PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài khóa luận Trong những năm qua, du lịch Việt Nam đang trên đà phát triển, lƣợng khách quốc tế đến Việt Nam cũng nhƣ lƣợng khách du lịch nội địa ngày càng tăng trƣởng. Du lịch Việt Nam ngày càng đƣợc biết đến nhiều hơn trên bản đồ du lịch thế giới; Nhiều điểm đến trong nƣớc đƣợc các tổ chức, du khách và các trang mạng du lịch bình chọn là địa chỉ yêu thích của du khách quốc tế nhƣ là Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hạ Long, Lăng Cô, Đà Nẵng, Hội An, Nha Trang. Cuộc sống phát triển ngày càng hiện đại, tiện nghi, giải phóng sức lao động khiến cho con ngƣời càng có thêm nhiều thời gian rảnh rỗi, nhƣng mặt khác nó cũng đem lại thêm nhiều áp lực.
Lựa chọn đi du lịch để giải tỏa căng thẳng trong đời sống là một sự lựa chọn đƣợc nhiều ngƣời tìm đến và ngày càng phổ biến trong xã hội. Du lịch không chỉ tạo điều kiện cho con ngƣời nghỉ ngơi, giải trí mà còn góp phần tái tạo sức lao động, làm mới mẻ tinh thần và trí não. Việt Nam sở hữu nhiều dạng tài nguyên du lịch phong phú, tạo cơ sở phát triển nhiều loại hình du lịch khác nhau, sự đa dạng và phong phú ngày càng đƣợc khẳng định trên thị trƣờng trong nƣớc và quốc tế. Vì lẽ đó mà du lịch đƣợc xác định là ngành “công nghiệp không khói”, ngành kinh tế mũi nhọn của đất nƣớc.
và đang ngày càng nhận đƣợc sự quan tâm lớn của toàn xã hội. Trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng, Du lịch tâm linh hiện nay đã và đang trở thành xu hƣớng ngày càng phổ biến. Việc phát triển loại hình du lịch tâm linh nhƣ là một nhu cầu tất yếu trong xã hội hiện tại của một phân khúc lớn thị trƣờng. Việt Nam có nhiều tiềm năng, nguồn lực để phát triển du lịch tâm linh tuy nhiên hiện nay du lịch tâm linh ở Việt Nam chƣa thực sự có vị trí tƣơng xứng với tiềm năng và giá trị vốn có.
Bởi thế mà việc phát triển du lịch tâm linh ở nƣớc ta là một vấn đề cần đƣợc quan tâm, phát triển. Du lịch tâm linh đóng một vai trò quan trọng nhất định trong du lịch Việt Nam, không những thế nó tồn tại hằng ngày trong cuộc sống của mỗi ngƣời chúng ta. Do đó, không ai trong chúng ta có thể phủ định đƣợc những lợi ích mà du lịch tâm linh mang lại, không chỉ về kinh tế mà còn về đời sống tinh thần. Thứ nhất, du lịch tâm Khoa Du Lịch – Viện Đại học Mở Hà Nội 5 Phát triển Du Lịch Tâm Linh ở Việt Nam linh mang lại những cảm nhận, giá trị trải nghiệm và giải thoát trong tâm hồn của con ngƣời, cân bằng và củng cố đức tin, hƣớng tới những giá trị chân, thiện, mỹ và góp phần nâng cao chất lƣợng cuộc sống.
Thứ hai, du lịch tâm linh góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Cùng với đó phần nào giải quyết đƣợc vấn việc làm và tăng thêm thu nhập cho cƣ dân địa phƣơng. Với ý nghĩa đó, em đã lựa chọn đề tài “Phát triển du lịch tâm linh ở Việt Nam” làm khóa luận tốt nghiệp Đại học với mong muốn sử dụng các kiến thức đã học, qua nghiên cứu đánh giá thực trạng, khả năng phát triển du lịch tâm linh, từ đó đƣa ra những giải pháp phù hợp góp phần phát triển loại hình du lịch tâm linh nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung. Mục đích của đề tài Trên cơ sở hệ thống làm rõ thực trạng du lịch tâm linh ở Việt Nam, đề tài khóa luận đƣa ra một số đề xuất giải pháp phát triển du lịch tâm linh, góp phần đa dạng hóa sản phẩm và phát triển du lịch Việt Nam.
Nhiệm vụ nghiên cứu - Tổng quan một số lý luận cơ bản trong phát triển du lịch tâm linh. - Phân tích thực trạng và tiềm năng phát triển du lịch tâm linh ở Việt Nam. - Phân tích các nhân tố ảnh hƣởng , những cơ hội, thuận lợi và khó khan trong phát triển du lịch tâm linh ở Việt Nam hiện nay - Định hƣớng phát triển du lịch tâm linh ở Việt Nam - Đề xuất một số giải pháp phát triển du lịch tâm linh ở Việt Nam. Đối tƣợng và phƣơng pháp nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu là loại hình du lịch tâm linh Khoa Du Lịch – Viện Đại học Mở Hà Nội 6 Phát triển Du Lịch Tâm Linh ở Việt Nam - Phƣơng pháp nghiên cứu: + Phƣơng pháp thu thập, thông tin: Thông tin đƣợc thu thập từ các nguồn nhƣ là sách báo, giáo trình tạp chí chuyên ngành, các công trình nghiên cứu khoa học, các văn bản pháp quy về tín ngƣỡng, tâm linh, các trang web có thông tin liên quan.
Từ đó tổng hợp, thống kê có chọn lọc để xây dựng nên công trình nghiên cứu này. + Phƣơng pháp xin ý kiến chuyên gia: Dƣới sự hƣớng dẫn và giới thiệu của giáo viên hƣớng dẫn khóa luận, tiếp xúc, phỏng vấn và xin ý kiến của những ngƣời thành công trong nghiên cứu và có trình độ và kiến thức sâu về lĩnh vực. Từ đó, các chuyên gia có thể đƣa ra những nhận định, đánh giá khách quan về đề tài. Từ những đóng góp và ý kiến đó, có những bổ sung và chỉnh sửa kịp thời, phù hợp cho bài khóa luận.
+ Phƣơng pháp điều tra xã hội học: đƣợc sử dụng để tìm hiểu một phần thực trạng và nhu cầu của thị trƣờng trong phát triển du lịch tâm linh. Các bảng hỏi đã đƣợc thiết kế cho từng đối tƣợng điều tra (phụ lục). Cụ thể là ba loại khách du lịch khác nhau: khách du lịch quốc tế, khách du lịch nội địa tiềm năng và khách du lịch hiện tại. Số phiếu đƣợc phát ra là 150 phiếu, chia đều cho từng đối tƣợng, sẽ có những phiếu điều tra khác nhau phù hợp với đặc thù riêng của từng thị trƣờng.
Việc thu thập thông tin và phân tích phiếu điều tra xã hội học diễn ra trong vòng 2 tháng kể từ ngày xây dựng đề cƣơng. Với khách du lịch quốc tế, thông tin đƣợc thu thập đƣợc ở các điểm du lịch nổi tiếng trong nội thành và ngoại thành Hà Nội nhƣ Hồ Gƣơm, Chùa Trấn Quốc, Văn Miếu Quốc Tử Giám. Với khách du lịch hiện tại, lựa chọn địa điểm điều tra là chùa Trấn Quốc, một điểm du lịch tâm linh nổi tiếng không chỉ với khách nội địa mà còn cả với du khách quốc tế đến Việt Nam, nhằm có những thông tin chi tiết về khách du lịch tâm linh hiện tại. Đối với khách du lịch tiềm năng, việc điều tra, phỏng vấn đƣợc diễn ra tại những điểm xung quanh cuộc sống thƣờng ngày với các lứa tuổi khác nhau.
Những số liệu thu đƣợc sẽ tổng hợp và chọn lọc, lập thành những thông tin hữu ích để phân tích cho thực trạng du lịch tâm linh hiện nay và làm cơ sở cho đề xuất các Khoa Du Lịch – Viện Đại học Mở Hà Nội 7 Phát triển Du Lịch Tâm Linh ở Việt Nam định hƣớng phát triển du lịch tâm linh ở Việt Nam trong thời gian tới. Mục đích và kết quả nghiên cứu sẽ đƣợc thể hiện rõ ở quá trình phân tích trong luận văn. Những vấn đề đề xuất hoặc giải pháp của khóa luận - Giải pháp bảo tồn các giá trị di sản văn hóa và quản lý hoạt động du lịch tâm linh tại các điểm đến. - Xây dựng, phát triển sản phẩm du lịch tâm linh - Nâng cao nhận thức cộng đồng về phát triển du lịch tâm linh - Xúc tiến, quảng bá du lịch tâm linh 6.
Kết cấu của khóa luận: gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về du lịch tâm linh Chƣơng 2: Thực trạng phát triển du lịch tâm linh ở Việt Nam Chƣơng 3: Đề xuất một số giải pháp phát triển du lịch tâm linh ở Việt Nam KẾT LUẬN, KHUYẾN NGHỊ CỦA KHÓA LUẬN TÀI LIỆU THAM KHẢO VÀ PHỤ LỤC Khoa Du Lịch – Viện Đại học Mở Hà Nội 8 Phát triển Du Lịch Tâm Linh ở Việt Nam NỘI DUNG CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN NGHIÊN CỨU DU LỊCH TÂM LINH 1. Khái niệm về du lịch và phân loại hình du lịch 1. Du lịch là gì? Không thể phủ nhận đƣợc rằng du lịch đang dần trở thành một nhu cầu thiết yếu trong xã hội ngày nay. Xã hội ngày càng phát triển, thu nhập của con ngƣời ngày một nâng cao, đời sống vật chất cũng nhƣ tinh thần càng ngày càng phong phú.
Cùng với đó, nhu cầu nghỉ ngơi, thƣ giãn, phục hồi sức khỏe, tái tạo sức lao động. ngày càng nâng cao. Hay nói cách khác, du lịch đang ngày càng phát triển. Hiện nay trên thế giới, có nhiều quan niệm khác nhau về du lịch: Năm 1811 tại Anh, Đại học Oxford lần đầu tiên đƣa ra định nghĩa về du lịch trong quyển từ điển Oxford của mình nhƣ sau: “Du lịch là sự phối hợp nhịp nhàng giữa lý thuyết và thực hành của (các) cuộc hành trình với mục đích giải trí.
Ở đây sự giải trí là động cơ chính”[3]. Năm 1942, hai học giả Thụy Sĩ Hunziker và Kraft đã phối hợp và xuất bản cuốn “Outline of the General Teaching of Tourism”, trong đó có định nghĩa về du lịch đƣợc Hiệp hội các chuyên gia du lịch thừa nhận: “Du lịch là tổng hợp các mối quan hệ và hiện tƣợng bắt nguồn từ các cuộc hành trình và lƣu trú tạm thời của các cá nhân tại những nơi không phải là nơi ở à làm việc thƣờng xuyên của họ” [16]. Năm 1995, trong cuốn “Tourism – Principles, Practices, Philosophies” đƣợc xuất bản ở New York bởi nhà xuất bản John Wiley, đồng tác giả C.B Ritchie lại cho rằng: Khi nói đến du lịch cần cân nhắc tới các thành phần tham Khoa Du Lịch – Viện Đại học Mở Hà Nội 9 Phát triển Du Lịch Tâm Linh ở Việt Nam gia vào hoạt động du lịch để hiểu bản chất của du lịch một cách đầy đủ. Các thành phàn đó bao gồm: Khách du lịch, các doanh nghiệp cung cấp hàng hóa và dịch vụ du lịch, chính quyền địa phƣơng và dân cƣ địa phƣơng.
Theo các cách tiếp cận này, du lịch đƣợc hiểu là: “Tổng số các hiện tƣợng và mối quan hệ nảy sinh từ sự tác động qua lại giữa khách du lịch, các nhà kinh doanh, chính quyền và dân cƣ địa phƣơng trong quá trình thu hút và tiếp đón du khách” [12].