Luận văn kết quả phẫu thuật điều trị hội chứng ống cổ tay tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

Luận văn thạc sĩ phân tích kết quả phẫu thuật điều trị hội chứng ống cổ tay tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cung cấp thông tin chi tiết và số liệu thực tiễn.

• Tác giả: Lê Văn Chất
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Văn Đoàn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Ngoại khoa
• Đề tài: Kết Quả Phẫu Thuật Điều Trị Hội Chứng Ống Cổ Tay Tại Bệnh Viện Trung Ương Quân Đội 108
• Loại tài liệu: luận văn bác sĩ nội trú
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Sơ lược về giải phẫu, chi phối của dây thần kinh giữa và cấu tạo giải phẫu ống cổ tay
• 1.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, chẩn đoán hội chứng ống cổ tay
• 1.3. Điều trị hội chứng ống cổ tay
• 1.4. Tình hình nghiên cứu về hội chứng ống cổ tay
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian, địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4. Các chỉ tiêu trong nghiên cứu
• 2.5. Quy trình phẫu thuật
• 2.6. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.7. Công cụ thu thập số liệu
• 2.8. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 2.9. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng trước phẫu thuật
• 3.2. Kết quả phẫu thuật điều trị hội chứng ống cổ tay
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng trước phẫu thuật
• 4.2. Kết quả phẫu thuật điều trị hội chứng ống cổ tay
• 4.3. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng hội chứng ống cổ tay
• 4.4. Kết quả phẫu thuật điều trị hội chứng ống cổ tay
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• BỆNH ÁN NGHIÊN CỨU
• BỆNH ÁN MINH HỌA

Tóm tắt

I. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng trước phẫu thuật

Hội chứng ống cổ tay (hội chứng ống cổ tay) là một bệnh lý phổ biến, thường gặp ở những người trong độ tuổi từ 50 đến 60. Bệnh nhân thường có triệu chứng tê bì, đau nhức ở vùng chi phối của dây thần kinh giữa. Theo nghiên cứu, tỷ lệ mắc bệnh ở phụ nữ cao gấp ba lần so với nam giới. Các triệu chứng này thường tăng lên vào ban đêm, gây khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày. Đặc biệt, bệnh nhân có thể gặp phải tình trạng teo cơ ô mô cái nếu không được điều trị kịp thời. Các nghiệm pháp lâm sàng như nghiệm pháp Tinel và Phalen được sử dụng để chẩn đoán hội chứng này. Nghiệm pháp Tinel cho thấy tỷ lệ dương tính cao, từ 53% đến 82%, trong khi nghiệm pháp Phalen có độ nhạy từ 58% đến 75%. Những triệu chứng này cho thấy sự cần thiết phải can thiệp phẫu thuật sớm để tránh những tổn thương không hồi phục.

1.1. Các triệu chứng lâm sàng

Bệnh nhân thường báo cáo cảm giác tê bì, dị cảm, và đau nhức ở các ngón tay chi phối bởi dây thần kinh giữa. Triệu chứng này thường tăng lên khi thực hiện các động tác gập hoặc ngửa cổ tay. Theo nghiên cứu của Đặng Hoàng Giang, có đến 57,1% bệnh nhân gặp rối loạn cảm giác ở mức độ trung bình. Điều này cho thấy sự cần thiết phải theo dõi và điều trị kịp thời để tránh tình trạng bệnh tiến triển nặng hơn.

1.2. Các nghiệm pháp chẩn đoán

Nghiệm pháp Tinel và Phalen là hai nghiệm pháp phổ biến trong chẩn đoán hội chứng ống cổ tay. Nghiệm pháp Tinel có độ nhạy từ 60% đến 67%, trong khi nghiệm pháp Phalen có độ nhạy lên đến 75%. Những nghiệm pháp này giúp xác định tình trạng chèn ép dây thần kinh giữa, từ đó đưa ra quyết định điều trị phù hợp. Việc áp dụng các nghiệm pháp này trong lâm sàng là rất quan trọng để chẩn đoán chính xác và kịp thời.

II. Kết quả phẫu thuật điều trị hội chứng ống cổ tay

Kết quả phẫu thuật điều trị hội chứng ống cổ tay tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho thấy tỷ lệ thành công cao. Theo nghiên cứu, sau phẫu thuật, các triệu chứng như tê bì và đau nhức giảm rõ rệt. Cụ thể, tỷ lệ bệnh nhân cải thiện cảm giác sau phẫu thuật đạt 90%, trong khi tỷ lệ teo cơ ô mô cái giảm từ 33% xuống còn 8,8%. Những kết quả này cho thấy phẫu thuật cắt dây chằng ngang cổ tay là phương pháp điều trị hiệu quả, giúp bệnh nhân phục hồi chức năng bàn tay và cải thiện chất lượng cuộc sống.

2.1. Tỷ lệ thành công sau phẫu thuật

Tỷ lệ thành công sau phẫu thuật cắt dây chằng ngang cổ tay tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đạt mức cao, với 90% bệnh nhân báo cáo cải thiện triệu chứng. Điều này cho thấy phẫu thuật là phương pháp điều trị triệt để và hiệu quả cho hội chứng ống cổ tay. Các nghiên cứu trước đây cũng đã chỉ ra rằng phẫu thuật có thể giúp giảm thiểu các triệu chứng và phục hồi chức năng bàn tay.

2.2. Biến chứng và theo dõi sau phẫu thuật

Mặc dù tỷ lệ biến chứng sau phẫu thuật là thấp, nhưng vẫn cần theo dõi chặt chẽ để phát hiện sớm các vấn đề phát sinh. Các biến chứng có thể bao gồm nhiễm trùng, chảy máu, hoặc tổn thương dây thần kinh. Việc theo dõi sau phẫu thuật là rất quan trọng để đảm bảo bệnh nhân phục hồi tốt và không gặp phải các vấn đề nghiêm trọng. Các bác sĩ cần hướng dẫn bệnh nhân về chế độ chăm sóc và phục hồi sau phẫu thuật để đạt được kết quả tốt nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hội chứng ống cổ tay (Carpal Tunnel Syndrome) là bệnh lý chèn ép thần kinh ngoại vi thường gặp nhất ở chi trên, ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 3% đến 4% dân số trưởng thành trên toàn cầu. Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 3 lần nam giới, với độ tuổi khởi phát tập trung chủ yếu từ 50 đến 60 tuổi. Quá trình bệnh lý tiến triển âm thầm do sự gia tăng áp lực mô kẽ trong khoang giải phẫu ống cổ tay hẹp, gây thiếu máu cục bộ và thoái hóa sợi trục dây thần kinh giữa. Hậu quả lâm sàng dẫn tới các cơn đau nhức, tê bì về đêm, rối loạn cảm giác và teo cơ mô cái không thể hồi phục nếu can thiệp muộn. Thực tế ghi nhận có tới 85,7% bệnh nhân từng thất bại với điều trị nội khoa trước khi phải chuyển sang can thiệp phẫu thuật.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mô tả toàn diện các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và đánh giá kết quả phẫu thuật cắt dây chằng ngang giải ép ống cổ tay tại Khoa Chấn thương Chi trên và Vi phẫu thuật thuộc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 trong giai đoạn từ tháng 01/2015 đến tháng 06/2020. Phạm vi nghiên cứu tiến hành trên 42 bệnh nhân với thời gian theo dõi hậu phẫu tối thiểu 6 tháng. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc lượng hóa chuẩn xác các chỉ số điện sinh lý và thang điểm chức năng Boston, cung cấp cơ sở khoa học để tối ưu hóa thời điểm chỉ định ngoại khoa, giảm thiểu tỷ lệ tàn tật vận động bàn tay xuống mức thấp nhất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Cơ sở bệnh học của hội chứng ống cổ tay dựa trên mối tương quan giải phẫu - sinh lý giữa khoang ống cổ tay và dây thần kinh giữa. Về mặt giải phẫu, ống cổ tay là một khoang kín có thể tích trung bình khoảng 5 ml và diện tích mặt cắt ngang xấp xỉ 185 mm2, được giới hạn bởi khối xương cổ tay ở phía sau và dây chằng ngang cổ tay ở phía trước. Đi qua khoang hẹp này gồm 10 cấu trúc quan trọng: 8 gân cơ gấp các ngón nông và sâu, 1 gân gấp ngón cái dài và dây thần kinh giữa nằm ở vị trí nông nhất ngay dưới dây chằng ngang. Khi áp lực trong ống vượt quá ngưỡng tưới máu mao mạch, dây thần kinh giữa bị thiếu máu cục bộ dẫn đến giảm dẫn truyền cảm giác và vận động.

Hệ thống đánh giá chuyên ngành kết hợp chặt chẽ giữa thang điểm lâm sàng và thăm dò chức năng:

• Bảng điểm Boston Questionnaire (BQ): Bộ công cụ chuẩn hóa gồm thang đo mức độ nặng của triệu chứng (SSS) với 11 câu hỏi và thang đo mức độ suy giảm chức năng bàn tay (FSS) với 8 câu hỏi, tính điểm trung bình từ 1,0 (bình thường) đến 5,0 (rất nặng).
• Các nghiệm pháp kíchêu triệu chứng kinh điển: Nghiệm pháp Durkan (tăng áp lực bằng cách ấn ngón cái lên nếp gấp cổ tay trong 30 giây), nghiệm pháp Phalen (gấp cổ tay tối đa 90 độ trong 60 giây) và nghiệm pháp Tinel (gõ dọc đường đi dây thần kinh giữa).
• Đánh giá phân biệt 2 điểm Weber: Đo khoảng cách cảm nhận xúc giác vùng da bàn tay (< 6 mm là bình thường, 6-10 mm là mức độ nhẹ, 11-15 mm là mức độ trung bình, chỉ nhận biết 1 điểm là mức độ nặng).
• Thăm dò điện sinh lý thần kinh cơ: Đo lường thời gian tiềm vận động ngoại biên (DML), thời gian tiềm cảm giác ngoại biên (DSL) và các chỉ số chênh lệch hiệu tiềm giữa thần kinh giữa và thần kinh trụ (DMLD > 1,45 ms và DSLD > 0,79 ms) làm tiêu chuẩn vàng xác định tổn thương.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp theo dõi dọc không đối chứng, hồi cứu và tiến cứu trên nguồn dữ liệu hồ sơ bệnh án chuẩn mực tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 42 bệnh nhân (tương ứng 42 bàn tay được phẫu thuật) được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện. Tiêu chuẩn lựa chọn bao gồm: bệnh nhân được chẩn đoán xác định hội chứng ống cổ tay, có chỉ định ngoại khoa (thất bại điều trị nội khoa trên 3 tháng, rối loạn cảm giác từ mức độ nhẹ trở lên theo nghiệm pháp Weber, teo cơ mô cái hoặc điểm BQ từ mức độ trung bình) và được theo dõi hậu phẫu liên tục ít nhất 6 tháng. Tiêu chuẩn loại trừ chặt chẽ các trường hợp có bệnh lý đa dây thần kinh, tổn thương rễ cổ hoặc bệnh lý đám rối thần kinh cánh tay kèm theo.

Toàn bộ dữ liệu nghiên cứu được xử lý và phân tích bằng phần mềm thống kê y học SPSS phiên bản 20.0. Các biến số định lượng được biểu diễn dưới dạng giá trị trung bình kèm độ lệch chuẩn (X ± SD), các biến số định tính biểu diễn bằng tần số và tỷ lệ phần trăm (%). Kiểm định Chi-square (χ2) và Student's t-test được áp dụng để so sánh sự khác biệt giữa các nhóm với ngưỡng ý nghĩa thống kê p < 0,05 và độ tin cậy 95%. Việc lựa chọn các phương pháp thống kê này đảm bảo tính khách quan và độ chính xác cao khi phân tích mối liên hệ giữa thời gian mắc bệnh, mức độ tổn thương điện cơ và khả năng phục hồi sau can thiệp phẫu thuật.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát trên 42 bệnh nhân cho thấy sự chênh lệch rõ rệt về mặt dịch tễ học và lâm sàng:

• Phân bố dịch tễ và tiền sử: Nữ giới chiếm ưu thế tuyệt đối với 85,7% (36 bệnh nhân), trong khi nam giới chỉ chiếm 14,3% (6 bệnh nhân), tương đương tỷ lệ nữ/nam là 6/1. Nhóm tuổi từ 45 đến 60 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất với 52,4% (22 bệnh nhân), độ tuổi nhỏ nhất là 27 tuổi và lớn nhất là 70 tuổi. Bệnh nhân làm nghề nội trợ (35,7%), hưu trí (28,6%) và nhân viên văn phòng (23,8%) là những nhóm ngành nghề phổ biến nhất. Tỷ lệ tổn thương ở tay phải chiếm 50,0%, tay trái 38,1% và bị cả hai bên là 11,9%.
• Triệu chứng lâm sàng và các nghiệm pháp: Lý do vào viện hàng đầu là tê bì bàn tay chiếm 66,7%, đau cổ bàn tay chiếm 16,7% và yếu tay cầm nắm chiếm 14,3%. Về độ nhạy của các nghiệm pháp kích thích trước mổ, nghiệm pháp Durkan đạt tỷ lệ dương tính cao nhất với 97,6% (41/42 ca), nghiệm pháp Phalen đạt 85,7% (36/42 ca) và nghiệm pháp Tinel đạt 71,4% (30/42 ca). Dấu hiệu teo cơ ô mô cái ghi nhận ở 23,8% tổng số bệnh nhân; đặc biệt ở nhóm có thời gian mắc bệnh từ 2 năm trở lên, tỷ lệ teo cơ lên tới 80,0%.
• Thang điểm chức năng và rối loạn cảm giác: Điểm trung bình Boston Questionnaire trước phẫu thuật ở mức cao 3,71 ± 0,31 (trong đó điểm triệu chứng SSS là 3,76 ± 0,35 và điểm chức năng FSS là 3,66 ± 0,31). Đánh giá xúc giác qua nghiệm pháp Weber cho thấy 100% bệnh nhân có rối loạn cảm giác da, với mức độ trung bình (11-15 mm) chiếm 66,67%, mức độ nhẹ (6-10 mm) chiếm 26,20% và mức độ nặng (chỉ nhận biết 1 điểm) chiếm 7,14%.
• Kết quả thăm dò điện sinh lý: Thời gian tiềm vận động thần kinh giữa (DML) kéo dài rõ rệt ở mức 5,25 ± 1,72 ms so với thần kinh trụ là 2,45 ± 0,34 ms (p < 0,05). Hiệu số DMLD đạt 2,82 ± 1,82 ms. Thời gian tiềm cảm giác thần kinh giữa (DSL) đạt 3,12 ± 2,47 ms so với thần kinh trụ là 1,88 ± 0,66 ms, tạo hiệu số DSLD trung bình 1,32 ± 2,37 ms, khẳng định tình trạng nghẽn dẫn truyền nặng tại đoạn ống cổ tay.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ áp đảo của nữ giới (85,7%) và độ tuổi trung niên (52,4%) hoàn toàn phù hợp với cơ chế giải phẫu khoang ống cổ tay ở phụ nữ thường có thể tích nhỏ hơn nam giới khoảng 10-15%, kết hợp với sự biến động nội tiết tố làm tăng tích tụ dịch mô kẽ. Tỷ lệ dương tính rất cao của nghiệm pháp Durkan (97,6%) chứng minh đây là công cụ lâm sàng có giá trị nhạy cảm hàng đầu trong phát hiện bệnh, vượt trội hơn so với nghiệm pháp Tinel (71,4%). Mối liên quan chặt chẽ giữa thời gian mắc bệnh trên 2 năm với tỷ lệ teo cơ ô mô cái lên tới 80% khẳng định sự chèn ép kéo dài gây tổn thương thoái hóa sợi trục vận động không hồi phục nếu không can thiệp kịp thời.

So sánh với các nghiên cứu trong và ngoài nước, các dữ liệu có sự đồng thuận cao. Kết quả điểm SSS (3,76) và FSS (3,66) trước mổ phản ánh mức độ hạn chế vận động tương đồng với nghiên cứu của Đặng Hoàng Giang (điểm BQ 3,66) và Trần Trung Dũng (điểm BQ 3,43). Sau phẫu thuật giải phóng dây chằng ngang qua đường mổ nhỏ 1,5-2 cm, các triệu chứng tê bì và đau nhức giảm nhanh ngay trong tuần đầu tiên; sau 6 tháng theo dõi, cảm giác da bàn tay và sức cơ phục hồi ngoạn mục tương tự tỷ lệ thành công 85% đến 95% được ghi nhận trong các y văn quốc tế.

Trong thực tế trình bày báo cáo học thuật, dữ liệu này được thể hiện trực quan qua biểu đồ cột so sánh tỷ lệ dương tính các nghiệm pháp trước và sau mổ, kết hợp bảng phân tích đa biến thể hiện mối tương quan nghịch giữa mức độ kéo dài thời gian tiềm vận động điện cơ với tốc độ hồi phục điểm chức năng bàn tay.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa quy trình sàng lọc và chẩn đoán sớm tại tuyến y tế cơ sở: Áp dụng bắt buộc bộ đôi nghiệm pháp Durkan (độ nhạy 97,6%) kết hợp kiểm tra phân biệt 2 điểm Weber cho 100% bệnh nhân đến khám vì tê bì bàn tay nhằm phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, hạ thấp tỷ lệ bệnh nhân bị teo cơ ô mô cái xuống dưới 10%. Kế hoạch triển khai định kỳ hàng quý do các bác sĩ nội thần kinh và bác sĩ đa khoa tuyến quận, huyện phụ trách.
2. Thiết lập tiêu chí chuyển tuyến phẫu thuật kịp thời: Chuyển tuyến can thiệp ngoại khoa dứt khoát đối với các trường hợp điều trị nội khoa thất bại sau 3 tháng hoặc bệnh nhân có điểm triệu chứng SSS vượt ngưỡng 3,0 và hiệu tiềm vận động DMLD > 1,45 ms. Mục tiêu nhằm bảo tồn nguyên vẹn sợi trục thần kinh giữa, đạt tỷ lệ phục hồi vận động bàn tay trên 90%, do các bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp và ngoại khoa phối hợp thực hiện.
3. Áp dụng kỹ thuật phẫu thuật mở nhỏ ít xâm lấn (1,5 đến 2 cm) đồng bộ: Thực hiện đường rạch da tối thiểu dọc nếp lằn gan tay kết hợp gây tê đám rối thần kinh cánh tay, giúp quan sát trực tiếp toàn bộ bờ xa và bờ gần dây chằng ngang mà không gây tổn thương nhánh quặt ngược mô cái. Kỹ thuật này giúp rút ngắn thời gian nằm viện xuống dưới 2 ngày và giảm 30% tỷ lệ đau sẹo sau mổ, do phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình đảm nhiệm.
4. Xây dựng phác đồ phục hồi chức năng vận động sớm sau mổ: Bỏ phương pháp cố định bột kéo dài trước đây, thay thế bằng băng ép 2 ngày đầu và hướng dẫn bài tập trượt gân, trượt thần kinh từ ngày thứ 3 sau mổ kết hợp đeo nẹp chức năng ban đêm trong 3 tuần. Mục tiêu giúp 95% bệnh nhân tái hòa nhập lao động sau 6 đến 8 tuần, do kỹ thuật viên vật lý trị liệu phối hợp bác sĩ điều trị hướng dẫn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ chuyên khoa Phẫu thuật Chấn thương Chỉnh hình và Vi phẫu: Tiếp cận quy trình kỹ thuật mổ mở nhỏ 1,5-2 cm chuẩn xác, nhận diện các biến thể phân nhánh của dây thần kinh giữa theo phân loại Lanz và kỹ thuật bảo tồn nhánh cảm giác da bàn tay nhằm ngăn ngừa tai biến phẫu thuật.
2. Bác sĩ chuyên khoa Nội Thần kinh và Y học Gia đình: Nắm vững giá trị chẩn đoán của các nghiệm pháp kích thích lâm sàng (Durkan 97,6%, Phalen 85,7%) và các mốc chỉ số điện cơ DML/DSL để thiết lập phác đồ điều trị nội khoa đúng thời hạn, tránh để người bệnh chịu di chứng teo cơ muộn.
3. Học viên Bác sĩ Nội trú, Thạc sĩ và Nghiên cứu sinh Y khoa: Sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu lâm sàng kết hợp cận lâm sàng, kỹ thuật thu thập và xử lý số liệu y học bằng phần mềm SPSS 20.0 phục vụ cho các đề tài bảo vệ chuyên ngành Ngoại khoa.
4. Kỹ thuật viên Vật lý Trị liệu và Phục hồi Chức năng: Tham khảo lộ trình tập vận động phục hồi chức năng bàn tay sau mổ giải ép theo từng giai đoạn (2 ngày đầu, 3 tuần đầu và 6-8 tuần hậu phẫu) để xây dựng bài tập cá nhân hóa cho người bệnh.

Câu hỏi thường gặp

Hội chứng ống cổ tay phổ biến nhất ở nhóm đối tượng nào?

Bệnh lý xuất hiện chủ yếu ở nữ giới, chiếm tới 85,7% số ca mắc với độ tuổi tập trung nhiều nhất từ 45 đến 60 tuổi (chiếm 52,4%). Những người làm việc sử dụng cổ tay liên tục như nội trợ (35,7%), nhân viên văn phòng đánh máy (23,8%) và người có bệnh nền viêm khớp mạn tính (21,4%) là những đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất.

Nghiệm pháp lâm sàng nào có giá trị phát hiện hội chứng ống cổ tay nhạy nhất?

Nghiệm pháp tăng áp lực ống cổ tay Durkan có độ nhạy cao nhất, đạt tỷ lệ dương tính 97,6% trên thực tế lâm sàng. Tiếp theo là nghiệm pháp Phalen đạt tỷ lệ 85,7% và nghiệm pháp Tinel đạt 71,4%. Việc phối hợp các nghiệm pháp này giúp định hướng chẩn đoán chính xác trước khi tiến hành đo điện cơ.

Khi nào bệnh nhân có chỉ định phẫu thuật cắt dây chằng ngang cổ tay?

Phẫu thuật được chỉ định khi điều trị nội khoa bằng thuốc và nẹp cổ tay không cải thiện sau 3 tháng, hoặc bệnh nhân đến khám đã có biểu hiện teo cơ mô cái, rối loạn cảm giác da mức độ trung bình - nặng (phân biệt 2 điểm > 6 mm), điểm Boston > 3,0 và hiệu tiềm DMLD > 1,45 ms.

Phẫu thuật mở nhỏ điều trị hội chứng ống cổ tay có an toàn và triệt để không?

Phương pháp mổ mở nhỏ với đường rạch chỉ 1,5 đến 2 cm cho phép phẫu thuật viên cắt đứt hoàn toàn dây chằng ngang dưới quan sát trực tiếp, giải phóng triệt để áp lực trong khoang 5 ml. Kỹ thuật này đạt tỷ lệ thành công trên 90%, hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương mạch máu thần kinh và ít đau sau mổ.

Thời gian hồi phục chức năng bàn tay sau phẫu thuật kéo dài bao lâu?

Bệnh nhân có thể xuất viện sau 1 đến 2 ngày và bắt đầu cử động nhẹ các ngón tay từ ngày thứ 3. Cổ tay được nẹp hỗ trợ ban đêm trong 3 tuần đầu. Bệnh nhân có thể làm việc nhẹ sau 1 tháng và phục hồi hoàn toàn khả năng lao động, cầm nắm bình thường sau 6 đến 8 tuần sau phẫu thuật.

Kết luận

• Tỷ lệ mắc bệnh tập trung áp đảo ở nữ giới với 85,7%, độ tuổi từ 45 đến 60 tuổi chiếm 52,4% và nhóm lao động nội trợ chiếm 35,7%.
• Nghiệm pháp Durkan là công cụ khám lâm sàng có giá trị nhạy cảm cao nhất đạt tỷ lệ dương tính 97,6%, trong khi thời gian mắc bệnh trên 2 năm làm tăng tỷ lệ teo cơ ô mô cái lên tới 80,0%.
• Thăm dò điện sinh lý ghi nhận sự nghẽn dẫn truyền thần kinh giữa đặc trưng với DML đạt 5,25 ± 1,72 ms và hiệu số DMLD đạt 2,82 ± 1,82 ms.
• Phẫu thuật cắt dây chằng ngang cổ tay qua đường mổ nhỏ 1,5 đến 2 cm là phương pháp điều trị triệt để, an toàn, giúp giải ép hoàn toàn và hồi phục chức năng vận động bàn tay cho hơn 90% người bệnh.
• Công trình đóng góp hệ thống dữ liệu lâm sàng - cận lâm sàng giá trị tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, định hình phác đồ theo dõi hậu phẫu 6 tháng chuẩn mực cho chuyên ngành Ngoại Chấn thương Chỉnh hình.

Bệnh nhân khi xuất hiện các triệu chứng tê buốt bàn tay hoặc giảm sức cầm nắm cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được đo điện cơ và can thiệp ngoại khoa đúng thời điểm, bảo vệ toàn diện chức năng vận động bàn tay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 1. Sơ lược về giải phẫu, chi phối của dây thần kinh giữa và cấu tạo giải phẫu ống cổ tay 1. Dây thần kinh giữa Dây thần kinh giữa được tại nên bởi 2 rễ: rễ ngoài tách ra từ bó ngoài đám rối thần kinh cánh tay (bắt nguồn từ rễ cổ 5 đến cổ 7) và rễ trong tách ra từ bó trong của đám rối thần kinh cánh tay (bắt nguồn từ rể cổ 8 và rễ ngực 1). Dây giữa đi từ hõm nách đến cánh tay, cẳng tay, chui qua ống cổ tay xuống chi phối cảm giác và vận động các cơ bàn tay.

Dây thần kinh giữa không phân nhánh ở cánh tay nhưng có một số nhánh vào khớp khuỷu. Ở hố khuỷu trước dây thần kinh này chạy sát với động mạch cánh tay và đi xuống cẳng tay giữa hai đầu của cơ sấp tròn, trước khi phân nhánh chi phối cho cơ sấp tròn, cơ gấp cổ tay quay, cơ gấp các ngón nông và ở một số trường hợp chi phối cả cơ gan bàn tay. Nhánh gian cốt trước của dây giữa chi phối cơ gấp ngón tay dài, các cơ gấp ngón tay sâu của các ngón trỏ và ngón giữa, cơ sấp vuông. Trước khi đi qua ống cổ tay dây thần kinh giữa tách ra nhánh cảm giác da bàn tay chạy dưới da và chi phối cảm giác vùng ô mô cái, nhánh này không bị ảnh hưởng trong hội chứng ống cổ tay nhưng lại dễ bị tổn thương khi phẫu thuật điều trị hội chứng này [14], [70].1: Giải phẫu đường đi của dây thần kinh giữa [9] Ở bàn tay dây thần kinh giữa chia ra các nhánh vận động và cảm giác.

Về cảm giác dây thần kinh giữa chi phối cho hơn một nửa gan tay ở phía ngoài (trừ một phần nhỏ da ở phía ngoài mô cái do dây thần kinh quay cảm giác), mặt gan tay của 3 ngón rưỡi ở phía ngoài kể từ ngón cái và cả mặt mu các đốt II-III của các ngón đó (hình 1. Trong hội chứng ống cổ tay thường có tổn thương cảm giác theo chi phối này. Về vận động ở bàn tay, dây thần kinh giữa chi phối các cơ giun thứ nhất và thứ hai, cơ đối chiếu ngón cái, cơ dạng ngắn ngón cái và đầu nông cơ gấp ngón cái ngắn. Khi tổn thương có thể thấy các dấu hiệu khó dạng ngón cái kèm theo teo cơ ô mô cái.2: Giới hạn vùng chi phối cảm giác da bàn tay của dây thần kinh giữa [68].3: Thần kinh giữa đoạn qua OCT [67] Sự hiểu biết về các biến thể phân nhánh vận động của dây thần kinh giữa là rất quan trọng trong phẫu thuật giải phóng chèn ép.

Lanz đã phân loại các biến thể của các nhánh vận động thành 4 phân nhóm. Có 46% trường hợp nhánh này đi qua OCT rồi quặt ngược lại vào cơ ô mô cái, được gọi là ngoài dây chằng; 31% trường hợp nhánh này xuất phát ở vị trí ngay bên trong OCT, rồi đi vòng qua bờ xa của DC NCT, gọi là dưới dây chằng; 23% trường hợp nhánh này cũng xuất phát bên trong OCT nhưng nó đi xuyên qua DC NCT, 6 được gọi là xuyên dây chằng. Bất thường về phân bố của TK giữa thường gặp là thông nối nhánh mô cái của TK giữa với nhánh sâu của TK trụ ở bàn tay và các ngón gọi là nhánh Riche-Cannieu. Cấu tạo giải phẫu ống cổ tay.

Ống cổ tay là một khoang nằm trong vùng cổ tay, được giới hạn bởi dây chằng ngang cổ tay (DC NCT) phía bên trên và các xương cổ tay phía dưới (Hình 1.4: Cấu tạo OCT [42] Chiều rộng của OCT trung bình là 25 mm, trong đó đầu gần là 20 mm vùng hẹp nhất ở ngang mức mỏm xương móc, và đầu xa là 26 mm.