mở đầu cho gốm Chu Đậu rồi đến gốm Cầu Cậy cùng thuộc loại sành trắng ở tỉnh Hải Dương. Gốm Hương Canh vùng gốm ở tỉnh Vĩnh Phúc, lò gốm bán âm bán dương đốt bằng củi vốn có từ xưa, chuyên sản xuất sành nâu chất lượng khá cao, được tín nhiệm lâu đời khắp đồng bằng Bắc Bộ, sản phẩm chủ yếu: vại, chum nhỏ, hũ, máng lợn, chậu, tiểu sành. Theo truyền thuyết gốm Hương Canh có cùng thời với gốm Bát Tràng, Phù Lãng, lò xây dựng sát đường cái và gần sông ngòi. Gốm Lái Thiêu vùng gốm ở tỉnh Bình Dương, nơi làm gốm nổi tiếng.
Kiểu lò rộng; trước 1945, hầu hết do người Hoa làm, sản xuất chủ yếu loại sành xốp men nâu như chậu, vò, vại, bán rộng rãi ở Nam Bộ và nửa miền Nam Trung Bộ. Gốm Lái Thiêu cũng sản xuất các đôn voi, bát hương, chậu cảnh với một số men màu nhẹ lửa như của Biên Hoà. Đặc biệt có một lò chuyên làm ché rượu cần trang trí hoa văn khắc vạch rất nhuần nhuyễn lên nền men nâu. Sản phẩm này chuyên bán lên vùng Tây Nguyên thời Pháp, Mĩ xâm lược.
Chủ lò là ông Năm Khò. Cả gia đình ông đều biết thao tác hoa văn khắc vạch hình hoa lá, rồng phượng rất thành thục và cùng một phong cách mẫu mực. Gốm lò Bến Chợ Lớn lò gốm ở thành phố Hồ Chí Minh, nơi sản xuất sành xốp thô, độ lửa dưới 1.000oC, xương đất kém kết tinh, men trắng ngà, màu nhẹ lửa trên men, như nâu, đen, xanh lá cây. Sản phẩm chủ yếu: chén, bát, đĩa, liễn đựng cơm, vv.
Bát gốm lò Bến Chợ Lớn không to, trang trí hoa văn con gà, bụi chuối. Trước Cách mạng tháng Tám cạnh tranh được với cả loại bát đàn ở Miền Bắc. Ông Trần Đắc Đổ làm chủ lò, thành lập từ khoảng đầu thế kỉ 20, đến 1945 ngừng sản xuất. Sau này được phục hồi với mặt hàng có thay đổi về trang trí (ít vẽ màu trên men mà tráng men màu nhẹ lửa xanh, nâu, trắng ngà.
Gốm Lộc Thượng lò sành sứ tại núi Lộc Thượng, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam, xây dựng từ đầu thế kỉ 20. Sản phẩm chủ yếu là chén, bát sành hoa lan được bán nhiều ở Trung Bộ, gọi là "chén Kiểu". Đặc điểm của lò gốm Lộc Thượng là đất lấy tại chỗ, thành phần vốn sẵn có cao lanh và đất sét, không cần phải pha trộn khi làm xương gốm nghiền, giã đất dùng sức nước suối hoạt động liên tục ngày đêm. Kiểu lò rất nhỏ để đốt bằng củi cành cho dễ.
Thợ là nông dân, sau vụ mùa màng mới lên núi làm gốm. Nhờ vậy, giá thành hạ, chất lượng vẫn cao. Gốm Long Thọ lò gốm trước gọi là Thọ Khương thuộc làng Nguyệt Biểu, cách Huế vài chục kilômét chuyên sản xuất gạch, ngói "lưu li", các loại con giống,. với men chì nhẹ lửa, để cung ứng cho xây dựng cung điện nhà Nguyễn (1810).
Lò xây 5 tại chân đồi Long Thọ theo chỉ dụ của Gia Long, có đến hàng nghìn thợ. Năm 1885, dừng sản xuất do biến cố chính trị. Năm 1909, một tư nhân người Pháp đứng ra xin mở lại, sau bán cho "Công ti Bồ Đào Nha" nhưng cũng không bền lâu, phải chuyển sang làm vôi bột, tục gọi là vôi Long Thọ hoặc "vôi bồ ghề" (tức Bồ Đào Nha). Gốm Ngọa Cương lò sành xám thuộc huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, xây dựng từ cuối thế kỉ 19.
Nguyên những người thợ gốm vùng Mĩ Cương thuộc huyện Quảng Ninh ra đây mở thêm lò (đầu tiên gọi là lò Mĩ Cương) chuyên sản xuất vò, vại, chậu có màu xanh xám khá rắn chắc được bán rộng rãi nhiều vùng qua các phiên chợ Ba Đồn nổi tiếng ở Miền Bắc, cách Ngoạ Cương vài kilômét. Gốm Phù Lãng vùng gốm ở tỉnh Bắc Ninh, lò chuyên làm đồ sành nâu, đặc biệt là chum nhỏ vại, chậu, máng lớn, hũ, tiểu sành,. được nhiều vùng lân cận ưa chuộng từ lâu đời. Theo tục truyền, lò được xây dựng cách đây 500 - 600 năm, cùng lúc với các lò Bát Tràng, lò Thổ Hà.
Lò xây kiểu âm dương. Gốm Thổ Hà vùng gốm ở tả ngạn sông Cầu cách thị xã Bắc Ninh 4 km, xưa thuộc xã Tiên Lật, nay là một trong hai thôn của xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Lò gốm sành nâu nổi tiếng lâu đời. Theo truyền thuyết sinh ra cùng thời với gốm Bát Tràng, Hương Canh.
Sản phẩm đặc biệt của gốm Thổ Hà xưa là các chum cỡ lớn; các loại bể cạn tròn, lớn với màu nâu tươi nhẵn bóng, tiếng kêu như chuông. chum kiệu cỡ rất lớn, có thể hai người ngồi bên trong. Gốm Trung Thứ vùng gốm ở tỉnh Ninh Bình, lò đất nung kiểu lò sắp, chuyên làm các chậu cảnh, các đồ treo tường, ấm xách nước theo hình các con thú, được tráng men chì nhẹ lửa, tạo ra các màu sặc sỡ: đỏ gạch, lục, vàng da cam. Lò được xây dựng năm thứ năm đời Duy Tân.
Nghề gốm Việt Nam Xuất hiện ở Việt Nam đã hàng ngàn năm nay, gốm được người ta đã tìm thấy trong nhiều di chỉ văn hóa như Hòa Bình, Bắc Sơn, Hạ Long cho đến hậu kỳ đồ đá mới Phùng Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun. Nhiều năm qua, Việt Nam được thế giới biết đến như một đất nước có một nền văn hóa độc đáo, đa dạng và không thể không nhắc tới gốm với những đóng góp về phương diện loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc. Trước kia trên thế giới nói đến gốm là người ta nghĩ ngay đến gốm Trung Quốc. Nhưng bằng những phát hiện về gốm trên mảnh đất Việt Nam từ trước tới nay, người Việt Nam có thể tự hào rằng gốm Việt Nam cũng không thua gì gốm Trung Quốc về 6 giá trị niên đại và giá trị nghệ thuật.
Gốm men ngọc Việt Nam được so sánh với gốm Long Tuyền thời Tống ở Trung Quốc. Gốm hoa nâu với dáng to, dầy và thô, có lớp men trắng ngà hoặc vàng nhạt. 54 dân tộc anh em quần tụ với nhau tạo thành một dân tộc Việt Nam vững chắc, đó là nơi tập trung của nhiều vùng miền văn hóa khác nhau vô cùng sống động. Gốm Việt Nam nói chung cũng vậy, tuy nhiên với mỗi trung tâm làm gốm thì những sản phẩm gốm lại mang những giá trị khác nhau đặc trưng cho văn hóa của mỗi vùng đất sản sinh ra gốm.
Nghề gốm ở Việt Nam trải khắp trên mọi miền đất nước, những cái tên như: Bát Tràng (Hà Nội); Thổ Hà, Phù Lãng (Bắc Ninh); Hương Canh (Vĩnh Phú); Quế Quyền (Hà Nam Ninh); Chum Thanh (Thanh Hoá). từ đó hình thành nên những trung tâm gốm sứ phát triển hưng thịnh. Điều đáng nói là cùng với thời gian nghề gốm ở những trung tâm này không hề bị mai một mà ngày càng phát triển hưng thịnh hơn. Một đặc điểm rõ nét của nghề gốm là đều phát triển dọc triền sông, bởi lẽ ngoài việc tiện đường chuyên chở, đất sét dọc các triền sông là loại nguyên liệu quý để sản xuất gốm.
Gốm Bồ Bát (Thanh Hóa) Nơi đây chuyên chế tác những sản phẩm gốm mang nét đặc trưng là sắc trắng. Có thể coi Bồ Bát là một trong những cái nôi của nghề gốm, chưa rõ là nghề làm gốm đến mảnh đất này thực sự từ bao giờ, chỉ biết rằng ngay từ khi làm nghề này những nghệ nhân nơi đây đã biết dựng nên bầu lò, thân lò và thiết lập cả hệ thống ống khói cho mỗi lò gốm của mình để rồi sau đó và cho đến tận ngày nay những nghệ nhân làm gốm vẫn tiếp tục duy trì và sáng tạo trên những kiểu lò như thế. Gốm Bát Tràng (Hà Nội) Bát Tràng là một làng cổ nằm bên sông Hồng nổi tiếng với những sản phẩm gốm từ bao đời nay. Tương truyền, sở dĩ làng có nghề này là vì gần 6 thế kỷ trước có một nghệ nhân từ làng Bồ Bát (Thanh Hóa) đã đến nơi đây hành nghề, dựng nghiệp rồi truyền lại nghề gốm bàn xoay cho dân làng ( gọi là gốm bàn xoay vì các nghệ nhân vùng này phải nặn, chuốt gốm trên một cái mâm luôn được đạp cho quay tròn).
Câu chuyện đó đã có từ 500 năm nay. Ghi chép trong những thư tịch cổ từ thế kỷ 15 đã cho thấy gốm Bát Tràng vào thời này đã được xếp vào hàng những sản vật quý cùng với lụa là, gấm vóc, châu ngọc. 7 Không chỉ có những sản phẩm gốm có giá trị, đa hình, đa sắc, ở Bát Tràng ta còn có thể tìm thấy gốm mộc, gốm thô mang một vẻ đẹp tao nhã và vô cùng giản dị. Gốm Bát Tràng đẹp cả cốt, dáng, nét và men.
Tương truyền rằng, ban đầu các nghệ nhân nơi đây làm đồ gốm trắng sau này mới chuyển sang làm đồ đàn. Gốm là loại gốm xương đỏ, miệng loe, mỏng và thấp, người thợ phải làm xương gốm bằng đất đỏ rồi mới lót một lượt đất trắng mỏng ra ngoài, quy trình này làm cho xương và da gốm mỏng, do vậy mới gọi là đồ đàn. Ngoài bát đĩa, ấm chén và những đồ thông dụng trong đời sống hàng ngày, nghệ nhân Bát Tràng còn làm ra những sản phẩm có giá trị như: độc bình, lư, đỉnh, đèn thờ, con giống. với hai loại men truyền thống là men ngọc, men rạn.
Gốm Thổ Hà, Phù Lãng (Bắc Ninh) Nằm ven sông Cầu, làng gốm Phù Lãng chuyên làm gốm dùng cho sinh hoạt hàng ngày như: ấm, vò, lọ, vại, chum. Nổi tiếng nhất là sản phẩm chum đại, có lẽ do thói quen, nếp sống của những người dân nơi đây và những vùng lân cận mà vùng này chỉ chuyên làm những vật dụng như vậy. Sau này cả hai làng Thổ Hà và Phù Lãng mới làm thêm gốm để phục vụ cho các công trình kiến trúc với những gạch lá, gạch thất, gạch lục, gạch vuông vừa phẳng vừa đều vừa thấm nước mà không hề rực rỡ. Gốm Đồng Nai (còn gọi là gốm Biên Hòa) Khác với gốm của Bát Tràng, Thổ Hà, Phù Lãng.
gốm Đồng Nai có đặc điểm riêng vô cùng độc đáo là men gốc của gốm nơi đây có đủ các màu: xanh, đỏ, tím, vàng trên nền màu rực rỡ. Chỉ mới phát triển thực sự vào đầu thế kỷ 20, nhưng gốm Đồng Nai vẫn có nhiều giá trị đóng góp cho nghề gốm nói chung của Việt Nam. Thiên nhiên nơi đây thật hào phóng khi ban cho mảnh đất này một thứ đất đủ để làm cho đồ gốm Đồng Nai xốp và nhẹ hơn gốm Bát Tràng, đó là thế mạnh riêng chỉ nơi đây mới có.