp ngay khi phát hiện BCS bị rách sau quan hộ * Nếu có ngứa hoặc nổi ban tại bộ phần sinh dục Đi khám để được cãc nhãn viên y tể tư vấn trục tiếp Tim nguyên nhãn gây dị úng có the đồi loạt BCS hoặc BPTT khác 1 1 2. Thuốc tránh thai Đây lã BPTT tránh thai tạm thời theo đường uống vã được sứ dụng rộng răi khoáng 20% phụ nữ sứ dụng thuốc tránh thai ớ các nước phát triển. 28% ờ châu Mỳ và 50% ớ Bắc Phi' Cơ che tác dụng trong thuốc cỏ các loại hoocmon như estrogen vã progestin hoậc chi chưa progestin lãm ức chế phóng noãn úc chết phát tnến nội mạc tứ cung, làm đặc chắt nhầy cố tư cung ngân tinh trũng xâm nhập váo buồng tứ cung dẫn đen tinh trũng không gập dược noãn vã quả trinh thụ tinh không được hình thánh3 * Thuốc viên tránh thai kết hợp + Đại cương: Viên thuốc tránh thai (VTTT) trong thành phần có chữa 2 loại hoocmon là estrogen vã progestin nên được gọi là VTTT kct hợp. Dây là BPTT tạm thời không giúp ngân ngứa STDs như HIV/A1DS 9 + Ưu điềm vã hạn che Ưu diêm hiệu quá tránh thai cao nếu dùng đều dặn háng ngày, an toán cho phan lớn phụ nữ.
cò thê cỏ thai sau khi dừng thuốc, giam nguy cơ mắc các bệnh như: ung thư phụ khoa, chứa ngoải tư cung, tạo vòng kinh đểu, có the sứ dụng ư bất kì tuồi nào không anh hường đền tinh dục. TMT ufk bjr K?c V M w 6 Hạn chề phai uống đều đận háng ngày, dẻ có thai khi quên uống thuốc làm giảm tiết sừa khi cho con bú, không phóng tránh dược STDs -»■ Thời điểm sứ dụng VTTT kct hợp được uổng trong võng 5 ngày đầu tiên cũa chu kỷ hoặc ờ bẳt cứ thời diem nào nái biết chẳc chấn không có thai Uống mồi ngáy 1 viên vào một giò nhắt định Kin hết vi thuốc uống viên đầu tiên cua vi nếp theo vảo ngày hỏm sao dù dang còn kinh ( VỚI vi 28 viên) hoặc nghi 7 ngây rối dùng tiếp vi sau. dù dang còn kinh (với vi 21 Viẽný Có thê dùng thuốc tránh thai kết hợp dê tránh thai khàn cấp dũng I VTTT kết hợp ngay sau quan hộ hoặc trong vòng 72 giờ sau quan hộ, vã tiềp tục uống 4 viên sau 12 giờ tiếp Neu trong trưởng hợp bị nón trong 2 giờ uống thuốc thi phái uống lại vá tiềp tục theo dỏi cãc tác dựng phụ Cua thuốc như nôn, tiêu chây vả mồ hôi. Không nên dùng liên lục tồi da dũng 2 lần trong 1 tháng + Tãc dụng dụng không mong muốn Thường gập vào 03 tháng đầu vã giam dãn như: buôn nón; cương vú do estrogen; đau đầu nhẹ; ra máu âm dạo thẩm giọt hoặc cháy màu ngoài kỳ kinh không ra mâu kinh nguyệt hoặc hành kinh ít.
♦ Thuốc tiêm vá thuốc cấy tránh thai Đây là hai BPTT tạm thời, cô chúa hoocmon progestin Hai biện pháp nãy cô BPTT cỏ hiệu qua cao (99.6%)5*’*tộ Hai BPTT nãy lãm ức che phóng noãn, đặc chắt nhảy tư cung, làm ngăn can tinh trùng gặp noàn dần den quá trinh thụ tinh không được hình thành 1 12 3. Các biện phảp trành thai khản cấp * Đại cương: TMT utk bjr K?c V M w 7 BPTT khàn cấp dược Sư dụng sau khi quan hệ không dược báo vệ. Coin có hai loại VTTT và dụng Cụ tư cung (DCTC). BPTT này không giúp ngàn ngừa S TDs.
Cơ chế tác dụng ức chế vá lãm chậm sự phông noãn; ngãn can Sự làm tổ Cua trứng dã thụ tinh9 VTTT khăn cẳp trong thành phần chi có chứa progestin. Và được sư dụng sau khi quan hệ không an toàn * Thin diem sư dụng Sư dụng BPTT khẩn cẩp câng sớm sàng tốt trong vòng 5 ngày (120 giờ) sau giao hợp không được bão vệ + VTTT - VTTT khấn cấp chi chứa progestin - Loại một viên uống một viên (liều duy nhất) - Loạt 02 viên uổng hai lằn mỏi lần một viên cách nhau 12 giờ hoặc một lằn ca 02 viên VTTT kết hợp uống 2 lần cách nhau 12 giờ mồi lằn 4 viên • DCTC: dày lã lụa chọn phù hợp cho khách hãng muốn tiếp tục sư dụng DCTC tránh thai. Cơ chế tránh thai chinh cùa DCTC là làm Can trớ noăn và tinh trùng gặp nhau; ngãn can trúng làm tố trong buồng tứ cung’ Hiệu qua tránh thai cao, dẻ dùng kin đáo. tác dụng lâu dài.
Không đột dược trong trương hợp khi phụ nữ bị viêm âm dạo. chưa quan hý vã có tiền sứ chưa ngoải tư cung 112 4 Triệt san nam nữ Đây là BPTT an toàn và hiệu qua cao không anh hương den sire khoe, sinh lý và hoạt động tinh dục. không có tác dụng phụ kinh tế. Triệt San lã BPTT vinh viễn khó hồi phục Vậy nên cân tư van kì cho các cộp Vợ chong trước khi tiên hãnh 1W ut> w H7C Y M >4r s BPTT này Hiện nay.
nhờ can thiệp Cua VI phẫu thuát và nội SOI nên BPTT nãy vẫn có kha nàng có thai lại. ty lộ thành cõng từ 4O-SS%5'9'10 1 .13 Các biện pháp tránh thai truyền thống BPTT truyền thống la những BPTT không cần dụng cụ thuốc hay thu thuật dè ngân can noãn vã tinh trùng gặp nhau 9 Các BPTT truyền thống ít hiệu quả hơn các BPTT hiện đại5’’ 11. Xuất tinh ngoài ảm đạo Cơ che tránh thai: dương vật dược rút ra ngoài âm dạo trước khi phỏng tinh do dó tinh trũng không vào dược dường sinh dục nữ vã không gập noãn nên quá trinh thụ tinh không được dien ra. Phương pháp nảy đòi hoi Sự chú dộng Cua nam giới kin quan hộ.
nên hiệu qua tránh thai thắp5'9 113 2. Kiêng giao hợp định kỳ Lã biện pháp dựa vào kì kinh dê chọn thời điểm quan hộ cách xa nhùng ngày phòng noàn nhảm mục đích chi đế cho tinh trùng sống trong tư cung vã không cho tinh trùng gặp được noãn sống đe thụ tinh. Trong vòng 5 ngày tnrỡc và 4 ngày sau kill rụng trứng là những ngày “không an toàn”, cằn kiêng quan hộ hoặc nếu quan hệ thi cần dũng các biện pháo tránh thai hỗ trợ. BPTT này thường chi áp dụng VỚI nhùng phụ nữ cỏ chu ki kinh nguyệt đều 1 1 4 Các biộn pháp tránli thai khác 114 1 Thuốc diệt tinh trùng Lã nhũng chẻ phấm đặt vào âm đạo trước khi quan hệ tinh dục (QHTD) làm bất hoạt tinh trùng và chận không cho tinh trùng vào cổ tứ cung Thuốc có nhiều dạng như: dạng gel kem sin bọt viên thuốc, thuốc đạn và màng mong Hiệu qua cùa thuốc tùy người sứ dụng De có hiệu quà cao thuốc cần dật vào sâu trong âm 1W uf> t>jr Hie Y M Hlr 9 dạo 1 giờ tunic kill giao hụp.
Thuốc diệt tinh tiling cõ hiệu quà thấp so VỚI các BPTT khác5’’ 114 2. Biện pháp tránh thai cho bú vó kinh Đây lã một BPTT tạm thỏi dựa vào việc cho bú hoãn toàn sau sinh khi chưa CỘ kinh tro lại và con dưới ộ thảng tuổi. Phương pháp này dõng vai trò quan trọng trong việc kéo dài khoang cách sinh và làm giam ti lộ tư vong cho mẹ và trê em Biện pháp cho bú vô kinh là đạt hiệu qua cao trong trường hụp cho bú mẹ hoàn toàn, thường xuyên, chưa có kinh trơ lụi. con dưới 6 thăng tuốt 1.
Thực trạng icn thức về các biện pháp tránh thai 12 1 Thực trạng kiến thửc cua sinh vicn VC các BPTT trẽn thế giới Sự phát triền cua lira tuồi VTN luôn lá vấn de dược quan tâm ơ hầu hết cãc quốc gia trên thề giới.