mở đầu bằng lỗi cấu trúc song hành, đối xứng như làm hiện lên. Lời giới thiệu về quê hai gương mặt người chiến sĩ. Họ như đang tâm sự cùng nhau hương “anh” và “tôi” thật mộc mạc, đây thân tình. SỐ | | khó làm ăn còn ~ - “Nước mặn đồng chua” là vùng đất ven-biển nhiễm phèn cảnh tác.Tác giả “đất cày lên sỏi đá” là nơi đồi núi, trung dụ đất bị đá ong hóa, khóchôn nhau.
thành ngữ,- chất-liệu thành ngữ- để nói về. làng quê, nơi _đã mượn quan thân yêu của những người chiến sĩ. Hai câu đầu không chỉ nói về đất đai - mỗi thân tâm hàng đầu của nông dân mà còn cho ta thấy sự tương đồng về cảnh ngộ xuất 1a. Ho _ nghèo khó là cơ sở sự đồng cảm giai cấp của những người lính cách Sựmang đồng cảnh _ những chàng trai dân cày, chẩn đất, áo nâu lần đầu mặc áo lính ra trận.
| cùng chung giải cấp chính là eơ sở là cái gốc hình thành nên tình đồng chí. Ba câu tiếp: cùng chung nhiệm vụ, lý trỡng chiến đấu _ c ngây —_ Từ sự đồng cảm giai cấp đó đã nảy sinh bao điều mới mẻ và kì lạ. Trướ nhập ngũ, những con người này vốn xa lạ chẳng hẹn quen nhau :. Anh với tôi đôi người xa lạ | Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau _ cứng bên súng, đầu sát bên đâu _ i ớ một - Những con người ây tuy “xa lạ”- tỉnh cảm khác nhau, tuy mỗi ngườ “nhương trời” - sự xa cách về không gian, nhưng thật ra lại có một sự liên kết vô hình qua từ “đôi”.
Tại sao tác giá lại dùng từ “đôi” mà không viết “hai người xa lạ” ? Vi bản thân từ “đôi” ay đã-hàm chứa những điều chung nhau, giống nhau, một sự thân - thiết khó nói thành lời: Lời thơ viết là “chẳng hẹn” nhưng thực ra là đã có hẹn : anh và tôi có chung lòng yêu nước,. chung khát khao đánh đuổi giặc để giải phóng quê hương _ nên cùng tự nguyện lên đường nhập ngũ để rồi “quen nhau”. Đó chẳng phải là một cái hen hay sao? Cái hẹn ây khiên ta nhớ đến những người lính trong bài "Nhớ" của Hồng Nguyên : ¬ - Lit chiing lỗi ch cà nn h re ho ~ + + -. bóc Ả \ ro] , of À ' i \ \ | ; | i cài : / \ {⁄ Ịi | ị - bo Í -T—————-= —_—_— Đọn người tứ xứ, Cặp nhau hồi chua biết chữ Quạn nhau từ buổi “một, hai” Súng băn chưa quen Quân sự mươi bài |.
cudi vul khang chién. | — Chung cảnh ngộ, chung lí tưởng chiến đấu, cái hẹn không lời mà mang baotiêný là cơ sở đầu : _ cao cả từ trong sầu thẳm tâm hồn của những người chiến sĩ ấy | d Tạo nên tình đồng chí của họ. ¬ sự gắn kết trọn vẹn - Tình đồng chí không phải chỉ là cùng cảnh rigộ mà còn là độc lập tự do cho Tô _ cả về ý chí lần lí tưởng và mục đích cao cả: chiến đâu giành dị chân thực như văn kể : quốc: Sting bền súng đầu sát bên đâu. \Ngồn ngữ thơ giản lính, biểu hiện tư thể của chuyện, chắc khỏe và thanh thoát như chính cuộc đời người ý nghĩa tượng trưng: i người chiến sĩ chờ giặc _ vừa là bức tranh tả thực, vừa mang nóc ˆ : , + Sung bén sung trong trưng cho nhiệm vụ chiến đâu; | -_-+ lầu sát bến đầu là sự thông nhất về lý tưởng chỐng kẻ thù chung.
Đây là hình sức với nhau. Đó là cội nguồn của ảnh biểu tượng cho ý chí và tình cảm hòa nhập a mạnh. ¬ ` sể mọi gian | c, Cau 6: Tinh déng chi, đồng đội càng bền chặt trong sự chia | củ ° : lao của cuộc kháng chiến đình nguời ch lến sĩ: Nếu như Phạm Tiến Duật có một định nghĩa mới về gia froi oe | - Bắn Hoàng Cẩm ta dựng giữa Chung bdt dita nghia la gia đình đây tình trì kỉ:` Đêm và sâu sắc V ề thì Chính Hữu có một định nghĩa, một cái nhìn tổng quát |. _ rét chung chăn thành đôi trí kỉ dường như chính cái từ cbng đó lại - Cả bài thơ chỉ có một chữ chung, nhựng hình.
mạng một ý nghĩa khá sâu sắc và khái quát. Đêm rét chung chăn: quả là một. i lính từng tham gia kháng chiên ở Việt _ đẹp và đây ắp những kỉ riệm. Những ngườ nổi chung và Việt Bắc nói riêng.
Dường Bắc hẳn không ai quên cái rét của vùng núi thơ Tô Hữu đã viết: đó mà nhà _như cũng chính vì cái rét vô cùng khắc nghiệt ên ¬ ˆ. Rết Thái Nguy rét về Yên Thể _ Giỏ qua rừng đào Khế gió sang. | Sa không ai có thổ quỗn được cuộc sống Rét mướt, khổ cực là vậy nhưng cũng. sui đắp cing”.
Đắp chung chăn đã trở thành chung, gắn bó “Bát cơm sẻ mia”, “chăn g những là đắp chung chăn tron đêm _ biểu tượng của tình thần ái, ấm cúng ruột thịt. Chỉ từ xa fa trở thành déi tri ki cha nhau. g con người _ rét mướt, giá lạnh thôi đã khiến nhữn đã “đới” nhưng câu thơ này ta thấy tác giả Tuy đầy không phải là câu thơ đầu có từ đã quen nhau. khéo léo tron g việc lựa chọn từ ngữ.
Họ đã không còn xa lạ nữa, họ rat người bạn mà thậm chí họ còn trở thành trí âm, Không những thê họ trở thành những mình. tầm tình thân thiết, hiểu bạn như hiệu trí kị của nhau. “Đới ri kỉ" là đôi bạn nhưng người đọc lại * thơ tuy nói đến cái rét buốt của rừng đêm Với từ “tri kÈ* ấy, câu rét đã kéo xích những người linh lại. thấy tỏa ra từ đó hơi ấm của tình đồng đội.nhòaCái khoảng cách.
Và lúc này “sát bên Sa d.Câucuủi 7 ~ | sâu lăng. ` _ - Hai tiếng “Đồng chí !” kết thúc thổ thơ thật đặc biệt, nét độc “Đông chí” là một điểm sáng tạo, một " ` + Dòng thơ thứ bay trong bai tho một câu đặc g-thơ được tách riêng độc lập, là đáo qua ngồi. bút của Chính Hữu. Dòn n lên ngợi ca vẻ đẹp ˆ biệt gồm một từ bai tiếng đi gcùng dấu cham than, tac not nhấn ngâ của người lính.
Câu thơ đồn thời như một bản lễ gắn hết đoạn thơ đầu với đoạn thơ ` ee ` Salt. : (3) Bidu hiện và sức mạnh của tình đồng chí a. Trong cuộc sống hàng ngày: Tình đồng chí là sự căm (hông, thầu hiểu những tâm tư, tình cảm của nhau. - — _ | tuc Ruộông nương anh gửi bạn thân cày - Gian nhà không mặc kệ gió lung lay Sa _ Giắng nước gốc đa nhớ người rả lính” | - Đỗi với người nông dân, “ruộng nương, “trian nhà” là những.gì thân thuộc, gắn bó và quý giá nhất.
Vậy mà anh đã gửi lại tất oả sau lung nhữn băn khoăn, trăn trở, những bộn bê, lo toan của cuộc sống đời thường đ 4.di chiến đầu vì những điều cao c&, thiêng liêng hơn — độc lập, tự do. : Câu thợ hay vì có chữ “khô ng” rất giàu sức gợi, nó vừa đủ7 để diễn: tả cái „ nghè_ o, không khoa trương nhưng năng khôn g bi lụy © _ - Trong từ láy “lung lạy” ở cuỗi câu thơ By ta cam nhận được sự trống trải, khó khăn của một gia đình vắng người trụ cột. Người lính cũng hiểu điều đó, lòng anh của cũng lưu luyến muốn ở lại. Nhưng đứng trước cảnh xâm lăng, là một người con Tổ quốc, anh đã đặt tình yêu nước lên trên tất cả, đặt nghĩa chung lên trên tình riêng.
é „ Hai chữ “+nặc kệ?” đã diễn sắc vẻ đẹp chiều sâu tâm hồn cũng như thái độ lên tả s ầu ðữờng thật rổ ràng, đút khoát ấy. Câu thơ gợi cho ta nhớ đến hình ảnh những anh Vệ qiiếc đoàn trong bài “Đất nước” của Nguyễn Đình Thị : nh oe Người ra đi đầu không ngoành lại. _ Sau lừng thầm nắng lá rơi day. sa :Mặc dù đầu không ngoảnh-lại nhưng: các: ảnh vẫn cảm nhận được “Sau lưng-- thềm nắng lá rơi đầy”, cũng như người lính trong thơ của Chính Hữu, nói “mặc kệ” nhưng tấm lòng luôn hướng về quê hương.
Từ “mặc kệ” kia không thé hiểu theo nghĩa phó mặc, mà theo ngôn ngữ của người lính chỉ là thái độ ra đi dứt khoát, một sự hoãn: lại, đợi chờ cách mạng thành công. Vì nếu vô tình thì ở nơi chiến trưởng, lảm sao họ cảm nhận được từng cơn gió lạnh lùa vào gian nhà trống của gia đình mình. Làm sao họ cảm nhận được tình thương nhớ hồn hậu của quê hương: '*Giống nước gốc đa nhớ người ra lính " |. | Be | Biện pháp nghệ thuật hoán ụ “giếng nước gốc đã” kết hựp với phép nhân hóa “nhớ” đã diễn tả một cách tinh tế tâm hồn người chiến sĩ, tô đậm sự gắn bó của người lính với quê nhà.
“Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính” hay chính là tấm lòng của người ra đi không nguôi nhớ về quê hương. Quả thật, giữa người chiến sĩ và quê hương có mối giao cảm vô cùng sâu sắo, đậm đà. Người đọc cảm nhận tử hình ảnh thơ _ một tỉnh quê im ap va day cũng là nguén động viên, an ủi, là sức mạnh tỉnh thân giúp ~ _ người chiến:sĩ vượt qua mọi gián lao, thử thách suốt một thời máu lửa, đạn bom. Sau những lời bộc bạch, những tâm sự về nỗi nhớ quê hương, nỗi nhớ người thân, bảy đồng thơ tiếp theo Chính Hữu nói về sự sẽ chia nỗi gian khố, thiếu thôn của anh bộ đội trong hiện thực khốc liệt của cuộc KCCP.
- - Cùng nhau chịu đựng bệnh (ật: | có ¬ : Anh voi tot biết từng cơn ớn lạnh - - Sốt run người vừng trần uốt mô hồi. , Một loạt những từ ngữ “cơn ớn lạnh", “sốt run người”, “ướt mô hôi” đã đặc tá những cơn sốt rét rừng khủng khiếp mà rất quen thuộc với người lính thời ấy. Nếu trong cuộc sông gia đình, anh được bàn tay dịu dàng của người mẹ, người vợ ân cần _ chăm sóc thì ở đây, bàn tay Ấy được thay bằng bàn tay của đồng đội. Sy cham sóc Ay có thể vụng về, nhưng vẫn tran day sự quan tâm, thấm đẫm tình dng chi,.
_ Đút pháp miêu tả chân thực; hình ảnh thơ giản dị; những hình ảnh sóng đôi cân Cái hay,của cầu - xứng, hòa hợp để diễntả sự gắn bó đồng cảm của những,người lính thơ là nói về cảnh ngộ của người này nhưng. lại thây được sâu sắc tâm lỏng yêu thương của người kia.