Luận văn thạc sĩ báo điện tử với việc khai thác và sử dụng nguồn tin từ mạng xã hội khảo sát vnexprees net và vietnamnet vn năm 2013

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu báo điện tử với việc khai thác và sử dụng nguồn tin từ mạng xã hội khảo sát vnexprees net và, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Hằng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đinh Văn Hường
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Báo Điện Tử Với Việc Khai Thác Và Sử Dụng Nguồn Tin Từ Mạng Xã Hội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
• 0.7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BÁO ĐIỆN TỬ, MẠNG XÃ HỘI
• 1.1. Lý luận chung về báo điện tử và mạng xã hội
• 1.2. Phân biệt giữa thông tin trên báo điện tử và thông tin trên mạng xã hội
• 1.3. Vài nét về báo điện tử VnExpress.vn và một số trang mạng xã hội phổ biến hiện nay
• 1.3.1. Báo điện tử VnExpress
• 1.3.2. Báo điện tử Vietnamnet
• 1.3.3. Các trang mạng xã hội khác hiện nay
• 1.4. Thực tiễn và vai trò của nguồn tin từ mạng xã hội đối với báo điện tử
• 1.5. Thực tiễn phát triển của báo điện tử và mạng xã hội ở Việt Nam hiện nay
• 1.6. Báo điện tử khai thác và sử dụng nguồn tin từ mạng xã hội
• 1.7. Vai trò, ý nghĩa của nguồn tin từ mạng xã hội đối với báo điện tử
• 1.8. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KHAI THÁC, SỬ DỤNG NGUỒN TIN TỪ MẠNG XÃ HỘI CỦA BÁO ĐIỆN TỬ VNEXPRESS.NET VÀ VIETNAMNET
• 2.1. Phương thức khai thác nguồn tin từ mạng xã hội
• 2.2. Quy trình xử lý nguồn tin từ mạng xã hội
• 2.3. Cách thức sử dụng nguồn tin từ mạng xã hội
• 2.4. Hiệu quả của việc báo điện tử khai thác và sử dụng nguồn tin từ mạng xã hội
• 2.5. Khó khăn, hạn chế của việc báo điện tử khai thác và sử dụng nguồn tin từ mạng xã hội
• 2.6. Những bài học kinh nghiệm với báo điện tử trong việc khai thác và sử dụng nguồn tin từ mạng xã hội
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: XU HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP KHAI THÁC, SỬ DỤNG HIỆU QUẢ NGUỒN TIN TỪ MẠNG XÃ HỘI
• 3.1. Xu hướng khai thác và sử dụng nguồn tin từ mạng xã hội
• 3.2. Những vấn đề đặt ra đối với việc quản lý báo điện tử ở Việt Nam hiện nay trong khai thác và sử dụng nguồn tin từ mạng xã hội
• 3.3. Đề xuất các giải pháp khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn tin từ mạng xã hội
• 3.3.1. Giải pháp về luật pháp, chính sách quản lý
• 3.3.2. Giải pháp về đào tạo phóng viên, biên tập viên báo điện tử
• 3.3.3. Giải pháp về tổ chức, hoạt động của tòa soạn báo điện tử
• 3.3.4. Giải pháp đạo đức nghề nghiệp của nhà báo
• 3.3.5. Giải pháp nâng cao tính chuyên nghiệp của báo chí hiện đại
• 3.3.6. Giải pháp tăng cường đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng mạng internet
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về khai thác tin từ mạng xã hội trong báo điện tử 2013

Năm 2013 đánh dấu sự phát triển mạnh mẽ của báo điện tử tại Việt Nam, đặc biệt là trong việc khai thác tin tức từ mạng xã hội. Sự bùng nổ của các nền tảng như Facebook, Twitter đã tạo ra một nguồn thông tin phong phú cho các nhà báo. Việc sử dụng thông tin trực tuyến không chỉ giúp báo điện tử cập nhật nhanh chóng mà còn tạo ra sự tương tác mạnh mẽ với độc giả. Tuy nhiên, việc khai thác này cũng đặt ra nhiều thách thức về độ tin cậy và chất lượng thông tin.

1.1. Định nghĩa và vai trò của mạng xã hội trong báo điện tử

Mạng xã hội là nơi mà người dùng có thể chia sẻ và tương tác với nhau. Đối với báo điện tử, mạng xã hội trở thành một kênh quan trọng để thu thập và phát tán thông tin. Các phóng viên có thể dễ dàng tiếp cận thông tin từ người dùng, từ đó tạo ra những bài viết phong phú và đa dạng hơn.

1.2. Xu hướng sử dụng thông tin từ mạng xã hội trong báo điện tử

Năm 2013, nhiều báo điện tử đã bắt đầu tích cực khai thác thông tin từ mạng xã hội. Việc này không chỉ giúp tăng cường tính thời sự mà còn tạo ra sự kết nối chặt chẽ hơn với độc giả. Các bài viết thường xuyên được cập nhật từ các nguồn tin trên mạng xã hội, giúp độc giả có cái nhìn đa chiều về các sự kiện.

II. Thách thức trong việc khai thác tin từ mạng xã hội cho báo điện tử

Mặc dù việc khai thác tin tức từ mạng xã hội mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng không thiếu những thách thức. Độ tin cậy của thông tin là một trong những vấn đề lớn nhất. Nhiều thông tin trên mạng xã hội có thể không chính xác hoặc bị bóp méo, dẫn đến việc báo điện tử có thể phát tán thông tin sai lệch. Ngoài ra, việc quản lý và kiểm soát thông tin cũng là một thách thức lớn.

2.1. Vấn đề độ tin cậy của thông tin từ mạng xã hội

Thông tin trên mạng xã hội thường không được kiểm duyệt, điều này có thể dẫn đến việc phát tán thông tin sai lệch. Các nhà báo cần phải cẩn trọng trong việc xác minh nguồn tin trước khi đưa vào bài viết.

2.2. Khó khăn trong việc quản lý thông tin

Việc quản lý thông tin từ mạng xã hội là một thách thức lớn đối với các tòa soạn. Các phóng viên cần phải có kỹ năng phân tích và đánh giá thông tin để đảm bảo chất lượng bài viết.

III. Phương pháp khai thác tin từ mạng xã hội hiệu quả cho báo điện tử

Để khai thác tin tức từ mạng xã hội một cách hiệu quả, các báo điện tử cần áp dụng những phương pháp nhất định. Việc sử dụng công nghệ phân tích dữ liệu và các công cụ tìm kiếm thông tin sẽ giúp các phóng viên nhanh chóng tiếp cận được nguồn tin cần thiết. Bên cạnh đó, việc đào tạo kỹ năng cho phóng viên cũng rất quan trọng.

3.1. Sử dụng công nghệ phân tích dữ liệu

Công nghệ phân tích dữ liệu giúp các nhà báo nhanh chóng tìm kiếm và phân tích thông tin từ mạng xã hội. Việc này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác của thông tin.

3.2. Đào tạo kỹ năng cho phóng viên

Đào tạo kỹ năng cho phóng viên trong việc khai thác và sử dụng thông tin từ mạng xã hội là rất cần thiết. Các khóa học về phân tích dữ liệu và xác minh thông tin sẽ giúp phóng viên nâng cao khả năng làm việc.

IV. Ứng dụng thực tiễn của việc khai thác tin từ mạng xã hội trong báo điện tử

Việc khai thác tin tức từ mạng xã hội đã mang lại nhiều ứng dụng thực tiễn cho báo điện tử. Nhiều bài viết đã được xây dựng dựa trên thông tin từ mạng xã hội, giúp độc giả có cái nhìn đa chiều về các sự kiện. Ngoài ra, việc tương tác với độc giả qua mạng xã hội cũng giúp tăng cường sự gắn kết giữa báo và độc giả.

4.1. Tăng cường sự tương tác với độc giả

Việc sử dụng mạng xã hội giúp báo điện tử tăng cường sự tương tác với độc giả. Các bài viết có thể được chia sẻ và bình luận ngay lập tức, tạo ra một không gian thảo luận sôi nổi.

4.2. Cải thiện chất lượng nội dung

Thông qua việc khai thác thông tin từ mạng xã hội, báo điện tử có thể cải thiện chất lượng nội dung. Các bài viết trở nên phong phú và đa dạng hơn, đáp ứng nhu cầu thông tin của độc giả.

V. Kết luận và tương lai của việc khai thác tin từ mạng xã hội trong báo điện tử

Việc khai thác tin tức từ mạng xã hội trong báo điện tử đã trở thành một xu hướng tất yếu. Trong tương lai, các báo điện tử cần tiếp tục cải thiện kỹ năng và công nghệ để khai thác thông tin một cách hiệu quả hơn. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng nội dung mà còn tạo ra sự gắn kết chặt chẽ hơn với độc giả.

5.1. Xu hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, việc khai thác thông tin từ mạng xã hội sẽ ngày càng trở nên phổ biến. Các báo điện tử cần phải nhanh chóng thích nghi với xu hướng này để không bị tụt lại phía sau.

5.2. Đề xuất giải pháp cho báo điện tử

Các báo điện tử cần xây dựng các quy trình rõ ràng trong việc khai thác và sử dụng thông tin từ mạng xã hội. Việc này sẽ giúp đảm bảo chất lượng thông tin và tăng cường độ tin cậy của báo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và internet, báo điện tử đã trở thành kênh truyền thông chủ đạo, với hơn 31,3 triệu người sử dụng internet tại Việt Nam tính đến năm 2012, chiếm 35,58% dân số. Sự bùng nổ của mạng xã hội như Facebook, Youtube, ZingMe đã tạo ra nguồn tin phong phú, đa dạng và cập nhật liên tục, ảnh hưởng sâu sắc đến hoạt động báo chí, đặc biệt là báo điện tử. Luận văn tập trung nghiên cứu việc khai thác và sử dụng nguồn tin từ mạng xã hội của hai báo điện tử tiêu biểu là VnExpress.net và Vietnamnet.vn trong năm 2013. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá ưu điểm, hạn chế trong khai thác nguồn tin mạng xã hội, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn tin này, đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng đa dạng của công chúng. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào báo điện tử tại Việt Nam, với dữ liệu thu thập từ các bài viết, phỏng vấn và khảo sát thực tế tại hai tờ báo trên. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ bổ sung lý luận báo chí hiện đại mà còn cung cấp cơ sở thực tiễn giúp các cơ quan báo chí và nhà quản lý nâng cao chất lượng thông tin, quản lý báo điện tử trong kỷ nguyên truyền thông số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về báo chí truyền thông hiện đại và mạng xã hội, trong đó:

• Lý thuyết báo điện tử: Báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng công nghệ internet để truyền tải thông tin đa phương tiện, có tính cập nhật nhanh và tương tác cao. Báo điện tử được pháp luật Việt Nam công nhận là loại hình báo chí chính thống, với các quy định về kiểm duyệt và quản lý thông tin.

• Lý thuyết mạng xã hội: Mạng xã hội được hiểu là hệ thống các cá nhân, tổ chức kết nối với nhau qua môi trường internet, cho phép chia sẻ, trao đổi thông tin không giới hạn về không gian và thời gian. Mạng xã hội có tính cá nhân cao, thông tin đa dạng và thường không qua kiểm duyệt.

• Khái niệm nguồn tin báo chí và nguồn tin mạng xã hội: Thông tin báo chí mang tính chính thống, có giá trị xã hội và chính trị rõ ràng, được kiểm chứng và thẩm định. Trong khi đó, thông tin mạng xã hội chủ yếu mang tính cá nhân, chưa được kiểm duyệt, nhưng có thể trở thành nguồn tin báo chí khi được xác minh và sử dụng hợp lý.

• Mô hình khai thác nguồn tin từ mạng xã hội: Bao gồm các bước phát hiện, thu thập, kiểm chứng, xử lý và sử dụng thông tin từ mạng xã hội để tạo thành sản phẩm báo chí có giá trị.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập dữ liệu từ báo điện tử VnExpress.net và Vietnamnet.vn trong năm 2013, bao gồm các bài viết, tin tức khai thác nguồn tin từ mạng xã hội; phỏng vấn chuyên gia, phóng viên, biên tập viên; khảo sát độc giả và người dùng mạng xã hội.

• Phương pháp phân tích: Phân tích nội dung các bài báo, thống kê số lượng tin bài sử dụng nguồn tin mạng xã hội, đánh giá hiệu quả khai thác và sử dụng nguồn tin. So sánh, đối chiếu thực trạng giữa hai báo điện tử để rút ra nhận định chung.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Phỏng vấn khoảng 20 phóng viên, biên tập viên tại hai tờ báo; khảo sát khoảng 200 độc giả và người dùng mạng xã hội. Mẫu được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện và có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho nhóm nghiên cứu.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong năm 2013, với giai đoạn thu thập dữ liệu từ tháng 1 đến tháng 10, phân tích và viết luận văn từ tháng 11 đến tháng 12 năm 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn tin mạng xã hội được khai thác rộng rãi: Hai báo điện tử VnExpress và Vietnamnet đã sử dụng nguồn tin từ mạng xã hội trong khoảng 25-30% tổng số tin bài cập nhật hàng ngày, với trung bình 170 tin bài/ngày tại VnExpress, trong đó 95% do phóng viên biên tập. Vietnamnet có lượng truy cập gần 2 tỷ pageviews/tháng, với hơn 2,7 triệu visitor/ngày, cho thấy hiệu quả khai thác nguồn tin mạng xã hội góp phần thu hút độc giả.

2. Hiệu quả trong việc cập nhật thông tin nhanh và đa chiều: Nguồn tin mạng xã hội giúp báo điện tử phát hiện kịp thời các sự kiện nóng, như vụ việc "hôi bia" tại Đồng Nai năm 2013 được lan truyền nhanh trên Facebook, sau đó được báo chí xác minh và đưa tin chi tiết. Tỷ lệ độc giả truy cập các bài viết khai thác nguồn tin mạng xã hội tăng khoảng 15% so với các bài viết thông thường.

3. Khó khăn và hạn chế trong kiểm chứng thông tin: Do tính chất phi chính thống và chưa được kiểm duyệt của mạng xã hội, báo điện tử gặp khó khăn trong việc xác minh độ chính xác của nguồn tin. Có khoảng 20% tin bài khai thác nguồn tin mạng xã hội phải chỉnh sửa hoặc bổ sung thông tin sau khi đăng tải do sai sót hoặc thiếu kiểm chứng.

4. Tác động tích cực đến sự tương tác với công chúng: Việc khai thác nguồn tin mạng xã hội giúp báo điện tử tăng cường tương tác với độc giả, tạo ra các diễn đàn thảo luận sôi nổi, nâng cao tính cộng đồng và sự gắn bó của công chúng với báo. Ví dụ, trang Facebook của VnExpress có hơn 400 nghìn lượt thích, Vietnamnet có hơn 6 nghìn lượt thích, tạo kênh phản hồi hiệu quả.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của việc khai thác hiệu quả nguồn tin mạng xã hội là do tính cập nhật nhanh, đa dạng và khả năng lan truyền rộng của mạng xã hội, giúp báo điện tử phát hiện sớm các sự kiện nóng, đáp ứng nhu cầu thông tin nhanh nhạy của công chúng. So với các nghiên cứu trước đây, kết quả này khẳng định xu hướng tích hợp mạng xã hội vào quy trình tác nghiệp báo chí hiện đại.

Tuy nhiên, khó khăn trong kiểm chứng thông tin là thách thức lớn, đòi hỏi phóng viên, biên tập viên phải nâng cao kỹ năng nghiệp vụ, áp dụng quy trình kiểm duyệt chặt chẽ để tránh sai sót, mất uy tín. Việc này cũng phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về báo chí số, nhấn mạnh vai trò của nhà báo như "người gác cổng thông tin" trong kỷ nguyên số.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỉ lệ tin bài khai thác nguồn tin mạng xã hội theo tháng, bảng so sánh lượt truy cập và tương tác của các bài viết có và không có nguồn tin mạng xã hội, giúp minh họa rõ nét hiệu quả và thách thức trong khai thác nguồn tin này.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng quy trình kiểm chứng nguồn tin mạng xã hội chặt chẽ: Thiết lập bộ tiêu chí đánh giá độ tin cậy của nguồn tin, áp dụng các bước xác minh đa chiều trước khi đăng tải. Mục tiêu giảm tỷ lệ sai sót xuống dưới 5% trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban biên tập và phòng nghiệp vụ của báo điện tử.

2. Đào tạo nâng cao kỹ năng nghiệp vụ cho phóng viên, biên tập viên: Tổ chức các khóa đào tạo về khai thác, xử lý và kiểm chứng thông tin mạng xã hội, kỹ năng phân tích dữ liệu lớn. Mục tiêu hoàn thành đào tạo cho 100% nhân sự trong 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban đào tạo và phát triển nhân lực.

3. Phát triển hệ thống công nghệ hỗ trợ khai thác nguồn tin: Đầu tư phần mềm giám sát, thu thập tự động thông tin từ mạng xã hội, tích hợp trí tuệ nhân tạo để phân loại, đánh giá nhanh nguồn tin. Mục tiêu triển khai hệ thống trong 9 tháng, tăng hiệu quả thu thập 30%. Chủ thể thực hiện: Ban công nghệ thông tin và quản lý tòa soạn.

4. Tăng cường tương tác và phản hồi với công chúng trên mạng xã hội: Xây dựng kênh giao tiếp hai chiều, khuyến khích độc giả cung cấp thông tin, phản hồi để nâng cao chất lượng tin bài. Mục tiêu tăng lượt tương tác trên các trang mạng xã hội lên 20% trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ phận truyền thông và cộng đồng.

5. Hoàn thiện chính sách quản lý và đạo đức nghề nghiệp trong khai thác nguồn tin mạng xã hội: Ban hành quy định rõ ràng về trách nhiệm, quyền hạn của nhà báo khi sử dụng nguồn tin mạng xã hội, đảm bảo tính khách quan, trung thực. Mục tiêu áp dụng chính sách trong 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo và hội đồng đạo đức nghề nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Phóng viên và biên tập viên báo điện tử: Nắm bắt phương pháp khai thác, kiểm chứng và sử dụng nguồn tin mạng xã hội hiệu quả, nâng cao kỹ năng tác nghiệp trong môi trường truyền thông số.

2. Nhà quản lý và lãnh đạo cơ quan báo chí: Tham khảo các giải pháp quản lý, đào tạo và đầu tư công nghệ nhằm nâng cao chất lượng và uy tín báo điện tử trong kỷ nguyên số.

3. Giảng viên và sinh viên ngành Báo chí - Truyền thông: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo nghiên cứu về mối quan hệ giữa báo điện tử và mạng xã hội, cập nhật xu hướng truyền thông hiện đại.

4. Các nhà nghiên cứu và chuyên gia truyền thông: Có cơ sở lý luận và thực tiễn để phân tích, đánh giá tác động của mạng xã hội đến báo chí, từ đó đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao báo điện tử cần khai thác nguồn tin từ mạng xã hội?
   Mạng xã hội cung cấp nguồn tin nhanh, đa dạng và phong phú, giúp báo điện tử phát hiện sớm các sự kiện nóng, đáp ứng nhu cầu thông tin nhanh nhạy của công chúng. Ví dụ, vụ việc "hôi bia" tại Đồng Nai được phát hiện và lan truyền nhanh trên Facebook trước khi báo chí xác minh.

2. Làm thế nào để kiểm chứng thông tin từ mạng xã hội?
   Phóng viên cần đối chiếu thông tin với nhiều nguồn khác nhau, liên hệ trực tiếp với nhân chứng, cơ quan chức năng, sử dụng công cụ phân tích dữ liệu và áp dụng quy trình kiểm duyệt nghiêm ngặt trước khi đăng tải.

3. Nguồn tin mạng xã hội có thể thay thế hoàn toàn nguồn tin truyền thống không?
   Không, nguồn tin mạng xã hội mang tính cá nhân, chưa được kiểm duyệt và có thể chứa thông tin sai lệch. Báo chí vẫn giữ vai trò "người gác cổng thông tin" để xác minh và cung cấp thông tin chính thống, khách quan.

4. Báo điện tử có thể tận dụng mạng xã hội như thế nào để tăng tương tác với độc giả?
   Báo điện tử nên xây dựng các trang mạng xã hội chính thức, tạo diễn đàn thảo luận, khuyến khích độc giả phản hồi, chia sẻ thông tin, từ đó tăng sự gắn bó và thu hút lượng truy cập.

5. Những thách thức lớn nhất khi khai thác nguồn tin mạng xã hội là gì?
   Bao gồm khó khăn trong kiểm chứng thông tin, nguy cơ lan truyền tin giả, áp lực cạnh tranh về tốc độ đăng tải, và việc duy trì đạo đức nghề nghiệp trong môi trường thông tin đa chiều, phức tạp.

Kết luận

• Báo điện tử tại Việt Nam, tiêu biểu là VnExpress và Vietnamnet, đã khai thác nguồn tin mạng xã hội với tỷ lệ khoảng 25-30% tin bài, góp phần nâng cao tính nhanh nhạy và đa chiều của thông tin.
• Mạng xã hội cung cấp nguồn tin phong phú, cập nhật liên tục, nhưng cũng đặt ra thách thức lớn về kiểm chứng và quản lý thông tin.
• Việc kết hợp khai thác nguồn tin mạng xã hội với nghiệp vụ báo chí truyền thống giúp báo điện tử nâng cao chất lượng, uy tín và tương tác với công chúng.
• Đề xuất các giải pháp về quy trình kiểm chứng, đào tạo nhân lực, đầu tư công nghệ và chính sách quản lý nhằm khai thác hiệu quả nguồn tin mạng xã hội.
• Tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới, đồng thời tăng cường đạo đức nghề nghiệp để thích ứng với xu thế phát triển của truyền thông số.

Các cơ quan báo chí cần nhanh chóng triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời nghiên cứu sâu hơn về tác động của mạng xã hội trong bối cảnh truyền thông hiện đại để giữ vững vị thế và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí quy định rõ: “Báo chí nói trong luật này là báo chí Việt Nam bao gồm: Báo in (báo, tạp chí, bản tin thời sự, bản tin thông tấn), báo nói (chương trình phát thanh), báo hình (chương trình truyền hình, chương trình nghe – nhìn thời sự được thực hiện bằng các biện pháp khác nhau), báo điện tử (được thực hiện trên mạng thông tin máy tính), bằng Tiếng Việt, tiếng các dân tộc thiểu số Việt Nam, tiếng nước ngoài” [ 19]. Tiếp đó Nghị định số 51/2002/ NĐ – CP, Nghị định của Chính phủ Quy định chi tiết thi hành Luật Báo chí, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí cũng đã nêu rất rõ tại “Điều 1. Giải thích từ ngữ: “Mục 1. Báo chí là tên gọi chung đối với các loại hình báo in, báo hình, báo nói, báo điện tử”; “Mục 5.

Báo điện tử là tên gọi loại hình báo chí thực hiện trên mạng thông tin máy tính (Internet, Intranet)” [20]. Sau khi báo điện tử được chính thức công nhận là một loại hình báo chí cùng với sự phát triển ngày càng nhanh của internet hàng loạt các tờ báo điện tử, các website thông tin ra đời. Việt Nam chính thức hòa mạng internet vào 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ngày 19/11/1997 và ngay sau đó tạp chí Quê hương lần đầu ra mắt bạn đọc trên mạng internet đây được coi như là mốc son đánh dấu những bước đi đầu tiên trong lịch sử của báo điện tử Việt Nam. Tiếp đó lần lượt các tờ: Nhân dân, Lao động rồi đến Đài truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, các trang web như VnExpress, VDC Media, VASC (Sau này là VietNamnet)… ra đời.

Giai đoạn 1997 - 2001, "báo điện tử" Việt Nam chỉ dừng ở phiên bản điện tử của báo in. Công việc của người làm báo điện tử thời bấy giờ đơn thuần chỉ là thực hiện quy trình đưa tin lên mạng bằng cách thực hiện hai thao tác đơn giản đó là: "copy - paste" (cắt - dán). Mãi sau đó, hàng loạt các trang bắt đầu nở rộ giai đoạn 2001 - 2003 như TintucVietnam (tiền thân của trang Dân trí); 24h.vn; VnExpress hay Vietnamnet. Đặc biệt VietNamnet và VnExpress được công nhận như là một trong những báo điện tử ra đời sớm nhất tại Việt Nam và hiện ngày càng phát triển.

Trong báo cáo tỷ lệ người dân sử dụng các phương tiện truyền thông, nghe nhìn do Bộ Thông tin - Truyền thông tiến hành, tỷ lệ người dùng Internet vượt độc giả đọc báo, nghe đài và báo giấy để trở thành phương tiện thông tin được sử dụng hàng ngày phổ biến nhất tại Việt Nam, với tỷ lệ 42%. Thông qua kết quả nghiên cứu cộng với thực tế đời sống báo chí Việt Nam hiện nay, ai cũng có thể dễ dàng nhận thấy báo điện tử đang chiếm ưu thế sau khi vượt mặt báo nói, báo hình và đặc biệt là báo in. Ngay từ khi ra đời báo điện tử đã nhanh chóng trở thành một trong những phương tiện truyền thông hiện đại, có nhiều ưu thế hơn so với các loại hình báo chí truyền thống về khả năng truyền tải thông tin. Hiện nay báo điện tử đang ngày càng phát triển mạnh, có một vị thế nhất định trong hệ thống các phương tiện truyền thông, có ảnh hưởng đến mọi tầng lớp trong xã hội.

Đồng thời báo điện tử có số lượng độc giả truy cập ngày càng tăng nhanh chóng. Trong khuôn khổ đề tài luận văn này, đối tượng khảo sát của chúng tôi là hai báo điện tử VnExpress 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] và Vietnamnet là những báo điện tử ra đời sớm nhất tại Việt Nam, đang ngày càng phát triển mạnh mẽ chứng tỏ là những tờ báo điện tử chuyên nghiệp, chính thống. Mạng xã hội Mạng xã hội tên gọi trong tiếng Anh là Social Network hay Vittual Network. Theo các nhà nghiên cứu, mặc dù mới ra mắt gần đây khi đã hội tụ đầy đủ các điều kiện nền tảng cơ sở nhưng thực chất "tổ tiên" của mạng xã hội đã xuất hiện từ khá lâu.

Khởi điểm cho thời đại kết nối không giới hạn như ngày nay diễn ra vào những năm 70 thế kỉ trước. Năm 1971, thư điện tử đầu tiên được gửi đi giữa hai chiếc máy tính nằm cạnh nhau với thông điệp ngắn gọn gồm dãy kí tự hàng đầu từ phía trái trên bàn phím chuẩn hiện nay “QWERTYUIOP”. Tiếp đến, cùng năm 1978 diễn ra 2 sự kiện quan trọng. Hệ thống trao đổi thông tin dữ liệu BBS điện thoại đường dài hoạt động.

Ngoài ra, những trình duyệt sơ khai thời đầu cũng bắt đầu “lây lan” khắp nơi thông qua USENET, một trong số những nền tảng BBS đầu tiên. Tuy nhiên, cũng phải đến 20 năm sau, trên Internet mới bắt đầu hình thành những mạng xã hội đầu tiên. Mạng xã hội xuất hiện lần đầu tiên năm 1995 với sự ra đời của trang Classmate với mục đích kết nối bạn học, tiếp theo là sự xuất hiện của SixDegrees vào năm 1997 với mục đích giao lưu kết bạn theo sở thích. Năm 2002, Friendster trở thành một trào lưu mới tại Hoa Kỳ với hàng triệu thành viên ghi danh.

Tuy nhiên sự phát triển quá nhanh này cũng là con dao hai lưỡi: server của Friendster thường bị quá tải mỗi ngày, gây bất bình cho rất nhiều thành viên. Năm 2004, MySpace ra đời với các tính năng như phim ảnh và nhanh chóng thu hút hàng chục ngàn thành viên mới mỗi ngày, các thành viên cũ của Friendster cũng lũ lượt chuyển qua MySpace và trong vòng một năm, 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MySpace trở thành mạng xã hội đầu tiên có nhiều lượt xem hơn cả Google và được tập đoàn News Corporation mua lại với giá 580 triệu USD. Năm 2006, sự ra đời của Facebook đánh dấu bước ngoặt mới cho hệ thống mạng xã hội trực tuyến với nền tảng lập trình “Facebook Platform” cho phép thành viên tạo ra những công cụ (apps) mới cho cá nhân mình cũng như các thành viên khác dùng. Có rất nhiều tranh luận dẫn đến những quan điểm khác nhau về khái niệm mạng xã hội: Theo nhà xã hội học Laura Garton, nhà nghiên cứu chiến lược trường đại học Toronto thì “khi một mạng máy tính kết nối mọi người hoặc các cá nhân tổ chức lại với nhau thì đó chính là mạng xã hội ”[58].

Theo cách định nghĩa đơn giản này thì mạng xã hội được hiểu là một tập hợp người hoặc các tổ chức hoặc các thực thể xã hội khác được kết nối với nhau thông qua mạng máy tính. Như vậy trái với cách hiểu của nhiều người mạng xã hội là mạng máy tính lớn, nhiều thành viên hay đơn giản là hệ thống của những mối quan hệ con người với con người. Nếu xét trên bình diện đó, bản thân Facebook hay Twitter không phải là mạng xã hội mà chỉ là những dịch vụ trực tuyến được tạo lập để xây dựng và phản ánh mạng xã hội. Và một ý kiến được nhiều người biết đến khi nói về khái niệm mạng xã hội đó là ý kiến của ông Vũ Kiêm Văn - Giám đốc công ty truyền thông VSMC (công ty sáng lập mạng xã hội thehetre.vn): “Mạng xã hội như một đồ thị trong đó các nút có thể là một cá thể, tổ chức, còn các liên kết là mô phỏng các quan hệ trong xã hội thực.

Quan điểm này khẳng định mạng xã hội khác rất nhiều so với blog, đó là một khái niệm rộng lớn hơn trong khi blog chỉ đơn thuần là một dịch vụ, một loại hình giao tiếp trong mạng xã hội do đó sẽ có mạng xã hội được xây dựng trên nền tảng chính là blog, nhưng cũng có những mạng xã hội không có dịch vụ này. 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trong chương 1 Nghị định 97/2008/NĐ - CP, điều 3 - khoản 14: “Dịch vụ mạng xã hội trực tuyến là dịch vụ cung cấp cho cộng đồng rộng rãi, người sử dụng khả năng, tương tác chia sẻ, lưu trữ và trao đổi thông tin với nhau trên môi trường Internet, bao gồm dịch vụ tạo nhật ký (blog), diễn đàn (forum), trò chuyện trực tuyến (chat) và các hình thức tương tự khác” [23]. Tổng hợp, xâu chuỗi lại các các ý kiến về mạng xã hội tác giả xin đưa ra một cách hiểu chung về mạng xã hội như sau: “Mạng xã hội là một xã hội ảo với hai thành tố chính tạo nên đó là các thành viên và liên kết giữa các thành viên đó. Mạng xã hội là dịch vụ Internet cho phép kết nối các thành viên cùng sở thích không phân biệt không gian và thời gian qua những tính năng như kết bạn, chat, email, phim ảnh, vocie chat…nhằm đáp ứng nhu cầu của cộng đồng mạng và mang lại những giá trị xã hội nhất định.” Trong thời đại bùng nổ thông tin hiện nay, mạng xã hội là một hiện tượng có tầm ảnh hưởng cũng như tác động tới các cá nhân, cộng đồng cực nhanh, cực rộng và phạm vi tương tác đa chiều không phân biệt thời gian và không gian.

Mạng xã hội đang từng ngày, từng giờ tác động mạnh mẽ tới mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Phân biệt giữa thông tin trên báo điện tử và thông tin trên mạng xã hội Báo chí là loại hình hoạt động thông tin chính trị - xã hội. Để xã hội loài người tồn tại và phát triển, con người cần nhiều hoạt động như sản xuất của cải vật chất để duy trì sự sống, sáng tạo nghệ thuật để thỏa mãn nhu cầu tinh thần… Một phần của hoạt động đó là hoạt động báo chí nhằm cung cấp cho công chúng những thông tin tức là thông báo cho công chúng biết mọi sự kiện, hiện tượng diễn ra hàng ngày trong đời sống xã hội. Nội dung của những thông báo đó gọi là thông tin.

Nhưng thông tin báo chí là những thông tin chính trị - xã hội. Nghĩa là thông tin báo chí bao giờ cũng chứa đựng những giá trị xã hội hay chính trị [29, tr. 17 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Khác với thông tin báo chí nói chung và báo điện tử nói riêng thông tin trên mạng xã hội chủ yếu mang ý nghĩa cá nhân. Ví dụ: một người gửi, nhắn tin, viết một status cho một người khác cũng được coi là hoạt động thông tin nhưng thông tin đó lại không mang tính xã hội và nó có thể không được tiếp nhận bởi nhiều người và ảnh hưởng đến nhiều người như thông tin trên báo chí.

Tuy nhiên một thông tin cũng có khi có ý nghĩa chính trị - xã hội khi thông tin đó tác động, thu hút sự quan tâm của nhiều người và được công bố trên báo chí.