Chương 1 Tổng quan về kế toán quốc tế 1.Thông tin kế toán trong xu hướng toàn cầu hóa 1. Các hệ thống kế toán điển hình trên thế giới 1. Xu hướng hòa hợp với kế toán quốc tế của các quốc gia trên thế giới 5 1. Thông tin kế toán trong xu hướng toàn cầu hóa 1.
Lịch sử hình thành và phát triển của kế toán Thời kỳ cổ Thời kỳ trung Thời kỳ cận đại đại và Đương đại Kế toán ở Sự ra đời của Kế toán trong vùng PP ghi sổ kép thế kỷ 19 ở Mesopotamia TK 14 Anh. Cổ đại Hệ thống KT Kế toán ở Ai sơ khai gồm Thế kỷ 20 ở Cập, Hy Lạp (Bản ghi, nhật Mỹ cổ đại ký, sổ cái) Xuất hiện việc lên bảng cân đổi thử 6 1. Vai trò của thông tin kế toán trong xu hướng toàn cầu hóa Đầu tư tài chính quốc tế Đầu tư trực tiếp Kế toán NN Công ty đa quốc Hình thành Xu gia (MNEs) hướng Phát triển toàn Cộng đồng kinh cầu hóa tế tự do KT QUỐC TẾ Hiệp định (hệ thống CMKT được thương mại tự công nhận toàn cầu do IFRS/IAS) …. Các hệ thống kế toán điển hình trên thế giới 1.Hệ thống kế toán Anglo-Saxon (Mỹ, Anh…) 1.Hệ thống kế toán Tây Âu ( Pháp, Ý…) 1.Hệ thống kế toán khác 8 Các hệ thống kế toán điển hình trên thế giới Hệ thống KT Tây Âu (Pháp, Ý, Hệ thống KT Anglo-Saxon Đức…) (Anh, Mỹ, Australia,…) Giá gốc làm căn cứ cơ bản để Giá gốc được áp dụng phổ đánh giá tài sản.
Tỷ lệ khấu hao biến; Giá thị trường vẫn được được cơ quan thuế quy định. áp dụng khi cần thiết; Hoặc đánh giá theo giá thấp hơn giá thị trường. PP khấu hao TSCĐ tuyến tính; TSCĐ được KH theo pp tuyến tỷ lệ KH được quy định bởi cơ tính; PP KH nhanh vẫn được quan thuế chấp nhận Hàng tồn kho: PP BQ hoặc PP HTK: thường áp dụng PP FIFO FIFO LN tính thuế thường trùng với LN tính thuế thường không LN theo nguyên tắc kế toán trùng với LN tính theo nguyên tắc kế toán 9 1. Sự hòa hợp với kế toán quốc tế của một số quốc gia trên thế giới 1.
Tại các nước phát triển • Vận dụng CM BCTC quốc tế tại Mỹ • Đặc điểm: thị trường chứng khoán lớn nhất thế giới, sự phát triển cao của hệ thống CMKT. • Cơ quan soạn thảo và ban hành CMKT tại Mỹ: + Hội đồng chuẩn mực kế toán tài chính Mỹ (FASB) + Ủy ban chứng khoán Mỹ (SEC) • Mỹ áp dụng chuẩn mực kế toán riêng (GAAP US) 10 Một số khác biệt của IASB và FASB • Khác biệt về quan điểm: IFRSs - dựa trên cơ sở nguyên tắc US.GAAP - dựa trên cơ sở luật 11 Một số khác biệt của IASB và FASB Lợi thế Cơ sở hợp TS Thuế hoãn thương mại nhất lại Bất động sản Tài sản nông Đánh giá suy đầu tư nghiệp giảm giá trị Đầu tư vào CT Liên doanh 12 Vận dụng chuẩn mực BCTCQT tại một số nước Châu Âu 1978 chỉ thị số 4 1995 chiến lược hội nhập kế toán 1983 chỉ thị 2002 Pháp số 7 lệnh IAS, IFRS • Tất cả các công ty Châu Âu trên thị trường chứng khoán tại Châu Âu đều phải áp dụng IFRS với BCTC hợp nhất. • Các công ty thuộc nước thứ 3: bắt buộc phải áp dụng IFRS trừ khi EU cho phép áp dụng chuẩn mực địa phương. • EU có sửa đổi giới hạn đối với IFRS, các sửa đổi này chỉ ảnh hưởng đến một số ít công ty.
• IFRS – SMEs: không áp dụng 13 Vận dụng CM BCTCQT tại Trung Quốc - Bộ chuẩn mực kế toán DN riêng - GAAP mới của Trung Quốc. - GAAP mới thống nhất với IFRS nhưng không áp dụng trực tiếp. - GAAP mới gồm: chuẩn mực cơ bản, chuẩn mực cụ thể, hướng dẫn áp dụng, diễn giải của BTC Trung Quốc, các nội dung khác; - Năm 2007, GAAP mới áp dụng cho các công ty niêm yết và được khuyến khích áp dụng cho tất cả các DNTrung Quốc. - Năm 2008, các ASBEs bắt buộc áp dụng cho tất cả các DN thuộc sở hữu nhà nước được kiểm soát bởi chính phủ Trung Quốc và từng bước áp dụng cho tất cả các DN lớn và vừa không niêm yết bắt đầu vào năm 2012.
14 Vận dụng CM BCTCQT tại NHẬT BẢN Quá trình hòa hợp với kế toán quốc tế - 4 giai đoạn: - Giai đoạn 1 (2001- 2008): tăng cường nỗ lực hoàn thiện CMKT quốc gia - Giai đoạn 2 (2008 – 2009): xem xét áp dụng tự nguyện với các công ty niêm yết Nhật - Giai đoạn 3 (2010-2013):xem xét áp dụng bắt buộc với các công ty niêm yết Nhật - Giai đoạn 4 ( 2013 đến nay): khuyến khích áp dụng IFRS tự nguyện với các công ty Nhật 15 1. Tại các nước đang phát triển Vận dụng CM BCTCQT tại Malaysia • TTCK phát triển, được thành lập từ năm 1973 Kuala Lumpua Stock Exchange (KLSE) có mức vốn hóa đứng thứ 24 của Thế giới • Chịu ảnh hưởng khá lớn trong môi trường kinh doanh của Anh. • Từ 1978, đã kết hợp chặt chẽ các điều khoản của CMKT quốc tế với CMKT quốc gia. • Chính thức công bố mục tiêu hội tụ với chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRSs) vào cuối năm 2012.
16 Vận dụng CM BCTCQT tại Việt Nam Giai đoạn 1996-nay + Dự án trợ giúp kỹ thuật cho VN (EURO TAPVIET) + Ban hành nhiều QĐ quan trọng: QĐ 1177/TC/QĐ/CĐKT ngày 23/12/1996 về DN vừa và nhỏ QĐ 144/2001/QĐ-BTC bổ sung cho QĐ1177 QĐ 167/2000/QĐ-BTC ngày 25/10/2000 về chế độ BCTC DN Hiện tại - Có quy định về hạch toán các công cụ tài chính, lợi thế TM, tổn thất TS - Dự kiến ban hành bộ chuẩn mực VFRS theo hướng tiệm cận hoàn toàn với IFRS vào năm 2025 17 Vận dụng CM BCTCQT tại Việt Nam • Giai đoạn 1996-nay Luật Kế 26 CMKT Quyết định toán 2003, Viêt Nam 15/2006 2015 Quyết định Thông tư Thông tư 48/2006 200/2014 133/2015 18 Chương 2 Khái quát về hệ thống chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) 2. Khuôn mẫu lý thuyết của hệ thống CMBCTC quốc tế 2. Hệ thống chuẩn mực trình bày BCTC quốc tế (IFRS) 19 Tiến trình và quan điểm xây dựng khuôn mẫu 1985: 07/198 9/2010, Anglo – 9, IASC IASB ban Saxons công hành ban bố về khuôn khuôn 3/2018, - 1978: hành mẫu (CF mẫu IASB FASB 2010). khuôn ban ban mẫu hành hành khuôn khuôn mẫu sửa mẫu.
04/198 đổi (CF 04/200 9: IASC 2018) 1, IASB xét thông duyệt qua khuôn khuôn mẫu mẫu 20 Khuôn mẫu (Conceptual Framework) + Các KN kế toán cơ bản, phạm vi và mục đích của BCTC. + Các đặc điểm định tính (Qualitative characteristics) Theo IASB (2004), của BCTC Khuôn mẫu là hệ thống những quy ước chung về: + Các yếu tố cần có của BCTC. + Các cơ sở đo lường giá trị (measurement bases) các yếu tố của BCTC. 21 Quan điểm xây dựng Khuôn mẫu • Đưa ra một hướng dẫn trong việc xây dựng CM và thực hiện các công bố kế toán.
• Là cơ sở xây dựng các CMKT trong tương lai, thực hiện soát xét các chuẩn mực hiện tại. • Giúp đỡ IASB trong việc cải tiến và hài hòa các nguyên tắc, CMKT liên quan đến việc lập BCTC. • Giúp người sử dụng trong việc giải thích thông tin được trình bày trong BCTC lập theo IFRSs. • Giảm thiểu sự ảnh hưởng chính trị • Hỗ trợ người lập BCTC trong việc áp dụng IFRSs và xử lý các vấn đề chưa được qui định trong một chuẩn mực IFRS; • Hỗ trợ các kiểm toán viên đưa ra các ý kiến về BCTC 22 2.
Nội dung khuôn mẫu Mục đích của BCTC Cung cấp các thông tin của một đơn vị cho các bên liên quan trong quá trình ra quyết định. Nguồn lực kinh tế Các nghĩa vụ nợ Những thay đổi về Nguồn lực kinh tế và Nợ 23 Đặc điểm định tính (chất lượng) của BCTC Các đặc điểm định tính (chất lượng) làm cho thông tin hữu ích trên các BCTC đối với các nhà đầu tư, chủ nợ và những người khác. Đặc điểm cơ bản: Đặc điểm nâng cao: + Thích hợp (Relevant) +Tính có thể hiểu được -Giá trị dự báo (Predictive value) (Understandability) -Giá trị xác thực (Confirmatory value) -Trọng yếu (Materiality) +Tính thể so sánh được (Comparability) + Trình bày trung thực (faithful representation) +Tính kịp thời (Timeliness) - Đầy đủ (Completeness) +Tính kiểm chứng - Khách quan (Neutrality) (Verifiability) - Không có lỗi (Free from error) 24 Giả định cơ bản • Hoạt động liên tục – BCTC phải được lập trên cơ sở giả định là DN đang hoạt động liên tục và sẽ tiếp tục hoạt động kinh doanh bình thường trong tương lai gần, trừ khi DN có ý định cũng như buộc phải ngừng hoạt động, hoặc phải thu hẹp đáng kể qui mô hoạt động của mình – Tài sản không phản ánh theo giá trị thuần có thể thực hiện được. 25 Các yếu tố của báo cáo tài chính Các yếu tố liên quan Các yếu tố liên quan trực trực tiếp đến tình tiếp đến kết quả hoạt động: hình tài chính: Tài sản Thu nhập Nợ phải trả Chi phí.
Vốn chủ sở hữu 26 Tình hình tài chính Yếu tố Khuôn mẫu 2010 Khuôn mẫu 2018 Tài sản Là nguồn lực do đơn vị Là nguồn lực kinh tế (Assets) kiểm soát, là kết quả của hiện tại do đơn vị kiểm các sự kiện quá khứ và soát là kết quả của các có thể thu được lợi ích sự kiện quá khứ. kinh tế trong tương lai. Một nguồn lực kinh tế là quyền (right) có khả năng tạo ra các lợi ích kinh tế 27 Tình hình tài chính Yếu tố Khuôn mẫu 2010 Khuôn mẫu 2018 Nợ phải Là trách nhiệm pháp lý Là nghĩa vụ hiện tại của trả hiện tại của đơn vị phát đơn vị phải chuyển giao (Liabilities) sinh từ các giao dịch và nguồn lực kinh tế vì kết sự kiện đã qua mà đơn quả từ các sự kiện qúa vị phải thanh toán từ khứ. các nguồn lực của mình.
28 Tình hình tài chính Yếu tố Khuôn mẫu 2010 Khuôn mẫu 2018 Vốn chủ Là giá trị vốn của đơn Là lợi ích còn lại trong sở hữu vị, được tính bằng số tài sản của đơn vị sau (Equity) chênh lệch giữa giá trị khi trừ đi các khoản nợ. tài sản của đơn vị trừ (-) nợ phải trả. 29 Tình hình kinh doanh • Thu nhập: Là tổng giá trị các lợi ích kinh tế thu được dưới hình thức dòng thu tiền hoặc tăng tài sản, hoặc giảm nợ dẫn tới tăng vốn chủ sở hữu (không tính đến các khoản tăng do đóng góp của chủ sở hữu). Thu nhập bao gồm doanh thu và thu nhập khác.