cẠự VẠMHÒÍ ỈIỊC VẠT CÕN nguòi B.9 ĐỨC ANH (Sưu tẩm, tuyển chọn) VẠN HÒI í w / ■ ''-. r- IHI CON NGƯỜI Đức Anh (Sưu tầm, tuyển chọn) (Tái bản ĩân thứ 2) H Ư YH O A N G N XB DẢN THÌ 10 VẠN CÂU HỎI VÌ SAO? Con người IHI HUYHOANG Biên mục trên xuất bản phẩm của Thư viện Quốc gia Việt Nam 10 vạn câu hỏi vì sao? : Con người / Đức Anh s. - Tái bản lần thứ 2. : Dân t r í ; Công ty Văn hoá Huy Hoàng, 2016.
: tranh vẽ, ảnh ; 21cm ISBN 9786048828004 1. Khoa học thường thức 2. Co thể người 3. Sách thiếu nhi 612 - dc23 DTK0048p-CIP 1.
Con Người cơ T H Ể C O N N G Ư Ờ I D O BAO N H IÊ U T Ế BÀO H O P TH À N H ? Cơ thể con người giống như một toà lâu đài, các tế bào thì giống như các vật liệu kiến trúc: ximăng, gạch, cát, đá, sắt thép. Các bộ phận cơ thể con người được tạo thành bởi các tế bào và nguyên sinh chất tế bào có hình thái, chức năng giống nhau. Mỗi cơ quan, bộ phận cơ thể con người đều có một chức năng nhất định. Dạ dày dùng để chứa và tiêu hoá thức ăn, phổi đế thở, trao đổi khí, tim bơm máu lưu thông trong cơ thể, não là "Bộ tư lệnh" tối cao của cơ thể.
Các cơ quan liên kết lại với nhau cùng hoàn thành một chức năng sinh lý, hình thành hệ hô hấp, hệ tiêu hoá, hệ tuần hoàn. gồm tám hệ thống của con người, giống như các phòng đơn lẻ của toà lâu đài vậy. Các nhà khoa học tính sơ bộ cơ thê con người do khoảng một triệu tám trăm I f -y 1 _ _ i _ -V 1 ' 1 tỷ tế bào cấu thành. H Ỉng trềng Trực trèng H4u mốn 1 1^VạntEIMS Iv lcâ u H ỏ i ?[ VÌ SAO NGƯỜI TA LẠI NGÁP? 3 Những lúc vừa mệt vừa buồn ngủ, con người thường hay ngáp liên tục.
Bởi vì con người sống được là nhờ mỗi giây mỗi phút đều hấp thụ ôxy, thải khí cacbonic trong cơ thể ra ngoài. Trong quá trình học tập, lao động, công tác qua thời gian dài, cơ thể và bộ óc đều mệt mỏi, lúc này, cơ thể sản sinh ra nhiều khí cacbonic. Nếu không kịp thải ra ngoài thì sẽ có hại đối với cơ thể, càng thấy mệt mỏi hơn. Ngáp là một Trong quá trinh động tác hít thở sâu, có thể hít vào thật học tập, lao nhiều dưỡng khí tốt cho cơ thể, thở ra động, công tác được nhiều khí cacbonic có hại.
Qua đó qua thời gian có thể thấy rằng: ngáp có tác dụng bảo dài, cơ thểvà vệ sức khoẻ. bộ óc đêu mệt mỏi, lúc này, cơ thể sản sinh ra nhiêu khí cacbonic. Nếu không kịp thải ra ngoài thì sẽ có hại đm với cơ thể, càng thấy mệt mỏi hơn. Con người vì SAO MẮT KHÔNG sợ LẠNH? 3 Vào mùa đông, tay chân của chúng ta có cảm giác lạnh cóng, nhưng mắt thì không như vậy.
Lý do là trên tròng mắt của con người có tế bào thần kinh cảm nhận xúc giác, tế bào thần kinh cảm giác đau, nhưng thiếu tế bào thần kinh cảm giác về lạnh. Vì vậy, cho dù trời rét đến đâu, tròng mắt cũng không hề cảm thấy lạnh. Ngoài ra, bên ngoài tròng mắt có mí mắt mềm mại, chúng giống như hai cánh cửa lớn, ngăn chặn gió rét bên ngoài. Cho nên, nhiệt độ của tròng mắt bao giờ cũng cao hơn nhiệt độ của chóp mũi, vành tai, ngón tay lộ ra ngoài.
1 ^'VạnEEH] > V ì SAO C O N N G Ư Ờ I B IẾ T A V Cáu Hỏi • M Ệ T M Ỏ I? Con người, sau khi làm việc hay vận động mạnh một thời gian dài thường Con người, sau cảm thấy mệt mỏi. Đó là vì khi làm việc khỉ làm việc hay vận động, bắp thịt co thắt do sự hay vận động kích thích của các xung động thần kinh, mạnh một thời chúng cần được cung cấp một loại năng gian dài thường lượng cao là ATP từ đường gluco phân cảm thấy mệt giải thành, cũng như đi ôtô thì phải đổ mỏi. Khi co bắp vận động nhiều, chất khi làm việc hay ATP năng lượng cao này bị tiêu hao rất vận động, bắp nhiều, co thể không kịp bổ sung, cho nên thịt co thắt do con ngưòi sẽ cảm thây mệt mỏi, hụt hoi. sự kích thích Lúc vận động mạnh, ôxy cần thiết cung của các xung cấp cho máu cơ bắp cũng không đủ, tế động thần kinh, bào cơ bắp chỉ còn nhờ sự phân giải của chúng cân đường gluco để bổ sung năng lượng.
được cưng cấp Đường gluco sẽ phân giải thành chất ATP một loại năng và axit lactic. Khi axit lactic tích lại nhiều lượng cao là ở cơ bắp sẽ gây ra tình trạng cơ thể bị đau ATP từ đường nhức, tăng thêm cảm giác mệt mỏi. Cho gluco phân giải nên sau khi làm việc với cường độ cao thành, cũng và vận động nhiều, con người nên làm như đi ôtô thì động tác hít thở sâu, để tăng thêm lượng phải đô’xăng. cung cấp ôxy, thúc đẩy việc ôxy hoá để khử axit lactic, thì sẽ giảm bớt được sự mệt mỏi.
Con người v ì SAO PHẤN LỚN NAM GIỚI CAO HON N ữ GIỚI? Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy rằng: Xét theo chiều cao trung bình thì nam giới luôn cao hon nữ giới. Vì sao lại như vậy? Thực ra chiều cao của một người được quyết định bởi chiều dài của xương chi dưới. Sở dĩ nam giới cao hơn nữ giớb niâu chốt là ở chỗ sự phát triển của xương chi dưới ở nam giới và nữ giới khác nhau. Cơ thể phát triển theo một quy luật nhất định, mỗi năm mỗi khác.
Nếu chiều cao của một đứa trẻ sơ sinh là 50cm thì đến 5 tuổi chiều cao đó sẽ tăng gấp đôi, là lOOcm. Đến khi 6 - 7 tuổi, mỗi năm con người sẽ cao thêm từ 8 đến lOcm. Và từ đó cho đến trước tuổi dậy thì, tốc độ sinh trưởng của con người chậm dần, mỗi năm chỉ tăng 3 - 4cm. Tuổi dậy thì, tốc độ phát triển chiều cao lại nhanh trở lại, mỗi năm tăng 5 - 7cm.
Đến 17 -1 8 tuổi, sau khi tuổi dậy thì kết thúc để bước vào thời kỳ hậu dậy thì, chiều cao tăng lên hoàn toàn dựa vào độ tăng trưởng của xương cột sống. Sự phát triển của xương cột sống chậm và rất lâu, do vậy chiều cao sẽ tăng chậm. Quá trình sinh trưởng của nam giới muộn hơn nữ giới nhưng tốc độ sinh trưởng lại nhanh hơn và kết thúc muộn hơn. Thông thường, con gái vào khoảng 1 9 - 2 3 tuổi, con trai từ 23 - 26 tuổi thì ngừng phát triển chiều cao, do vậy con gái thường thấp hơn con trai một chút.
1 ấ^VạnlEMiSl ^ V Ì SAO C O N N G Ư Ờ I CÓ T H Ể SẢN lU C a u H ỏ i i SIN H RA SỨC L ự c ? Con người bất kể khoé hay yếu, lớn hay bé đều có sức lực. Vậy sức lực của con người có từ đâu? Thực ra, sức lực của con người được sinh ra trong quá trình co giãn co bắp. Cơ thê con người tất cả có hơn 600 khối cơ, trong đó gồm 300 triệu sợi dây chằng, chúng phân bố trên khắp cơ thể và mỗi Rèn luyện cơ loại dây chằng đều có một tác dụng riêng. thểrất có lợi Cơ thịt co giãn là do các dây chằng ngắn cho việc tăng lại rồi dài ra, từ đó sinh ra lực.
cường sức Một sợi dây chằng khi co giãn thì công lực. Nếu như tạo ra ít, nhưng khi vô số sợi dây chằng một người cùng liên kết co giãn thì sẽ tạo ra một thường xuyên công lớn hơn rất nhiều. Nếu như đem cơ rèn luyện, cơ thịt của toàn cơ thế xếp bằng song song bắp sẽ càng với nhau, rồi đồng thời tất cả co lại thì lực vạm vỡ và sức sinh ra có thể đạt 25 Niutơn. Lực co giãn lực sẽ càng của cơ thịt quyết định bởi độ dài của dây đôi dào.
chằng, dây chằng càng dài, biên độ co giãn càng lớn, lực sinh ra càng mạnh. Từ đó có thể thấy, cơ bắp vạm vỡ, cơ hoành có diện tích lớn, dây chằng to thì lực co giãn sẽ lớn. Ngược lại, lực sẽ nhỏ. Rèn luyện cơ thể rất có lợi cho việc tăng cường sức lực.
Nếu rứìu một người thường xuyên rèn luyện, cơ bắp sẽ càng vạm vỡ và sức lực sẽ càng dồi dào. Con ngựởi v ì SAO NGỒI XỔM LÂU SẼ CHÓNG MẶT? 3 Khi ta ngồi xổm quá lâu, đột nhiên khi đứng bật lên sẽ cảm thấy hơi chóng mặt, đó là vì lẽ gì? Khi con người ở tư thế đứng, để có thể bảo đảm nhu cầu về máu cho bộ não, tim phải gắng sức mới đưa được máu lên phía trên. Khi con người ngồi xổm, tim không phải gắng sức lắm cũng đưa được máu lên phía trên. Nhưng khi con người đứng dậy đột ngột, vị trí cơ thể từ chỗ thấp trở thành chỗ cao, tim không thể thích ứng ngay với sự thay đổi đó, máu không được kịp thời đưa tới não.
Do não bị thiếu máu tạm thời nên xảy ra hiện tượng chóng mặt. Một lúc sau, tim đã thích ứng được với sự thay đổi của vị trí cơ thể, sau khi gắng sức đưa được máu lên trên, thì con người sẽ không còn chóng mặt nữa. Đ ể phòng ngừa chóng mặt, khi ngồi xổm lâu phải đứng dậy từ từ, không nên bật đứng lên quá nhanh. Vì SAO ĐI T IỂ U XO N G H AY RÙN G M ÌN H ? 3 Ngay sau khi đi tiểu xong, có lúc ta bỗng nhiên rùng mình vài cái một cách tự nhiên.
Đặc biệt là trong mùa đông tình trạng đó hay xảy ra. Vì sao lại như vậy? Thì ra, nước tiểu khi chứa đọng trong bàng quang, có một nhiệt lượng nhất định. Sau khi đi tiểu xong, nhiệt lượng đó cũng theo nước tiểu bài tiết ra ngoài cơ thể. Khi ấy, ngay lập tức bạn liền có cảm giác lạnh.
Loại cảm giác này liền thông qua hệ thần kinh truyền đến cơ bắp rất nhanh, làm cho cơ bắp co lại. Bạn liền rùng mình không sao cưỡng được. 10|Vạn[E!M3 ^ Câu Hỏi • V ì SAO T IM ĐẬP L Ú C C H Ậ M LÚ C NHANH? Nhịp đập của tim không ổn định, lúc nhanh hcm một chút, lúc lại chậm hcm một chút. Trong trạng thái yên tĩnh, nghỉ ngơi hoặc ngủ, tim đập tương đối chậm.
Nhung nếu vận động hoặc tinh thần căng thẳng thì tim sẽ đập nhanh.